Зображення сторінки
PDF

... eruore manantia membra, & læva fitu marcida . de cruci affixo le, quitur. Claudiam. 1. 1. de rapt. Prof. v. z8o. Stagnaque, tranquillæ p9• tantes marcida Lethes. Id. de B. Gild. v. 444. Umbratus dux ipfe * *' rofis, '& marcidus ibit Unguentis. “I Item languens, infirmus, -, fra&is viribus, præfertim vino, & fomno, laffo , infiagchite , fpoffa-* ro. Senec. in Med. v. 69. Huc incede gradu marcidus, ebrio . Stat. 4: Theb. v. 632. Marcidus Liber . Plin.Tin Paneg. c. 63. Alii marcidi ' fomno , hefternaque cœna redundantes .'Valer. Max. /.7. c. 7. n. 4. - :extern. Marcida fene&us. Stat. l. 1. filv. ult. v. 33. Marcida vina . '. h. e. quæ marcidos faciunt. metonymia. Al. leg. Maffica, aut Mar& fica . * T Transfertur ad animum . Claudiam. de III. Conf. Hongr. Ἀν. 4o. Nön tibi defidias molles , nec marcida luxu Otia 3 nec fomnos genitor permifit inertes . 4| Marcidum folem dixit vetus Poeta apud Diomed. 1. z. pag. 445. Putfch. h. e. fufcum , langui' dum , pallidum. ΜARCiONENSIS, fe , ad Marcionem pertinens, quod eft nomen proprium hærefiarchae. Tertull. de praefcript. adverf. hæret. c. 3o. MÄRCÍPOR, oris, m. Marci puer, hoc eft, famulus , ficut Pubhipor » Lucipor , & alia hujufmodi : a Marcus , & antiquo por pro puer » quo per metonymiam fervus notatur . Plin. l. 33. c. i. a med. Sin- guli Marcipore$ , Luciporefve dominorum gentiles vi&tum in promifcuo habeant. Adde Feft. im Quintipor. “T Marcipor praeterea eft titulus cujufdam Varronis fatyrae , in qua , ut putat Turnebus h. 24. c. ulr. de fervitute differebat , & fervili imperio. - MARCÌUS, ii, celebris vates apud Romanos. V. in Marcianus. I Item cogiiomén Anci quarti Romanorum regis. Item nomen Q. Marcii Regis, qui Prætor Romam adduxit aquám faluberrimam , & clarißimaih , qùae ab eo Marcia diéta eft : de qua Frontin. de aquæduét. artic. 7. & Plin. l. 31. c. 3. Hinc Stat. l. I. filv. 5. v. 25. præceps Anien, atque exceptura natatus Virgo juvat , Marfafque nives , & frigorâ duçens Marcia. Propert. l. 3. eleg. 1. v. 32. Marcius liquor. Tibull. l. 3. eleg. ult. v. 58. lympha. *| Sunt qui fcribunt Martia : fed Marcia eft etiam in Lapidibus apud Gruter. pag. 177. n. i. bis, pag. 183. n. 4. & pag. 6oi. n. 8. MARCÖMÄNIT, orüm , populi Germaniae , quorum regio aliis eft , quæ nunc Boemia, alijs Moravia. V. Geographos. Stat. l. & fi}v. 3. j. 17o. Quæ modo Marcomanos poft horrida bella, vagofque Sauromatás, &c. Adde Vellej. l. 2. c. 1o8. & 1o9. ubi & Marcomanni leg1tur . • i* MÄÈÉOMANIA , & Marcomannia , ae , f. Marcomanorum provincia. Capirolim. in Antonin. Pbilof. c. 24. - •. MARCOMANÎCUS, & Marcomannicus, a, um , ad Marcomanos pertinens. Capitolin. in Antonin. Philof. c. 17. Marcomanicum bellum . Adde Eutrop. l. 8. c. I z. & 1 3. MARCOR , oris, m. marciume , putredine , uzpzrv,8c , putredo , tabes. Plin. l. zz. c. zz. fub fin. de boleto. Si caligaris clavus , ferrive aliqua rubigo, aut panni marcor affuerit nafcenti. £«xos a sa^yös, inquit Diofcor. l. 4. c. 83. “I Item languor , torpor : ut effe folet in iis, qui fomno, aut cibo gravantur, aut rebus ad putredinem accedentibus, •£zzp , languidezza, torpore . Senec. l. 3. quæft, mat. c. 27. Inde vitium fatis , & fegetum fine fruge furgentium marcor . Celf. 1. 3. c. zo. de lethargo. In hoc marcor , & inexpugnabilis dormiendi neceffitas . Stat. 1 o. Tbeb. v. 269. Cernitis expofitas turpi marcore cohortes. h. e. fomno . <| Transfertur ad animum . Senec. de tranquill. anim. c. 2. a med. Inde moeror marcorque , & mille flu&us mentis incertæ . Vellej. 1. z. c. 1 19. Exercitus marcore ducis, perfidia hoftis , iniquitate fortunæ circumventus . poca vigilanza , difattenziome, flupidezza . Stat. l. 8. Theb. v. 265. tum nimio voces marcore fuperbae . h. e. fuperba di&ta ex nimio otio , & crapula . fupra enim dixerat verf. zzo. ipfaeque ad moenia marcent Excubiae. MARCULENTUS, a , um, marcidus. Fulgent. l. 2. Mythol. c. 8. Marculenta foliorum calvities. NMARCÜLUS, li , m. martello, parvus malleus . Ißd. l. 19. Orig. c. 7. Malleus vocatur, quia dum quid calet, & molle eft, cædit & producit: marcus, malleus major: & di&tus marcus, quod major fit ad cædendum, & fortior : marcellus mediocris : marculus malleus pufillus. Lucilius : Et velut in fabrica fervens cum marculu' ferrum Magnis multorum iétibu' tundit , Plin. l. 7. c. 36. ante med. Tegulas inVenit Cinyra, & metalla aeris, item forcipem , marculum, ve&tem, incudem. Martial. l. 12. epigr. 57. negant vitam Ludimagiftri mane, noéte piftores, Erariorum marculi die toto . Petron. in fragm. Tragur. c. 5 1. Burm. Faber marculum de finu protulit , & phialam belie correxit . Al. leg. martiolum , vel marteolum : quod habetur & apud Sarisber. de nugis Curial. l. 4. c. 5. ubi de re eadem , de qua Petron. verba facit . *| Quod de marco & marcello tradit Ifidor. indiget auétoritate probati Latini Scriptoris . . Harduin. ad Plin. loc. cit. teftatur , in omnibus MSS. martulum legi : quod probat etiam Voff. in Etymol. videtur enim effe magis antiquum , & Latinum . Caper tamen de 0rthogr. fub fin. martulus , inquit , eft facerdos a Märte, non marculus. Apud Feff. hæc habentur : Marculus diminutivum a marcus. MARCUS, i , (cujus diminut. Marcellus ) prænomen Romanum, quod M. littera fignificari folet, ut M. Tullius Cicero, M. Terentius Varro. T Voff. in Etymolog. marcum mollem fignificare ait : a μzxv 8< pro uxxzw63. Ifid. malleum . ( V. in voce præced. ) fed hæc indigent exemplis , quibus fulciantur. MARE, ris, n. mare , ezazza « , congregatio aquarum falfi faporis . Cic. pro Cluent. c. 49. extr. Mare , quod fua natura tranquillum eft, ventorum vi agitatur atque turbatur . Id. Attic. l. 8. ep. 3. a med. Infero mari navigandum eft . Id. in Pifon. c. 24. Mare vâftiffimum hieme tranfire . 'Caef. l. 3. B. Gahl. c. 12. Summa erat vafto atque Tom. III.

aperto mari , . magnis æftibus*, . difficultas navigandi: Virg, 2. Em. v. 78o. vaftum maris æquor arandum. & lib. 3. v. 144. ire mari. & lib. 1. v. 36. errare maria, omnia circum . & lib. 1o. v. 197. fulcare maria. Horat. l. I. ep. -1 1. v. 27.i trans mare currere. paffar ii mare, andar oltre mare, in regiones Orientis. Id. l. 1. fat. 1. v. 29.* nautæque:, perr omne Audaces mare. qui currunt. ; Id.. Epod.^ 9. v. 32. ferri incerto mari . Ovid. 9. Metam. v. 59o. mari tuto decurrere .. Plaut. Trin. 4. 1. 13. Mare infidum . Id. Rud. 4. z. $. flu&uofum. Horat. l. 3. od. .4.: v. 45. ventofum . & od. 1. v. z6. tumultuofum. Id. epod. 2. v. 6. iratum . Virg. 8. Æn. v. 671. tumidum : *Id. Ecl. z. v. 26. cum placidum ventis ftarct mare . Plaut. Paen. 3. 1. 4. tranquillum. Virg. 3. /En. v. 196. venti volvunt, mare, magnaque furgünt æquora. & lib. 7. v. 528. Flu&us uti primo coepit cum albefcere vento , Paulatim fe fe tollit mare , & altius undas Erigit, inde imo confurgit ad aethera fundo. Id. z. Georg. v. 479. maria alta tumefcunt. Cic. pro Planc. cap. 6. Mare profundum, & immenfum . Virg. 6. Æn. v. 35 1. maria afpera .. Senec., in Med. v. 41 1. procellofum mare . & verf. 765. infanum. Id. in Troadib. v. 444. inquietum . Tacit. 4. Hiff. cap. 52. Celerrimas navium frumento onuftas fævo adhuc mari committit ... Nep. in Alcib. c. 1. Imperator fuit fummus mari & terra. Id. in' Com. c. I. Res: magnas mari geffit. Horat. l. 1. fat. 8. v. 15. Chium maris expers . }., e. vinum arte imitans Chium , fed in Italia fa&um , atqùe adeo mari non tranfve&tum. “I Noßrum mare eft mediterraneum . Salluff. in Jug. c. 2o. & Lucan. l. 8. v. 293. *]. Item , mare fuperum , & inferum circa Italiam. Caef. l. 5. B. Gall.i c. 1. j;...*II;Mare interdum eft regio maritima, & infulæ maris.* Nep. in Com. c. 4. Ad maré mifîus éft, ut Cypriis , & Phœnicibus naves, longas imperaret. Taeit. 1. Hiff. c. 2. Plenum exfiliis mare. “T Aliquando ponitur pro aqua maris. Virg. I o. Æn. v. 377. Ecce maris magna claudit mos objice pontus . Plin. l. 14. c. 7. Vinum mari , condire . “T Item facies & color maris . Plin. l. 37. c. 6. de opalis gemma . E(t in iis carbunculi tenuior ignis ; eft amethyfti fulgens purpura ; eft fmaragdi virens mare. “T E mari natos dicunt Poetæ, quos immifericordes fignificare volunt, & crudeles. V. Tibull. l. 3. e/. 4. v. 85. Catull. carm. 63. de nupt. Pcl. & Thet. v. 155. & Ovid. Heroid. ep. 7. v. 38. “T Mare caelo mifcere, proverbiali locutione, eft omnia perturbare , nihilque non facere , ut quippiam confequare , metter foffopra .. Proprie Virg. 5. Æn. v. 79o. maria : omnia cælo Mifcuit. Translate Juvenal. fat. 6. v. 282. clames licet , & mare cælo Confundas, homo fum. *II Terra marique aliquid quaerere omni diligentia quippiam exquirere , cercar per mare e per terra., Vatin. ad Cicer. 3. Fam. ep. 9. fub fin. Ego tamen , terra marique ut conquireretur , præmandavi . Plaut. Paem. prol. v. 1 o5. Filias pater mari terraque ufquequaque quæritat. Salluff. in Catil. c. 13. Vefcen• di caufa terra marique omnia exquirere. %II Maria ®* 1110ntes polliceri, magna promittere illiciendi caufa, prometter mari e monti, roma e toma. Salluft. in Catil. c. 23. "J In mare fundere aquas , habenti & abundanti dare, portar acqua al mare . 0vid. 5. Trijl. el. 6. v. 43. His qui contemtus non eft , in litus arenas , In fegetem fpicas , in mare fundat aquas. “I Viam qui nefcit , qua deveniat ad mare , eum oportet amnem quaerere comitem fibi : qui per fe non fapit, aut valet , obtemperet alteri , & opem quaerat. Plaut. Poen. 3. 3. I4. “I Mare aeris eft vaftum aeris corpus , Lucret. l. 5. v. 276. quodcumque fluit de rebus, id omne Aeris in magnum fertur mare . “T In ablat. fing. mari habet, & mare. Lucret. l. I. v. 161. E mare primum homines , e terra poffet oriri , &c. Ovid. 5. Triff. el. 2. v. 2o. Exiguum pleno de mare demat aquæ . Id. 4. ex Pont. ep. 6. v. 46. Ifter In caput Euxino de mare vertet iter . Adde Varr. utrumque apud Charif. l. I. pag. 45. & 1 1 1. Putfch. & Prifcian. l. 7. pag. 759. item Plaut. Rud. 4. 3. 42. ut quidem Prifciam. legit. nam mari alii : item Cajum Dig. lib. 1. tit. 8. leg. 5. M.etiam. lib. 32. leg. 17. Jabolem. lib. 41. tit. 1. leg. 58. & Callißrat. lib. 47. tit. 9. leg. 6. quibus locis Torrentin. ex Pande&tis Florentin. edidit mare , alii mari. "I In plur. num. nec marium , nec maribus dici vult Charif. ibid. pag. 2 1. marium tamen agnofcit Prifcian. l. 7. pag. 77o. pro quo marum dixit Naevius ibid. Neptunum regnatorem marum. Cæfar vero l. 5. B. Gall. c. I. Naves paulo latiores, quam quibus in noftris utimur maribus. MAREOTÍCUS, a , um , ad Mareotidem pertinens . & ponitur aliquando pro REgyptio . Horat. l. 1. od. pænult. v. 14. Mareoticum vinum. Colum. l. 3. c. 2. a med. Mareoticae vites. Ovid. 9. Metam. v. 733. Mareotica arva . Lucan. l. 1 o. v. 1 17. Mareotica ebenus . Martial. l. 14. epigr. 2o9. Mareotica cortex. h. e. papyrus , in qua fcribitur. Id. l. 8. epigr. 36. Pars quota Parrhafiae labor eft Mareoticus aulæ. h. e. Egypti pyramides. Stat. l. 4. fi/v. 6. v. 1 o3. faevae Mareoticus arbiter arae. h. e. Bufiris REgypti tyrannus. MAREOTIS, idis , f. adje&t. Mxpsάτις. Marcotis Libya pars eft Libyæ, Egypto contermina, cujus populi Mareotæ, Mzpsόται. Plin. l. 5. c. 6. Martial. l. 4. epigr. 42. Sit nive candidior . namque in Mareotide fufca Pulcrior ifte color. °] Mareotis palus ibi eft ingens , prope Alexandriam : de qua Plin. l. 5. c. 1o. ubi quod Mareotis lacus äicitur, refpicitur ad Græcum A'wn , quæ feminina vox eft. V. 4brotonites . Lucam. l. 9. v. 354. Corpus Alexandri pigra Mareotide mergam . Stat. l. 3. filv. 2. v. 1o3. puppim Mareotida . h. e. navim Alexandrinam . “T Hujus regionis vites inter peregrinas laudant Virg. 2. Georg. v. 91. Colum. /. 3. c. 2. & Plin. h. 14. c. 3. Hinc Lucam. l. 1o. v. 16o. gemmæque capaces Excepere merum , fed non Mareotidos uvæ. MARGA, ae , f. genus terræ in modum cretæ albæ , qua ruftici utuntur ad agros ftercorandos. Multa de ea Plin. /. 17. c. 7. MARGARIDES , dum , f. p.zpy«y'*;, pum, a margaritis , quoniam bre

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

pud Cicer. 3. de nat. Deor. cap. 18. funt quibus Thetidem Peleus du

M.

M.

te. Sic in Pervigil. Ven. v. 4. 1 1. & 61. Mariti imbres .

dux;*: & terremis opponuntur. T Scribitur & maritunìtlt prifco

InOre.

ARITO, as , avi , atum , a. 1. maritare , qvot z/£» , nuptui trado.

Sueton. in Vefpaf. cap. 14. Vitellii filiam fplendidiffime maritavit .

4I Dicitur etiam de viris : & quidem magis proprie. Tacit. 12. Ann.

c. 6. Quando, maritandum Principem , multi fuaderent . Huc perti-

met lex de máritandis ordinibus , ` quam vel fanxit , vel retraétavit

Auguftus, ut eft apud Sueton. in ejus vita , c. 34. multa continens

capita ad matrimonia civium R. pertinentia , quæ magnam partem

collegit Hotoman. in indice legum Romanarum. 4] Item de be-

{tiis : Varr. l. z. R. R. c. 9. a med. de camib. Tunc dicuntur catuli-

re, id eft oftendere , fe velle maritari . Colum. l. 8. c. 2. a med.

Gallinæ ternæ fingulis maribus maritantur. “T Item de arbori-

bus. Horat. epod. 2. v. 9. adulta vitium propagine Altas maritat po-

pulos. Colum. l. 1 1. c. 2. a med. Ulmi vitibus maritantur . Ubi τὸ

¥itibus eft ablativus, ut propagine in loco Horatii . neque enim di-

cebant maritare vitem , fed arborem, puta palmam , ulmum , & hu-

jufmodi , cum ei vitem fuftinendam adjungebant . Id. l. 4. c. 2. Duos

palos unius feminis flagellis maritari . & cap. 22. a med. Ut vitis

novellos caules tranfmittat, qui poffint fua maritare ftatumina. Jd.

1. 5. c. 6. circa med. Si teneram ulmum maritaveris, novam vitem

fufferet ; fi vetuftam vitem applicueris , conjugem necabit. “T Eft
etiam gravidare, fecundare. Claudiam. /. 2. de rap. Prof. v. 89. Ze-
phyrus glebas fècundo rore maritat . Plin. l. 16. c. 25. Primus eft
conceptüs , flare incipiente Favonio . hoc maritantur virefcentia e
terra : quippe cum etiam equæ in Hifpania . Id. l. 13. c. 4. ante
med. ait , Márem palmae afflatu vifuque ipfo, & pulvere etiam , re-
liquas palmas feminas maritare . Solin. cap. 23. ( ah. 36. ) Equæ
adfpirante Favonio concipiunt , & fitientes viros aurarum fpiritu
maritantur.
ARTTUS, a, um, conjugale , maritale, ad conjugium pertinens, com-
jugio fociatus, maritalis . Liv. l. 27. c. 31. Vagabatur cum uno ,
aut altero comite per maritas domos dies , no&efque . 4l. leg. ma-
ritimas. Ovid. Heroid. ep. 2. v. 41. Junonemque , toris quæ præfi-
det alma maritis . & ep. 12. v. 87. & Propert. l. 3. el. I9. v. 16.
Juno, facris quæ præfidet alma maritis. Horat. in carm. fecul. v. 29.
Lex marita , ferax prolis novæ . h. e. de maritandis ordinibus : de
qua V. in voce præced. Ovid. Heroid. ep. 16. v. 283. metuis Vene-
rem temerare máritam . & ep. 1 1. v. 1ο1. Tolle procul decepte fa-
ces Hymenaee maritas. Id. 3. ex Pont. ep. 1. v. 73. focialis amor ,
foedufque maritum . Avien. in defcript. Orb. v. 339. de Nilo. inque
jacentém REgyptum fufus flu£tu premit arva marito. b. e. fecundan-
• I Ma-

yjtus abfolute interdum refertur ad utrumque conjugem . Papinian.

Dig. lib. 24. tit. 1. leg. 32. extr. Quo cafu inter exteros condi&tio

nafcitur, inter maritos nihil agitur . fra gli ammogliati . Sæpiffime

eft ipfe vir , marito , ut marita uxor , moglie . Horat. l. 3. od. 14.

v. 5. Umico gaudens mulier marito . Cic. 1. de Invent. c. 3 I. ad fin.

Ut tu maritus fis quam optimæ , & hæc quam optimo viro nupta

fit . Horat. l. 3. od. 5. v. 6. Milefne Craffi conjuge barbara Turpis

maritus vixit ? Ovid. Heroid. ep. 4. v. 134. Et fas omne facit fra-

tre marita foror. h. e. Juno, quæ Jovis ÉÉ fui uxor eft . Horat.

epod. 8. v. 14. Nec fit marita, quæ rotundioribus Onufta baccis am-

bulet. Ovid. 2. Faß. v. 1 39. hic caftas , duce fe , jubet effe mari-

taS . 4T De fponfo , fpofo . Val. Flacc. l. 8. v. 16. Haemonio

nunquam fpernendâ marito, Condita letiferis promit medicamina ci-

(tis. Tibull. 1. 3. el. 4. v. 31. Ut juveni primum virgo dedu&ta ma-

rito. 4I Dicitur interdum de beftiis , il mafchio . Horat. l. 1.

od. 17. v. 7. Olens maritus . b. e. hircus . Sic Virg. Ecl. 7. v. 7.

Vir gregis ipfe caper . Colum. l. 7. c. 6. Maritos gregum mutilos

effe opórtebit. Id. in fin. c. 5. l. 8. de gallimaceis. Rarior eft in his

avibus mariti bonitas. “T Item de arboribus , quae adjun&tas

vites habere poffunt. Cato R. R. c. 32. Arbores facito uti bene ma-

ritæ fint. Colum. l. 3. c. 1 1. Olivetum maritum . Catull. carm. 6:.

mupt. v. 54. At fi fòrte eadem ( vitis') eft ulmo conjunéta mari-

to , &c.

ARÍUS, ii , m. Civis Romanus Arpinas , qui fepties Conful fuit .

Ejus vitam habes apud Plutareh. De bello ejus civili cum Sylla &

Cinna, V. Flor. l. 3. c. 21. 4| Adje&ive Maria lex memoratur

a Cicer. 3. de Legib. c. 17. Eam tulit circa A. U. DCXXXIV. C. Ma-

rius trib. pleb. ut pontes , per quos tranfibant fuffragium ferentes ,

anguftiores fierent, ne quis in iis, præter eum , qui fuffragium fer-

ret, confiftere poffet, rogandi & appellandi caufa.

ARMARÍCUS, a, um, Mzyw«yixbg , ad Marmaricam pertinens, quæ

eft regio Africæ inter Egyptum & Cyrenem : & ponitur etiam pro

Libyco, quia contermina eft Libyæ defertæ : immo & Mareotis Li-

bya appeIlatur : item univerfim pro Africano . Plin. l. 13. c. 23.

Marmăricum genus capparis. Lucan. l. 3. v. 292. non corniger Ham-

mon Mittere Marmaricas ceffavit in arma catervas. Id. h. 6. v. 3o9.

Nec Juba Marmaricas nudus preffiffet arenas. Sil. l. 7. v. 83. fi pel-

lere noftris Marmaricam terris nubem dabis . h. e. Poenorum arma .

Sidon. carm. 1 1. v. 1o3. Marmarica fera. h. e. elephas.

ARMARÎDES, dae , m. Mzpwxp??ro , qui eft e Marmarica regione .

Ovid. 5. Metam. v. 124. tentanti dextera fixa eft Cufpide Marmari-

dæ Corythi . Sil. l. 5. v. 437. Othrys Marmarides. “T Marma-

ride, arum, ejus tra&tus incolae . Plin. l. 5. c. 5. & 6. & Lucan.

1. 4. v. 679. mixti Garamante perufto Marmaridæ volucres. Sil. l. 5.

•v. 184. Marmaridum mediam penetrare phalangem . pro Marmarida-

rum . “T Hos incantandorum ferpentium , & medendi venenis

peritiffimos facit Sil. l. 3. v. 3oo. Hinc Lucan. l. 9. v. 893. ' gens

unica terras Incolit, a faevo ferpentum innoxia morfu , Marmaridae

Pfylli .

Tom. III.

[ocr errors][ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

lidus , præfertim qui in lapicidinis foditur , & fcalpro elaboratur
ad ftatuas , columnas , & varia opera ædificiorum : a voce Græca
ut proprie de iis di-
Quomodo a lapide differat ,

V. Lapis . De variis marmorum generibus , & ά fufe Plin.

l. 36. c. 7. Celeberrima funt Parium , Lacedæmonium viride , Au-

guftum , & Tiberium , utrumque ex Egypto , Numidicum., Phry-

gium , quod & Synnadicum , Proconnefium , Caryftium , Chium ,

porphyrites , ophites , Memphites, Syenites, &c. Cic. pro Arch. c. 9.

Ennius in fepulcro Scipionum putatur effe conftitutus e marmore .

Virg. 3. Georg. v. 13. templum de marmore ponam. Id. 6. Æn. v.

848. vivos ducent de marmore vultus . Ovid. 1. de ar. am. v. 7o.

externo marmore dives opus . Plin. l. 36. c. 6. Secare marmor in

cruftas . Quintil. l. 2. c. 2o. Marmor expolire . Horat. l. 4. od. 8.

v. 13. incifa notis marmora publicis . Ovid. Heroid. ep. 7. in fin.

Hoc tamen in tumuli marmore carmen erit. Id. 15. Metam. v. 314.

Flumen quod ta&is inducit marmora rebus. h. e. in lapidem vertit.
Martial. l. 7. epigr. 3o. Rus marmore tertio notatum . h. e. ad ter-
tium ab urbe lapidem. Adde lib. 9. epigr. 65. “T Servus a n1ar-
moribus eft, qui praeeft marmoribus coemendis , fecandis, elaboran-
dis. Infcript. apud Grut. pag. 593. n. 7. ubi num. 5. habetur : T. Fla-
vius Succeffus Aug. L. Tabularius marmorum Lunenfium . h. e. a ra-
tionibus marmorum Lunenfium , ut eft num. 4. “I Quod Cato R.
R. c. 23. & Colum. in f. c. 2o. l. 12. marmor jubent in vinum.in-
di , marmoris farinam intelligunt , & condituræ gratia faciunt : cu-
jus meminit & Plin. l. 14. c. 19. & lib. 2 3. c. 1. a med. T Poe-
tæ hoc nomen mari tribuunt , vel quia cum ventis commovetur ,
candefcit , ut eft , apud Lucret. l. 2. v. 763. & fequentib. vel quia.
æquum , & planum eft. Virg. 7. Æn. v. 28. lento luétantur marmo-
re tonfae . & verf. 718. Quam multi Libyco volvuntur marmore flu-
&tus . & lib. I o. v. 2o8. fpumant vada marmore verfo. Catull. carm.
62. de Aty , v. 88. marmora pelagi . Sil. l. 14. v. 464. infidum
marmor . “T In illo Valer. Flacci l. 6. v. 568. jam non per cur-
va volantem Stagna , nec in medio truncantem marmore cervos :
marmor eft mare glacie duratum.

[ocr errors]
[merged small][merged small][merged small][ocr errors][merged small][ocr errors][merged small][merged small][merged small]
[ocr errors]

marmore . Cic. 6. Verr. c. I. Signum æneum , marmoreum , ebur-

neum . Id. pro Dom. c. 24. Marmoreæ columnae. Id. Parad. I. c. 4.

Te&ta marmorea , ebore & auro fulgentia . Virg. 4. Æn. v. 392.

Marmoreus thalamus . h. e. cubiculum pretiofis marmoribus orna-

tum . Cic. 6. Parad. c. 3. & 0vid. 15. Metam. v. 672. Marmoreum

folum . h. e. marmore ftratum . Virg. Ecl. 7. v. 35. Nunc te mar-

moreum pro tempore fecimus: at tu Si fetura gregem fuppleverit ,

aureus efto . Adde Horat. l. 4. od. I. v. 2o. °| Poetice dicitur

de membris, quæ inftar marmoris candent , & nitent , ut niveus ,

bianco come um alabaftro . Virg. 4. Georg. v. 523. marmorea caput a

cervice* revulfum . Ovid. 1 3. Metam. v. 746. Marmoreus pollex. &

lib. 3. v. 481. Marmoreæ palmæ. Id. 2. Amor. el. I I. v. 15. Mar-

morei pedes . Lucil. apud Nom. c. 4. n. 42 1. Hic corpus folidum

invenies , hic ftare papillas Pe&ore marmoreo . Martial. l. 8. epigr.

56. Marmorea fundens nigra Falerna manu . Lucret. h. 2. v. 763.

quæ nigro fuerint paulo ante colore , Marmoreo fieri poffint cand6-

re repente . Id. ibid. v. 774. in marmoreum migrare colorem . h. e.

albentem . Hinc Marmoream Paron dixit Ovid. 7. Metam. v. 465.

quia cum marmore candidiffimo abundet , procul afpicientibus can-

doris fpeciem præbet : unde niveam vocat Virgil. Æn. 3. v. 126.

*] Dicitur etiam de gelu , quod duritiem marmoris , & candorem

refert , duro come un marmo . Ovid. Faff. 4. v. 918. marmoreo pal-

let adufta gelu. Id. 3. Triff. el. 1 o. v. 1 o. Terraque marmoreo can-

dida fa&ta gelu . * Refertur & ad mare , ut marmor. Virg. 6.

B. 2 /En.

[ocr errors]
[ocr errors]

) Venerem duxiffet ; & propter diligentem cuftodiam mariti miniiiij

lice-

[graphic]

Jiceret Marti ad eam unquam accedere ; id tantum affecutus, eft, ut
fua ftella veneris fidus perfequeretur . Quod vero ignita & ardens
apparet, id amoris vehementiam fignificare. Hygin. ibid. I Ve-
téres Romani agricolae Silvanum præfidem arvorum , nemorum , p£-
corum, & tutorem finium , Martis nomine invocabant, fortaffe quia
primus hic deus erat, quem gentis au&orem agnofcebant, ut di&tum
èft. Hinc Cato R. R. c. 141. luftrandi agri rationem , & fuovetau-
rilia rufticos docens , Martem patrem in ÉÉ; invocandum pro-
ponit. & cap. 83. Votum, inquit, pro bobus, ut valeant , fic fa-
cito: Marti Silväno in filva, interdius, in capita fingula boum vo-
tum facito, &c.
MARSI, orum, m. Mxprèt , pop. Latii , fub Samnitibus , ubi nunc
pars Âprutii Ulterioris, juxta lacum Fucinum. Diéti funt a Marfo
Circes filio, a quo edo&i funt veneficia & incantationes ferpentum ,
tefte Solino cap. 2. ( al. 8.) a med. & Plin. l. 7. c. 2. “II Saliva
fua ferpentum morfibus medebantur , & cantionibus eas difrumpe-
bant. Plin. ibid. Lucil. apud Non. c. 3. n. 69. & Pompon. %id. c.
7. n. ult. “T Hinc Marf di&i funt , quicumque ferpentes manu
tra&ant, exarmant , & contra eorum venenum remedia venditant .
Jul. Firmic. l. 8. c. 17. Quicumque fub hoc fidere nati fuerint,
Marfi erunt, vel qui venenis ex herbarum pigmentis confe&is, falu-
taria foleant hominibus remedia comparare. 4I Fuerunt pauper-
rimi quidem , fed tamen fortiffimi , ut qui acerbiffimum Romanis
bellum intulerint, ac fere funeftius, quam civilia , ut fcribit Plin.
l. 2. c. 83. Adde Flor. l. 3. c. 18. Uterque autem fociale bellum ap-
pellat. vere enim fuit Sociórum : fed Marficum etiam di&um eft, quia
iMarfi Popedio duce. plura per loca Italiæ circumtulerunt arma .
« Etiam augurio dediti fuere . Ennius apud Cicer. 1. de Divin. c.
58. & ipfe Cic. ibid. l. 2. c. 33.
MARSICUS, a, um , adje&. a Marfis populis, ut Marficum bellum ,
Cic. Agrar. 2. c. 33. V. vocem præced. Sil. l. 8. v. 497. Marfica
pubes Et bellare mânu , & chelydris cantare foporem , Vipereum-
çue herbis hebetare, & carmine dentem. Martial. l. 13. epigr. 121.
Marfica vina. -

MARSPITER , tris, m. A"p*;, Mars pater, ut Jupiter , Jovis pater.

6 ell. l. 5. c. 12. & Prifciam. l. 6. pag. 695. & fup. I 2. verf. Æn.

lib. ult. pag. 1284. Putfch. Quidam leg. Marfpater apud Caton. R.
R. c. 141. Monet Prifcian. in genitivo effe Marfpitris , & Marfpi-
terts.
MARSUPIUM , ii , n. borfa, w%ρτυπος , wxpavTtoy , μαραττο;, wxp oi τιον ,
μερατττος , facculus nummorum : a fecunda voce Græca allata. Varr.
apud Non. c. 2. m. 563. Majorem curam habere nos marfupii quam
vitæ no(trae . Plaut. Rud. 5. 2. 26. Nummi o&tingenti aurei in mar-
fupio infuerunt. Id. Epid. 2. 2. 3. Acutum cultrum habeo, qui fe-
mis exenterem marfupium. Alcim. Avit. l. 6. v. 3 1 1. Defoffis fcro-
bibus marfupia merfa locavit.

MARSUS, a, um, ad Marfos pertinens, Marficus. Enm. apud Donat.

de fchemat. pag. 1774. Putfch. & Charif. l. 4. v. 251. Marfa ma-

mus, Peligna cohors . Colum. l. 6. c. 5. Marfi montes . Horat. l. &

od. 1. v. 28. Marfus aper. Id. l. 3. od. 14. v. 18. Marfum duel-

lum . h. e. bellum Marficum . Lucan. l. 9. v. 79o. Marfus ager.

Stat. l. 1. filv. 5. v. 26. Marfae nives . Horat. epod. 17. v. 29. &

Ovid. z. de ar. am. v. 1 oz. Marfa nænia. h. e. incantamentum . Sic
epod. 5. v. 76. Marfæ voces. & Ovid. de medic. fac. v. 39. mediæ
Marfis finduntur cantibus angues . Martial. l. 14. epigr. 1 16. vina
Marfis condita cellis.

MARSUS, i. Domitius Marfus, civis R. poeta nobilis in primis, flo-

ruit temporibus Augufti. Eum laudant Ovid. 4. ex Pont. ep. ult. v.

5. Martial. l. 2. epigr. 71. & 77. lib. $. epigr. 5. lib. 7. epigr. 28.

é* 98. lib. 8. epigr. 56. & Sidon. carm. 9. v. 261. Scripfit fere
epigrammata, e quibus unum exftat in fine Tibulli carminum. Ce-
térâ perierunt omnia . Alius ab hoc videtur effe , quem Martial.
memorat l. 4. epigr. 29. au&tor Amazonidis poematis. Prioris memi-
nit etiam Sueton. de Grammat. c. 9. & 16.
MARSYAS, & Marfya, ae, m. MzprJας , Satyrus , filius Hiagnis, feu
Hyagnis, tibicen e Phrygia, ea temeritate , ut Phoebum ad cantus
certámen auderet provocare , a quo & vi&us , & excoriatus eft.
Ovid. 6. Faß. v. 7o5. & 6. Metam. v. 383. & Apul. in Florid. m.
3• “I Ejus ftatua fuit Romæ in foro, ubi caufæ agebantur. Ho-
Vat. 1. 1. fat. 6. v. 1 2o. Non follicitus, mihi quod cras furgendum
fit mane , obeundus Marfya , &c. Docet Serv. ad Æn. 4. v. 58.
Marfyae ftatuam in urbium foro collocatam, altera manu ere&ta, li-
bertatis indicium fuiffe. Hoc autem ideo, quia fuiffe dicitur mini-
fter Bacchi , qui libertatis deus eft. Ad hanc ftatuam no&tu conve-
niebant etiam meretriculae , quaeftum corpore facientes , & capiti
ejus corollas imponebant. Teftem habes Senec. l. 6. de Benef. c.32.
& Plin. l. 2 1. c. 3. quae notavit Lipf. l. 3. antiquar. le&f. a med.
“T Apud Petrom. in Satyr. c. 36. in defcriptione convivii repofito-
rium eft quatuor Marfyas circa angulos habens , ex quorum utricu-
lis garum piperatum currebat fuper pifces, qui in Euripo natabant.
h. £ quatuor figilla Marfyam referentia, cujufmodi erant in aquæ-
du&ibus Silani, & Tullii . “I deum appellat Plin. l. 2 1. c. 3
ante med. “I Marf/as item fluvius Phrygiæ Magnae , haud procul
a Meandro oriens, in quem apud Celaenas, & Apameam urb. quam
circumfluit, excurrit. Poetae fabulantur, ortum effe ex lacrymis Nym-
pharum & Satyrorum Marfyam tibicinem ab Apolline ibi excoria-
tum fientium, & a Marfya appellatum fuiffe . Ovid. 6. Metam. v.
4oo. & Liv. l. 38. c. 13. .
MARTENSIS, fe, adje&. a Marte, ut videtur . Martenfes fodales in
veteri Infcript. apud Murator. pag. 525. videntur effe milites certi
fodalitii , feu collegii militaris, peculiari religione fe Martis culto-
res profitentes ; unde Martenfe collegium habetur in duob. Lapidib.

Antiquit. Benevenr. elaff. 6. m. 3. & 9. & Martenßum- ßudium , h. e.
Schola, ibid. n. 1. Verum hæc vox videtur effe Latinitatis labentis.
V. ibid. Differtat. 5. pag. 169. - - -
MARTES, tis, f. martora, fera exigua ex genere muftelarum . Vide-
tur effe a Marte , quod vi Martia mures, gallinas , aliafque aves
necet . Ejus pellis in pretio eft. Martial. l. 1o. epigr. 37. Venator
capta marte fuperbus adeft. Al. leg. mele.

MARTIÄLIS, le , Marziale , . ad Martem pertinens , A'pao;. Cic. pro

Cluent. c. 15. Martiales, quidam Larini appellabantur, miniftri pu-

blici Martis , atque ei deo veteribus inftitütis religionibufque Lări-

natium confecrati. Id. de Harufp. refp. c. 6. Flamen Martialis. Hs-

rat. h. I. od. 17. v. 9. Nec martiales haedilia lupos metuunt. V.

Lupus. “T Martiales ludi videntur fuiffe , qui in Circo calendis

Augufti quotannis celebrabantur , quod eo die Martis ædes dedicata

fuerat. Auguft. in epiß. ad Liviam , apud Sueton. in Claud. c. 4.

Quid nepoti tuo Tiberio faciendum effet ludis Martialibus. & paulo

po/?. Curare eum ludis Martialibus triclinium facerdotum , non dif-

plicet nobis. “I Martiales milites, h. e. legionis ejus, quæ Martia

cognominata eft . Cic. 4. Phil. c. 2. “T Martialis campus di&us

fuit locus in monte Cœlio, in quo Equiria celebrabant , fi quando

aquæ Tiberis Martium campum occupaffent. Ovid. 3. Faff. v. 519.

& Paul. in epit. Fefli .
MARTIÄLIS, is, m. M. Valerius Martialis, Hifpanus ex Bilbili Cel-
tiberiæ oppido, fed Romanus civis, fcripfit libros epigrammatum ,
qui adhuc exftant, multis falibus afperfos , fæpe etiam obfcenitati-
bus, quas nimis ap aliquando depingit . Vixit fub Imperatori-
bus Domitiano , Nerva , & Trajano. Eum impenfe laudat Pliniur
Secundus ( laudatus ab ipfo prius l. 1 o. epigr. 19.) ut ingeniofum,
acutum , acrem, & qui plurimum in fcribendo & falis haberet , &
fellis, nec candoris minus, lib. 3. epift. z 1. Sane ejus Latlnitas lon-
ge purior eft, & nitidior, quam ab homine Hifpano exfpe&ari po-
tuiffe, aut ætatem fuam dedecere videatur.

MARTIANUS, a, um , ad Martem fpeétans . Cic. pro Corn. Balb. c.

17. Qui & veterem illam fpeciem fœderis Martiani femper omni

fànétiorem Marte duxerunt. Ita legit Manut. Alii aliter. Martianus

etiam cognominatus eft Icelus Galbae libertus, honoris caufa , ut eft

apud Sueton. in Galb. c. 14. Quamquam alii Marciamus fcribunt:

quod non a Marte, fed a Marco eft. T Ælius Martianus Jurifcon-

fultus , cujus refponfa fæpe in Digeftis afferuntur , vixit fub Ale-

xandro Severo, fuitque Papiniani difcipulus. Lamprid. in Alex. Sev.

c. ult.

MARTIATICUS, a, um, ad Martem pertinens. Unde Martiatica di-

cimus ftipendia militum , inquit Prifcian. fup. 12. verf. Æn. l. uir.

pag. 1284. Putfch.

MARTICöLA, æ, m. qui Martem colit. Ovid. 3. Triff. el. 3. v. z r.

ad ufque nivofum Strymona venifti , Marticolamque Geten. Adde 4.

ex Pont. ep. 142 v. I 4.

MARTICULTOR , [oris , m. Marticola . Infcript. apud Gruter. pag.

55. n. 1o. Deo Marti , & Vi&oriae Contubernium Marticultorum

pofuerunt. -

MARTIGÉNA, æ, m. & f. Marte genitus. Ovid.- 3. Mmor. el. 4. v.
39. Martigenæ non funt fine crimine nati , Romulus Iliades , Ilia-
de{que Remus. Id. 1. Faß. v. 199. Dum cafa Martigenam capiebat
parva Quirinum . Sil. 1. 16. v. 533. fpe&tacula digna Martigena vul-
go. h. e. populo bellicofo.

MÄRTIOBARBÜLUS, i , miles plumbeis glandibus armatus , quæ &

ipfae martiobarbuli appellantur, uti docet Veget. l. 1. de re milit. c.

17. Vox tamen ipfa parum Latina videtur. Turneb. l. 24. adverfar.

c. 1 3. putat lafcivia militari , & per jocum martiobarbulos di&tas

effe plumbeas glandes, quod cum pifces in deliciis effent , inter quos

barbi, & barbuli numerantur, eæ glandes, quafi cibus Martis, Tita

fint appellatæ. Stevvech. in quodam MS. matriobarbuli legi tefta-

tur.

MARTIÖLUS. V. in Marculur.

MARTÍUS, a, um, Marziale, A'pacc , ad Martem, & ad bellum per-

tinens . Virg. Æn. 9. v. 566. Martius lupus . & lib. 1 1. v. 661.

cum fe Martia curru Penthefilea refert. bellicofa , guerriera . Horat.

l. 4. od. 14. v. 17. Martium certamem . Id. in ar. Poet. v. 4o2.

Martia bella. Martial. l. 5. epigr. 25. Hermes Martia fzculi volu-

ptas. %. e. armorum. erat enim gladiator celebris. Virg. Ecl. 9. v.

12. Martia tela . Id. 4. Georg. v. 71. Martius æris rauci canor.

λ. e. bellicae tubæ fonus . Id. 7. Æn. v. 182. Martia qui ob pa-

triam pugnando vulnera paffi . in guerra . Ovid. l. 14. Metam. v.

798. Martius miles. h. e. Romanus. nam Romani Martis genus ha-

beri volunt . Hinc Ovid. 3. Faß. v. 59. Martia proles. b. e. Ro-

mulus & Remus Martis filii. Id. 3. Tri/?. el. 7. v. 52. Martia Ro-

ma. fcil. quod a Martis filiis condita , & quod maxime bellicofa.

Sic Martia Thebe , Id. 3. Amor. el. 6. v. 33. ob multa bella ibi

patrata. Id. 3. Metam. v. 32. & Stat. Theb. 1 o. v. 896. Martium

vocant anguem occifum a Cadmo Thebarum conditore , quia ei loco cu-

ftos a Marte fuerat appofitus. T Martia legio , quam laudat Cic. Pbil.

3. c. 3. & Pbil. 4. c. 2. quoniam Antonium deferuerat , a Marte

itidem momen habuit. V. Legio. *J De Campo Martio V. Cam-

pus. Sic Martia arena dicitur ab Ovid. 2. Triff. v. 282. & Martiale

1. 2. epigr. 75. de Circo, & Theatris Romae , in quibus varia cer-

tamina , præfertim gladiatorum, & hominum cum feris, edebantur.

Sic Martium gramen apud Horat. l. 3. od. 7. v. 26. “| De A4ar-

tia aqua V. Marcius. Re&lius enim per c fcribitur. “T Martius

menfis, tertius a Januario , Marzo , primus olim fuit ipfius anni,

Marti parenti dicatus a Romulo, ut eft apud Ovid. 3. Faß. v. 75.

& Tibüll. l. 3. carm. 1. v. 1. & patet ex multis aliorum menfium

nominibus , qui a numero appellantur , ut Sextilis, quia $; 3

t IVIar-

« НазадПродовжити »