Зображення сторінки
PDF

64o VETULINUS

* víTÜLINUS, a, um, adject. derivativum, et *v£TÜLIo, onis, m. 3. diminut. vetuli, vecchierello. Priore cognomine. usus est is Vitulinus, qui a triumviris reip. constituendæ proscriptus est, de quo Appian. B. C. l. 4. c. 25. meminit; altero Sentius Saturninus et ipse proscriptus ab iisdem, quem memorat J'al. Mar. 7. 3. n. 9. VETÜLÖNtENSIS, e, adject. ad Vetuloniam pertinens, quæ fuit antiquum Etruriæ oppidum prope Populoniam: ejus meminit Sil. 8. 485. Mæoniæque decus qüondam Vetulonia gentis. Hinc }'etulonienses, ium, ejus urbis incolæ, apud Plin. 3. 5. 8., et in Inscript. apud Grut. 1 o 29. 7. VÉTÜLONII, orum, m. plur. 2. Vetulonienses cives. Plin. a. 1 o3. 1 o6. VÉTÜLUS, a, um, adject. vecchio, antiquus , vetustiis, senex, diminutiv, veteris : quare proprie de eo dicitur, qui senium et vetustatem ingressus est: tametsi et pro vetere et sene passim accipitur: diciturque tum de personis, tum de rebus. Catull. 27. 1. Minister vetuli puer Falerni. Martial. 13. 1 1 2. Vetuli cadi. et ibid. 55. Vetulus petaso. Cic. Amic. 1 9. Equis vetulis teneros anteponere solemus. Id. 5. Fin. 14. Arbor novella, et vetula. Plaut. Merc. a. 2. 43. Vetulus, decrepitus senex. Horat. 4. Od. 13. 25. Vetula cornix. Cic. Quint. 8. Vetulus gladiator. 1d. 13. Att. 29. Filia vetula sane, et multarum nuptiarüm. • a. Vetulus, absolute, senex, vecchio, vecchietto. Plaut. Epid. 2. 2. 4. Conspicor quales volo, vetulos duo. •| 3. Vetula, anus, anicula, vecchietta, vecchia. Juvenal. 6. a4o. utile porro Filiolam turpi vetulæ producere turpem. Martial. 8. 79. Omnes aut vetulas habes amicas, Aut turpes, vetulisque foedióres. •I 4. Lepidus est jocus, quo utitur Cicero dum C. Trebatium Testam, multo illo juniorem, vetulum compellat; alIndit enim ad ipsius nominis gentilicii significationem, quod senem et veteratorem indicat. V. TREBAX. Cic. 7. Fam. 16. Tu tamen, mi vetule, non sero (sapis). VÉTUS, eris, adject. omn. gen. antico, vecchio, vetusto, παλαιό;, qui est multi temporis, antiquus, priscus: videtur esse ab §to;, anmus. Ter. Heaut. prol. 22. Vetus poeta. Plaut. Merc. 2. 2. 2o. Acherunticns senex, vetus, decrepitus. Id. ibid. 5. 4. 15. Novus amator, vetus puer. Id. Truc. 1. a. 5o. Vetus maceria. Cic. 1. Orat. 37. Vetus, atque usitata exceptio. Sallust. Catil. 24. Vetus consuetudo. Id. Jug. 8;. nobilitas. Plaut. Pers. 1. c. 1. Vetus atque antiquus quæ8! u S. fâ. AMost. 2. 2. 45. Scelus antiquum et vetus. •| 2. Etiam veter dixere: unde obliqui casus et gradus. Ennius apud Priscian. 3. p. 6o7. Putsch. cum veter occubuit Priamus sub Marte Pelasgo. Accius ibid. 6. p. 7 1 6. Veter fatorum terminus sic jusserat. Cato ibid. Autemna veterior est, quam Roma. Plaut. Bacch. 5. 2. 3o. Senem illum tibi dedo veteriorem, etc. Ita Priscian. loc. cit., alii leg. ulteriorem. et Truc. 1. 2. 7 1. Quam veterrimus homini optimus est amicus. Cic. Amic. 1 g. Veterrima quaeque (ut ea vina, quæ vetustatem ferunl) esse ôïí suavissima. Phaedr. 1. a 1. Vindicare veterem injuriam. Cic. ad Planc. 1. post ep. 16. l. 16. ad Att. Paternæ magnæ, et veteres, et justæ necessitudines. Id. Univ. 1 1. Credenduin est veteribus et priscis, ut ajunt, viris. Id. 5. Phil. 1 7. a med. Majores nostri, veteres illi admodum antiqui, leges annales non habebant. veteres ad tempus refertur, antiqui et prisci ad mores simplices et integerrimos. Plaut. Pseud. 1. 3. 1 ag. Vetera vaticinamini. cose rancide, sæpe jam dicta, vulgata, omnibus nota. Id, Mil. 3. 1. 1 53. Quin tu istanc orationem hinc veterem atque antiquam amoves? antiquam obsoletam, translaticiam, pervulgatam. Sic Trin. 2. 2. 1 oo. Historiam veterem atque antiquam hæc mea senectus sustinet. et Amph. prol. 1 18. Veterem atque antiquam rem, novam ad vos proferam. (V. ANTIQUUS §. 1.) Cic. a. %? 16. a ned. Videmus ex acie afferri sæpe saucios: et quidem rudem illum et inexercitatum, quamvis levi ictu, p!oratus turpissimos edere. at vero ille exercitatus et vetus, ob eamque rem fortior, etc. • 3. Cum genit. Tacit. 4. Hist. 2o. Illi veteres militiæ in cuneos congregantur, densi undique, etc. pratici, esperti. Sic 1. Ann. 2o. Vetiis operis ac laboris. pratico e assuefatto. et Sil. 4. 532. gnaros helli, véteresque laborum. Tacit. 6. Ann. 44. regnandi. et ibid. 1 a. scientiae et caerimoniarum. Adde Sil. 6. 616. et 1 7. 2g5. • 4. Cum infinito. Id. 5. 565. Hinc Fadum petit, et veterem $íí, Labicum. S 5. In ablativo dmplicem positionem habet. Stat. 1. Theb. 3Go. et veteri spumavit Lerna veneno. Claudian. 2. in Eutrop. 1 1. veteri obruta morbo Corpora. Nep. Attic. 7. eaetr. Sic vetere instituto vitæ effugit nova pericula. •I 6. Veteres sunt majores, et qui longo aate nos tempore vixerunt, sive senes fuerint, sive non, i maggiori, gli antichi. Plin. 36. 7. 1 2. Onychen in Arabiæ montibus, nec usquam aliubi, nasci putávere no$tri veteres. •I 7. Item senes, qui diu vixerunt, vecchi. Sallust. fragm. apud Macrob. 2. Saturn. 3. Qucis rebus aliquantam partem glóriæ dempserat, maxime apud

VETU STILLA

veteres et sanctos viros. Liv. 42. 47. Hæc magna pars senatus aps probabat : veteres et moris antiqui memores negabant, se , etc. Varr. a. R. R. 1 1. ab init. Lac melius est a valentibus (pecudibus) et ab iis, quæ nondum veteres sunt, quam si est contra. • 8. /eteres etiam in aliquibus coloniis dicuntur ii cives, qui ante coloniam deductam ibidem morabantur, et novis seu novanis opponuntur, qui sunt coloni in easdem urbes deducti. Cic. 4. Verr. 5o. Agrigentinorum duo genera sunt, unum veterum, alterum colonorum, quos T. Manlius praetor ex S. C. de oppidis Siculorum deduxit Agrigentum. et mor. Legesque similes de numero veterum ac novorum dedit. V. FABRATERNUS §. a. et 3. •I g. Vetera ea quoque appellantur, quæ paulo ante fierunt. Wep. Eänen. 1 1. Ve

niebant ad Eumenem, qui propter veterem amicitiam consolari cu

perent. Suet. /'esp. 8. Consulaius octo veteri addidit. Ovid. 1. Met. 236. Fit lupus, et veteris servat vestigia formae. •I 1 o. In Romano foro duplex fuit tabernarum genus, veteres et novæ : illarum situm sub veteribus designatur; harum sub novis. Plaut. Curc. 4. 1. 1 9. Sub veteribus ibi sunt qui dant, quique accipiunt fenore. Varr. 5. L. L. 7. ante med. Sub novis dicta pars in foro ædificiorum : quod vocabulum ejus pervetustum, ut novæ viæ, quæ via jamdiu vetus. Adde Liv. 3. 48., 26. 27. et 44. 16. in fin. et Cic. 2. Orat. 66. *| 1 m. Est etiam cognomen R. ut Q. Antistius Vetus apud /al. Mar. 6. 3. n. 7. • i a. Comp. }'eterior, et Sup. J'eterrimus §. 2. VETUSCÜLÜS, a, um, adject. antichetto, diminut. veteris • Front. de eloqu. (edente iterum A. Maio) p. 232. Ut figuram injiceres, prisco verbo adornares, colorem vetusculum adpingeres. VETUSTAS, atis, f. 3. antichità, vetustâ, agyazótm;, τέλτιτης, antiquitas, longum decursi temporis spatiuiii. Cic. 3. Phil. 6. circa med. Municipium vetustate antiquissimum. Id. 2. Orat. 9. Historia nuntia vetustatis. Liv. 2. 2 1. Ut nec qui consules, nec quid quoque anno actum sit, in tanta vetustate non rerum modo , sed etiam auctorum digerere possis. Cic. 1. de rep. (edente A. Maio) 31. Quæ familiarum vetustatibus, et pecuniis ponderantur. Quintil. 1 2. 1 o. Pictores, quorum opera vetustatis gratia visenda sunt. Cic. 2. Agr. 2 1. a med. Qui agrum recentoricum possident, vetustate possessionis se, non jure defendunt. Sil. 1. 20. sic credidit alta vetustas. Cæs. 1. B. C. 6. I.ictores habent in Urbe privati contra omnia vetustatis exempla. Ovid. 1 2. Met. 182. Tum senior: quamvis obstet mihi tarda vetustas, Multaque me fugiant, etc. la vecchiaja, senectus. Inscript., quae pertinet ad ann. a Chr. n. CCIL. . apud Fabrett. p. 454. n. 14. Victoriæ Augustæ sacrum restitutæ post antiquissimam vetustatem ordo Vejentium. * 2. Item longinquitas temporis sive præteriti, sive futuri, diuturnitas, il lungo É, del tempo. Virg. 5. Æn. 415. Tantum ævi longinqua valet mutare vetustas. Ovid. 5. Trist. 2. 1 1. exiguis prodest annosa vetustas : Grandibus accedunt tempore damma malis. Id. 15. Met. 87 1. Jamque opus exegi, quod nec Jovis ira, nec ignes, Nec poterit ferrum, nec edax ÉÉ vetustas. Cic. Senect. 1 8. sub fin. Ut non omne vinum, sic non omnis ætas vetustate coacescit. Id. 2. Divin. 33. a med. Errabat multis in rebus antiquitas, quam vel usu jam, vel doctrina, vel vetustate immutatam videmus. Id. 1 4. 4tt. 9. a med. Quæ mihi videntur habitura etiam vetustatem. h. e. diu esse duratura. Quintil. 1 o. 1. ante med. Auctores qui vetustatem pertulerunt. h. e. ætatem tulerunt, ut de vinis dicitur. Ovid. 5. Trist. 9. 8. Scripta vetustatem si modo nostra ferent. Colum. 3. 2. circa med. Vinum vetustatem patitur* h. e. diu durat. et 1 2. 44. sub fin. Poma in vetustatem reponere. Id. ibid. 28. et Cato R. R. 1 14. Vinum in vetustatem servare. Plin. 13. 6. 1 2. Terebintbi-materies admodum lenta, ac fidelis ad vetustatem. • 3. De longa notitia et consuetudine amicorum inter se. Cic. 13. Fam. 52. Velim existimes, hos mihi maxime esse conjunctos vetustate, officiis, benivolentia. et 1 1. ibid. 16. L. Lamia utor uno omnium plurimum . magna vetustas, magna consuetudo intercedit. Adde 1 o. ibid. 1 o. eaetr. et Q. Cic. Petit. cons. 5. • 4. Vetustas ulcus occupare dicitur a Celso 5. 26. n. 31;, cum vulneri inducitur callus, et circum oræ crassæ livent: post quæ quidquid medicamentorum ingeritur, parum pr9ficit. ÉÉ? 1 g. 75. Lilii flos et folia illinuntur ulcerum vetustati. VÉTUSTÉ, ädverb. anticamente, all' antica, more veterum. Ascon. in 4. /err. 13. ante med. Quem commodum erat: Vetuste posuit pro eo, quem volebat. et in 3. ibid. 47. An vetuste bonos pro magnis, hónestos pro divitibus posuit? ' • a. Item ex longo tempore. Plin. 27. 7. 28. Vetustissimè in usu est. è gran tempo, che s' adopera. VÉTUSTESCO, is, n. 3. invecchiarsi, r:z\at6op.at, inveterasco, vetustatem acquiro. Colum. 1. 6. a med. Quoniam vina celerius vetustescunt, quæ fumi quodam tenore præcocem maturitatem trahunt. - * VETUSTILLÄ, æ, f. 1. diminut. vetustæ. Est nomen proprium VETUSTINUS 644 VIATOR

[ocr errors][ocr errors][ocr errors]

R. apud Martial. 3. g3. Cum tibi trecenti consules, Vetustilla, Et tres capilli, quatuorque sint dentes. * VETUSTiNUS, a, um, adject. ad vetustum pertinens. Est cognomen R. Inscript. apud Grut. 518. 6. P. /Elius Vetustinus. vÉTUSTISCO, is, n. 3. idem quod vetustesco. Migid. apud Non. 5. 63. v. VETERAsco §. 3. * VETUSTÜLUS, a, um, adject. antichetto, diminut. vetusti, idem ac vetusculus. Sidon. 8. ep. 16. Siquidem maturo, ut es ipse, lectori vetustula, torosa, et quasi mascula dictio placet. VETUSTUS, a, um, adject. vecchio, antico, vetusto, αρχατος, 4ra)\αιός, vetus, antiquus. Lucret. 2. 1 1 7 1. spatio ætatis defessa vetusto. Juvenal. 6. 161. vetustos Porticibus disponat avos. /irg. a. AEn.] 13. tumulus, templumque vetustum Desertæ Cereris. Horat. Epod. 2. 43. Vetustis lignis focum exstruere. di legna secche. et 3. Od. 17. 1. Vetustum oppidum. Ovid. 1 1. Met. 56o. templa luco umbrosa vetusto. Colum. 12. 23. Pix quanto facta est vetustior, eo melior in usu est. et ibid. 38. Vetustissimæ vineæ. Id. 8. 5. Aptissima ova ad excludendum recentissima quæque: possunt tamen etiam requieta supponi, dum ne vetustiora sint, quam dierum decem. Plaut. Curc. i. a. 4. Veteris vetusti vini cupida sum. Juvenal. 8. 34. canes pigri, scabieque vetusta Laeves. rogna invecehiata. et /irg. g. Æn. 284. genetrix Priami de gente vetusta Est mihi. antica e nobile prosapia. et Ovid. 6. Fast. 3og. Mos vetustus. et 3. Pont. 3. 1 1. vetusta Pæne puer puero junctus amicitia. Cic. 13. Fam. 36. Cum Demetrio mihi vetustum hospitium est. Tacit. 5. Ann. 1 o. Vetustum commilitium. Liv. 2. 23. eaetr. Vetustiores scriptores. Plin. 13. 16. 3o. eaetr. Vetustior memoria. Suet. Mesp. 8. eaetr. Instrumentum imperii pulcherrimum, ac vetustissimum confecit. h. e. commentarium, in quo continebantur vetustissima quæque imperii acta pæne ab exordio Urbis. •| 2. Refertur ad annos ætatis. Liv. 23. 22. sub fin. Qui vetustissimus ex eis, qui viverent, censoriis esset. Tacit. 2. Ann. a. Venerunt legati, qui vetustissimum liberorum ejus accirent. il più vecchio. Adde ibid. 43. •| 3. Translate. Cic. Brut. 2 1. Lælius vetustior, et horridior quam Scipio: et cum sint in dicendo variæ voluntates, delectari mihi magis antiquitate videtur. •| 4. Comp. /etustior §. 1. et 5. sup. /etustissimus §. 1. et 2. VEXÄBILIS, e, adject. qui molestiam affert. Cael. Aurel. 1. A•ut. 1 1. et 2. ibid. o. VEXÄBILITER, adverb. molestiam afferendo. Coel. Aurel. a. Aeut. 9. ante med. VEXÄMEN, inis, m. 3. vexatio, molestia, comcussio. Lucret. 5. 541. Aut cecidisse urbes magno vexamine mundi. VEXÄTIO, onis, f. 5. agitazione, sbattimento, ἐνέχλησιs, concussio, quassatio, jactatio, quæ fit v. gr. dum aliquid sine cura portatur. Colum. 1. 3. Vexationem viæ non reformidare. Liv. 44. 5. a med. Minimum pedibus itineris confectum, plerumque provolventes se simul cum armis, aliisque oneribus, cùm omni genere vexationis processerunt. Plin. 28. 1 g. 77. Sterilitatem ob partus vexationem fieri, certum est. Petroni. fragm, Tragur. 6o. Burm. Omnes placentæ, omnia poma, etiam minima vexatione contacta, cœperunt effundere crocum. •| 2. Item universim molestia, trayaglio, vessazione, insolenza, xcixoais, magna et infesta agitatio, jactatio, molestia. Plin. n 7. 23. 35. n. 26. Putatæ vites alligentur £lio loco. mamque orbitas vinculi sentiunt vexatione non ûubia. Id 32. 7. 26. Dentes sine vexatione extrahere. Id. 31. 6. 35. sine vexatione stomachi. Suet. Tib. 6n. a med. Partim se domi vulneraverunt, ad vexationem et ignominiam vitandam. Cic. 4. Tusc. 8. a med. Afflictatio est ægritudo cum vexatione corporis. Id. 4. Catil. *. a med. Ut virgines Vestales ex acerbissima vexatione eriperem. et 1. ibid. 7. a med. Vexatio direptioque sociorum. Liv. 38. 59. sub J£n. Quod éx bonis redigi non possit, ex corpore et tergo per vexa$ionem et contumelias L. Scipionis petituros inimicos. Martial. 1 o. 82. Si quid nostra tuis adicit vexatio rebus, Mane, vel a media noete togatus ero. la mia fatica, incomodo, e disturbo. et Liv. 7. 1 o. ad fin. Jacentis corpus àb omni alia vexatione intactum uno torque spoliavit. senza usàrgli altro strapazzo o insolenza. VEXÄTiVUS, a, um, adject. xaxotvxó;, qui vexat et affligit. Cæl. 4urel. 2. Acut. 29. et 3. Tard. 4. n. 63. VEXÄTOR, oris, m. 3. chi molesta, j££; vessatore, £ryPsaatvxó;, qui vexat, infestator. Cic. Har. resp. a 2. in fin. Tam GRudelis mei, tam sceleratus reipublicae vexator esse potuisset ? Id. $ert. 8. vetéres vexatores ætatülæ suæ despiciens. là. 3. Phil. 1 1. Custosne urbis, an direptor et vexator esset Antonius. VEXÄTRIX, icis, f. 3. quæ vexat, et molestiam affert. Lactant. ; 29, circa med. Fortuna generis hominum vexatrix perpetua. Prudent. Psychom. 58. Libido vexatrix hominum. VEXÄTUS, a, um, particip. a vero ; sbattuto, agitato, maltrat. Iom. IJ'.

.

VEXILLATIO 64r

tato, ἐνοχλη$si<, xax*»$ei<, agitatus,' ggg; concussus. Justin. 17. 1. Regiones terræmotu vexatæ. Kellej. a. 79. Classis vexata tempestate. Lucret. 6. 429. Navigia in summum veniunt vexata periclum. Suet. Aug. 53. sub fin. Nec prius dies cujusque solemnes frequentare desiit, quam grandior jam natu, et in türba quodam sponsaliorum die vexatus. Id. Cal. 5o. Puer comitiali morbo vexatus. Ovid. 5. Trist. a. 3. valeo, corpusque, quod ante laborum Impatiens nobis invalidumque fuit, Sufficit, atque ipso vexatum induruit usu. Id. 1. Amor. 14. 24. Heu male vexatæ quanta tulere comæ ! Quam se præbuerunt ferro patienter, et igni ! Ut fieret torto flexilis orbe sinus. Petron. Satyr. 128. Excussit vexatam solo vestem. malmenata per terra. et Martial. 1 u. 89. Intactas quare mittis mihi, Polla, coronas ? A te vexatas malo tenere rosas. strapazzate dalle tue mani. et Juvenal. 6. 288. vellere Tusco Vexatæ, duræque manus. h. e. lana trahenda attritæ. Plin. 28. 1 1. 4g. Dentes percussu vexati. smossi, labefaeti. Id. 17. 24. 37. n. 1. Vexatis frigore vitibus caeumina prima inarescunt. qffese. •I 2. /erata in corpore sunt, quæ externa injuria læduntur, ut contusa, collisa, sugillata, convulsa; aut interno vitioso humore infestantur, ut in abscessibus : sed sine vulnere. In his enim, ut ait, Cels. 7. præf. sub fin., vulnus facit medicus, non accipit. Id. ibid. 1. Vexata in quacumque parte corporis sint, quamprimum sic curari debent. Plin. 8. 27. 41. Chelidoniam visui saluberrimam hirundines monstravere, vexatis pullorum oculis illa medentes. Adde Scribon. Compos. 1 o 1. • 3. Est etiam vetustate corruptus, guasto dall' età. Inscript. apud Grut. 1 o7o. 8. Item Silvanum anticum vexatum de suo refecit. • 4. Universim est male habitus, exagitatus, afflictus, maltrattato, molestato, travagliato, vessato. Cic. 5. /err. 52. sub fin. Agros vectigales vexatos atque exinanitos a Verre, populatam, vexatamque provinciam. Ascon. in Divin. Verr. 1. Populati avaritia, vexati libidine et crudelitate. Cic. Quint. 3 1. Multis vexatus contumeliis, plurimis jactatus injuriis. Id. 3. Phil. g. a med. Homestissimis contentionibus et sæpe, et jure vexatus. Val. Maae. 7. 3. n. 6. Clamore infesto, et crebris totius concionis sibilis vexatus. Vep. Timol. 1. Sicilia multos annos bello vexata. Justin. 28. 3. Populi intestina discordia vexati. Id. 12. 14. Variis criminationibus vexatus. Propert. 2. 2 1. 1 7. Sed tibi vexatæ per multa pericula vitæ Extremo veniet mollior hora die. Juvenal. 1. a. Vexatus toties rauci Theseide Codri. h. e. toties audiendo Codrum recitantem tragoediam Thesei, obtusus et fatigatus. VEXILLÂRIUS, ii, m. 2. alfiero, amps*o£3gos, signifer, qui vexillum fert. Liv. 8. 8. Ordo sexagenos milites et duos, cénturionem, et vexillarium unum habet. Adde Tacit. 1. Hist. 41. •| 2. Translate vexillarius dicitur antesignanus latronum . Apul. 4. Met. Tunc sublimis ille vexillarius noster Lamachus. <| 3. Præterea vexillarii dicti sunt milites, qui plerumque veterani et emeriti erant, quique sumpti lectique ex legionibus, ab iisque divisi, aliis jungebantur, ut res postulabat, legionibus, et cum iisdem militabant : quod factum videtur vel invidiæ vitandæ causa, quia exauctorati munerum vacationem habebant; vel ne ob stipendiorum diuturnitatem nimia præ aliis auctoritate pollerent; vel denique, si juniores, non veterani, erant, ut vigore ac levitate corporis velociores legionem, cujus pars erant, relictis post se signis, sub vexillo antecedere, et paulo longius, ubi opus erat, progredi possent. Ita porro videntur appellati, quia separatim a legionum aquilis, et cohortium signis, sub proprio vexillo erant, quam ob causam vexilla a cohortibus, quæ in legionibus erant, Tacit. 1. Hist. jo. aperte distinguit. Id. 2. ibid. 83. Legio sexta, et tredecim vexillariorum millia ingenti agmine sequebantur. Id. ibid. 1 oo. Postremo agmine unaetvicesima legio Rapax, et prima Italica incessere cum vexillariis trium Britannicarum legionum, et electis auxiliis. Veget. 2. 1 1 o. ad fin. Magnus vexillariorum numerus ad internecionem cæsus. Inscript. apud Fea, Framm. de' fasti cons. p. 86. L. Roscio M. F. Qui. JEliano, Maecio Celeri Trib. Mil. Leg. IX. Hispan., vexillarior. ejusdem, etc. V. VEXILLUM §. 5. VEXILLÀTIO, onis, f. 3. gonfalonata, squadra, ala equitum. Veget. 2. Milit. 1. Equitum alæ dicuntur ab eo,quod ad similitudinem alarum ab utraque parte protegant acies : quæ nunc vexillationes vocantur, a velo, quia velis, hoc est flammulis utuntur. •I a. Ita etiam appellatur manus militum, qui ab legionibns suis sejuncti sub vexillo, non sub aquilis legionum, aut cohortium signis militabant. V. vocem praec. §. 3. Suet. Galb. 2o. Illud mirum admodum fuerit, neque præsentium quemquam opem imperatori ferre conatum, et omnes, qui arcesserentur, sprevisse nuntium, excepta Germanicianorum vexillatione. Inscript. apud Grut. 441. 4. L. Neratio C. F. Vel. Proculo misso ab Imp. Antonino Pio ad deducendas vexillationes in Syriam ob bellum Parthicum , Alia apud eund. 4o7. 1. L. Fabio M. F. Gal. Ciloni Septimino duci Vexill. per Italiam, præposi81

[ocr errors]

642 VEXILLIFER

fo Vexillation. Perinthi pergentibus, etc. Alia apud Murat. 237. a. Vexillatio Leg. VI. Victr. P. F. Alia apud Donat. 281. 4. Vexillatio Leg. XX. Val. Vic. VEXILLIFER, ra, rum, adject. vexillum ferens. Prudent. Psychom. 419. Hunc vexilliferae quoniam fors obtulit ictum. de Sobrie. tate loquitur crucis verillum ferente. VEXILLUM,i,n. 2. bandiera, vestillo, insegna, angstov, signum militare: a veho, veri. A veaeillo autem faetiim est velum, ut Cic. Orat. 45. a med. docet, contra id, quod tradunt Festus, Servius ad 8. Æn. 1. et Priscian. 3. p. 615. Putsch., qui volunt esse diminut. a velum. Nos a Cicer. stamus. Id. 2. Phil. 4o. Ut vexillum tolleres, et aratrum circumduceres. Tacit. 1. Ann. 2o. Manipuli postquam turbatum in castris accepere, vexilla convellunt. Flor. 3. zo. Servis ad vexillum vocatis. h. e. ut nomina militiæ darent. Cic. 5. Phil. 1 1. circa med. Numquando perditis civibus vexillum, quo concurrant, defuturum putatis ? h. e. auctor turbarum et seditionum in republica. Sic 1 o. Att. 15. Vexillo opus est ; convolabunt. •| 2. Submittere yexilla, abbassar le insegne. Translate. Stat. 4. Silv. 2. 41. Submittere vexilla fortunae suae. h, e. humiliter se gerere, de majestate sua aliquid demere civilitatis causa. ducta est translatio a militia, in qua victi vexilla sua ante victores demittere solent. • 3. Per antonomasiam verillum dicitur velum illud russi coloris ( ut ait Macrob. 1. Saturn. 16.), j; imperator proponi supra prætorium (teste Plutarch. in Fabio c. 15.) jabet, cum certaminis tempus imminet. Caes. 2. B. G. 2o. Cæsari omnia uno tempore erant àgenda : vexillum proponendum, quod erat insigne, cum ad arma cóncurri oporteret; signum tuba dandum ; ab opere revocandi milites, etc. Auct. B. Hisp. 28. Renuntiatum est ab speculatoribus, Pompejum in acie stetisse : hoc nuncio allato, vexiIIum proposuit. Hirt. B. Aleae. 45. Vexillo sublato, quo pugnandi dabat signum. - • 4. Ponitur interdum pro manu imiliíumi sub uno vexillo, squadra. Stat. 12. Theb. 782. AGcedunt utrinque pio vexilla tumultu, Permiscentque manus. • 5. Est speciatiim pro mamu vexillariorum. Tacit. 1. Hist. 7o. Praemissis Gallorum, Lusitanorum, Britannorumque cohortibus, et Germanorum vexillis. Inscript. apud Orell. Coll. Inscr. Lat. n. 2oo8. Herculi Saxano, et Imp. Vespasiano Aug., et Tito Imp., et Domitiano Cæsari M. Wibius Martialis -t. Leg. X. Gem., et commilitones vexilli Leg. ejusd., qui sunt sub cura ejus, V. S. L. M. (V. VEXILLARIUS §. 3.) ' • 6. Etiam collegia artificum sua habuerunt vexilla, apud nostrates gli stendardi delle fraglie vocantur. Trebell. Gallién. 8. Praeter ea vexilla, quæ collegiorum erant, dracones et signa templorum omniumque legionum ibant. Kopisc. Aurelian. 34. Jam vexilla collegiorum, atque castrorum multum pompæ addiderant. • 7. Est idem ac supparum, bandiera. Suet. Cal. 15. Præfixo in biremis puppe vexillo. VEXO, at, avi, atüm, a. 1. agitare, sbattere, malmenare, strapazzare, §yoχλ59, xax69, agito, concutio, jacto, quatefacio. Gell. 2. 6. ad illud Kirg. 6. Ecl. 76. Dulichias vexasse rates : Perasse, grave verbum est : factumque ab eo videtur, quod est vehere, in qu9 inest jam vis quædam alieni arbitrii. non enim sui potens est, qui vehitur: Verare autem, quod ex eo inclinatum est, vi atqué motu procul dubio vastiore est. nam qui fertur et raptatur, atque huc illud distrahitur, is vexari proprie dicitur. Hæc eadem `ex {Gell. exscripsit Macrob, 6. Saturn. j., quibus similia a Servio ad }'irg. loc. cit. habemus. Lucret. 1. 254. % vi venti. montesque supremos Silvifragis vexat flabris. et ibid. 1 o22. Sed quia multa modis multis mutata per omne Ex infinito vexantur percita plagis. Qvid. 1 1. Met. 435. venti vexant nubila cæli. V. vExATÜs §. 1. * 2. Turpi sensu. Martial. 8. 46. Felix quae tenerum vexabit sponsa maritum. Id. § 1. 81. Cum sene comimunem vexat spado 1)indymus Æglen. Adde Auson. epigr. 1o8. et Petron, Satyr. 139. *| 3. Item lædo corpus, dolorem Taffero. Plin. 2o. 8. 32. Herba st9macho utilissima, præcipue quem humor vexat. Petron. Satyr. 136. Anser non dubitavit crus meum serrato vexare morsu. Martial. 1 1. 87. Leniat ut fauces medicus, quas aspera vexat Assidue tussis. . $ 4. Item universim graviter infesto, molesto, travagliare, molestare, infestare : præsertim cum de belli injuriis, et västationibus sermo est. Liy. 42. 67. Vexantibus eos Coronaeis. Cato apud Gell. 2. 6. Cum Annibal terram Italiam laceraret atque vexaret. Cic. 2. Fam. 1 o. a med. Interea cum meis copiis omnibus vexavi Amanienses hostes sempiternos : multi occisi, capti, reliqui dissipati. Caes. 4. B. G. 15. extr. Supplicia Gallorum veriti, qüorum agros vexaverant. et 6. ibid. 43. Cæsar ad vexandos hostes rofecgis. Adde Cic. 1. Catil. 1 1. in fin. et 5. Perr. 54., Nep. Datam. %. et £umen. 5. et Hirt. B. Afr. 23. a med. 5. Et dg aliis rebus. Cic. 3. /err. 4. ad fin. siciliam iste per triennium ita vexavit ac perdidit, ut, etc. Ubi Asconius: vexavis ingentis calamitatis u

VI A

sum significat. Juvenal. 1. 126. moli vexare : quiescit. non la disturbare, che dorme. et Nep. Attic. g. Cum Fulyia litibus distineretur, magnisque terroribus vexaretur. Cic. Dom. 23. Quid vos uxor mea misera violarat ? quam vexavistis, raptavistis, omni crudelitate laceravistis. Id. Flacc. ao. ad fin. Vexare aliquem probris omnibus et maledictis. Id. Seaet. 1. Qui omnia divina et humana violarint, vexarint, perturbarint, everterint. Id. Mil. 9. Omni scelere vexare rempublicam. •I 6. Translate. Id. 5. Tusc. 9. Vexatur Theophrastus et libris et scholis omnium philosophorum, quod, etc. h. e. incusatur, reprehenditur. Id. Sert. 28. circa med. Cato iis Pisonem verbis vexavit, ut, etc. Petron. Satyr. 132. circa med. Hac fere oratione contumacem vexavi. Plin. 4. ep. 2. ad fin. Vexat ergo civitatem insaluberrimo tempore, et quod vexat, solatium putat. incomoda, disturba, è gravoso. V. integr. loc. Cic. Dom. 2. Illud a te homine vesano ac furioso requiro, quæ tanta pœna tuorum scelerum flagitiorumque vexet, ut arbitrere, etc. h. e. transversum agit, a recta mente declinare facit. Juvenal. 6. 61 o. philtris mentem vexare mariti. h. e. dementare. Sallust. Catil. 5. a med. Civitatis mores luxuria atque avaritia vexabant. Cic. 1. Leg. 14. Sollicitudo vexat impios. h. e. exagitat, male habet angore conscientiæ. Sallust. Catil. 15. Ita conscientia mentem excitam vexabat. et ibid. 3. eaetr. Me honoris cupido eadem, quæ ceteros, fama atque invidia vexabat. • 7. Particip. J'erans et /eran

[ocr errors]

VfÄ, æ, f. 1. via, strada, calle, sentiero, 3333, locus, qua vehiculum ire potest: a vehendo, quasi vehia. Varr. 1. R. R. 2. circa med. Villicus agri colendi causa constitutus, atque appellatus a villa: villa ab eo, quod in eam convehuntur fructus, et evehuntur, cum veneunt: a quo rustici etiam nunc quoque viam, veham appellant, propter vecturas. Id. 4. L. L. 4. a med. Ut quo agebant, actus, sic qua vehebant, vias dictæ. -I 2. Differunt iter, acta*, via, quod iter hominis est; actus hominis, et jumenti; via hominis, jumenti, et vehiculi. Unde consequitur, iter esse angustius actu, actum via. Nam angustiore spatio it homo, quam armentum. ac armentum angustius spatium requirit, quam vehiculum. Iter duorum pedum latitudine definitur, quantum requiritur, ut transire possint occurrentes: actus est iter quatuor É latum, ut Festus scribit in voce Actus: at viæ latitudo lege XII. Tab. in porrectum pedes habet octo, in anfractum, idest übi flexum est, pedes sedecim, ut Cajus Dig. 8. 3. 8. docet. Hæc trium harumce vocum proprietas est, quando de servitute agrorum loquimur. Nam alias via accipitur pro quovis loco, per quem ire omnibus licet. Nativam vocum vim spectavit quoque É cum Dig. 8. 1. 13. ait, si tam angusti loci demonstratione facta, via concessa fuerit, ut neque vehiculum, neque jumentum ea inire possit, iter magis, quam via, aut actus acqüisitus videbitur. Sed si jumentum ea duci

oterit, non etiam vehiculum, actus videbitur acquisitus. Ad quem Ê, provocamus, siquis nobis opponere velit verba Ulp., qui ibid. 3. 1. ait, Actus est jus agendi vel jumentum, vel vehiculum. Ubi si proprietatem vocis spectasset, scribere debuisset, Actus est jus agéndi jumentum, non etiam vehiculum. Sed popularem }9çuendi ccnsuetudinem, non nativam vocabuli vim, spectavit Ulpianus : uti et Paulus, cum ibid. 7. ait : Qui actum habet, et laustrum ducere, et jumenta agere potest: item Modestin. ibid. 1 a. Actus est, ubi et àrmenta trajicere, et vehiculum ducere liceat. Qua ratione nihil inter viam actumque interesset, quia utrumque tum agendi pecoris, tum vehiculi dúcendi jus contineret. Sed hæc lis ita facile componi posse videtur, si totùs Pauli loc. citatus adducatur : Qui actum habet, et plaustrum ducere, et jumenta egere potest ; sed trahendi lapidem, aut tignum ei jus non est. Hæc Paul. Patet igitur, licuisse per actum agere tum jumenta, tum plaustra seu vehicula, dummodo ne onusta fuerint, sed vacua. • 3. Ceterum frequentissime via latiore significatione usurpatur pro quovis loco, pér quem ire licet, ut dicium est. Plaut. Epid. 2. 2. "24. Ego ire vidi milites plenis viis. a strada p;ena. TerEun. 3. a. 42. Haud convenit una ire cum amica imperatorem in via. Cic. 1 2. Phil. g. Tres ergo viæ, a supero mari Flaminia, ab infero Aurelia, media Cassia. Horat. 1. Sat. q. 1. Ibam forte via sacra, sicut meus est mos. (V. SACER §. 5.) Tacit. 3. Hist. 82. a. med. Per angusta et lubrica viarum flexerant. Cic. 9. Att. 9. circa med. Cursare huc iilec via deterrimaa, et 5. ibid, 14. Iter conficio

WIACUS

hamus æstuosa et pulverulenta via. Id. 14. Fam. 12. In viam se dare. mettersi in viaggio. et 16. ibid. 4. Viæ se committere. Id. 5. Fin. 2. circa med. Declinare de via ad dexteram . andar giù di strada a man destra. et Cæs. 5. B. G. 19. Ex via excedere. Cic. x. Divin. 15. Revertit ex itinere, cum jam progressus esset multorum dierum viam. Id. Cæcin. 1 o. Dare alicui viam per fundum suum. Cæs. 1. B. G. 9. Qua via, Sequanis invitis, propter angustias ire non poterant. Plaut. Rud. 4. 3. 88. tu abi tuam viam. va per la tua strada. Liv. 25. g. Milites monuit, via omnes irent, inec diverti quemquam pateréntur. h. e. qua via esset. Senec. 6. IBenef. 6. Lex legi non miseetur: utraque sua via it. va per la sua strada. et Cæs. §. B. G. 8. eaetr. Perquirere aditus viasque in ali

uam regionem. Tacit. 1. Ann. 32. Viam ferro patefacére. et 4. }í; 2o.invenire. et a. Ann. 2 1. aperire. et 1. ibid. 66. claudere. Horat. 2. Sat. 6. 93. viam carpere. Senec. Herc. Fur. 318. habere ad Superos. /irg. 6. Æn. 122. ire, redire. Ovid. 1 1. Met. 515. Rima patet (in navi), præbetque viam letalibus undis. •I 4. /iam

acere, est aperire, parare, fáre strada. Sic Tibull. 1. 5. 24. Subjicietque manus, efficietque "viam. h. e. subter brachia manus ponet, êt populi turbam amovebit. Ovid. 5. Met. 423. icta viam tellus in Tartara fecit. I 5. Significat etiam iter facere, proficisci. Id. 16. Heroid. 2 1. Sigeo dubias a litore feci Longa Phereclea per freta puppe vias. Phædr. 3. prol. Ego porro illius semita feci viam. •I 6. Dicimus cum Livio 41. 27. sternere viam silice. inseliciare, laslricare. (V. INTEGO §. a.) Inscript. apud Grut. 15o. 8. Viam ornare ac reficere. et alia apud eund. 152. 4. corruptam munire ac restituere.. et alia 153. 3. et 6. reficere et restituere . et Ulp. Jig. 43. 1 o. 1. purgare. •I 7. Decedere de via est aberrare, fallar la strada. Suet. Cæs. 3i. Et cum luminibus exstinctis decessisset via, diu errabundus, etc. Translate Cic. Coel. 16. Se nulla cupiditate inductum de via decessisse. h. e. ab honestatis et virtutis tramite declinasse. •I 8. Præterea decedere de via est alicui obviam venienti honoris causa locum dare, dar la strada. Suet. Tib. 3 1. Cum palam esset, ipsum quoque eis assurgere, et decedere via. Hoc sensu Senec. ep. 64. sub fin. dixit semita cedere. • g. Tota errare via est vehementer errare, errare di gran lunga. Ter. JEun. 2. 2. 1 4. •I 1 o. Viarum aliæ privatæ sunt, aliae publicæ, aliæ vicinales. Et privatæ quidem sunt, quæ per privatorum agros ducuntur, et agrariæ etiam ;;;;';;';; publicæ vero, per quas pmnibus, et in quemcumque publicum locüm ire licet; quæ sunt in solo publico, pablice muniuntur, et curatores habent: vicinales sunt, quæ per vicos, aut in vicos ferunt, quæ et ipsæ publicae sunt, si non ex collatione privatorum sunt constitutæ. nam si ex

rivatorum collatione reficiantur, utique sunt privatæ, ut docet

lp. Dig. 43. 8. 2. ante med. •I 1 1. Publicæ viæ nunc militares, nunc consulares, nunc prætoriæ vocantur, strade regie, strade inaestre ; et a publica auctoritate, et usu nomen sortiuntur. Id. loc. cit. Publicas vias dicimus, quas Græci βασιλικας, nostri praetorias, alii consulares vias appellamt. Id. ibid. 7. 3. Viæ miliiares exitum ad mare, aut in urbes, aut ad flumina publica, aut ad aliam viam militarem habent: vicinalium autem viarum dissimilis est conditio; nam pars earum in militares vias exitum habet, pars sine ullg exitu ihtermoritur. Hæc Ulpian. Ceterum quod ad alias appellationes pertinet, viæ hæ publiéæ dictæ snnt etiam consulares, et prætoriæ „? significandum publicum earum usum. nam prætor erat summus Urbis magistratus, consul reipublicæ : legimus etiam multas publicas vias a consulibus, nonnullas a prætoribus aut deduętas, aut stratas fuisse. •I 1 2. Primi omnium Poeni dicuntur lapi$ibus vias stravisse, ut affirmat Isid. 15. Orig. 16., deinde viæ publicæ a Romanis admirabili magnificentia nön in Ürbe solum, $ed etiam tota Italia factæ et stratæ fuerunt. nulla enim gens fuit, quæ publicæ civium commoditatis et ornamenti tum urbis, tum âgri studiosior exstiterit. Eis faciendis, vel reficiendis primarii civcs gigí erant; et primo quidem censores; deinde Ë aliis in re

us occupatis, creati sunt proprii magistratus, qui viarum curandarum, ét curatores viarum vocabantur. In viis constitutæ fuere columnæ lapideæ, quæ singulis intervallis positæ signum milliariorùm præ se ferebant. V. LAPIS §. 13. Nomina viarum a variis casibus imposita sunt; aliæ enim áb auctoribus appellatæ sunt, ut 4Ppia ab App. Claudio Crasso censore. V. APPfA §. 1. et FLAA{INIUS §. 3., aliæ ab urbibus, ad quas ferebant, üt Collatina ; aliæ, a prövinciis, ut Campana ; áliæ a diversis eventibus, ut Trium. ?halis, Fornicata, etc. '^ 13. In theatris viæ erant plana præcin$tionum loca, item scalæ, per quas ab uno ad alium ordiném gra

gum, et ab uno ad alium cuneum per vomitoria transibatur. Marfigl. 5. 14. Et hinc miser dejectus ih viam transit, Subsellioque se£jfultus extremo, etc. Tertüll. Spectac. 3. a med. Nam apud spe

[ocr errors]

VIATICUS 645

per ambitum, et diserimina prŠ per proclivum. Vide Maff. Veron. illustr. P. 4. l. 2. e. 8. – “I 14. Metonymice via sumitur pro ipso actu eundi, figi; Cic. 1. Phil. 5. De via languere. esiere staneo dal viaggio. Id. 3. Divin. 15. Multgrum $ierum viam progredi. far un Viaggio di molte giornate. Virg. 5. Æn. 28. Flecte viam velis. • 15. Inter vias, idem est ac in via, eundo, per iutrada. Plaut. Paen. 5. 3. 43. Ne inter vias præterbitamus, metuo. Ter. Eun. 4. 2. 1. Coepi mecum inter vias aliam rem ex alia cogitare. Adde Turpil. apud Non. 14. 8. •I 16. Viam perpetuam veteres optabant inimicis suis, quös maximo habebant odio, cum aliquo illi profecturi essent: quibus verbis a Diis petebant, ut nunquam in ea loca redirent, sed quanto magis iter facere pergerent, tanto maÉ e conspectu se eriperent. Id. Pis. 14. sub fin. An quod tibi prociscenti evenit, ut omnes exsecrarentur, male precarentur, unam tibi illam viam, et perpetuam esse vellent ? • 17. Translate sumitur pro transitu, canáli, vehiculo. 1d. 2. Vat. D. 55. Succus is, quo alimur, permanat ad jecur per quasdam a medio intestino usue ad portas jecoris ductas et directas vias. • 18. Item pro ratione et'modo âliquid faciendi. Id. a. Verr. 16. a med. Habeo autem certam viam atque rationem, qua omnes illorum conatus investigare et consequi possim. ld. 1. Leg. 6. Et qui aliter jus civile tradünt, non tam justitiæ, quam litigandi tradunt vias. Sallust. Jug. ;£,£$. legatos eadem via aggressus, plerosque capit: paücis `carior fides, quam pecunia fuit.[Virg. 6. Æn. 367. si qua via est, si quam tibi diva creatrix Ostendit._ • • 9. Item pro methodo, sive ordine scribendi, vel dicendi. Cic. Brut. 12. Nam antea meminem solitum via, nec arte, sed accurate tamen, et de scripto plerosque dicere. • ao. Item pro virga aurea, aut purpurea,, qua virgatâ vestes ornantur, quia quasi semita quædam, aut stria telas distinguit. Tibull. a. 6. 35. Illa gerat vestes tenues, quas femina Coa fexuit, auratas disposuitque vias. • 21. Ingredi viam dicuntur, qui vera, non falsa marrare incipiunt. Plaut. Amph. u. 1. 273. Ingressus est viam. Sic Id. Asin. 1. m. 39. Rectam instas viam: ea res est. tu dici bene. •| 22. /ia lactea quid sit, V. in LACTEUS §. 4. A 23. Vias pro viæ in patrio, ut monetas, familias, etc.Tantiquorum est. Enn. apud Priscian. 6. p. 679. Putsch. dux ipse vias. • 24. /iai saepe suo more dixit Lucret, ut 1. 4o6. et 659., 2. 249. etc. * VIACUS, i, m. 2. cognomen Mercurii a Wiacensibus, seu Wiatiensibus, Hispaniæ Tarracqnensis populis, a Plin. 3. 3. 4. memoratis, deductum. Inscript. ápud Grut. 55. 5. Deo Mercurio Viago M. Atilius Silomis F. Quis, 8ilo ex voto. VIÀLIS, e, adject. ad viam pertinens. Lares viales, qui et præstites dicti, erant ii, quorum imagines in viis et compitis statuebantur, ut iis præessent, et tutas eúntibus praestarent. Plaut. Merc. 5. a. 24. Invoco vos, Lares viales, ut me bene juvetis. V. ANIMALIS §. 4. et PERMARINUS ad fin. VIANS, antis, particip. a viò: viandante, iter faciens, viator. Solin. ag. ad fin. Subm6vere accessus viantium . Prudent. Hamartig. 2og. incautum spoliare viantem. Id. 5. Cathemer. 65. Præbent rüpta locum stagna viantibus. Apul. 6. Met. Quis viantium vectdrem suum non libenter auferat secum? et 1 o. ibid. Vianti marito domus expugnationem nuntiare. Id. Florid. init. Ut ferme religiosis viantium moris est. h. e. religionis causa iter habentibus. Græca syntaxis: τοῖς εὐσs $§av τόν τορευομενων. VIÄRIUS, a, um, adject. 6%taió;, ád viam spectans. Cael. ad Cie. 8. Fam. 6. ad fin. Levissime enim Curio, quiâ de intercalando non obtinuerat, transfugit ad populum, et pre Cæ$are loqui cœpit, le

gemque viariam nön dissimilem agrariæ Rulli, et alimentariata,

[ocr errors]

eœnam hodie dare volo viaticam. h. e. adventiciam peregre redeunti. •I a. }'iaticum absolute, provvisione da viaggio, viatico, εράδιον, quidquid iter agendi causa necessarium est, sive cibus, sive pecunia, sive vasa, vestis, etc. Plaut. Capt. 2. 3. 89. Sequere me, viaticum ut dem a trapezita tibi. Id. Epid. 5. 1. g. Adornare alicui ad fugam viaticum. Plin. 7. ep. 12. in fin. Vide, üt mihi viaticum reddas, quod impendi, data opera cursore dimisso. la spesa del viaggio. Eodem modo.3. ep. 17. locutus est Plaut. Paen, prol. 71. Ipse abiit ad Acheruntem sine viatico. Id. Pseud. a. 5. 1. Dii immortales! conservavit me illic homo adventu suo: suo viatico reduxit me usque ex errore in viam. a sue spese. et Cic. Senect. 18. ertr. Potest quidquam esse absurdius, quam quo minus viæ restat, eo plus viatici quærere ? Plin. 4. ep. i3. ante med. Impendere quippiam in viatica. •I 3. Translate. Claud. Quadrigar. apud Gell. i7. 2. Simul forma, factis, eloquentia, dignitate, acrimonia, confidentia pariter præcellebat: ut facile intelligeretur, magnum viaticum ex se, atque in se ad rempublicam evertendam habere. Gell. ibid. Magnum viaticum pro magna facultate et paratu magno move positum est : videturque Græcos secutus, qui $pδδιον a sumptu viæ ad aliarum quoque rerum apparatus traducunt: ac saepe êpoàiaao» pro eo dicunt, quod est, institue, et instrue. • 4. De pecunia militari, quam quis stipendia faciens, et ex præda acquisivit. Suet. Caes. 68. Ingresso civile bellum centuriones cujusque Jegionis singulos equites e viatico suo obtulerunt. Horat. 2. Ep. 2. 26. Luculli miles collecta viatica multis Ærumnis etc. ad assem Perdiderat. • 5. De ea, qua quis procul a patria in alimenta sua utitur. Ulp. Dig. 12. 1. 1 7. Cum filius familiâs viaticum suum mutuum dederit, cum studiorum causa Romæ ageret.

[ocr errors]

Ë'; ὐδίτης, ἀδοιτέρος, qui iter facit. Cic. Fat. 15. a med. Wiator ene vestitus causa grassatori fuisse dicetur, cur ab eo spoliaretur. Id. Mil. 2 1. Non semper viator a latrone, nonnunquam étiam latro a viatore occiditur. Virg. apud Donat. in ejus vitâ n. 7. Nocte, die tutum carpe viator iter. Id. 4. G. g6. ceu pulvere ab âlto Cum vcmit, et sicco terram spuit ore viatór Aridiis. Martial. 2. 6. Lassus tam cito deficis viator. et 1 1. 15. Quisquis Flaminiam teris viator. Juyenal. 1 o. 22. Cantabit vacuus coram latrone viator. M 2. Præcipue dicitur de ministro seu apparitore publico magistratus, fante, messaggiere : qui itineri se committebat, quoties aliquis Romam ab eo vocaretur. Cic. Senect. 16. A villa in senatum arcessebantur et Curius et ceteri senes: ex quo qui eos arcessebant, viatores nominati sunt. •I 3. Differt ,?.' tum quia hic a yia, ille a li3ando est dictus: tum quia hujus officium erat viæ se dare arcessendi causa ; illius ligare crura et manus, virgis aut securi cædere: tum quia viatoribus utebantur magistratus ii, qui potestatem, non imperium habebant, cujusmodi fuerunt censores et tribuni pleb.; at viatoribus et lictoribus simul, qui imperium habebant, ut consul, dictator, proconsul in provincia. Varr. apud Gell. 13. 1 2. In magistratu habent alii vocationem, alii prebensionem, alii neutrum. vocationem, ut consules et ceteri, qui habent impcrium : prehensionem, ut tribuni pleb. et alii, Ę neque voca1ionem, neque prehensionem, ut quæstores et ceteri, qui '$ lictorem habent, neque viatorem. Liv. 2. 56. Ardens ira tribunus yiatorem mittit ad consulem, consul lictorem ad tribunum. Id. 39. 34. de Catone cens. Ornamenta et vestem muliebrem, et vehiculâ, quæ pluris, quam quindecim millium teris essent, in censum referre viatorem jussit.] <I 4. Tribuni pleb. viatore utebantur ad prehendendum, non ad vocandum, aut ligandum. nam aliud est prehendere, aliud ligare : prehendimus manibus, aut veste; ligamus fune, aliove quo vinculo. T. tamen }'algius apud Gell. 1 2. 3. viatorem cum lictore ejusdem ordinis esse ait. Fuisse nempe ex corpqre viatorum unum, qui ligandi officium haberet, et ob id lictorem dictum. Hinc interdum viator pro lictore ponitur. Liy. 3. 56. Appius tribunos appellavit, et nullo morante, arreptus a viatore, próvoco, inquit. Cic. /atin. 9. Quaero, miserisne `viatorem, qui M. Bibulum domo vi extraheret? • 5. Viatoris consularis et præ

[ocr errors]
[ocr errors]

VIBRANS

cuntur ersecutores causarum, h. e. nuncii, qui indicunt litigantibus, ut compareant, et sententiam judicis iisdem notam faciunt, et exsequi curânt, fanti, comandatóri. •I 7. Ulp. Dig. 5. 1. 82. Nonnunquam solent magistratus populi R. viatorem n9minatim vice arbitri dare, quod räro, et nön nisi re urgente faciendum, e$t. • 8. /iator est etiam cognomen R. Inscript. apud Orell. Coll. Inscr. Lat. n. 34o 1. Aureliüs Viator. VIÄTÖRIUS, a, um, adject. da viaggio, 33ovTog*x6;, ad viam pertinens, ut Viatorium vas, quo iter agentes ferendi potus gratia utuntur. Plin. 16. 1 o. ao. de `taro. Vasa viatoria ex ea vinis in Gallia facta, mortifera fuisse compertum est. Scævol. Dig. 54. 2. 4o. Argentum viatorium. argenteria da viaggio, et Keget. i. /e: terin. 61. Viatorium medicamentum. h. e. quod in ipsa via haberi

"potest. J'itruv. g. g. Horologia viatoria pensilia. ° 2. Item ad

[ocr errors]
« НазадПродовжити »