Зображення сторінки
PDF
[ocr errors]

vigent. • 3. De hominibus florentibus opinione litterarum, doctrinæ, probitatis, divitiarum, etc. Cic. 1. Orat. 1 1. Vigebat auditor Panaetii Mnesarchus. et 3. ibid. 28. a med. Philonem in Academia maxime vigere audio. Id. 7. Fam. 33. Nos nihil sumus, gregalibus illis, quibus te plaudente vigebamus, amissis. Id. 1. Tusc. 38. in fin. Mülta sæcula sic viguit Pythagoreorum nomen, ut nulli alii docti viderentur. IVep. Alcib. 5. a med. Tanta commutatio rerum facta est, ut Lacedæmonii, qui paulo ante victores viguerant, perterriti pacem peterent. Lucret. 4. 1 , 4g. Fsse in deliciis summoque in honore vigere. Tacit. 4. Ann. 2o. Auctoritate et gratia vigere apud aliquem. et 14. ibid. 1 g. summis honoribus, et multa eloquentia. et 3. ibid. 3o. opibus. Senec. Consol. ad Marc. 1. ante med. Cujus viget vigebitque memoria, quandiu fuerit in pretio Romana cognosci. • 4. Olim et vigo dictum fuit, teste Charis. 3. p. 2 16. Putsch. • 5. Particip. Vigens supra suo loco. VIGESCO, is, n. 3. vigere incipio. Catull. 46. 8. jam læti studio pedes vigescunt. Adde Lucret. 1. 757. ubi alii leg. viresco. VIGESIES, adverb. vicesies, vicies. Apul. 1. Dogmi. Plat. Anguiata yigesies sphæra. Alii leg. vicies. VIGESIMUS. V. vicEsiMUs. VIGESSIS, viginti assibus, ut octussis, octo assibus. Martial. 12. 76. Amphora vigessis, modius datur aere quaterno. h. e. viginti assibus venditur. Capell. 7. p. 241. Quater seni vigessis quadrussis faciunt. h. e. 24. Alii pro vigessis leg. vicessis. ViGIES, adverb. idem quod vicies. Capell. 6. p. 1 94. Umbra vigies quater complicata. VIGIL, ilis, adject. comm. gem. vigilante, ygrjyogo:, &;gvrvo<, vigilans, hoc est qui non est torpens, quales siiht dórmientes, sed in vigore et actu suo est: a vigeo. Kirg. 4. Æn. m 81. Monstrum horrendum, ingens, cui quot sufit corpore plumæ, Tot vigiles oculi, Horat. 3. Od. 16. 2. Canum vigilüm excnbiae. Ovid. 1 2. Met. 148. Dumque vigil Phrygios servat custodia muros. et 2. ibid. 1 1 a. ecce vigil rutilo patefecit ab ortu Purpureos Aurora fores. Stat. 1. Achill. 543. Animns vigil. • 2. Vigil etiam dicitur, qui vigilare facit. Ovid. 3. Met. 396. Curae vigiles. h. e. quæ nocturno quoque tempore mordent, et somnum impediunt. Horat. 3. Od. 8. i 4. Vigiles lucernas perfer in lucem. h. e. ad quas vigilatur. Stat. 1. Silv. 2. 1 96. Vigiles questus. h. e. qni per noctem vigilando emittuntur. Tacit. 4. Ann. 48. Noctem vigilem capessere. h. e. vigilias agendo. ° 5. Ignis vigil dicitur, qui nunquam exstinguitur. J irg. 4. Æn. 2oo. vigilemque sacraverat ignem, Excubias Divum ;eternas. 4, 4. Auris vigil est attenta. Stat. 2. Achill. 1 1 g. Aspicit intentum, vigilique hæc aure bibentem. • 5. /igiles, um, absolute , sunt excubitores , nocturnique custodes , guardie, sentinelle notturne, £3ovgoi. Plaut. Amph. 1. 1. 1 05. Rex Creon vigiles nocturnos singulos semper locat. Cic. 6. }'err. 43. Carnor a vigilibus, fanique custodibus tollitur. V. NYCTOSTRATEGUs. • 6. Translate. Lucret. 5. 1 435. Solem et I,unam mundi vigiles dixit. Similiter Plin. 1 o. 2 1. 24. gallos gailinaceos vigiles nocturnos. * 7. Romae septem erant vigilum cohortes ab Augusto institutae, quibus omnibus præfectus, et subpraefectus præerat, unicuiqne autem tribunus, qui septem regebat militum centurias cum suis centurionibus. Circa portas et muros dispositae erant in rxcubitoriis XIV., quot mempe erant Urbis regiones. V. Marin. Iscriz. Alb. p. 2oo. et seqq. et Fea, Framm. de' fast. cons. p. 82. et PRAEFECTUS §. 1 9. ' • 8. /igulum scribitur in Inscript. apud Gor. Inscr. Etr. T. 1. p. 189. ' VIGILÄBILIS, e, adject. qui vigilat. /'arr. apnd Von. 2. 25g. et 688. O stulta nostri pectoris dórmitio Vigilabilis, qnae me pueilum impuberem Cepisti! VIGILANS, antis, particip. a vigilo : vegliante, vigilante, dyguπνόν. Ter. Andr. 5. 6. 8. Num ille somniat ea, quae vigilans voluit? Hic vigilans somniat, proverbium est apnd Plaut. Capt. 4. 2. 68. de iis, qui multa sibi bona et gaudia fingunt, et in votis suis sibi valde blandiuntur. • 2. Vigilans dormire proverbialiter dieitur ab eodem Pseud. 1. 3. 152. qui in re aliqua segnis, remissus, et socors est. Cui simile est illud Lucret. 3. 1 o62. Qui somno partem majorem conteris ævi, Et vigilans stertis, nec somnia cernere cessas. V. STERTO §. 1. • 3. Saepe significat diligentem, providum, intentum. Cic. Rosc. Am. 48. Nostri isti nobiles, nisi vigilantes, et boni, et fortes, et misericordes erunt, etc. Id. 2. /err. 1 1. Perficiam, ut nemo unquam post hominum memoriam paratior, vigilantior, compositior ad judicium venisse videatur. Id. ad Pompej. post ep. 1 1. l. 8. ad Att. Homo vigilans et industrius. J'al. Mar. g. 1. n. 1. eaetern. Annibal vigilantissimus dux. * 4. Lumina vigilántia dixit Ovid. 18. Heroid. 51. accensam noctu facem in pharo ad monstrandum iter navigantibus. q. 5. Comp. Vigilantior, et Sup. }'igilantissimus §. 3.

[ocr errors]

vfGfr. ANTER, adverb. vigilantemente, attentamente, con di'& genza, êygyogötto;, £ttp. 3).6;, cum vigilantia, et solicitudine. Cic. δ. }'err. 04. ad fin. Quod vigilanter provinciam administrasset : cnjus omnes vigilias in stupris constat, adulteriisque esse consumptas. Id. 15. Fam. 2. circa med. Vigilanter se tueri. Planc. ad Cic. 1 o. ibid. 23. a med. Tu, mi Cicero, præsta, ut vigilanter nervoseque nos, qui stamus in acie, subornes. Cic. Somn. Scip. 8. Enitar multo vigilantius. Id. Mur. 15. Quem L. Murena pater hujusce vehementissime vigilantissimeque vexatum , repressum mana ex parte, non oppressum reliquit. VIGILANTIÄ, æ, `f. 1. vigilanza, somni parcitas , αγρυπν{α. Plin. 3. ep. 5. de avunculo suo. Erat incredibile studium, summa vigilantia: lucubrare a Vulcanalibus incipiebat, etc. _ • 2. Translate ponitur pro diligentia. Ter. Adelph. 3. 4. 34. Vigilantiam tuam tu mihi narras? Cic. 8. Att. g. ertr. Horribili vigilantia, celeritate, diligentia est. VIGILÄTÉ, adverb. idem ac vigilanter. Gell. 3. 14. a med. Vigilate et attente verbum non probum mutavit. VIGILÄTIO, onis, f. 3. vigilia, insomnia. Coel. Aurel. 1. Tard. 4. n. 1 o 1. VIGILÄTUS, a, um, particip. a vigilo, vigilando transactus, αγgutty,$sis. Ovid. 4. Fast. 1 67. Semustamque facem vigilata nocte viator Ponet. • I 2. Sumitur etiam pro lucubrato seu nocte er vigiliam composito. Id. ibid. 1 o9. Primus amans carmen vigiĘ nocte negata, Dicitur ad clausas concinuisse fores. μάλος τταρακλαυσ;$vpov. Id. 2. Trist. 1 1. Hoc pretium curae, vigilatorumque laborum Cepimus. VIGILAX, acis, adject. omn. gen. vigilante, dygντνπτικάς, sagaciter multumque vigilans. Colum. 7. i 2. ante med. de canib. Maxime autem debent in custodia vigiláces conspici, nec erronei, sed assidui, et circumspecti magis, quam temerarii. Ovid. 2. Met. 779. Nee fruitur somno vigilacibus excita curis. VIGILIÄ, ae, f. 1. veglia, vigilia, cîygvttv'x, actus vigilandi, insomnia, excubiæ nocturmae. Cels. 2. 6. Ut neque vigilia praecesserit, neque ventris resolutio, neque inedia . Cic. 4. Tusc. 1 g. a med. Cui non sunt auditæ Demosthenis vigiliæ ? Id. Parad. prooem. Illud majorum vigiliarum munus in tuo nomine appai uit. h. e. lomgiorum lucubrationum. Apul. 6. Met. Inconniva vigilia. • 2. Speciatim dicitur de vigiliis militaribus. J'igiliæ autem et ea cubiæ differunt, quod vigiliæ sunt tantum nocturnæ, ercubiæ et nocturnæ et diurnae. Cic. 6. /err. 43. Præcipitur et negotium datur quae storibus, et aedilibus, ut noctu vigilias agerent ad aedes sacras. Id. 2. Catil. 1 2. Vestra tecta custodiis vigiliisque defendite. M 3. Vigiliæ militares quatuor erant, prima, secunda, tertia , quarta. Singulæ tribus horis constabant. Noctes enim in duodecim boras dividebantur, quæ æstivo tempore breviores erant, hiemali autem longiores. Hieronym. ep. 1 4o. n. 8. Nox in quatuor vigilias dividitur, quæ singulæ trium horarum spatio supputantur. Cæs. 1. B. G. 1 2. De tertia vigilia cum legionibus tribus ex castris profectus. Plin. 1 o. 2 1. 24. Castrensis vigilia. • 4. Haec militaris ά noctis etiam in rebus urbanis observabatur. Cic. 3. Fam. 7. Cum piier tuus ad me secunda fere vigilia venisset. $ 5. Metonymice dicuntur ipsi custodes, qui vigilant, guardie, sentinelle, £govgo:. Cic. Mil. 25. Si Capitolinæ cohortes, si excubiae, si vigiliæ, si delecta juventus, quæ tuum corpus domumque custodit, contra Milonis impetum armata est. Sallust. Catil. 33. Et ab incendio intelligebat Urbem vigiliis munitam. Id. Jug. 49. Vigilias crebras ponerc. et ibid. 1 o5. circuire. • 6. /igiliæ quoque dicebantur nocturna sacra, quibus in aede Cereris mulieres pervigilabant, quæ et mysteria, et initia dicebantur. Plaut. Aul. prol. 35. et 4. 1 o. 65. Qui illam stupravit noctu Cereris vigiliis. ¥; Vigilia translate sumitur pro diligentia, cura, officio. Cic. 1 1. Fam. 24. Cupio jam vigiliam meam, Brute, tibi tradere, sed ita, ut ne desim constantiæ meæ. h. e. mei muneris partes. allndit antem ad vigilias militares. Nam qui in castris exploratorum , et excubiarum partes noctu obeunt, ubi sua vigilia perfuncti sunt, aliis vigiliam quasi per manus tradunt. Id. 7. Phil. 7. Idcirco in hac custodia tanquam in specula collocati sumus, ut vacuum populum R. metu nostra vigilia et providentia redderemus. et 1. ibid. 1. Manendum mihi statuebam quasi in vigilia quadam consulari et senatoria. • 8. Etiam vigil pro vigilia dicebant veteres. V. I,ABOR, oris §. 1 5. VIGILIÄRIUM, ii, n. 2. luogo della sentinella, locus in quo nocturnæ excubiæ aguntur. Vot. Tir. p. 1 o5. Vigil, vigilarium. Lege vigiliarium. Senec. ep. 57. a med. Qnid interest, utrum supra aliquem vigiliarium ruat, an mons? • 2. Est etiam parvum monumentum, quod a formæ similitudine cum excubiarum statione hoc nomen cepisse videtur, vel quia ibidem excubabat, qui monumenti

custodiae praeerat. V, CUSTODIARIUM et ExCUBITORIUM. §. *•

[ocr errors]
[ocr errors]

Inscript. in Giorn. Arcad. T. 28. p. 357. Hoc vigiliarium pertinet ad heredem Æliæ Heuresidis L. Gellium Amandum : is L. Gellio Hilariano filio et heredi, et Lib. Lib. Post. Eor.: in F. P. XXVI., in Ag. P. XXXII. S. vigII.IUM, ii, n. 2. idem ac vigilia. J'arr. apud Non. 3. 26g. Animum mitto speculatum toto orbe, uti quid facerent homines, cum experrecti sient, me faceret certiorem ; si quis melius operam sumeret, ut ejus consilio potius vigilium adminicularem nostrum. - VIGIL0, as, n. 1. vigilare, vegghiare, ηρηγορ$to, αγρυτν§o, abstineo a dormiendo, vigilias ago, excubo. Cic. Somn. Scip. 1. Me, •qui ad multam noctem vigilassem, arctior, quam solebat, somnus complexus est. Id. 3. Catil. 3. Tardissime autem Lentulus, credo, qnod litteris dandis præter consuetudinem proxima nocte vigilarat. 1d. 2. Q. Fr. i 5. Próperando etiam citius, quam si de multa nocte vigilassent. Horat. 1. Sat. 3. 1 7. noctes vigilabat ad ipsum Mane, diem totum stertebat. Ter. Eun. 2. 2. 47. Vigilare usque ad lucem. • 2. Passive. Ovid. 1 2. Heroid. 169. Non mihi grata dies; noctes vigilantur amaræ. • 3. Et impersonaliter. Martial. 1 2. 68. Otia

me, somnusque juvant, quæ magna negavit Roma mihi : redeo , si .

vigilatur et hic. • 4. Translate est providere, studium et diligentiam adhibere. Accius apud Cic. Planc. 24. Vigilandum est semper: multae insidiæ fiunt bonis. Cic. 6. Phil. 7. Quamobrem, Quirites, consilio quantum potero, labore plus paene, quam potero, excubabo, vigilâboque pfo vobis. Id. Fat. 6. Vigila, Chrysippe, ne tuam causam deseias. • 5. Mars vigila, dicebant, indicto bello, imperatores templum Martis ingressi, ejusque hastam commoventes. V. ANCILE §. 2. • 6. Vigilare aliquid, vigilanter providere, diligenter conficere, lucubrando persequi. Virg. 1. G. 3 1 2. Atque ubi jam breviorque dies, et mollior æstås, Quæ vigilanda viris ? Gell. praef. a med. Qui in lectitando, scribendo, commentando nullas hoc

gerius vigilias vigilarunt. • 7. alicui rei, vigilanter operam dare.

Propert. 2. 2. g. si possem studiis vigilare severis. • 8. /igilare etiam dicuntur ignes, qui inexstincti servantur, ut Romæ in templo Vestæ, de quo igne Stat. 1. Silv. 1. 33. An tacita vigilet face Troicus ignis. et Flor. 1. 2. Ut ad similitudinem cælestium ignium custos imperii flamma vigilaret. • 9. Particip. Kigilans supra suo loco. } igilandus §. 6. ViGINTI, adject. numerale cardinale, indeclim. venti, s'xoat, et Dorice sizati, unde factum est viginti. Cic. Planc. 37. Quæ, si viginti quiessem dies, in aliorum jugulum consulum recidissent. Id. 5. Orat. 2o. Annos natus unum et viginti. Horat. 1. Sat. 5. 86. Quattuor hinc rapimur viginti et millia rhedis. Plin. 29. 6. 39. Blattas άiebus viginir uno impositas panos sanare. Id. 3o. io. 27. eaetr. Viginti unam muscas rüfas in potu dare. Colum. 5. 3. Asses efficies çjuatuor millia, ducentos, et viginti unum. Id. ibid. Dandæ sunt vites latitudini viginti una. VigINTIANGÜLUS, a, um, adject. di venti angoli, ut Vigintiangula sphæra, apud Apul. 1. Dogm. Plat. ante med. Male autem hic Ἀpulejus interpretatur eixoacisögov Platonis, etenim sphæra sixooáságos est, quæ viginti superficies habet triangulares æquilateras, sed duodecim tantum angulos solidos ex quinque planis angulis qüemque constantes. VIGINTIVIRÀTUS, ns, m. 4. magistratus viginti virorum, mumus quoddam in republica gubernanda, cui viginti viri præerant. IDe vigintiviris agris dividundis. Cic. g. Aut. 2. Repudiari se totum, magis etiam, quam olim in vigintiviratu putabit. Adde Quintil. 1 2. 1. ànte med. W. vocem sequeiit. §. i. • 2. Etiam de vigintiviris ante quaesturam usurpat Tacit. loc. cit. in voce sequent. §. 2. ViGiNTIVIRI, orum, m. plur. 2. magistratus viginti virorum apud Romanos. C. Julius Cæsar in consulatu legem tulerat, ut ager Campanus iis, qui ternos pluresve liberos haberent, divideretur, quod narrant Vellej. 2. 44. et Suet. Cæs. 2o. et Aug. 4. et Frontin. de colon. p. 137. Goes. Hujus divisionis curatores viginti viros comstituerat, quorum uno mortuo, in ejus locum Ciceronem invitaverat: quem honorem et munus, tanquam odiosum ac turpe, is repudiavit, ut apparet ex eod. 2. Att. 1 j., non sine offensa Caesaris, ut Id. innuit g. ibid. 2. et J'ellej. 2. 45. Hanc ejus recusationem Quintil. 12. 1. ante med. laudat, et inter alia optimi civis argumenta recenset. Cic. a. Att. 6. Ubi nemo sit præter me, qui quem quam ex vigintiviris vivum et salvum velit. •I 2. Fuerunt etiam vigintiviri màgistratus ante quaesturam geri solitus, veluti aditus ad eam et ceteros honores. Fuere primum vigintisex ; deinde ab Augusto ad viginti redacti, quorum decem erant hastæ decemvirali, seu stlitibus judicandis præpositi, quatuor curatores viarum, tres monetales, totidem capitales. Duûmviros curatores viarum extra Urbem , et quatuoryiros, qui in præfecturas Campaniæ mittebantur, Augustu$ sustulit. Tacit. 3. Ann. 2g. Tiberius Neronem jam ingressüm juventam commendavit patribüs, utque munere capessendi viginti

VILIS

viratus solveretur, et quinquennio maturius, quam per leges, quæsituram peteret, non $ine irrisu audientium postulavit. Spartian. Julian. î. Inter viginti viros electus est suffragio matris Marci (4urelii Aug.) h. e. ihter X. viros stlitibus judicandis, ut patet ex 11script. äpud Reines. cl. 6. n. 42. • 3. Item vigintiviri eae S. 0. reipublicæ curandæ fuerunt consulares ann. a Chr. n. CCXXXVII. a senatu contra Maximinum creati. Capitolin. Gordian. 10. Ut non solum gesta haec probarent (senatores), sed etiam vigintiviros eligerent. et moae. Illos sane viginti senatus ad hoc creaverat, ut divideret his Italicas regiones cóntra Maximinum pro Gordianis tuendas. Inscript. apud Grut. 38 1. 3. L. Cæsonius C. F. Quirina LucilIus XX. viros (sie pro vir) ex senatus consulto R. P. curandæ, etc. v. Marin. Frat. Arv. p. 7gg. • 4. Alii etiam fuerunt vigintiviri in municipiis. Inscripi. Osiiensis apud Marin. loc. cit. p. 896. . . . Cornelius`statius xx. vir H. A. II. S. • 5. In sing. num. Plin. 752. 52. Varro auctor est, XX. viro se agros dividente Capuæ, etc. Ita Harduin. ex suis Mss. omnib. Sic Inscript. apud G*ut. 372. 8Aurelio victori xv. viro sacr. fac. v. QUINDECIMiVIRI §. 4. 5. et 6. vigOR, oris, m. 3. forza, gagliardia, vigore,. dxgi, yis illa , qua aliquis vivit vigetqiie, robur, firmitas, vires. /j#££; 73o. igneus èst ollis vigór, et cælestis origo Seminibus. Id. 9. ibid. 6i9. nec tarda senectus Debilitat vires animi, mutatque vigorem. Phaedr. 5. 7. de tibicine. cujus flatibus Solebat excitari saltaiitis vigor. Liv. 2 1. 4. Eundem vigórem in vultu, vimque in oculis, habitum 9;is, lineamentaque intueri. (Adde Albinov. i. 26o. et Curt. 1 o. 1 o.) Hirt. B. Afr. 1 o. 'sub fin. Imperatoris vultus, vigor, mirabilisque hilaritas. Justin. 1. 4. ad fin.Tantus in illo vigor, et dulcis quidam blandientis infantis risus apparuit. Id. 5. 5. in fin., Liv. §. 1 6. a med. et Ovid. 16. Heroid. 5i. Vigor animi. Id. 8. Met. 294. ingenii. Hgrat. 4. Od. 4. 5. juventas ei patrius vigor. * 2. 1n plur. nnm. Vitruv. 6. 1. ad fin. Temperatissimæ ad utramque partem et corporum membris, animoruinque vigoribus pro fortitudine sunt in Italia gentes. Sil. 15. 353. vificis, ait, noströs mirando ardore vigores. • 3. Translate. Senec. ep. 64. Lectus est liber Q. Sextii patris, magni viri. Qnantum in illó, Dii boni! vigoris est, quantum animi! ζ, 4. De rébus inanimis. Plin. 14. 4. 6. Vigor vini indonitus. Harduin. in Mss. suis rigor reperit. Id. 9. 35. 54. Margaritæ flavescunt senecta, rugisque torpescuht ; nec nisi in juventa constat ille, qui quæritur, vigor. Id. 57. 7. 28. Gemma quodam vigore apposita tingens. h. e. coiore splendido, ac vivido. - - vigöRANs, antis, particip. ab inusit. vigoro: che rinvigorisee, rinforzante, vigorem áfferens. Tertull. Pudic. 2. Efleminantia magis, quam vigorantia disciplinam. • 2. Item vigorem sumens. Id. Resurr. carni. 26. a med. Vinum animæ vigorantis ex vite Christi. VIGÖRÀTUS, a, um, particip. ab inusit. vigoro: vigoroso, forte, ut Wigoratus juvenis, Apul. 9. Met. * ViLEFÄcio, is, a. 3. avvilire, φαύλζ», vilem reddo. Lactant. ad Stat. 5. Theb. 28. Fletu non indecenti, non niunio, qui formam deturparet, dignitatem ejus vilefaceret. WiíÉ0, es, ui, n. 2. diventar vile, paù\i%ομαι, vilesco. Avien. in Arat. 3 18. At postquam argento defórmis viluit ætas. Augustin. Tract. 24. in Joann. n. 1. Miracula ejus etc. assiduitate viluerunt. ViLESCO, is, n. 5. idem ac vileo. Paulin. Volan. carm. 22. 56. Vilescit pretio depretiatus homo. Hieronym. ep. 06. n. 7. Quamvis clarus homo vilescit in turba. Sidon. 7. ep. 9. in conc. a med. Vir non indiscreta familiaritate vilescens. ViLIFICO. V. ANNIHILARE. * ViLIO, onis, m. 3. diminut. vilis. Est cognomen R. Inscript. apud Murat. 2o55. 5. M. Aurelius Vilio. ViLIPENDO, is, a. 3. vilipendere, sprezzare, contemno, parvi facio. Plaut. Truc. 2. 6. 58. Etiamnum me vilipendit. Alii leg. nihili pendit. Alii aliter. ViLIS, e, adject. di buon mercato, di poco prezzo, sόωνο;, qui parvo pretio emitur. Plaut. Trin. 1. 1. 1 o. Neque quidquam vile nunc est, nisi mores mali. Id. Mil. 3. 1. 137. Qui probi homines essent, esset his annona vilior. Cic. 5. /'err. 84. in fin. Frumentum quoniam vilius erat, ne emisses. Id. 2. Fin. 28. Non minor voluptas percipitur ex vilissimis rebus, quam ex pretiosissimis. M artial. 1. 77. curarüm pretium non vile mearum. Ter. Phorm. 3. 3. 6. Ex his praediis talénta bina capiebat: ac rebus vilioribus multo. e ciò in tempo, che i viveri erano a molto minor prezzo. et Adelph. 5. 9. 24. Si tuum officium facies, atque hic paululum præ manu íïí, unde utalur; reddet tibi cito. Mi. istoc vilius. Ubi Donat. quasi nihil minus. negatio enim est floccum ostendentis, aut quid tale, cum ἐλλεάφει, quia subauditur quicquam, et non dabo. Vult hoc Donatus : non dabo me rem quidem ista, quam tango, viliorem. Simile est illud Charis. 2. p. 1 8o. Putsch. Rex, qui v9cabat ad coenam, si sibi ea res exhibenda indiceretur, quam exhibere VILITAS

non ptsset, respondit, ut Tranquillus refert: Isto vilias hominis erit coena. h. e. minore pretio párabitur coena alicui, quam constet quod mihi indicitur exhibendum. •I a. /ili, parvo pretio, a buon 7mercato. Plaut. Epid. 1. 1. 4g. Istam quanti emit? Thes. vili. Martial. 12. 66. Instructam vili vendis, Amoene, domum. Ulp. Dig. 13. 4. 2. sub fin. Res stipulatoris vilissimo distracta est. • 3. Metonymice est abundans, frequens: ut in illo Virg. 1. G. 273. oleo tardi costas agitator aselli, Vilibus ant onerat pomis. Ita Servius, qui huc trahit et illud ibid. a 27. viciamque seres, vilemque faselum. quia quæ abundant, vili emuntur. Huc addit Von. ia. 41. et locum /arron. fragm., cujus lectio valde dubia est. • 4. Sæpe est vulgaris, contemptus, humilis, levis, minimi pretii, vile, dispregevole, & τιμος , τριοβολαῖος. Cic. Flacc. 42. a med. Etiam si honor noster vobis vilior fuisset, salutem certe caram futuram. Id. Rosc. Am. 26. Nihil tam vile, neque tam vulgare est, cujus partem ullam reliquerint. Id. 7. Fam. 26. Velia non est vilior, quàm Lupercal. IVep. Datam. 3. ad fin. Quod non vilis rex in potestatem inopinanti venerat. Horat. 2. Sat. 5. 8. Et genus, et virtus, nisi cum re, vilior alga est. Liv. 4o. 9. Nec adeo tibi vilis vita esset nostra, ut nec praeterito periculo meo movereris, meque futuro. Sallust. Catil. 16. Fidem, fortunas, pericula vilia habere. Ovid. 2. Art. am.—29. Da reditum puero, senis est si gratia vilis. Id. 7. Heroid. 48. Si, dum me careas, est tibi vile mori. • 5. Cum infinito. Sil. 8. 436. Stat fucare colos nec Sidone vilior Ancon, etc. •| 6. Tyøpum est illud Petron. Satyr. 93. Vile est, quod licet. Et illud Claudiani IV. cons. Honor. 22o. Vile latens virtus. h. e. virtus, quæ latet, vilis res est, et digna contemni. •| 7. /ile adverbii móre, viliter. Id. ibid. 37. et vile virentes Hesperidum risit, quos ditat fabula, ramos. h. e. non aureos, ut fabulæ jactant, séd vulgari viriditate. % 8. Comp. Wilior §. 1. 4. et 5. sup. /ilissimus §. i. et a. VILITAS, atis, f. 3. buon mercato, poco prezzo, paUλάτης, εὐrûsta, sùt»via, exiguitas pretii, cui caritas opponitur. Cic. Manil. 15. a med. Tanta repente vilitas annonae ex summa inopia et caritate rei frumentariæ consecuta est, quantam vix ex summa uberta*e agrorum diuturna pax efficere potnisset. Id. 5. Verr. g8. Si ubervas in percipiendis fructibus fuit, consequitur vilitas in vendendis. Plin. 33. 3. 14. Vilitatem alicui rei facere. Id. 35. 6. 28. Solgbant libræ ejus tricenis nummis taxari. Inventa per Hispanias arena est similem curam recipiens; itaque ad denarios senos vilitas rediit. Id. 14. 2. 4. n. 6. Uva tantum vilitatis cibariæ. h. e. escae tantum utilis, nullo pretio in vino. Id. 8. 5. 4. de dentib. eleph. Cetero et • in his quoque, qua corpus intexit, vilitas ossea. h. e. materies exigui pretii. Lamprid. [Commod. 14. Vilitatem proposuit, ex qua majorem penuriam fecit. h. e. pretia rerum vénalium imminuit. Id. Aler. Sev. 22. Cum vilitatem populus Romanus ab eo peteret, interrogavit per curionem, quam speciem caram putaret. Ammian. a2. 14. sub init. Popularitatis amore vilitati stadebat venalium rerum, quæ nonnunquam secus, quam convenit, ordinata inopiam gignere solet et famem. Hanc autem vilitatem publice omnium primi jusserunt Impp. Diocletianus et Maaeimianus eo edicto, quod ann. a Chr. n. CCC. taxationi rerum venalium præposuerunt, qüodue Romæ edidit et illustravit Aloys. Cardinalius ann. 1825., ac áíí accuratius Hieronym. Amatius in Giorn. Arcad. T. 33. p. 41. 65. Illius edicti mentionem habet his verbis Idatius in Fast. cons. ad anm. a Chr. n. CCCII. His consulibus vilitatem jusserunt imperatores esse. In quo tamen fallitur, cum ex ipsius edicti initio constet, id factum fuisse duobus ocius, ut diximus, annis. Huc vero pertinent verba Lactant. Mort. persec. 7. Idem Diocletianus cum variis iniquitatibus immensam faceret caritatem, legem pretiis rerum venalium statuere conatus est. Tunc ob exigua et vilia multus sanguis effusus, nec venale* quidquam metu apparebat, et caritas multo deterius exarsit, donec lex necessitate ipsa, post multorum exitium, solveretur. Hactenus Lactant., qui dixit multus sanguis effusus, et post multorum eæitium, quia, ut habet Edictum p. 6. Si quis contra formam statuti hujus connisus fuerit audenter, çapitali fiericulo subjiciatur. M 2. Trànslate. Plin. 36. 15. 24. n. 8. Vilitas animarum. h. e. vitæ hominum. Id. ao. præf. nominum. Petron. Satyr. 1 18. Effugiendum est ab omni verborüm, ut ita dicam, vilitatè, et sumendæ voces a plebe submotæ. •| 3. /ilitas sui, id est cum quis se vilissimum putat, et contemni ac negligi dignum. Senec. 1. Clem. 4. a med. (et ep. 1 2 m. eaetr.) In nullo (animali) deprehendes vilitatem sui, ne negligentiam quidem. Curt. 5. g. circa med' Sæpe tædio laboris ad vilitatem sui compelluntur ' Jgnavi.

[ocr errors]

tio. Plaut. Curc. 2. 1. 28. Venire poteris intestinis vilius. Apul.

Florid. n. 7. Viliter se ipsum colere, sui contemptus est. Plin. 1 o.

* ep. 46. Aliqua pars testaceo opere agenda erit, id enim et facilius Tom. 1/.

VIIL LIC ATIO 657

et vilius, con più facilitâ e meno spesa. et Plin. alter 18. 6. 8. n. 3. Quidquid per asellum fieri potest, vilissime constat. ViLiTO, as, a. 1. far vile, avvilire, φαυλίζω, vile reddo. Turpil. apud Non. a. 896. Quin moneam, quin clamem, et querar tua vitia, quæ te vilitant. VILLÄ, æ, f. 1. cata di villa, ἐταύλας, ἀγροτxiæ, domus extra urbem, in agro, agri colendi, et fructuum colligendorum, aut etiam habitationis causa constituta: a vehendo, quasi vehilla, quod in eam fructus ex arvis convehuntur. Ita /arr. 4. L. L. 4. a med. et 1. R. R. 2. circa med. docet. Cic. Rosc. Com. 1 2. Qui ager neque villam habuit, neque ex ulla parte fuit cultas. et moae. Tum erat ager incultus, sine tecto, nunc est cultissimus cum optima villa. Plin. 18. 6. 7. n. 1. Modus hic probatur, ut neqne fundus villam, neque villa fundum quærat. Poll. ad Cic. 1 o. Fam. 33. Frumenta aut in agris, aut in villis sunt. •| 2. Tripartito a Columella distribuitur, in urbanam, rusticam, et fructuariam. Killa rustica, est ea pars villæ, quam villicus, colonus, vinitor, arborator habitandam sibi obtinet, et familiæ villaticæ, atque instrumento omni rustico condendo, aut continendo est accommodata. Villa urbana, ea pars est, quam dominus sibi, cum ruri est, habitandam recipit. Dicitur urbana, quia elegantius amoeniusque ædificari solet, et imstrui, quasi urbani nitoris et elegantiæ plus habens, quam rustica. Fructuaria villa dicitur, ubi fructus reconduntur. V. ipsum Colum. 1. 6. Cato R. R. 4. Villam urbanam pro copia ædificato. •| 3. /illa publica erat aedes in Campo Martio publicis officiis assignata, quemadmodum describitur a /arr. 3. R. R. 2. Villa publica ad rempubl. administrandam est utilis, ubi cohortes ad delectum consuli adductæ considant; ubi arma ostendamt; ubi censores censu admittant populum. Haec Karro. Dicta est autem villa, quia posita erat extra Urbem. Nam Martius campus situs erat inter ú,í, et Tiberim, ut habet Liv. 2. 5. Scribit Flor. 3. 2 1., L. Sullam quatuor millia. deditorum inermium in villa hac publica interfecisse. Hoc idem narrans Val. Maae. 9. 2. n. 1. quatuor legiones fuisse dicit. Senec. autem 5. Benef. 16. duas legiones. 1d. 1. Clem. 12. septem millia civium. At octö millia sunt in Epit. Liv. 88., movem nhillia apud Aurel. /ict. /ir. illustr. 75. Ex qüibus intelligimus amplissimam et spatiosissimam fuisse. Facta est a censoribüs C. Furio Pacilo, et M. Geganio Macerino ann. U. C. Cccxx. Liv. 4. 22. Ejus imaginem et nomen VIL. PVB. videre est in nummis gentis Didiæ et Fontejoe apud Morell. Numism. Fam. Rom. • 4. Neque vero solum rusticæ ædes, sed etiam singulæ earum partes villæ nomine significantur. Hinc Plin. g. 54. 79. ostrearum vivaria, quæ sunt villæ rusticae partes, villas vocat. Similiter apud Varron. loc. cit, villæ sumuntur pro cohortibus avium altilium. In illo etiam loco Plinii 5. ep. 1 9. sub fin. Rogo ergo, scribas tuis, ut illi villa, ut domus pateat: videtur villa poni pro parte villæ rustica, domus vero pro parte urbana. • 5. Pro rure. Plin. 7. ep. 25, Athenis vivere hominem, non in villa putes. VILLÂRIS, e, adject. di villa, dygoixvxôç, idem quod villaticus, ut Villares gallinæ, quæ in villa aluntur. Plin. 1 o. % i. 5;. VILLÀTICUS, a, um, adject. villesco, villeresco, di villa, ἀγροιxaxà;, ad villam pertinens, ut Willaticus canis, qui villæ servandæ gratia alitur. Villaticæ alites, quæ in ædibus seü casis rusticis nutriuntur, ut sunt gallinæ, anates, columbi, etc. Villaticæ pastiones, h. e. alimenta, quibus hujusmodi altiles alites nutriuntuir. Colum. 7. 1 2. De villatico cane igitur, et pastorali dicendum est. nam venaticus nihil pertinet ad nostram professionem. Plin. 23. 1. 1 7. Ajunt, si quis villam ea tinxerit, fugere accipitres, tutasque fieri villaticas alites. /orr. 3. R. R. 2. Duo sunt pastionum generâ; unum agreste, in quo pecuariæ sunt; alterum villaticum, in quo sunt gallinæ, ac columbæ, et apes, et cetera, quæ in villa solént pasci, et ibid. 9. Villaticæ gallinæ. Colum. 7. 13. eaetr. Villaticæ pástiones, quæ continent volucrum, pisciumque, et silvestrium quadrupedum curam. Id. 9. 4. sub fin. Villaticum mel. Plin. 28. ì 1. 4g. eaetr. Villaticæ quádrupedes. }'arr. 2. R. R. a. ante med. Villatici greges. h. e. qui in villa remanent, illis oppositi, qui in saltibus pascuntur, et a tectis absunt longe. * VILLÄTOR, oris, m. 3. ita truncato vocis capite pronuntiat rusticus pro cavillator, apud Plaut. Truc. 3. a. 15. Dicâx sum factus, jam sum villator probus. Ita leg. Muretus, alii perperam cavillator; rustici enim homines conia pro ciconia, et rabo pro arrhabo pronuntiabant. V. RABO, onis. VILLIGÄ, æ, f. 1. contadina, oixov6p.ov γυνή, uxor villici. Martial. 1. 56. Pinguis inæquales onerat cui Willica inensas. Juvenal. 1 1. 69. Asparagi, posito quos legit villica fuso. •I a. De officiis villicæ V. Colum. i 2. 1. et Caton. R. R. 1 13. •I 3. Scribitur et vilica simplici l. V. VILLICUS §. 7. VILLICÀTIO, onis, f. 3. faitoria di villa,gro-pia, yilla, dis2

658 VILLICATUS

pensatio, seu administratio, negotiatio rustica. Colum. 1 1. 1. ante ined. Qui susceperit officium villicationis, in primis conyictum domesticûm, multo etiam magis externum vitet. Petron. fragm. Traur. 6g. Burm. Servum in villicationem relegavit. * VILLICÀTUS, a, um, particip. a villicor, qua ruri vivere significat: chi ha villeggiato, qui rusticatus est. Auson. epist. 22. 1. Philon, meis qui villicatus prædiis, etc. VILLICO, as, a. 1. fare il fattor di villa, dygovoμ$to, villicum ago, villæ negotia guberno. Apul. 8. Met. Servus, cui familiæ tutelam dominus commiserat, quique possessionem maximam villicabat. Plin. 18. 6. 8. n. 1. Quorum praedia colenda suscipiebat respublica: exercitusque ducebant, senata illis villicante. T •I a. Usitatius est passiva, seu deponenti positione. Pompon. apud Von. a. 897. Longe ab urbe villicarier, quo herus rarenter venit. Id. ibid. Non villicarier, sed dominari mea est sententia. Afran. ibid. In Arpinos jam, quantum pote, explodam hominem , ut villicetur. • 3. Significat etiam ruri vivere, rusticari, star in villa, villeggiare. Turpil. ibid. Ego nondum etiam hic villicabar, Phædria. Id. ibid. Hic villicor ante urbem: nunc rus eo. • 4. Translate. Cic. 5. de rep. (edente A. Maio) 3. Sic noster hic rector quasi dispensare rem publicam, et in ea quodam modo vilicare possit. • 5. Particip. /illicans §. 1. VILLICO, onis, m. 5. idem ac villicus, idest præfectus villicationis. Apul. /Ipolog. Negat eam rationibus vilhiconum, et opilionum, et eqnisonum solertissime subscripsisse. Alii leg. villicorum. VILLICOR. V. VILLICO §. 2. et 3. VILiICUS, et Vilicus, i, m. a. fattor di villa, castaldo, dygováμο;, αυλε'της, præfectus villæ, procurator rei rusticæ, cui tota rerum villaticarum cura ab hero commissa est. Varr. 1. R. 1?. 2. circa med. Villicus agri colendi causa constitutus, atque appellatus a villa, quod ab eo in eam convehuntur fructus, et evehuntur, eum veneunt. Colum. 1 2. prooem. sub fin. Willicis successerunt in locum dominorum , qui quondam prisca consuetudine non solum coluerant, sed habitaverant villas. Cato apud Colum. 1 1. 1. ab init. Μale agitur cum domino, quem villicus docet. Cic. 5. Verr. 5o. Si quis villicus ex eo fundo excisis arboribus ac venditis, demptis tegulis, instrumento, pecore abaliénato, etc. et paulo post. Piitat, se bonum in arationibus fructibusque suis habuisse custodem ac villicum. % 2. Ejus officia describit Cato R. R. 5. et 1 42. Qualis esse debeat, docet Colum. 1 1. 1. sub init. et ante med. et 1 a. 1., idemque undecimum librum suum villicum inscripsit, ut habemus 1 2. 18. •I 3. Videtur sumi etiam pro ipso agri cultore ab Horat. 1. Ep. 14. 1. V. ibid. v. 4. 1 9. et 26. • 4. item pro dispensatore et proeuratore cujuscumque rei. Auct. Priap. 82. 4. Villicus ærarI quondam, nunc cultor agelli. Alii leg. ÆrarI quondam custos, etc. Sed prior lectio magis Scalig. probatur. Inscript. apud Grut. 64o 1 o. ïutychus villic. a plumbo. Alia 1 o35. 9. Vil. ab alim. h. e. villicus ab alimentis. Alia 6o2. 3. Felici Cæs. serv. villico hortorum Majamor. 4lia ibid. 4. Villicus in hortis Salustianis. Frontin. Aquæd. 1 1 f. in uninisteriis aquæductuum ponit et villicos, quorum officium erat calices et fistulas impetratas ab imperatoribus äd privatos usus aptare, et collocare, ut habetur ibid. 1 1 2. Inscript. apud Spon. Miscell. antiq. p. 235. Sporus Cæs. N. S. vilic. aquæ claudiæ. M 5. Translate. Lamprid. Aleae. Sev. 15. Malum villicum esse imperatorem, qui ex visceribus provincialium homines non necessarios, nec reipubl. utiles pasceret. Ita legit Salmas., alii aliter. Juyenal. 4. 77. Pegasus attonitæ positus módo villicus urbi. h. e. præfectus. . ®. 6. Adjective est villaticus, ruralis. Auson. epist. 4. 56. Et jacula, et fundas, et villica nomina lini. •| 7. Ad sériptionem quod attinet, quamvis ratio duo ll postulet, tamen adeo frequens est in antiquis monumentis unico scribi, ut paene præferri ;T; eerte improbari non possit. In opt. cod. Varronis, et in Pandect. Florentinis ita semper scribi, testatur P. Victor. ad Cic. 16. Fam. 2 1. Sex vet. Lapides. affert Manut. in Orthogr., quindecim Fabrett. p. 2., unum Don. cl. 1. n. 14o. et tres Id. cl. 7. n. 138. 152. et ao5. simplici l. Putat Dausqu. etiam vilam sic scribi, quod sit ab άλm, manipulus. Ipse tamen, et Manut. retinent vilticus. VILL0SUS, a, um, adject. peloso, τριχόδη;, τριχοτός, villis lenus, hirsutus, hirtus. Virg. 8. Æn. 177. villosi pelie leonis. et ibid. 266 de Caco. villosaque setis Pectora semiferi. Ovid. 1 o. Met. aa. de Medusa. villosa colubris Guttura. h. e. densis cincta serentibus. Plin. 1 2. 12. a6. Radix villosa. h. e. capillamentis, vel btis instructa. Id. 16. 1 o. 19. Arbor folio villosior. Id. 1 1, 5g. 94. Willosissimum animal. VILLÜLÄ, ae, f. 1. picciola casa in villa, easino, parva villa. Cie. 8. Att. 9. Ego Arpini volo esse pridie Kalendas, deinde circum villulas nôstras erraré. Horat. 1. Sat. 5. 45. Proxima Campano ponti quæ villula tactum Præbuit,

V IN AC EUM

*WILLÜLUS, i, m. a. diminut. vilii, lanugo. Catull. 61. 136. Sordebant tibi villuli, Concubine, hodie atque heri . ita leg. Doering., quod unice probandum videtur ; alii alia. - - WILLUM, i, n. à. vinetto, oiyioxo;, oivdptov, diminut. vini. Ter. Adelph. 5. a. 1 1. Interea in angulum aliquò abeam, atque edormiscam hoc villi. questo poco di vino che ho bevuto. r. * VILLUS, i, m. 2. fiocco, peli messi insieme, §ει$, \αχνη , τ?ίχρμα, non proprie pilus est, sed potius multorum pilorum ccl•* cuo, et quidam quasi doecus, quales in jubis leonum, et luporum, et nominullorum etiam canum separatos videmus propeudei e, quales item sunt in vestibus flocci illi promainentes, qui hodie etiam om natus causa arte fullonia pannis inducuntur. Est a vinnus, idest cincinnus, molliter flexus, ut exponit Isid. 3. O, ig. , 9. sub fin. Vel est a vellendo, qua ratione ab eodem vellus venit. Cic. 2. Vat. D. 47. Animantium aliæ coriis tectæ sunt, aliæ villis vestitæ, aliæ spinis hirsutæ, etc. }'irg. 3. G. 446. udisque avies in gui gute vllis Mersatur. Ovid. 6. Heroid. 4g. Non erat hic aries villo speciabilis aureo. Martial. 14. 126. Cafiaciunt villi palia vestra uei. Sidon. 5. ep. 1 7. a med. Linteum villis onustum. ViMEN, inis, n. 3. viinine, vinco, venco, stroppa, oiava, ἐφ, λόγο;, omne virgultum lentum, seu mofe, flexile, et aptum, ad viendum, id est `ligandum. Varro 1. R. R. 23. a med. Ut habeas vimina, unde viendo quid facias. Fest. Viere, ailigare, unde vinaina, et vasa viminea. T• 2. Fiunt autem vimina ex virgis populi, ulmi, sanguinei fi uticis, betulæ, coryli, vitis, et salicis, quæ principatum obtinet. Cæs. 1. B. C. 54. Reliquum corpus navium viminibus contextum coriis integebatt:r. Colum. 4. 3o. Nec refert, cujus generis vimen seras, dum sit ientissimum. Ovid. 6. Met. 344. fruticosa legebant Vimina cum juncis. Tibull. 2. 3. 1 3. Tum fiscella levi detexta est vimine junci. Colum. m o. 3o4. cano jam vimine textum Sirpiculum ferrugineis cumulate hyacinthis. Ovid. Remed. am. 186. Ut relevent dempti vimina torta lavi. h. e. alvearia vimina. synecdoche. Sic Martial. 4. 89. Nec rugosarun, vi tnen breve Picenarum. h. e. fiscella viminea. et Ovid. 1 2. Met. 436. concretum vimine querno Lac fluit. • 3. Vimen, virga, quæ manu gestatur. Stat. 2. Theb. 5o. Ni Deus (Mercurius) horrentem (Cerberum) Letheo vimine mulcens Ferrea tergemino domuisset lumina somno. VIMENTUM, i, n. 2. idem quod vimen . Tacit. 1 2. Ann. 16. Moenia non saxo, sed cratibus et vimentis, ac media humo, adversus irrumpentes invalida erant. Aiii aliter leg. - - ViMINÀLIS, e, adject. oiaüivo<, ad viminâ pertinens. Viminalis arbor est, ex qua vimina fiunt. Plin. 1 7. 2o. 32. Salicis viminalis singula jugera sufficiunt viginti quinque vineæ jugeribus. Colum. 4. 3o. Quare salices viminales, atque arundinetâ, vulgaresque silvæ, vel consulto consitæ e castaneis prius faciendæ sunl. •| 2. Viminalia absolute sunt arbores, quæ vimina ferunt. Plin. loc. cit. Hæc est viminalium cultura. •| 3. }'iminalis collis, unus ex septem urbis Romæ collibus, in tertia urbis regione, ita dictus a viminum silva in eo enata circa aram Jovis, unde et Juppiter ipse Kiminius cognominabatur. /arro 4. L. L. 8. a med. et Festus. * 4. /iminalis porta, una ex portis urbis Romæ, a Servio Tullio productae, inter Collinam et Exquilinam, ita dicta, quod in Viminalem collem duceret. Ejus meminit Festus. ViMINÂRIUS, ii, m. 2. qui viminea opera facit, vel in viminibus negotiatur. Inscript. apud Grut. 642. 3. A. Turranius Niger v;mnarius, etc. ViVMINÉTUM, i, n. 2. vincheto, locus viminibus consitus. J/arr. 4. L. L. 8. Viminalis collis a Jove Viminio, quod ibi aræ sunt ejus, aut quod ibi vimineta fuerunt. Vi\1INEUS, a, um, adject. di vìnchi, Xvytvó;, ex viminibus factus. Plaut. Epid. 1. 1. 25. Unum a* prætura tua abest, lictores duo, duo viminei fasces virgarum. Caes. 3. B. C. 65. a med. Viminea tegumenta galeis imposita. Hirt. 8. B. G. g. Pontium frontes viminem l9ricula munirentur. }'irg. 1. G. g5. Viinineæ crates. Plin. ιό. 37. 69. Viminea salix. h. e. ex qua viimina fiunt. WiMiNIUS Juppiter. V. VIMINALIS §. 3. et VIMINETUM. VIN' est vis ne ? Plaut. Poen. 5. a. 1 55. Vin' eam videre? ViNÀcÉÃ, æ, f. 1. vinaccia, yiyagτον, semen, seu granum uvæ jam pressæ : bacca subintelligitur. Colum. Arbor. 4. ad fin. Præterea post hæc vinaceæ heminam uvæ albæ in nigra, uvæ nigræ in alba ponito. Plin. 17. a 2. 55. n. 2o. Circum capita addito stercus, paleas, vinaceas, aut aliquid horumce. ViNÀcÉUM, et Vinaceus, i, n. et m. 2. vinacciuolo, yiyagro», semen, seu granulum illud lignosum, quod in uvæ acino nascitur : cum neutr. generis est, granum; cum masculini, folliculus subintelligitur: etenim proprie vinaceus, a, um, adjectiv. est. Fere usurpatur in numero plurali. Colum. 3. 1. Humido loco sciet non recte mandari fructus teneri et amplioris agiai, scd callosi et angusti ?

[ocr errors]
[ocr errors]

frequentisque vinacei. Id. 1 1. 2. a med. Naturalis autem maturitas est, si, cum expresseris vina&ea, quæ acinis celantur, jam infuscata, et nonnulla propemodum nigrâ fuerint. Adde 6. 3. * 2. Nonnumquam tamen vinacea, vinaccie, dici inveniemus pro totis uvæ expressæ reliquiis, hoc est, non solum pro hisce granulis, verum etiam pro ipsis folliculis, qui Græce στάμφυλα. Varr. 2. I?. R. 2. a ined. His (præsepibus) quæcumque jubentur, vescuntur (oves), ut folia ficulnea, et palea, et vinácea. Id. 3. ibid. 1 1. Pabulum his (anatibus) datur triticum, hordeum, vinacei, uvæ, Plin. 14. 1. 3. Uyæ doliis inclusæ, stipatæ vinaceis circumsudantibus. Colum. 12. 36. Tortivum mustum dicimus, quod post primam pressuram vinaceorum, circumciso pede, exprimitur. Adde eund. iùid. 43. sub fin. et Caton. R. R. 7. • 3. Adjective. Cie. Senect. 15. Omitto enim vim ipsam omnium, quæ génerantur e terra, quæ ex fici tantulo grano, aut ex acino vinaceo, aut ex ceterarum frugum, aut stirpium minutissimis serminibus tantos truncos ramosque procreat. Alii rectius leg. eae acini vinaceo. ViNÀLIÄ, orum, velium, n. plur. 2. vel 3. πι$oiyto. Duplex fuit vinaliorum nomine festum, alterum celebratum IX. K. Majas, alterum XIV. K. Septembr. Prius dictum vinalia priora sive urbana ; posterius vinalia altera sive rustica. In illo vinum novum degustabant, et Jovi libabant; in hoc vinum, h. e. uvas, legebant, et Jovi sacrificabant. Prius Veneris festum proprie dicebatur, quia posterius Jovis erat, hicet ob duo templa Veneri eodem die dicata, et ob tutelam hortorum Veneri tributam, etiam dies Veneris vocaretur. De vinalibus prioribus sive urbanis ita Plin. 18. 29. 69. n.3. Vinalia priora, quæ ante hos dies sunt IX. Kal. Maji, dégustandis vinis instituta, nihil ad fructus attinent. Festus : Vinalia diem festum habebant, quo die vinum novum degustabant, et Jovi libabant. Id. Calpar vinum novum, quod ex dolio demitur sacrificii eausa, antequam gustetur. Jovi enim prius sua vina libabant, jj appellabant festa Winalia. Ovid. 4. Fast. 863. Dicta Pales nobis; idem Vinalia dicam, Una tamen media est inter utramque dies. Id. ibid. 877. Cur igitur Veneris festum Vinalia dicant, Quæritis, et quare sii Jovis ista dies? etc. Kalend. Maffej. apud Grut. 133. IX. Kal. Maj. Vin. NP. Kalend. Prænestin. apud Foggin. IX. Kal. Maj. Vin. F. ' •| 2. De /inalibus alteris sive rusticis ita. }'arr. 5. L. L. 3. Vinalia a vino. Hic dies Jovis, non Veneris. Hujus rei cura non levis in Latio : nam aliquot lócis vindemiæ primum a sacerdotibus pub!ice fiebant, ut Romæ etiam nunc. Nam flamen Dialis auspicatur vindemiam, et, ut jussit vinum legere, agna Jovi facit, inter cujus exta ca sa et porrecta flamen prorsus vinum legit. In Tusculanis sacris est, vinum novum ne vehatur in urbem, ante quam Vinalia kalentur. et moae. Vinalia rustica dicuntur ante XII. (corrige XIV.) Kal. Septembris, quod tum Veneri dedicata ædis, et horti ejus tutelæ assignantur, ac tum sunt feriati olitores. Id. 1. R. R. 1. Veneris procúratio hortorum, quo nomine rustica Vinalia instituta. Plin. j' cit. n. 4. Sunt Wimalia altera, quæ aguntur a. d. XIII. (corrige XIV.) Kal. Septembris. Festus : Rustica Vinalia appellantur mense Augusto, XIV. Kal. Sept. Jovis dies festus, quia Latini bellum gerentes adversus Mezentium, omnis vini libationem ei Deo dedicaverunt; eodem autem die Veneris templa sunt consecrata, alterum ad Circum maximum, alterum in luco Libitinensi, quia in ipsius Deae tutela sunt horti. Masurius apud Macrob. 1. Saturn. 6. Vinaliorum dies Jovi sacer est, non, ut quidam putant, Veneri. Ovid. loc. cit. 897. Venerat Autumnus calcatis sordidus uvis: Redduntur merito debita vina Jovi. Dicta dies hinc est Vinalia. Juppiter illam Windicat, et festis gaudet inesse suis. Hujus porro festi mentio est ad diem XIV. Kal. Septembris in quatuor Kalendariis, Maffejorum nempe apud Grut. 133., in altero Capranicorum, et Amiternino, et Ântiatino apud Foggin. in Fragm. Fastor. Verrii Flacci, quorum Kalendariórum et Festi auctoritate corrigenda esse Parronis et Plinii loca citata, constat, quod etiam Pontedera in Antiquit. Graec. et Rom. p. 3 18. jam viderat. ViNÄLIS, e, adject. ad vinum pertinens. Macrob. 7. Saturn. 7. sub fin. Si qua vinalis fortitudo in homine resedit. spirito e forza del vino bevuto. viNÄRIÄRIUS, ii, m. 2. vinattiere, oivot;&\ms, qni vinum vendit, idem ac vinarius. Inscript. apud Grut. 1 1 1 6. 7. et Marin. Iscriz. Alb. p. 8g. P. Ragonius Daphnus vinariarius in castris Pr. h. e. prætorii§. Aelia apud Donat. 3 1 5. 1 o. Ti. Claudius Docimus negotians salsamentarius, et vinariarius Maurarius. Alia apud Grut. 624. 3. Negotiator vinariarius. V. Marin. loc. cit. WiNÄRtUS, a, um, adject. di vino, oiv^g 33, ad vinum pertinens. Cato R. R. 25. Lacus vinarius picatus. Cic. 6. }'err. 27. a med. Erat etiam vas vinarium ex una gemma prægrandi. Vitruv. 1. 4. et Piin. 14. 13. 14. Claves cellæ vinariæ. Id. 24. 1. 1. Saccus v^narius. h. e. quo vina percolantur. Id. 28, 18. 73. Hircinus uter vinarius. otre.

[ocr errors]

et Colum. 12. 18. Tum lacus vinarii, et toreularii, omniaque vasa eluenda sunt. Inscript. apud Don. cl. 8. n. 1 1. Coactor vinarius. • 2. Crimen vinarium appellat Cic. Font. 5., quo accusabatur Fontejus, quod portorium vini in Gallia instituerat. •| 3. J/inarius palmes in vite, apud Caton. R. R. 33. est idem, qui fructuarius dicitur a Cotum. 5. 6. V. PAMPINARlUS. • 4. Ä£. orum, absolute, vinaria vasa. Horat. 2. Sat. 8. 39. Invertunt Alliphaniâ vinaria tota Vibidius, Balatroque. Adde`Petron.fragm. Tragur. 78. Burm. •j 5. }'inarius, ii, m. a. mercatante da vino, vinattiefe, bettoliere, oivoTtóXw;, qui vinum vendit. Plaut. Asin. 2. 4. 3o. Wina, quæ heri vendidi vinario. Suet. Claud. 4o. Cum de laniis, ac vinariis ageretur. Sallust. apud Von. 4. 62. Lenones, et vinarii, laniique. • 6. Minister vinarius est oivoX3o3, pincerna. Hieronym. Chron. Euseb. ad ann. MDLXX. ab Abraham. Neemias Hebræus minister vinarius Artaxerxis regis. • 7. }'inarius est etiam vinosus, ebriosus, bevitore, beone, étoivto;. Ulp. Dig. a 1. 1. 4. Aleatores et vinarios non contineri edicto. Adde ibid. 26. VINCA PERVINCA, e, f. 1. pervinca, x\ηματις, δαρvos*%ης, χαμαιδαρvm, herba topiaria, perpetuo virens, lauri foliis geniculatim vestita, humi serpens, et in modum funiculi sese porrigens, tenuibus sarmentis obvia quæque vinciens, veteribus inopiaiì florum supplere solita, quæ étiam centunculus, clematis, ei chamædaphne appellatur, ità dicta, quia semper vireat, aerisque injurias vincat, et pervincat. Dicitur chamædaphne, quasi humiilis laurus, propter foliorum similitudinem. Plin. á 1. 1 1. 3g. et ibid. 27. gg. VINCEUS, a, um, adject. ad vinciendum aptus. Jocosé Pläut. Stich. 4. 2. 56. Nam mihi intus potione vincea onerabo gulam. h. e. laqueo me vinciendo gulam frângam. V. JUNCEUS §. 3. VINCIAM dicebant continentem. Paul. ex Festo. Alii ex MSS. leg. /iciam dicebant continentiam. VINCIBILIS, e, adject. vincibile, vix mt3;, qui vinci potest, superabilis. Colum. 3. 12. Gravem terram, vix ùlla cultura vincibi. lem. Ter. Phorm. 1. 4. 48. Justam illam caasam, facilem, vincibi* iem, optumam. h. e. quæ obtineri potest. Vet. Poeta in Anthol. Lat. T. 2. p. 329. Burm. Vincibilemque petit clangorem. scil. æris crepiaum, qui lünæ defectioni remedio e§se putabatur. VINCI9, is, nxi, nctum, a. 4. legare, δάω, ligo, constringo. Yirg. 1. Aen. 341. Purpureoque alte süras vincire cöthurno. Hojat. 4. Od. v. 32. Vincire novis tempora floribus. Ovid. 5. Heroid. 47. appositis vincitur vitibus ulmus. Id. 15. Met. 6o 1. si dignus erii, gravibus vincite catenis. Id. 2. Amor. 15. 1. Annule, formosæ digitum vincture puellae. Tibull. 1. 1 o. 6g. auro lacertos Vinciat, et Tyrio prodeat apta sinu. h. e. ornet armillis aureis. Colum. 2. 2 a. Foenum secare, aut vincire, aut vehere. Virg. 1 1. Æn. 81. Vinxerat et post terga manus. Quintil. 1. 5. Ferrum, quo rotæ vinciuntur, dici solet canthus. Apul. Apolog. Venus corpora complexu vinciens. M 2. Absolute. Tacit. 15. Ann. 58. Ut me, et Arminium, et conscios vinciret, flagitavi. h. e. in vinculis haberet. Adde Justin. 2. 15. et Tacit. 1. 4nn. 23., 1. Hist. 45. et 3. ibid. 36. Sic Senec. 4gam. 998. ultimo in regni angulo Vincite septam nocte tenebrosi specus. T • 3. Translate. Cic. Marcell. 8. Ömnia quæ delapsa jam fluxerunt, severis legibus vincienda sunt. Id. 3. Orat. 4g. a med. Membra orationis vincire numeris. Propert. 3. 3. 43. viiicire mentem multo Lyaeo. h. e. impedire, opprimere. Id. iùid. 1 g. 1 1. lectum certo foedere. Tacit. 4. Ann. 1 o. dónis animum alicujuí. h, e. devincire. Sic 6. ibid. 45. pacto matrimonii aliquem. Cic. j. Att. 18. Cæsarem ajunt acerrime delectum habere, loca occuparé, vinciri præsidiis. h. e. sepiri et muniri. Alii leg. vincire, ut réferatur ad oppida. Id. 2. Tusc. 21. Si turpissime se illa pars animi geret, vinciatur, et constringatur amicorum propinquorumque cusiodiis. * 4. Interdum est magicis artibus devinciíe, ligare, defigere, et in aliqua functione impedire. Ovid. 2. Fast. 581. Hostiles fin. guas, inimicaque vinximus ora. * 5. Particip. Vinciens et Pincturus §. 1. Vinciendus §. 3. !VINGIPES, èdis, adject. omn. gen. vinctos pedes habens. Tertull. Pall. 5. Quem non expediat in algore et arúore rigere nudipedem, quam in calceo vincipedem? inceppato nelle scarpe. Alii perperam leg. uncipedem. * . * VINCIUS, ii, m. 2. Martis cognomen a vincio desumptum Galliæ Narbonensis oppido, nunc ;;;;; Inscript. apud Grut. 58. 8. Marti Vincio M. Rufinus ex voto. V1NC0,is,ici, ictum, a.3. superare, vincere, soggiogare, vixcio, x? tío, supero, in certamine superior sum, victoriám reporto. Et fere in prœliis et certamine locum habet. Cæs. 1. B. G. 36. Jus es§e belli, ut qui vicissent, iis quos vicissent, quemadmodum vellent, imperarent. Liv. 3. 61. Romanos sibimetipsis victuros, non ut decemvirorum victores præmium essent. Cie. Manil. 18. Majo

res nostri omnibus navalibus pugnis Gartbaginienses vicerunt. /Wep.

« НазадПродовжити »