Зображення сторінки
PDF

72o UpILIO

vitatum videbam. h. e. uno ore, consensu omnium . Martial. 7. 6. certus an ctor abest: sed vox hoc nuntiat omnis. tutti ne parlano. j,j; Tollere vocem est gravi stilo, et grandioribus verbis uti, apud

orat. Art. P. g3. Interdum tamen et vocem comoedia tollit, Iratusque Chremes tumido delitigat ore. • g. Interdum voces sunt litteræ, vocales præsertim, quæ solae sonum habent. Cic. Orat. 44. Verba sint quam suavissimis vocibus. et in fin. In ea oratione est crebra ista vocum concursio, quam magna ex parte, ut vitiosam, fugit Demosthenes. •I 1 o. Item accentus, accento, ττροσφόia. Cic. Orat. 18. Ipsa natura, quasi modularetur hominum orationem, in omni verbo posuit acutam. vocem, nec una plus, nec a postrema syllaba citra tertiam.

[ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors]

URBANITAS

URBÄN£, adverb. facetamente, dorsitos, mgre eorum, qui ur• bes inbabitant, elegänter, lepide, venuste : Cic. i. £in. ¥i. Ut a patre audiebami facëte et ürbäne §toicos irridente. Quintil. 3,14iNec sane potuit urbanius ex confessione inscitiæ suæ elabi. Id. 6. 1. a med.' Discutere lacrimas, epilogi est proprium cum oratione continua, tum etiam quibusdam urbåne digtis: quale est, Pat£ puero panem, ne ploret. Cic. 2. Q. Fr. 1. ad fin. Clodius furebat, a Raçilio se'contumaciter urbanèque vexatum. h. e. salse et amare. jManut. et alii mailent inurbanè. Gell. 15. 5. Urbanissime respondere. •I a. Urbane loqui non semper est facete, et cum risu !e: ui : nam etiam sermo' serius urbanitas est ex sententia Domitii í apud Quintil. 6. 3. ad fin., et ex iis, quæ in ea voce dicemus. séd esi etiam more eórum, qui in urbe vivunt, cultioribus verbis uti, et a vulgari et plebeja cónsuetudine aliquantum remotis, parlar civilmente : et medium est inter sermonem proprium et translatum. Hoc sensu in hog opere usi sumus, cum urbane et translate verborum usum exposüimus. V. URBANITAS §. 3. * 3. Urbane, benigne, comiter, cortesemente. Trebell. Gallien. 14. Fuit ejusdem soëius in appetendo imperio quidam Ceropius , qui eos et urbanissime, et prüdentissime adjuvit. Cic. Cael. 14. Ex ipsâ quæram, utrum me $ecum severe et graviter, et prisce agere, malit, an remisse ac leniter, et urbane. et ibid. 15. Sin autem, urbanius me ;;;* mavis, etc. & 4. Comp. Urbanius et Sup. Urbanissime §. i. et 3. * URBANI, orum, m. plur. 2. incolæ Urbæ, oppidi in Liguria prope Albam Pompejam. £luvii cognominis Claudian. B. Get. 535. imeihinit. Inscripi. ápud Murat. 2o99. 8. Imp. Cæsari Divi £. Augusto Pontif. Mäx. Cos. XII. Trib. Föt. XVIIi. Urbani. V. Murat. adnot. ibid. URBÄNICIÄNUS, a, um, et URBÄNIcUs, a, um, adject. Urbaniciani, et Urbanici milites dicuntur, qui in præsidio præfecti urbis Româ collgcati sunt. Paul. Dig. 4. 6. 35. Séd et in urbanicis militibus idem divus Pius constituii. Spartian. Caracall. 4. Nudis pedibus ab urbanigianis raptus est. Aäi leg. urbanicis. Id. Get. 6. Ventum est usque ad seditior.em urbamicianorum imilitum. * URBÄNILI, \, ae, f. 1. diminut. urbanae. Est cognomen A. 1nscript. apud Fabrett. p. 3o6. n. xxxI. Urbanilla F. matri dulcisSi m{e. - - URBÄNITAS, atis, f. 3. dotst6rn:, darstag6s, res urbanæ, vita urbana. Cic. 7. Fam. 6. Tu modo ineptias istas, et desideria urbis, et urbanitatis'depone: et quo consilio profectus es, id assiduitate et virtute consequere. et ibid. 17. Mihi interdum (pace tua dixerim) levis in urbis, urbanitatisque desiderio, interdum piger, interdum timidus videbare. q. 2. Réfertur ad mores, et significat facilitatem et suavitatem morum, lenitatem, comitatem, humanitatem : quae in iis, qui in urbe vivunt, reperiri solent, nam qui ruri, agrestes esse videntur, duri, asperi, ut qui cum hominibus minus vivere consueverunt. Id. 3. ibid. 7. a med. Etiamne tu has ineptias? homo, mea sententia, summa prudentia, multa etiarn doctrina, plurimo rerum usu : addo urbanitate, quæ est virtus, ut Stoici rectissime putant. }'o;isc. Prob. 16. Barbarorum, vel per terrorem, ve! per uibanitatem, loca ingressus est. Ita in qu9dam MS. apud Saljnas. h. e. cum bona eorum gratia. Alii leg. voluntatem. • 3. Item ad sermonem et orationem, et significat leporem, elegantiam, cultum, munditiam, nitorem, venustatem, tum in verbis ipsis, tum in voce et pronuntiatione. Eorum enim, qui in uibe agunt, sonus et sermo multo cultior est et amoenior, quam eorum, qui i.: „gro sunt. Cic. Brut. 46. Tum Brutus, quid tu, inquit, tribuis istis externis quasi oratoribus? Quid censes, inquam, nisi idem qgod urbanis, præter unum, quod non est eorum urbanitate quadam quasi colorata oratio? Et frutus, qui est, inquit, iste tandem urbanitatis color? Nescio, inquam : tantùm esse quendam scio. Id tu, Brute, jam intelliges, cum in Galliam veneris: audies tu quidem etiam? verba quædam non trita Romae: sed hæc mutari dediscique posSunt. íú est majus, quod in vocibus nostrorum oratorum recinit quiddam, et resonat urbanius. nec hoc in oratoribus modo appafet, sed etiam in ceteris. Quintil. 6. 3. non longe ab init. Urbanitate significari video sermonem præ se ferentem in verbis, et sono, et usu proprium quendam gustüm urbis, et sumptam ex conversatione doctórum tacitam eruditionem : denique cui contraria sit rusticitas. 1d. ibid. sub fin. Meo quidem judicio illa est urbanitas, in qua nihil absonum, fiihil agreste, nihil inconditum, nihil peregririum neque sensu, neque verbis, meque ore gestuve possit deprehendi, ut non tam sit in singulis dictis, quam in toto colore dicendi, qualis apud Græcos Atticis mos ille redolens Athenarum proprium saporemj. V. vocem sequent. §. 8. • 4. Præcipue dicitur de salibùs, jocis, festivitate, ét facetiis, Cic. Cæl, 3, Contumelia si petu

bt

UnBANUs )

fantius jactatur, convicium; si facetius, urbanitas nominatur. Id. a. Fin. 51. sub fin. In hominum facetorum urbanitatem incurrere. Id. j. Fam. 31. sub fin. Vides, exaruisse jam veterem urbanitatem. et 2. Q. Fr. i o. a med. Ut aliquando subtilitatem veteris urbanitatis, et`humanissimi sermonis attingerem. Adde Senec. Const. Sap. m 1. sub fin., Plin. 8. ep. 6 et Quintil. 6. 3. post init. • 5. Item de ludo, quo quis per jocum decipitur, aut aliqua re fraudatur, burla, inganno, furberia. his enim solertiores esse solent urbani

homines, quam rustici. Tacit. o. Hist. 88. Incuriosos milites ver

macula urbanitate quidam spoliavere. URBANUS, a, uim, adject. di città, τα):t:x33, datsic:, ad urbem pertinens, urbicus: cui rusticus opponitur. Ter. Adelph. 1. 1. 17. Ègo hanc clementem vitam urbanaî atque otium secutus sum: ille rüri agere vitam, semper parce ac duriter se habere. Plaut. Trin. 1. 2. i03. Urbani assidui cives, quos scurras vocant. Id. Merc. 4. 3. 15. Urbani fiunt. rustici. Liv. 5. 2o. Non avidas in direptiones manus otiosorum urbanorum prærepturas fortium bellatorum præmia esse. Plaut. Cas. a. 1. v. 1 1. Quin rtari es in præfectura tua, atque urbanis rebus te abstines? Cic. 1. Q. Fr. 1. 15. Mihi casus ur6anam in magistratibus administrationem reipublicæ, tibi pr9: vincialem dedit Td. 1. Orat. g. ad /in. Urbanæ tribus. Cæs. 3. B. C. ao. Praetor urbanus. Sallust. Catil. 38. Urbana plebs. et ibid. 26. servitia. Liv. 27. 3. in fin. Ut banus exercitus. Â e. ex civibus in urbe degentibus. Tacit 2. Ann. 44. Urbano luxu lasciviens. Paul. Dig. 3. 14. 4. Urbanas habitationes locare, Id. ibid. 3o. 1. 41. circa med. Aedes urbanæ atque rusticæ. Papinian. ibid. 31. 1. 67. Familia urbana, aut rusticâ. h. e, quæ in urbe, aut ruri servit. Tacit. 1. Ann. 1 7. eaetr. Excubiæ uibanae. Plin. 3. ep. 17. in fin. Justisne de causis eum tibi videor incolere, inhabitare, diligere secessum ? quem tu nimis urbanus es, nisi concupiscis. h. e. nimius amator urbis, et vitæ urbanæ. • 2. JCti urbana prædia omnia ædificia accipiunt non solum ea, quæ sunt in oppidis, sed et si forte stabula sunt, vel alia meritoriâ in villis, et vicis, vel si prætoria voluptati tantum deservientia : quia urbanum prædium non locus facii, sed materia. Proinde hortós quoque, siqui sunt in ædificiis constituti, dicunt, in urbanorum appellatione contineri. Quod si horti in reditu sint, vinearii forte, vel etiam olitorii, in urbanis non habentur. Hæc ex Ulp. Dig. 5o. 16. 1 g3. Adde ibid. 8. tit. 1. a. et 3. qui de urbanorum et rusticor. prædior. servitutib. inscribuntur. Huc pertinere videntur illa Catón. R. R. 8. in fin. Fundum urbanum ita paret, itaque conserat, uti quam solertissimum habeat. et Justin. 31. 2. Plus urbanum, quod propter litus maris habebat, contendit. •I 3. Transfertur ad animium, et significat comem, facilem, et in cujus factis aut dictis nihil odiosum, accrbumve deprehenditur, ut in URBANITAS §. 2. dictum est. Cic. 3. Fam. 8. ante rned. Te hominem non solum sapientem, verum etiam, ut nunc loquimur, urbanum, non arbitrabar genere isto legationum delectari. Quod Cic. ait, ut nunc loquimur, significat, hoc sensu cœpisse suo, tempore adhiberi. Nam alias, et alio sensu ipse quoque sine illa interjectione usurpat. • 4. Item oris duri, perfrictæ frontis, cujusmodi sunt urbani præ rusticis. Horat. 1. Ep. g. 1 1. Frontis ad urbanæ descendi præmia. • 5. Item jocantem, ridiculum, scurram, mordacem, irrisorem, scherzevole, buffone, motteggiatore : quod urbanorum, præsertim otiosorum, proprium est. Id. ibid. 15. 37. Mænius ut rebus maternis atque paternis Fortiter absumptis urbanus coepit haberi. h. e. scurram agere, ut ditiorum coenas captaret. Plin. 8. ep. 6. Urbanos, qui illa censuerunt, putem ? an miseros? Dicerem urbanos, si senatum deceret urbanitas. 1d. 4.

ep. 25. Qui in tanta re, tam serio tempore, tam scurriliter ludat? .

ui denique omnino in senatu dicax, et urbanus, et bellus est. Adí Horat. 1. Ep. 14. 6. • 6. Item festivus, lepidus, amoenus. Cic. Dom. 34. Et homo facetus inducis etiam sermonem urbanum ac venustum, me dicere solere, esse me Jovem, eundemque dictitare, Minervam esse sororem meam. Id. Coel. 15. Qui est in isto genere urbanissimus. Colum. 8. 1 6. Circumfertur Marcii Philippi velut urbanissimum, quod erat Juxuriosissimum, factum, atque dictum . Adde Horat. 1. Sat. 4. go. et descriptionem. urbani hominis, quam Domitius Marsus dabat his verbis (apud Quintil. 6. 3. sub fin.) Ur. banus homo erit , cujus multa bene dictâ, responsaque erunt: et

ui in sermonibus, circulis, conviviis, item in concionibus, omni É. loco ridicule commodeque dicet. gioviale, piacevole, giocondo, fesuevole. - ^ 7. Item gratus, venustus, jucundus. Quintil. 1 1. 3. Pronuntiatio vitio carebit, si fuerit os facile, explanatum, jucundum, urbanum : id est in quo nulla neque rusticitas, neque peregrinitas resonet. • 8. Sermo, aut oratio urbana est, quæ selectis et cultis verbis, et amoenis, ut ita dicam, venustisque constat, ipsoque sono et usu praesefert proprium quemdam urbis co!orem ac gustum. His enim carere solent, qui ruri agunt, vel peregrini

[ocr errors]

URBS 72 1.

sunt. V. URBANITAS §. 5., et URBANE §. 2. Aluet, dial. de Orat. 18. Catoni seni comparatus C. Gracchus, plenior et uberior; Graccho politior et ornatior Coelius; utrqque distinctior, et urbanior, et altior Cicero. Cic. Brut. 46. In vocibus nostrorum oratorum recinit quiddam et resonat urbanius : nec hoc in oratoribus modo apparet, $ed etiam in ceteris. • g. Ab bis transfertur ad arbores. Plin. 16. 1 g. 32. Sunt arborum qüaedam omnino silvestres, quædam urbaniores, quas his placet nominibus distinguere. Hæ mites, quæ fructu atquè aliqua dote, umbrarumve officio humanius juvant, non improbe dicahtur urbanæ. Id. 22. 22. 34. Acanthos est topiaria, et urbana herba. • 1 o. Fuit etiam cognomen R. Inscript. apud Grut. 58g. 1 o. T. Flavius Aug. Lib. Urbanus. ° 1 1. Comp. Urbanior §. 8. et 9. Urbanissimus §. 6. URBïûíPUS, i, m. 2. qui urbes capit, τταλπομ$o;. Plaut. Mil. 4. 2. 64. Urbicape, occisor regum. URBICÀRIUS, a, um, adject. urbicus, urbanus. Urbicariæ regiones dictæ sunt urbi Romæ circumjacentes, ut Tusciæ, et Piceni, pars Romæ propior: quæ et suburbicariæ appellantur. Aliter vero $tatuit Jos. Mórisanuis in Inscript. Regin. p. 379—385., nimirum ex XVII. provinciis, in quas divisa erat Italia, decem urbicarias fuisse appeilatas, quia viéatio Urbis subdebantur: alias septem Italicas, qiiia sub vicario Italiæ essent : atque adeo quatuor ex urbicariis dictas esse suburbicarias, quia sub Urbe erant, et in litiutn appellationibus ad præfectum Urbi provocabant. Impp. Hortor, et Theodos. Cod. Theod. 1 1. 28. 14. Quòd de annonariis functionibus per urbicarias regiones clementia nostra concessit. Adi Salmas. ad Trebell. in XXX. Tyrann. 24., ubi hac de re multa. Fulgent. 2. Mythol. 17. Beatinjus (lege Vatinius) augur dicere solitus erat, $iveísarum úrbium honóres somnialiter (lege similiter) peragi urbicario mimologo. V. URBICUS §. 2. . * URBICIO, onis, m. 3. diminut. urbici. Est cognomen R. Inscript. apud Murat. 1 983. 6. Flavius Urbicio. URBICRÉMUS, a, um, adject. urbes cremans. Prudent. Hamartig. 729. de Sodomæ incendio. Nubibus urbicremis se subduCcITe . URBICUS, a, um, adject. cittadinesco, di Roma, dotùxà;, ad urbem pertinens, sicut rusticus ad rus. Suet. Cæs. 49. Negotiatores ut bici. Gell. 1 5. 1. Vcnum hercle dedissem res rusticas, et urbicas emissem. Suet. Aug. 18. Annona urbica. et ibid. 46. Urbici magistratus. 1d.-IVer. 33. üíïíôïés Tiiajiiäi. î. 54. Urbica Tyrianthina. Lamprid. Elagab. 2o. Praefectus urbicus . h. e. præfectus Urbis. Pallad. 2. 18. In vini sextariis urbicis decem. h. e. mensura urbis Romae. Ulp. Dig. 43. 8. 1. ante med. Wiæ urbicæ. Inscript. apud Marin. Frat. £rv. p. 552. et apud Schiass. Guida al Mus. Bol. p. 45. In prædiis C. Legiannii Ver.... balineum more urbico lavat, (et) omiiia commoda præstantur. Alia ibid. In ... s prædiis Aureliæ Faustinianæ balineus lavat more urbico, et omnis humanitas præstatur. • 2. In illo Juvenal. 6. 71. Urbicus exodio risum movet Atellana : Urbicus quibusdam est nomen poetæ proprium, ut et apud Martial. 1. 42. et alibi; sed reapse significat scurram mimariüm, urbicarium mimologum. • 3. Fuit etiam cognomen

[ocr errors]

bliot. Ital. T. 57. p. 248. Magniæ Urbicæ Aug. matri castrorum, conjugi D. N. Carini invicti Aug. etc. JRBiNAS, atis, adject. omn. gen. qui est ex Urbino oppido, ut Petissius Urbinas, Cic. 1 2. Phil. 8. a. Urbinates, um, ejus cives. Plin. 3. 14. 1 g., qui in Inscript. apud Grut. 463. 4. sunt Urvinates, ex cognatióne b, et w : et oppiílum Urvinum, ibid. 485. 8. quod est in Umbria, ad fontes Isauri fluminis. URBiNIÄNUS, a, um, adject. ad Urbiniam aliquam pertinens, quod fuit nomen proprium gentilicium R. Quintil. 7. 2. circa med. In lite Urbiniana. * URBISALVIENSIS, e, adject. ad Urbisalviam vel Urbem Salviam pertinens, }} olim Pollentia est dicta, in Piceno ad Cluentum fluv., nunc /rbisaglia, cujus ita meminit Plin. 3. 13. 18. Intus Planinenses, Ricinenses, Septempedani, Tollentinates, Trejenses, cum Urbe Salvia Pollentini junguntur. Ita ex MSS. legendum probat Ant. Brandimart. in Piceno illustr. p. 85. Inscript. apud Murat. 7o7. 7. L. Hostilio L. F. Æm. Tullo Fil. Dec. Urbe Salvia. Alia apud Orell. Coll. Inscr. Lat. n. 187 o. Dis, Deabusq. Urbisalviensibus T. Flavius Maximus Proc. Aug. ab Orient. donum misit. URBO. V. URVO. - URBS, urbis, f. 3. città, trè\t;, oppidum muro cinctum. Quid a ciyitate differat in ea voce §. 6. dictum est. Cic. 1. de rep. (eden-. te A. Maio) 26. et Von. 5. 27. Quam cum locis manuque $epsissent, ejusmodi conjunctionem tectorum oppidum, vel urbem appellaverunt, delubris distinctam, spatiisquie communibus. Adde Sext, 42, a med. q. 2. Urbe, in iii, ablativus absolutus. Auct.

[ocr errors]
[ocr errors]

argum. True. Plautini. Rure unus, urbe unus, peregre tertius. •I 3. De notatione nominis hæc Marr. 4. L. L. 3a. Oppida condebant in Latio Etrusco ritu multa, id est junctis bubus tauro et vacea, interiore aratro circum agebant sulcum. Hoc faciebant religionis causa die auspicato , ut fossa et muro essent munita. Terram unde exscalpserant, fossam vocabant; et introrsum factum murum: postea quod fiebat orbis, urbs. Haec Varr. Serv. ad 1. Æn. 16. iJrbs dicitur ab orbe, quod antiquæ civitates in orbem fiebant: vel ab urvo, parte aratri, quo muri designabantur. Pompon. Dig. 5o. 16. 259. Urbs ab urbo âppéllata est. urbare est aratro definire. et Varus ait, urbum appellari curvaturam aratri, quod in urbe condenda adhiberi solet. Ita in edit. Torrentini : a!ii hab. urvare, et urvum, quod idem est, quia b et v saepe commutantur. Virg. 5. ZEn. 755. Interea Æneas urbem desigiiat aratro, Sortitusque domos, etc. Ubi Servius: Quem Cato in Originibus dicit rnorem fuisse. Conditores enim taurum in dextram , vaccam intrinsecus jungebant: et incincti cinctu Gabino. id est togae parte caput velati, parte succincti, tenebant stivam incurvam, ut glebæ omnes intrinsecus caderent: et ita sulco ducto loca murorum designabant aratrum suspendentes circa loca portarum. Hæc Servius. Adde Isid. 15. Orig. a. M 4. Ut condendis, ita et evertendis urbibus aratrum adhibebant, ut eodem ritu subverterentur, quo conditæ fuerant, ut docet Serv. ad illud 4. Æn. 2 1 2. cui litus arandum. Horat. 1. Od. 16. 2o. imprimeretque muris Hostile aratrum exercitus insolens. Modestin. Dig. 7. 4. a 1. Si ususfructus civitati legetur, et aratrum in ea ducatuf, üt passa est Carthago, civitas esse desinit. Adde Propert. 3. 7. 41. •I 5. Per antono$ asiam urbs dicitur de Roma, ut apud Græcos £atù de Athenis. Quintil. 6. 3. ad fin. Urbis appellationem, etiamsi nomen proprium non adjiceretur, Romam tamen accipi, est receptum. Id. 8. 2. ante med. Urbem, Romam accipimus; et venales, novitios; et Corinthia, aera. (Adde ibid. 5.) Cæs. 1. B. G. 7. Maturat ab urbe proficisci. Cic. 13. Att. 20. De urbe augenda quid sit promulgatum, non intellexit. Horat. Epgd. 9. 9. Minatus ürbi vincula. Ovid. 1. Fast. 27. conditor urbis. h. e. Romulus. Adde Livium passim. • 6. Ad urbem esse dicebantur, qui post administrationem provinciæ, et res bene gestas, prope Romam cum lictoribus et ÉÉ laureatis stabant triumphum petentes, vel senatum exspectantes, ad quem de rebus a se gestis referrent; item qui post acceptum imperium nondum in provincias profecti essent. Néque enim licebat^ cuiquam in Urbe esse cum imperio et insignibus præter consules, prætores, aediles, et alios, quorum magistratus in urbe exercebantür, nisi id populus jussisset. Si urbem ingressus esset, statim et spem triumphi amittebat, et imperium deponebat. Sallust. Catil. 31. Hi utrique ad urbem impera;9res eränt impediti, ne triumpharent, calumiiia paucQrum. Cic. 2. }(err. 15. a med. Pompejus cum primum concioném ad urbem consul designatus habuit'. Übi Ascón. Ad urbem, non in urbe : Et sic dici solet de iis, qui cum potestate provinciali, aut nuper de provincia revertissent, aut nondum in provinciam profecti essent. Cic. 4. Verr. 6. a med. Simulatque ei sorte provincia Sicilia obvenit, staaim Romæ, et ad urbem, ante quam proficisceretur, quærere ipse secum, etc. Ubi Ascon. Omnis magistratus, qui intramuranus non est, nec urbanus, etiamsi administrator ejus Romæ est, ad urbem dicitur. Adde Cæs. 6. B. G. 1. •I 7. Dicitur etiam de aliis. Cic. Cluent. 62. ad fin. Oppianicus cum huc ad urbem profectus esset, (solebat enim extra portam aliquid habere conducti) cecidisse ex èquo dicitur. et mo*. Posteaquam ad urbem: cum febri venerit. •T8. Falsum est, solam Romam Latine urbem dici, ceteras oppida. hoc enim quidam ex Quintil. (cujus verba nondum vidimus) affirmarunt. Cic. a. Agr. 16. Mitylenæ, urbs et natura, et situ in primis nobilis. et ibid. 28. Capua urbs amplissima atque ornatissima. Id. 1. Phil. 3. Syracusæ, urbs mihi conjünctissima. Cæs. 5. B. C. 32, Non solum urbibus, sed pæne vicis castellisque singulis. Sallust. Catil. a. Athenienses in Asia cepere urbes, atque nationes subegere. Adde Liv., Justin., Horat., Ovid., Plin. etc. •| 9. Aliquando urbs est metropolis. Ulp. Dig.3g. 2. 4. sub fin. Si tam vicinum urbi municipium sit, ut, etc. Impp. /alentinian., Theodos. et Arcad. Cod. Theod. 1 4. 1. 3. Decuriales quos binos esse ex singulis quibus

que urbibus omnium provinciarum, veneranda lecrevit antiquitas.

ú 1 o. Translate. Cic. 2. Divin. 16. Urbem philosophiae, mihi crede, proditis, dum castella defenditis. M 1 i. Aliquando per metonymiam continentis pro contento, urhs adhibetur pro civitate. Quintil. m. prooem. Regere consiliis urbes, fundare legibus, emenda' re judiciis. Id. 8. 6. ante med. Bene moratæ urbes. /irg. 2. Aen. 265. Urbs sotnno vinoque sepulta. Juvenal. 1 1. 197. mœstam attonitamque videres Hanc urbem. URBUS. V. UAVUS. URCÈÀTIM, adyerb. plcnis urceis. Petron. fragm. Tragur. 44.

URGEO

Burm. fovem aquam exorabant. itaque statim urceatim plueba* • h. e. pioveva a secchie, ut nunc Itali £,„;* *uacÉöLÄ, ac, f. 1. est cavitas exterior aurium ob urceoli similitudinem. Pelagón. Feterin. 1 2. circa med. Si non profecerit, radicem consiliginis in auriculæ urceolas extremas, et iu prima parte narium ponis. In MS. legitur orciolas. URcêöLÄRIS, e, adject. ita appellatur herba, quæ et parietaria, et perdicium, et parihenium, et vitriaria; nomen habet ex eo, quód urceolis vitrejs âetergendis aptissima est: Italis est vetriuola, êt parietaria. Plih. aa. 1 j. ao. Perdicium, sive partheniur.a ngstris herba urceolaris vocátur, ab aliis astericum, folio similis o£imo, nigrior tantum, nascens in tegulis, parietigisqye; Adge Pelaon. yäterin..... a mied. et a4. ante med., Apul. Herb. 81., ScribonÉM; 5g. et Jo. Rhodii in eum loc. adnotata. UÀcÉöiUs, i, m. a. orciolo, urciolo, xsgapto», parvus urceus. Colum. 1 a. 16. a med. Eodem tempore sorba manu lecta curiose in urceolos picatos adjicito. Juvenal. 3. ao3. Lectus erat Codro Procula minor, urceoli sex, Ornamentum abaci, necnon et parvulus infra cantharus, etc. Martial. 14. 1 o5. in lemmate. Urceoli Frigistratorii. h. e. cäldae iiiiscendae. Distichon est: Frigida non desit, non deerit calda petenti: Sed tu morosa ludere parce siti. * URCÉUs, i, ib. a. secchiello, boccale, orcio, xégzP33 , »£0323£• vas ansatum plerumque fictile, ád varios usus, et præcipue ad ministrandam aquam. Paul. Dig. 33. 7. 18. §i aheneum (quod supra focum pendet, et aqua ad pótandum calefit) instrumento.Gontinetur, urcei quoque, quibus aqua in aheneum funditur, in idem genus rediguitur. Plin. 1 g. 5. 24. Nuper cucurbitæ in balinearum usum veiiere urceorum vice. Colum. i 2. 5o. ante med. Urcei, quibus progeritur oleum. Martial. 14. 1 o6. cujus lemma Jrceus,fctilis. iiic'tibi donatur panda ruber urceus ansa. Stoicus hgc gelidam Fronto petebat aquaih. Id. 1 1. 56. fracta urceus ansa. Cn. Matius apud Gell. 1 o. 2%. ertr. Aquarium urceum unicum d9mi fregit. Martial. 1 a. 32. fuisse geries, aut inutiles mænas, 9dor impudicus urcei fatebatur. Pliii. 18. 3o. 73. Sunt qui urceis cinere substratis, et illitis, acetum habentibus leguminum acervos superingerant: ita non na$ci maleficia credentes. Id. 19. 8. 39. Thyrsos, vel folia lactucarum prorogare urceis conditos. T$ a. Neutro genere. Cato R. R. 13. Urceuni aheneum unum, quod capiat quadrantalia quinque. suspectus Gesnero et Schneidero est. hic !9cus, praeseriim ób magnitudinem : quare Schneiderus edidit Jrcegm , aheneum etc. "• 3. Proverbii genus est illud Horat. 4rt. P. 2 1. amphora coepit institui, currenie rota cur urceus exit? ÜRÉDó, inis, f. 5. xαυ$g6;, morbus herbarum, fruticum, arborumque, qui in vitibus etiäm carbunculus dicitur, et in getgris ru; bigo, sata, plantas, arboresque adurens. Cic.3. Vat. D. 35. sub fiii. Nec, si üredo, aut grando quippiam nocuit, id Jovi animadvertendum fuit. Plin. 18. 28. 6g. n. i. Plerique dixere, rorem inustum sole acri frugibus rubiginis causam esse, et carbunculi vitibus. Quod ex parté falsum arbitror, omnemque uredinem frigore tantum constare, sole innoxio. Adde Colum. 3. 2o. ° 2. Est et uredo, ardore, bruciore, cuociore, xviçoat<, exustio cum pruritu, qualis ab urtica tum herba, tum pisce excitatur. Plin. 9. 45; 68. fìum admoveri sibi manum $entit,`colorem mutat, et contrahitur:

' tacta uredinem mittit. • 3. Translate est pruritus turpis, xvtap65,

urigo. Apul. 8. Met. Nudatum supinatumque juvenem exsecrandis uredinibus flagitabant. Alii rectius leg. oribus. * ÜRÉTICUS, a, um, adject. oJgjtwxà;, ad urinam pertinens. Theod. Priscian. 4. 2. circa med. Sic itaque urina a cibo jam cocta atque in sanguineum colorem vel lactaneum mutata secernitur, effluens ad inferiorem locum in corpore, ad id praedispositam vesicam, per ureticos poros suscipiens iii se urinam viridis cgloris. Editioneâ hic perperàm habent uritidos, nempe e ex vulgi pronuntiatione in i conversa, et t in d amanuensis oscitantia mutata. URGENS, entis, particip. ab urgeo : urgente, pressante, immi: nente, qui urget, instat,'impendét, preihit. Cic. 3. Tusc. 25. ad fin. Præsens atque urgens malum. Id. Senect. 1. Aut jam urgens, aut certe advenians senectus. J'irg. 1. G. 146. Urgens egestas, Tertull. Resurr. carn. 2. circa med. Urgentior causa. Imp». Dioclet. et Marimian. Cod. 3. 1 1. 1. Urgentissima ratio. * URGENTER, adverb. urgentemente, instanter. Cyprian. ep. 3o. sub init. Ut tam urgenter, et tam immaturo atque acei bo tempore, in tam ingenti et immenso crimine, pacem sibi non tam peterent, quam vindicarent. URGÉ0, et Urgueo, es, ursi, a. 2. spingere, premere, pressare, essere addosso, urtare, érsiyo, impelló, propel!o, premo. Videtur esse ab £gyov, opus, ut proprie sit impeliere ad agéndum . Alii ducunt ab άργαζο, vehementer appeto. /'irg. 1 o. Æn. 433. hinc Pallas instat et urguet, Hiuc contra Lausus, et v. ibid. 1 15. Eurus naUR G UL ANILLA

ves in brevia et Syrtes urget. Ovid. 15. Met. 181. unda impellitur unda, Urgueturque prior veniente, urgetque priorem. Id. 6. Heroid. 91. simulacraque cerea figit: Et miserum tenues in jecur urget acus. Hirt. B. Afr. 6. Accidit res incredibilis, ut equites minus triginta equitum duo millia loco pellerent, urgerentque in oppidum. Alii leg. fugarent. Stat. 3. Theb. 222. Mars ætherias currus urgebat ad arces. Sallust. Jug. 6o. in fin. Milites Jugurthini, postquam majore vi hostes urgent, paucis amissis, profugi discedunt. /ai. Flacc. 1. 49o. Venator cum lustra fugit, doininoque timentem Urget equum. et 4. J 25. at manus omnis Heroum densis certatim amplexibus urguent victorem. et Firg. 1 2. ZEn. 748. trepidique pedem pede fervidus urguet. Id. 3. G. 222. de pugna taüror. Versaque ii obnixos urgueiitur cornua vasto Cum gemiitu. Gell. 3. 6. Graviter urgere et onerare aliquid, ut magnitudo oneris sustineri non queat. Ovid. 4. Met. 53. famulasque laboribus urguent. Plaut. Poen. 4. 2. 35. At onus urget. Mil. at tu appone. Tibull. 1. 4. 53. At tibi etc. infelix urgeat ossa lapis. /irg. 2. G. 351. Qui saxo super, atque ingentis pondere testæ Urguerent. h. e. tegerent. Horat. 1. Sat. 3. 133. Urgueris turba circum te stante. Quintil. 1 1. 3. ante med. Urgere vocem ultra vires. Propert. a. 2o. 55. sævus licet urgeat IEurus. Senec. Hippol. 25. qua curvati litora ponti Sunion urget. Id. OBdip. 342. Medio stat ingens arbor, atque umbra gravi Silvas mimores urget. •I 2. Urgere dicuntur, quæ gravia sunt, et opprimunt. Horat. Art. P. 455. Ut mala quem scabies, aut morbus regius urget, Aut fanaticus error, et iracunda Diana. Cels. 7. 26. sub Jin. Magnæ febres urgent. Petron Satyr. 1 o4. prostrata sopore Urget membra quies. /irg. 12. Æn. 3oj. Olli dura quies oculos, et ferreus urguet Somnus. Id. 3. G. 523. oculos stupor urguet inertes. Senec. Octav. 257. Gravi Deorum nostra jampridem domus urgetur ira. Sallust. Jug. 39. Jugurtham ob scelera `invidia cum metü urget. et ibid. 26. Ferro ac fame urgeri. et ibid. 45. Populus militia, atque inopia urgebatur. . /irg. 6. Æn. 561. Urgeri poenis. et 1 1. ibid. 587. fatis acerbis. Propert. 3. 23. 31. Urget `gravis ætas. “I 3. Item quæ vicina sunt, aut imminentia. Cic.Ti. Agr. 5. sub fin. INe in Janiculo coloniam constituatis, ne urbem hanc urbe alia premere atque urgere possitis. /irg. 1 1. Æn. 523. (et 7. ibid. 5ö6.) vallis, quam densis frondibus atriim Urguet utrumque latus. Id. 4. G. 299. Quaque pharetratæ vicinia Persidis urguet. • 4. Urgere opus, instare, totis viribus in opus incumbere. Tibull. i. 1 o. 8. Et άurum terræ rusticus urget opus. Horat. 1. Ep. 14. 27. Urgues jampridem non tacta ligonibus arva. J'irg. g. Æh. 488. vestem tibi noctes festima diesque Urgebam. /al. Flacè. 3. 332. innumeras nudatis montibus urguent Certatim, decorantque pyras. q] 5. Urgere iter, instare ambulando, accelerare, festinaré. Ovid. 6. Fast. 22o. Audit, et ad vocem concitus urguet iter. Sil. 12. 41 g. transfigit anhelum Pectus, et ad manes urguet vestigia nati. qj Ü. Cum infinito. Horat. 2. Od. 18. 2o. Marisque Baji§ obstrepeníis urgues Submovere litora. $ 7. Est etiaua iimpellere, cogeré. Farr. 8. L. L. 1 2. Mala quoque exempla, cum aliqua vis uiget, inviti sequimur. Plaut. Men. 2. 2. 47. Quod te urget scelus, qui huic sis inolestus? • 8. Item instare, valde hortari, acriter iusistere. Asin. Poll. ad Cic. 1 o. Fam. 32. a med. Lepidus ursit me et sais, et Antopii litteris, ut legionem trigesimam mitterem sibi. Cic. Planc. 1 g. ad fin. Etiam atque etiam insto atque urgeo, insector, posco, atque adeo flagito crimen. Id. i3. Att. 32. Quamobrem, ut facis, urge, insta, perfice. Virg. g. Æn. 73. Tum vero incumbunt: urguet raesentia Turni. Id. 7. ibid. 241. jussisque ingentibus urguet Apolo. Id. 4. G. 177. Cecropias innatus apes amor urget habéndi. Ulp. Dig. 23. 3. 33. Urgere aliquem ad jî. Cic. 15. Att. 27. ad fin. Plane illuc te ire, nisi tuo magno commodo, nolo. nihil enim urget. non c'è premura. et Plin. 1 7. 14. 24. sub fin. Verno inserentes tempus urget, incitantibus se gemmis. prescia, festinare cogit. • g. Item acriter disputare, ac defendere aliquid, dicendo invehi, accusare. Cic. 1. Orat. 1 o. Agerent tecum lege Pythagorei, etc. urgerent philosophorum greges, etc. instaret Academia, etc. Stoici disputationum suarum atque interrogationum laqueis te irreiitum tenerent. Id. Orat. 4o. Urgere interrogando. Id. 4. Fin. 28. Urgent tamen, et nihil remittunt. quoniam, inquiunt, etc. et 5. ibid. 27. Nuoc pugnem cum hgmine, cur, etc. illud urgeam, non intelligere enm, quid sibi dicendum sit. Id. 3. Q. Fr. 9. Feci summa cum fenitate, quæ feci: illum neque ursi, neque levavi. testis vehemens fui, raeterea quievi. Id. 2. Divin. 2o. Sed urges me meis versibus. Id. £ Qffic. 9. ad fin. Urgent rustice sane. negant enim posse, et in eo per$tant. ld. Ligar. 3. eaetr. Quid cupiebas ? quid optabas? Nimis ürgeo, commoveri videtur adolescens. • 1 o. Urgere aliquid, alicui rei acriter incumbere, perstare in re quapiam agendà. Cic. 1. IVat. D. 35. An quidquam tam puerile dici potest (ut eundem locum diutius urgeam), quam si, etc? Id. 7. Fam. 8, Quin tu urges

URINO #23

istam occasionem, et facultatem, qua melior nunquam reperietur? Id. 3. Qffic. 16. Oratam Crassus, Gratidianum defefidebat Ântonius: jus Crassus urgebat, æquitatem Antonius, inculcava, si tenea forte 3ul gius. et Cèl, ad Cic. 8. Fam. 5. sub fin. Marcellus idem illud de provinciis urget. Cic. 9. ibid., 15. a med. Romæ cum sum, et urgeo forum, senatusconsulta scribuntur, etc. h. e. in foro sum frequîëns. Horat. a. Sat. j. 6. Pars hominum vitiis gaudet constanter, et urget Propositum. h. e, in proposito persistit. *| 1 1. Particip. Urgens v. súo loco. •I 1 2. Urgeo et urgueo promiscue leguntur in MSS. (ut tingo et tinguo, ungo et unguo), et posterius etiam frequentiùs. Fel. quidem Longus in Orthogr. p. 2223. Putsch. illud u iiisertum, ut vitiosum, damnat: quem sequuntur Papirian., Cassiodor., Beda, Dausquius. At recentiores critici, Pier. ad 5. Aen. aoa., Barthius, Heihs., Cortius, Drakemborch. ad Sil. et Liv., Oudendorp. ad Lucan. et alii improbare non audent; quin si multitudinem MSS. spectemus, in quibus urgueo est, præferendum putant. Neutram scriptionem damnaverim. - • * URGÜLÄNILLÄ, æ, f. 1. cognomen R., ut Plautia Urgulanilla, filia Ti. Plautii Silvani, et uxor Claudii Aug., cujus meminit Suet. Claud. 26. * URIAs, atis, adject. omn. gem. ad Uriam, seu Hyrium pertinens urbein maritimam Italiæ in Apulia, ad radices Gargani montis, quæ nunc Rodi appellatur. V. Romanelli Topogr. Wapol. T. 2. p. 282. Ejus memineré Priscian. Perieg. 372., qui jjriùí, et Plin. 3, 1 1. 16., qui Uriam vocat. Mela 2; 4. Sinus est continuo Apulo litore incinctus, nomine Urias. ÜRICÄ, æ, f. 1. eadem quæ eruca, omnium satorum hostis, etiam ciceris, cum salsilaginem ejus abluende imber dulcius id facit. Plin. 18. 17. 44. n. 2. Âdde 1 1. 32. 37. Utrobique in editis plerisq. est eruca, in aliis erica, teste Harduino. ÜRigo, inis, f. 3. xaja;;, uredo, pruritus, ardor. Plin. 2o. 22. 87. At in magna duritia sine fico impositum (sinapi), vel, si vebementior urigó timeatur, per duplices pannos. Harduin. leg. ustio. •| 2. De turpi uredine. Apul, 8. Met. Spurcissima illa propudia ad illicitæ libidinis extrema flagitia infandis uriginibus cfferantur. et 1. ibid. Mulier urigine percita. Adde Arnob. 5. p. 187. ÜRiNÄ, æ, f. i. picia, piscio, orina, oέρον, saccatus corporis humor, ut ait Lucret. 4. 1 o22., lotium, humor a sanguine separatus in renibus, et in vesicam delapsus: est derivatum a voce Græca allata. Cic. Fat. 3. In urina, in unguibus naturæ contagio valet. Catull. 37. 2o. Et dens Ibera defricatus urina. (nempe quia Celtiber in Celtiberia terra Quod quisque minxit, hoc solet sibi mane Dentem, atque russam defricare gingivam, ut ait Id. 39. 17.) Suet. Aug. 8o. in fin. Calculis per urinam ejectis. Id. Kesp. 23. a med. Etiám urinæ vectigal commentus est. Id. Ver. 56. Deam Syriam ita sprevit, ut urinia contaminaret. Apul. 1. Met. Urinæ spurcissimæ madore aliquem perluere. Colum. 6. 3. Cum jumenta suo tempore urinam non fecerint. et paulo post. Si urina genitalia deussérit. Cels. 2. 7. Difficulter urina redditur, paulatimque destillat. et ibid. 1 g. Aliæ res citant urinam, aliæ tardant. Plin. 24. 6. 17. Urinam €clerrime pellere. et ibid. 13. 71. trahere. et ibid. 1 1. 56. ciere. Id. 2g. 5. 32. egerere. Id. ao. 1 o. 43. movere. et ibid. 4. 1 1. inhibere. Id. 2 1. 26. g7. impellere. et 24. 19. 1 1 1. fundere. Id. 5a. g. 35. Urinæ incontinéntia. et 28. 6. m 7. profluvia cohibere. Gell. 1 9. 4. Libido urinæ lacessit. Ulp. Dig. 2 1. 1. 14. Si in lecto, somino, vinoque pressus, aut etiami pigritia surgendi, urinam faciat. <j 2. Translate est semen genitalé.IPlin. 8. 43. 68. Asinæ incontinens uterus urinam geniîalem reddit. Adde Juvenal. 11. 168. • 3. Urinam facere interdum est urinæ incontinentia labgrare. Ulp. Dig. 2 1. i. 14. De eo qui urinam facit, quæritur: et Pedianus ait, non ob eam rem sanum non esse, etc. * ÜRiNAL, alis, n. 3. orinale, matula. Gloss. Philoae. Urinal, où£οδαχεῖον. ÜRiNÀLIS, e, adject. ad urinam pertinens, ut Urinalia medicamenta, Cæl. Aurel. 1. Tard. 4. et 5. ibid. 1. Urinales viæ, Id. ibid. 3. virtutes, Id. 2. ibid. 13. Urinalis fistula, Veget. 3. }'eterin. 15. ante med. ÜRiNÄTOR, oris, m. 3. marangone, palombaro, xvßtatwtig, xo?\υμβητής, αρvsvtjg, qui in aquam mergitur, et sub ea matat. Hos describit Manil. 5. a v. 428. Hujusmodi hominnm usus est mercibus e mari extrahendis, quae navigii gratia jactatæ fuerint. Liv. 44. 1 o. Sed in rem emendabilem visus lapsus esse, quod per urinatores omne ferme extractum est: tantusque pudor fuit regi ejus pavoris, ut urinatores clam interfici jusserit. Callistrat. Dig. 14. 2. 4. Et aliquorum mercatorum merces per urinatores extractæ sunt, data mercede. Inscript. apud Grut. 5gi. 1. Ti. Claudio Esquil. Severo patrono corporis piscatorum et mrinatorum, etc. ύRINO, as, n, 1, et frequentius

724 URINOR

ÜRiNOR, aris, dep. 1. nuotare sotto acqua, xvßørgo, χαλυμßαω, est in aquam mergi, et natando emergere. /arr. 4. L. L. 27., ut Jos. Scalig. restituit: Urnæ dictae, quod urinant in aqua haurienda, ut urinator. Urinare est mergi in aquam in urbum : fictum ab urbo, quod ita flexum, ut redeat sursum versus: ut in aratro, quod est urbum. Cic.fragm. apud Non. 7. 57. Siquando nos demersimus, ut qui urinantur, aut nihil superum, äut obscure admodum cernimus. Plin. 1 1. 37. 72. Eadem est causa, quia sub aqua diu ranæ et phocæ urinentur. Id. g. 5o. 48. Polypi in naufrago§, urinantesve impetum capiunt. • a. Notationem vocis, quam Varr. ab urbo trahere videtur, ducunt alii vel ab αρνεύω, agni more in caput salio, trajectis litteris: vel ab αgüto, haurio. Itali nautæ urinantes vocant marangoni, quia aliquibus locis sic appellantur mergi, aves, quæ in aquam mergere se gaudent, et inde emergere. ° 3. Particip. Urinans §. 1. ÜRiNUS, a, um , adject. oJgivo:, ventosus: ab oόρος, ventus. Ovum urinum, t83v oögtvov, ovum irritum et inefficax, quod citra coitum maris editur. Plin. 1 o. 58. 7g. Palumbes et turtures pluriinum terna, nec plus quam bis fere pariunt, atque ita si prior fetus corruptus est: et quamvis tria pepérerint, nunquam plùs duobus educant: tertium, quod irrituin est, urinum vocant. V. CYNOSURA §. 4. et ZEPHYRIUS. ÜRioN. v. oRION §. 1. URION, vel Urium, ii, n. 2. genus terræ inutile in metallis: ab Ionico oógo: pro ópo:, mons. Plin. 33. 4. 2. Id genus terræ urion vocant. Ergo per silices calculosve ducuntur, et urium evitant. * URiTÄNUS, a, um, adject. ad Uriam, seu Hyriam, Graece Y"ptov, pertinens, urbem mediterraneam Italiæ, in Calabria, ad viam Appiam, inter Tarentum et Brundusium, quæ nunc Oria. V. Ro7nanelli Topogr. Wapol. T. a. p. 1 16. Frontin. de colon. p. 1 27. Goes. Ager Veretinus, Uritanus, Hydruntinus. URiTES, um, m. plur. 3. incolae Uriae (quæ Græce O"332), urbis Italiæ in regione Locrensi, ubi nunc lócus' dictus li Palazzi. v. Roinanelli Topogr. Napol. T. 1. p. 143. Urbis meminit J'arr. apud Probum ad Virg. 6. Ecl. 32.; incolarum vero ita Liv. 42. 48. C. Lucretius ab Rheginis triremi una, ab Locris duabus, ab Uritibus quatuor acceptis, praeter oram Italiæ supervectus Calabriæ extremum promontorium in Ionio mari Dyrrhachium trajicit. * URiTiNUS, a, um, adject. ad Uriam pertinens, Apuliæ urbem (de qua V. URIAS), in cujus nummis apud Eckhel. D. N. V. T. 1. p. 142. YPIATINON. Est cognomen R., ut L. Cornelius Ser. F. L. N. Maluginesis (ita pro Maluginensis) Cos. ann. U. C. CCXCV., apud B. Borghes. V. Framm. de'fast. cons. T. 1. p. 15., qui hujusmodi cognomen aliter ibidem est interpretatus, quam deinceps litteris ad me hac de re datis. ÜRITO, as, a. 1. αἰ$æ\o, sæpe uro. Plaut. Most. 3. 1. 81. Calidum hoc est: etsi pröcul abest, uritat male. Alii leg. urit. . URIUS, ii, m. 2. cognomen Jovis: ab oùptos, prósperus, (o3o; enim est ventus secundus) quia navigantes tutari putabatur. Hoc nomine templum habuit ad Bosphorum Thracium, itemque signum mobile Syracusis' in Sicilia a Verre asportatum. Cic. Pis. 35. A te Jovis Urii fanum antiquissimum barbarorum, sanctissimumque direptum est. Id. 6. Verr. 57. Quid ex æde Jovis religiosissimum si-mulacrum Jovis imperatoris, quem Graeci Urion nominant, pulcherrime factum, nonne abstulisti? DRNÄ, æ, f. 1. urna, secchio, xá\τη, xαλτῖς, vas, quo aqua e puteis fluminibusve hauritur: ita dictum, quod subter aquam dewmersum, atque inde rursus emergens urinantis speciem praebere videatur. V. Varronis verba in URINOR §. 1. Plaut. Pseud. 1. 2. a4. Tu, qui urnam habes, aquam ingere : face plenum ahenum sit cito. Juvenal. 1. 164. Aut multum quæsitus Hylas, urnamque seeutus. Senec. Herc. Fur. 757. Urnasque frustra Danaides plenas gerunt. Horat. 3. Od. 1 1. 22. stetit urna paulum Sicca, dum grato Danai puellas Carmine mulces. Propert. 4. 4. 16. (et Ovid. 3. Fast. 14.) Urgebat medium, fictilis urna, caput. scil. capite gestari solebant urnae : vel etiam humero, ut Id. ibid. 1 i. 27. poena sororum, Infelix humeros urgeat urna meos. et Wal. Flacc. 1. 2 1 g. de Hyla. unde urna humeris? • I 2. De Signo Aquarii. Ovid. 2. Fast. 457. Jam levis obliqua subsidit Aquarius urna. Senec. Thyest. 864. cädet Ægoceros, frangetque tuam, Quisquis es, urnam. •I 3. Tribuitur fluminibus. Virg. 7. Æn. 702. Caelataque amnem fundens pater Inachus urna. Sil. 1. 4o7. Flumineaque urna caelatus Bagrada parmam. • 4. Habet et alios usus. Quam enim dicit Cic. ollam denariorum, Plaut. aulam, Pers. seriam argenti , urna est Horatio 2. Sat. 6. 19. O si urnam argenti fors quæ nìihi nìonstret ! • 5. Est etiam sepulcralis, qua condúntur moríuorum ossa et cineros. Ovid. 1 1. Heroid. i 24. sòcioque impone sepnlcro : Urnaque nos habeat quamlibet arcta duos. ld. 5. Trist. 3. ü5. Ossa tamën facito parva

URNIA

referantur in urna. Suet. Cal. 15. Cineres in urnam gongere: Seffe. Troad. 375. Et tristis cineres urna coerceat, Oyid. i4; 143t. 441. urnaque Aeneia nutrix Condita marmorea. Kal. Flacc. 5. 58. Ossaque riec tumulo, nec separe contegat urna, Lucaß: 7: 319; cælo tegitur qui non habet urham. Adde Pers. 6.35. et Stgt. 8. 1heb. 6. •|*6. Itém judicialis, in quam judices tabellatu absolutionis , aut damnationis, audita éausa, conjiciunt. Cic. 2. Q. Fr. 6. a med. S£: natorum urna copiose absolvit, equitum adæquavit; tribuni aerarum condemnarunt. Sil. g. 27. Eripere aliquem legibus, atque ufpæ; Horat. a. Sat. 1. 47. Cervius irátus leges minitatur, et urnam; Ovid. 15. Met. 44. calêålus immitem demittitur ater in urnam. Propert. 4. 1 1. 49. Quælibet austeras de me ferat urna tabellas. Adde Juvenal. 13.'4. et Justin. 22. 3. •| 7. Item sortilega, in quam immittuntur sortes extrahendae. Cic. 4. Verr. 17. a med. Ait, se judices e lege velle sortiri: educit ex urna tres. /irg. 6. Aen. 2o. pendere poefias cecropidæ jussi (miserum!) septena quotannis CorpQra naiorum. stat ductis $ortibùs urna. }'al. Flacc. 2. 484. crudelis scopulis me destinat urna. Suet. Ver. 2 m. Sorticula in urnam cum ce

ieris (citharoedis) demissa, intravit ordine sug. Senec. Trgad, 974.

Versata dominos urna captivis dedit. Tertul', Spectac. 16. de circensib. quadrigis sorte ductis. Tardus est illi (populo) prætor, semper ocuii in uina ejus cum sortibus volutantur; • 8. Apud Inferos dicuntur tres illi judices nomina mortalium in urnam conjicere, ut sortiantur, qui primus morti addicendus sit, et quæ cuique pocna infligenda. Horat. a. Od. 3. a5. omnium Versatur urna serius, ocius Sors exitura. et 3. ibid. 1. 14. æqua lege necessitas Sgrtitur insignes, et imos: omne capax movet urna nomen. Virg. 6. Æn. 432. Quaesitor Minos urnafi movet. Senec. Agam. 24. Quæsitor urna Gnossius versat reos. Id. Herc. Fur. 191. Recipit populos urna citatos. Stat. a. Silv. 1. 2 18. ibimus omnes, Ibimus: immensis urnam quatit AEacus umbris. ^ 9. Item fatidica. Vel enim jactis sortibus'futura praedicebantur, vel'oracula reddebant responsa per urnam et sortes. Horat. 1. Sat. 9. 29. instat fatum mihi triste, Sabella Quod puero cecinit mota divinia antis urna. * 19. Ad haec est urna mensura liqufdorum, continens dimidium amphoræ , hoc est congios quatuor, qui sunt sextarii XXIV. seu heminæ XIVI!I. Colum. 1 a. j; conjicies in urnam musti mellis optimi pondo decem. Cato R. R. 148. vini in culeos singulos quadragenæ et singulæ urnæ dabuntur. (xL. urnas culeus continet. Cato unam adjici, cum venditur vinum, jubet.) Plin. 17. 28. 47. Ad majorum arborum radices amphoram, ad minorum urnam amurcæ affundere. Pers. 5. 144. calido sub pectore mascula bilis Intumuit, quam non exstinxerit urna cicutae." 1 1. Quo modo amphoram sparteam posuit inter instrumenta vineæ Cato R. R. 1 1., ita et urnas sparieas, ibid. h. e. ex sparto quam arctissime ac densissime intexto et fortasse etiam pice illito cohfectas. V. AMPHORA §. 4. Urnam quinquagenariam ld. Cato ibid. 1 o. et 13. ponit inter instrumenta olearia: h. e. quæ quinquaginta sextarios capit: quæ mensura longe excedit ordihariam urnam, quæ XXIV. tantum continet, ut dictum est. •I 1 a. Pro quacumque vinaria mensura, aut vase accipi videtur a Juvenal. 15. a5. De Corcyræa temetum duxerat urna. URNÀLIS, e, adject. ad urnam pertinens. Urceus et urna vasa aquaria sunt: sed iirceus minor. Cato R. R. 13. sub fin. ponit inter instrumenta torcularis urceos fictiles duos, urnales duos: et fictiles intelligit ordinariæ magniturdinis; urnales capaciores, et urnam continentes. Plin. g. 3o. 48. Polypus acetabulis sive caliculis urnalibus. • 2. Absolute ürnale est vás urnale. Proculus Dig. 33. 6. 16. Qui vinum Surrentinum in urnalibus habebat diffusum, is tibi vinum legaverat in amphoris: Omne illud quoque vinum, quod in urnalibus fuisset, legatum esse, Labeo et Trebatius responderunt. URNÀMENTÄRIUS. v. ORNAMENTARIUS ad fin. URNÀRIUM, ii, n. 2. acquajo (nostrates vulgo secchiaro vocant), locus, aut mensa, super qùam urnae, id est vasa aquaria in culina, aut in balneis reponebantur; quam apud nos plurimi marmoream faciunt, foramine, per quod aqiia effluat, relicto. Varr. 4. L. l. 27. Præterea erat tertium genus mensæ, et quadratæ vasorum, vocaturque urnarium, quod urnas cum aqua positas ibi potissimum habebant in culina. Ab eo etiam nunc ante balineum locus, ubi poni solebant urnae, urnarium vocatur. Id. apud Von. 15. 1 o. Sed quæ necessitas te jubet aquam effundere domi tuæ ? Si vasa habes pertusa, pkimbum non habes? Ad quam rem nobis confluvium ? ad quam urnarium ? URNÀToR, oris, m. 3. urna aquam hauriens. Firmic. 3. Mathes. 1 1. n. 5. Mercurius cum Saturno const:tntus faciet urnatores aquas ex altis pnteis levantes, hortulanos, etc. Sed alii leg. urina: tores, et commate adjecto, a levantibus aquas distinguunt: quod multo verius est . - * URNIÄ, æ, f. 1. Dea Nemausi cuJta, urnis fortasse et urnariis

« НазадПродовжити »