Зображення сторінки
PDF

UTILITER

Id. 1. Q. Fr. 1. 8. Servire commodis et utilitati alicujus. Quintil. 3. 8. Utilitatis specie duci. Ovid. 1. Trist. 3. 88. Vixque dedit victas utilitate manus. • a. Utilitas alicujus, h. e. quæ ex aliquo capitur. Ter. Eun. a. 3. 17. In ea re utilitatem ego faciam ut cognoscas meam. Cic. 16. Fam. 3. Utilitatibus tuis possum carere. posso star senza il tuo servigio. • 3. Utilitas belli significat res illas, quæ ad bellum utiles sunt, in illo Cic. Manil. 6. Itaque hæc vobis provincia, Quirites, si et belli utilitatem, et pacis äääää retinere vultis, non modo a calamitate, sed etiam a metu calamitatis defendenda est. Id. ibid. 2. in fin. dixerat: Et pacis ornamenta, et subsidia belli requiretis. Alii leg. ad belli utilitatem, quod eandem sententiam habet. • 4. Utilitatem oculis obtinere apud Plaut. Epid. 5. 1. a8. est oculorum usum habere, recte cernere.

ÜTILITER, adverb. utilmente, χgηστός, ουμpsgάντως, ex usu, commode. Cic. 4. Acad. 44. Atque illi quidem etiam a natura utiliter dicebant permotiones istas animis nostris datas. Ovid. 1. Hetoid. 67. Utilius starent etiam nunc moenia Phoebi. Plin. 17. 14. 24. Cuneo adactum utilissime adstringitur. •I 2. Secundum juris ac legum ordinem : atque adeo cum effectu ad finem rei, de qua agitur. Modestin. Dig. 16. 3. 23. Actione depositi conventus, servo constituto, cibariorum nomine apud eundem judicem utiliter experietur. Cels. ibid. 45. 1. 97. et Ulp. ibid. 45. et Paul. ibid. 46. Utiliter stipulari. African. ibid. 1 9. 1. 3o. ad fin. agere ex empto. Papinian. ibid. 36. 3. 5. Utiliter probatum est, virum bonum ab utraue parte eligendum, etc. •I3. Comp. Utilius, et Sup. Utilissime . 1.

ÜTINAM, Dio voglia, αῖτs, s?ts, adverb. optandi: ab uti, cum optandi est, et particula nam. Cic. Manil. 1 o. Utinam, Quirites, virorum fortium, atque innocentium copiam tantam haberetis. ld. m 4. Fam. 4. Quod utinam minus vitæ cupidi fuissemus . Id. 13. Att. 48. Quod utinam, iterum utinam, tuo tamen commodo. Ovid. m. Heroid. 5. O utinam tunc, cum Lacedæmona classe petebat, Obrutus insanis esset adulter aquis! • a. Utinam ne pro utinam non. Ter. Phorm. 1. 3. 5. Quod utinam ne Phormioni id suadere in mentem incidisset. Enn. apud Cic. Top. 16. Utinam me in nemore Pelio securibus Cæsa accidisset abiegna ad terram trabes. Phaedr. 4. 6. Utinam nec unquam Pelii nemoris jugo Pinus bipenni concidisset Thessala.

ÜTIQUÊ, adverb. certamente, in ogni modo, senza fallo, diga,

certe : adverb. affirmandi. Cic. 5. Aut. g. Id unis diligénter litteris datis, quæ ad me utique perferantur, cónsequerer. Id. 13. ibid. 48. Velim, Varronis et Lollii mittas laudationem, Lollii utique. Quintil. 5. 1 o. ante med. Quod non est arbor, utique platanüs noii est. Senec. ep. 85. Sapienti propositum est in vita agenda, non utique, quod tentat, efficere, sed omnia recte facere : gubernatori propositum est, utique navem in portum perducere. Cels. 6. 7. sub fin. Specillum lana involutum in aurem injiciendum, ibique vertendum est. utique enim comprehendet, et eximet (pulicem aliudve ani7nal). Liv. 9. 16. ad fin. Remitto, me utique dorsum demulceatis, cum ex equis descendetis. h. e. omnino, uillo modo. • 2. Quidam ajunt significare dumtaaeat, tantummodo in his, quæ súbjicio. Ulp. Dig. 26. 1 o. 3. ad fin. Sed sciendum est, non omnes hac severitate tractari debere, sed utique humiliores. Id. ibid. 2 1. 1. 31. a med. Culpam autem omnem accipiemus, non utique latam . Cajus ibid. 5o. 16. 41. Armorum appellatio non utique scuta et gladios, et galeas significat, sed et fustes, et lapides. Alii leg. non tantum utique. Adde Symmach. 9. ep. 51. (al. 34.) • 3. Pro et uti, utque, quemadmodum itaque pro et ita, etc. Cic. g. Phil. 7. Utique consules, alter ambove, quæstoribus imperent, etc. et moae. Utique locum sepulcro assignet. Sallust. Jug. 2o. sub fin. Uti ex libris Punicis interpretatum nobis est, utique rem sese habere, cultores ejus terrae putant. Adde Liv. 1. 24. ' • 4. In responsionibus pro vero, marine qui usurpaverit, inveni adhuc meminem. ÜTOR, eris, usus sum, dep. 3. adoperare, usare, servirsi, ypdoμα:, adhibeo, usurpo: et de omnibus rebus dicitur, quarum usum aliquem habemus. Quomodo a fruor differat, in ea voce §. 4. dictum est. Cic. 1. Vat. D. 37. Utatur suis bonis oportet, et fruatur, qui beatus futurus est. et 2. ibid. 6o. sub fin. Plurimis maritimis rebus fruimur atque utimur. Id. Dejot. 1 o. Bene armis, optime equis uti. Colum. 4. 25. Cum vinitor in adversum pressa manu desecare quid debet, cultro (falcis) utitur: cum autem retrahere, sinu : cum allevare, scalpro: cum incavare, rostro. Varr. 1. R. R. a. Cisternæ faciundæ sub tectis, et lacus sub dio: ex altero loco ut homines, ex a!tero ut pecus uti possit. Phaedr. 3. 8. Quotidie speculo vos uti volo. Caes. 4. B. G. 31. Quae gravissime afflictæ erant naves, earum materia atque aere ad reliquas reficiendas utebatur. Id. 5. ibid. 1 2. utuntur taleis ferreis, ad certum pondus examinatis, pro nummo. et 6. ibid. 13. Administris ad ea sacrificia Druidibus utuntur, et ibid.

· UT POTE

2o. extr. Pellibus, aut parvis rhenonum tegumentis utuntur. vestone. et Ovid. 4. Fast. 36g. Lacte et herbis uti. vivere di, etc. et Cels. 8. 1 1. sub fin. Cibis uti bonis, uti vino modice. mangiare e bere. et Plaut. Epid. 1. 1. 4. Certe oculis uteris. tu hai l'üso degli occhi. et Mil. 4. 7. 25. et Mep. Annib. 4. Istoc ego oculo utor minus. ci vedo poco. et Cic. Divin. Verr. 5. ad fin. Si provincia loqui posset, hac voce uteretur. parlerebbe così. et Ovid. 6. Fast. 129. Mollibus verbis uti ad aliqüem. Cic. 15. Phil. 1. Uti oratione. h. e. sermonem, orationem habere. Id. Marcell. 1. silentio. Id. 2. Fam. 16. ad fin. Senes ego fortasse nunc imitor, et utor ætatis vitio. Caes. 4. B. G. 24. eaetr. Non omnes eadem alacritate ac studio, quo in pedestribus uti proeliis consucverant, utebantur. et ibid. 1 1. Ea conditione, quæ à Cæsare ferretur, se usuros ostendebant. Plaut. Trin. 2. 1. 26. Apage te, Amor: non places, nihil te utor. nulla voglio da te. •' * a. Uti aliquo, consuétudinem habere, familiarem esse. Vep. Attic. 5. Utebatür intime Q. Hortensio. Cic. 1, Fam. 3. Treboiiio multos annos utor valde faniliariter. Id. 16. Att. 5. Luccejus, qui multum utitur Bruto. Adde Cluent. 16. Sic Horat. 1. Ep. 17. i. Quamvis, Scaeva, satis per te tibi consulis, et scis, Quo tandem pacto decaat majoribus uti. trattare. et ibid. 14. si sciret regibus üti. •I 3. Uti aliquo, eum tractare, accipere. Nep. Eumen. 1 1. a med. Non convenire Antigoni É;;';;;;; ut sic se uteretur victo; quin aut interfici, aut missum fieri juberet. M 4. Temporibus sapienter uti apud Nep. Epam. 3. est cogliere le occasioni, servirsi bene. • 5. `Saepe ponitür loco verbi habeo, vel experior. Ter. Heaut. 2. 1. 5. Mihi si unquam filius erit, næ ille facili me utetur patre. Cic. 7. }'err. ύg. Hic vide, quam me sis usurus æquo. JVep. Attic. 1. Patre usus esi diligente, indulgente, et diti. Cæs. 3. B. C. 49. Uti valetudine non bona. Cic. 14. Fam. 5. Cum sane adversis véntis usi essemus. Id. 1. Fin. 1. a med. Ut propemodum justioribus utamur illis, qui omnino avocent a philosophia, quam iis, qui, etc. Plaut. Aul. 3. 5. 8. Et invidia nos minore utamur, quam utimur. •| 6. Honore usus dicitur, qui magistratum gessit. Cic. 1. Invent. 54. Homines clari, nobiles, et honore usi. Plin. 7. 43. 44. Primus externorum, usus illo honore. h. e. consulatu. Adde Cic. 8. Phil. 1 1. et Inscript. apud Grut. 353. 6., 387. 8. et Fabrett. p. 1 7o. n. 324. •| 7. Alias honóre, vel titulo usus, est qui honoris publici titulum seu memoriam, v. gr. statuam, accepit.' Inscript. apud Grut. 383. 7. M. Calpurnius Seneca honore usus impensam remisit. Alia apud eund. 483. 3. Quorum honore contentus sua pecunia posuit. V. TITULUS §. 5. • 8. Uti se, genio indulgere, animo obsequi. Plaut. Mil. 3. 1. 82. Es, bibe, animo obsequere mecum, atque onera te hilaritudine. liberæ ædes: liber sum autem ego: me uti volo libere. Id. Capt. 4. 4. 1 2. Dicam, ut sibi penum aliud ornet, siquidem sese uti volet. • g. Reperitur etiam cum accusativo, non solum communi, ut Cato apud Gell. 13. 23. Si quid est, quod utar, utor: si non est, egeo. Cic. 1 2. Att. 22. sub fin. Ne Silius quidem quidquam utitur. Lucret. 6. 1 134. aut aliquid, quod non consuevimus uti. •I 1 o. sed etiam proprio, apud antiquiores. Titin. apud Non. 7. 1 1 2. Item uti eum oportet libertatem. Vovius ibid. Atque facilitatem, video, uteris vulgariam. Lucil. ibid. Quem metuas sæpe, interdum quem utare libenter. Turpil: apud Von. 9. 4. Amicos utor primores viros. Varr. 3. R. R. 16. a med. Quam rem etiam nomine eodem medici utuntur. Cato R. R. 143. Villica vicinas, aliasque mulieres quam minimumn utatur. • 1 1. Item apud recentiores. Aurel. J'ict. Caesar. 1 7. Cum ipse ferrum, objecfum veronibus plumbeis, uteretur. •I i 2. Passiva significatione. IVovius apud Gell. 15. 13. Quia supellex multa, quæ non utitur, emitur tamen. Korr. apud Priscian. 8. p. 792. Putsch. Utile utamur potius, quam ab rege abutamur. Auct. Priap. 45. in me, mihi credite, dixit, Utetur veris usibus hasta rudis. Priscian. ipse ibid. p. 799. etiam uto, is olim dictum fuisse affirmat . Cato R. R. g6. Eodem in omnes quadrupedes utito. et ibid. 1 o7. extr. Et utito in labra doliorum. Adde ibid. 1 23. et 1 26. • 13. Utier paragoge pro uti est Plauti Cas. 2. 3. 4. • 14. Particip. Utens, et Utendus W. suis loc. Usurus §. 1. et 5. UTPÖTÉ, adverb. come, perchè, & te, quippe, scilicet. Plaut. Rud. 2.5.5. Satis nequam sum, utpote qui hodie inceperim amare. Id. Mil. 2. 6. 48. Similiorem mulierem, magisque eamdem, utpote quæ non sit eadem , non reor. Id. Bacch. 3. 4. 13. Amo hercle, opinor, utpote quod pro certo sciam . Nep. Annib. 2.-Pater meus, puerulo me, utpote non amplius novem annos nato, in Hispaniam proficiscens, etc. Horat. 1. Sat. 5. g4. Inde Rubos fessi pervenimus, üt pote longum Carpentes iter, et factum corruptius imbri. Asin. Poll. ad Cic. 1 Q. Fam. 32. a med. Nec retinuissem (legiones), si uno in loco habuissem, utpote cum singulæ cohortes seditionem fecerint. Cic. 2. Att. 24. a med. Ea nos, utpote qui nihil contemnere solemus, g9n pertimescebamus. h. e, quippè qui ii sumus, qui ceteroquin nihil contemnere solemus.

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

ÙTRÄLIBET, adverb. da, o per qualunque delle due parti tu vuoi, utra parte vis. Plin. 2. 18. 16. Tingit `appropinquantes (stelia , utralibet alieni meatus circulus. TRÄQUE, adverb. utrinque. Cass. Hemina apud Non. a. 88a. In jiispania pugnatum bis : utraque nostri loco móti. Ita Nonius. tjTfiÂRIUS,Tii, m. 2. acquajuolo, lixa, qui exercitum sequens aquam utribus ministrat. Liv. 44. 33. Postremo sequi se utrariùs ad mare jussit, et in litore alios alibi modicis intervallis fodere. ύTíúIBI. V. UTRUBI. ὐTRICIDÄ, æ, m. 1. utrem seu follem cædens. Apul. 3. Met. Non homicidam, sed utricidam amplecterer. ÜTRICLÂRIUS. V. in voce seqü. §. 3. ÜTRICÜLÄRIUS, ii, m. a. chi suóna di cornamusa, doxa)\n:, $ canit tibiis parvo utri infixis, eum subinde inflando, ascaules. uet. Ver. 54. Voverat, proditurum se ludis hydraulam, et choraulam, et utricularium. V. ASCAULES. • 2. Item qui utriculos, seu utres inflatos ratibus ita subjiciebant, ut iisdem flumina transmare possent. Eorum collegium in quibusdam urbibus ad flumen aliquod sitis habebatur, ideoque utricularii sæpe cum nautis conjunguntur. Inscript. apud Murat. 53 1. 4. Ex voto a solo templum ex suo fecerunt collegio utriculariorum. • 3. Sæpius utriclarius per syncopen legitur. Alia apud Reines. cl. 1. n. 264. In H. D. D. Genio Utriclar. L. Censorinius, etc. Alia apud Murat. 53 1. 5. Junio Messiano Utriclar. Corp. Arelat., etc. et 552. 1. C. Catii Driburonis corporis utriclariorum Lugduni consistentium. Adde alias apud Grut. 413. 4. et 428. 1 o. et Spon. Miscell. antiqu. p. 61. V. TUTER, tris §. a. ÖTRICÜLUS, i, m. 2. picciol otre, otricello, otrello, doxiâ.ov, parvus utris. Cels. 2. 17. Calido oleo replentur utriculi. • 2. Item a similitudine, parvus uterus. Plin. 1 137. 84. Vesicæ junctus utriculus: unde dictus uterus. Id. 3o. 1 4. 42. Utriculus mustelinus. • 3. Item involucrum seminis in frugibus, folliculus, buccia, scorza: et floris nondum expan$i, calyculus, bottoncino, £\vvgov. Plin. a 8. 1 1. 29. n. 5. Zeam pisunt cum arena : et sic quoque difficulter deterunt utriculos. Id. 16. 23. 39. Pariunt vero, cumi florent: flosque ille ruptis constat utriculis. ÙTRINóÉ, adverb. dall' una e dall'altra parte, ex utroque loco, aut re. Cato apud Charis. 2. p. 1 98. Putsch. De frumentò utrobi bona, utrobi mala gratia capiatur, utrinde iram, utrinde factiones mibi pares. . . ÙTRINQUÊ, et Utrimque, adverb. dali' una e dalT altra parte, êxatêpto$ sv, ab utraque parte. Cic. 6. Fam. 4. Magnæ utrinque cospiæ, et paratæ ad depugnandum. Cæs. 1. B. G. 5o. Acriter utrinque usque ad vesperum pugnatum est. et 4. ibid. 1 7. a med. Binis utrimque fibulis ab extrema parte distinebantur. et 7. ibid. 42. eaetr. Mulais utrinque interfectis. Sallust. Catil. 63. Deinde utrimque ex lateribus ceteros aggreditur. Id. Jug. 57. sub fin. Ni utrinquie præmissi equites rem exploravissent. Plin. 29. 6. 38. Vipera utriuqtie præcisa. h. e. capite et cauda. Id. 27. 13. 1 13. Thlaspi bilem et piiuitam utrimque extrahit. per bocca e per secesso. q. 2. Translaté. Tacit. 1. Hist. 14. sub fin. Piso M. Crasso et Scribonia genitus, nobilis utrinque. h. e. paterno et materno sanguine. Plin. 8. 42. 66. de equis. Coitus verno æquinoctio, bimo utrinque, vulgaris. h. e. maré et femina. et ibid. 47. 72. Generatio pecoribus biihis utrinque ad movenos annos. Horat. 1. Ep. 18. 9. Virtus est medium vitiòrum, et utrimque reductum. ÜTRINQUÉSECUS, adverb. idem quod utrinque. Lucret. 4. g57. Quare utrinquesecus cum corpus vapulet. h. e. exterius et interius ab aere pulsetur. Cato R. R. 2 1. Dextra sinistra foramina utrinquesecus laminas ponito. Apul. 2. Met. Canes utrinquesecus Deæ latera muniunt. et 1 o. ibid. Utrinquesecus allegationibus examinatis, civiliter sententia promeretur. Solin. 27. circa med. Amphisbæna consurgit in caput geminum : quæ causa efficit, ut capite utrinquesecus mitibundo ;j*; °|| 2. Sunt qui divisim scribunt : sed contra Voss. in Etymol., quod ea forina sit, qua intrinsecus, extrin&ecus, etc. ÜTRINSÉCUS, adverb. utrimque, utrinquesecus. Sever. Ætn. 5o3. Incolumi fervore cadunt utrinsecus ignes. Alii aliter leg. Voss. in Etymol. tribuit etiam Solin. 16. et Apulejo 9. Met. ÜTRO, adverb. verso quale delle due parti, όποτερωσs, versus quam duarum partium. Plin. 18. 1 9. 49. n. 2. Id demum recte subactum erit, ubi non intelligitur, utro vomer ierit. Ovid. 5. Met. a6£: Nescit utro potius ruat, et ruere ardet utroque. TRÛBI. v. ÜTAUB1. ÜTRÖBiDEM, adverb. dalr una e dalt altra parte, ex utraque parte. Plaut. Truc. 1. a. 5o. Utrasque utrobidem percognovi.

[ocr errors]

ÜTRöBIQUE, adverb. nel'una e dalTaltra parte, ixztige$i, ia utraque parie, ütrinque. Asin. Poll. ad Cic. 1o. Fam.31. ante med. cùm'non liceret mihi nullius partis esse, quia utrobique magnos inimicos habebam. Liv. 36. ,£ Depopulatus Hypatensem primo, deinde Heracleensem agrum, inutili ütrobique auxilio Ætolorum. Nep. Annib. 1 o. Utrobique Eumenes plus valebat. h. e. terrestribu§, et navalibus copiis. Cic. 2. Nat. D. 31. Sequitur, ut. eadem sit ratio, eadem veriias utrobique sit, eademque lex. h. e. in Diis, et in hominibus. Horat. 1. Ep. ö. 1 o. pavor est utrobique molestus. h. e. in timendo, et in cupiendo. -

ÜTRÖLIBET, adverb. verso qual de' due luoghi tu vuoi, utroque versum. Quintil. 1. 1 1. ante med. Observandum, ut recta sit facies dicentis, ne inclinata utrolibet cervix.

ÜtRÖQUÈ, adverb. all' uno ed alTaltro luogo, $xatêgogs, ad utrumque locum. Cic. 5. Att. 1 2. A. d. VIII. Id. ad Ceo venimus , inde Gyarum, hinc Scyrum, inde Delum, utroque citius, quam vellemus, cursum confeciinns. Liv. 8. 29. Provincia ea Bruto, Samnium Camillo sorte evenit: exercitus utroque ducti. Ovid. 1 o. Heroid.

1 q. Nunc huc, nunc illuc, et utroque sine ordine curro. Adde 5.

Met. 1 66. ÜTRÛQUÉvERSUM, adverb. versus utrumque locum, in utramque partem. Plaut. Capt. 2. 3. 8. Utroqueversum rectum est ingeiiiami meum. Ad te, adque illum pro rota me uti licet; Gell. 5. 13. Vocabula ambigua, et quæ utroqüeversum dicantur. h. e. augendi, et minuendi significatione. ÙTRÜBI, Utrobi, Utrìbi, adverb. in qual de' due luoghi, utro in loco. Plaut. Stich. 5. 5. g. Steph. Utrubi accumbo ? Sag. utrubi tu vis. Steph. Cum ambóbus volo ; nam ambos amo. et 5. 4. 14. Amicae uter utrubi accumbamus? Stich. abi tu sane superior. IVævius apud Charis. 2. p. 198. Putsch. Utribi coenaturi estis? hiccine, an in iriclinio? Cató ibid. De frumento utrobi bona, utrobi mala gratia capiatur, etc. Cic. 9. Fatn. 6. Hæc n9sse, te v9lui, ut scires, hospitiuih tibi ubi pararés, vel potius utrobi. h. e. in Alsiensi, an Ostiae. Ita Manut., alii rectius vel potius ut utrobique. ° 2. Est titulus trigesimus primus l. 43. Dig. qui inscribitur Utrubi. Praetor ait: Utrubi hic homo, de quo agitür, majore parte hujusge anni fuerit, quo minus is eum ducat, vim fieri veio. Subdit Ulpianus: Hoc interdictum de possessione rerum mobilium locum habet. sed obtinuit, vim ejus exá;quatam fuisse Uti possidetis interdicto, quod de rebus soli' compeiit. Auson. Edyll. 1 1. 63. Interdictorum frimum genus, unde repùlsus Vi fuero, aüt Utrobi fuerit, quorumve bonorum. h. e. de possessione agi potest tripliciter. de recuperanda, interdictum Uride vi: de retinenda, Utrubi, et Uti possidetis: de acquirenda, Quorum bonorum. V. Dig. 43. tit. 2. 16. et 51. • 2. Ex tribus scribendi modis, quos proposuimus, qui primus est, idem esse videtur usitatior ; eo efiim ütitur Cod. palimpsestus Caji 4. Instit. (edente Goeschenio) §. 148. et seqq. ; tametsi Dausqu. secundum probat. ÜTRUM, adverb. se, se forse, άν τε, ε: τε πάτε?z», num, an. Usurpatur in dubitatione, et fere semper habet particulam an sequentem, aut ne, aut nec ne. Cic. 1. Fam. 7. a med. Multum interest, utrum laus imminuatur, an salus deseratur. Id. 12. 4:!. 5 m. Id utrum illi sentiant, an vero simulent, tu intelliges. Id. 6. Verr. 33. in fin. Utrum esset Siculis utilius, suis ne servire, an populo Romano obtemperare. Id. Orat. 61. Quærendum, utrum una species sit earum, anne plures. Caes. 1. B. G. 5o. in fin. Utrum prœlium com ihiuti ex usu esset, nec ne. •| 2. Item in interrogatione. Cic. 4. Acad. 29. ad fin. Utrum ea vestra ,• am nostra cuipa est ? Nep. Iphicr. 3. Cum interrogaretur, utrum pluris patrem, matrem ne facéret? matrem inquit. T • 3. Interdum nulla particula subsequitur, sed subintelligitur. Cic. 4. Verr. 69. An hoc dicere audebis, utrum de te aratóres,.utrum denique Siculi universi bene existiment, ad rem id non pertinere ? % 4. Interdum additur nam , aut ne ad majorem vim. Liv. 37. 17. sub /in. Percontatus est, utrumnam universa classis in portu stare posset. Colum, 1 1. 1. Utrumne mercari villicum consueverit, an , etc. Cic. Quint. 5o. Utrumne possit se defendere, an, etc. Plaut. Capt. 2. 2. 1 8. Utrum strictimne attonsurum dicam esse, an per pectinem, nescio. Plin. 17. 1. 1. Utrumne igitur ego sum exemplo gravis, an tu, qui, etc? ÜTUT, adverb. come si voglia, δττο; άητοτε, utcunque, quocumque inodo. V. UT §. 32.

[merged small][ocr errors]

UVENS

mo est peracerba gustatu, deinde maturata dulcescit. Yirg. 1. G. 54. Hic segetes, illic veniunt felicius uvæ. Id. g. Ecl. 49. Duceret apricis im collibus uva colorem. Propert. 4. a. i3. Primâ mihi variat liventibus uva racemis. et 3. 15.' 18. Et nova pressantes inquinet uva pedes. Tibull. a. 1. 45. Aurea tunc pressós pedibus dedit uva liquores.et ibid. 5. 85. Oblitus et musto feriet pede rusticus uvas. Juvenal. 2. 81. Uvaque conspecta livorem ducit ab uva. Horat. Epod. 2. 2o. Certantem et uvam purpuræ. Catull. 19. 14. Uva rubens. et 2o. 8. dulcis. Ovid. 3. Mel. 666. de Baccho. Ipse racemiferis frontem circumdatus uvis. Id. m. Amor. 15. 1 1. dum mustis uva tumebit. Id. 2. Art. am. 3 16. Plenaque purpureo subrubet uva mero. ld. 3. Fast. 413. Uvae pictæ. •| 2. `Varia uvarum genera, ac nomina enumerantur a Colum. 3. 1. et 2., Plin. 14. c. m. et 2., i/arr. 1. R. R. 33., Macrob. 2. Saturn. 16. et /irg. a. G. a v. 91., É collegit Matth. Gesner. in Leacic. Auctor. R. R. et in Thesaur. inguæ Lat. in V. /itis. • 3. Translale ponitur pro vino. Horat. 1. Od. 2o. 9. prelo domitam Caleno Tu bibes uvami. Juvenal. 5. 31. Calcatamque tenet bellis socialibus uvam. • 4. Et`pro vite. /irg. ». G. 6o. Et turpes avibus praedam fert uva racemös. QI 5. Item pro racemo seu botryone, grappolo, apud Colum. 3. 3. ante med. illa videntur prodigialiter accidisse, üt aliqua vitis apud te excegeret uvarum numerum duorum millium. M 6. Dicitür et de aliis fructibus, qui in morem racemi constant ex pluribus acinis conglobatis. Plin. 1 2. 13. 28. Amomi uva in usu e$t. Id. 16. 29. 52. Laurus avas suas gignit, naximeque sterilis, quæ non gignit aliud: ob id a quibusdam más existimatùr. M 7. ftem de ajibus, cum collectæ sunt, et in modum botryonis dependent. Virg. 4. G. 557. jamque arbore summa Confluere, et lenitis uvam demîttere rami§. Juyenal. 13. 68. Examenque apium longa consederit uva. Adde Plin. y 1. 17. 18. M 8. Est etiam hoc momine caruncula in fine palati , dependens, circa fauces, quæ in homine hiante conspicitùr, Agola, uvola, xit»»: et præcipuè sic dicitur, cum præter naturam gescendit, intumescit, et inflammatur. Cels. 7. 12. n. 3. Uva, si cum inflamiuatione descendit, dolorique est, et 'subrubicundi coloris, Ê sine periculo non potest. Si vero inflammatio nulla est, niiiominus ea ultra justum modum a pituita diducta est, et tenuis, acuta, alba est, præcidi debet: itemqúe si ima, livida, et crassa, etc. JMartial. 1 o. 56. Non secat, et tollit $uillantem Fannius uvam. Cels. 6. 14. ad fin. Uvam tgmentem reprimere. Plin. 23. 8. 8o. Uve jacentis remedium. et ibid. 7. 64. Uvam faucium sedare. et 3o. 4. 1 1. mitigare. ld. ao. 18. 7%. levare. Id. 23. 8. 8o. cohibere. Id. 34. 1 a 29. compescere. % 9. Itetn piscis marinus, cujus meminit Plin. 9.3. n. et 32. 1 o. 49. et ibid. i i. 55. ad fin., in quibus tamen locis videtur intelligere sepiarum ova, quæ simul juncia uvarum botryo. nes repræsentant. ÜVENS, entis, particip. ab inusit. uveo: umido, humidus, uvidus, uvorem habens. Petron. Satyr. 1 15. Uventes oculi. Sil. 7 63 1. Uventi ferrum admovit tepefaëta (arundo) palato. Id. 8. 22j. lUventia ora. et ibid. 46o. Uventes nebulae. Id. à. 469. Uventis ro res noctis. Stat. 3. Silv. 1. 144. Ipsæ pumiceis virides Nereides an tris Exsiliunt ultro, et scopulis uventibus hærent. Heinsius conjicit ubique scribendum humens. ÜVESCO, is, n. 3. umettarsi, 333yoμαι, humidus fio, humorem contraho. Lucret. v. 3o6. Denique fluctifrago suspensæ in litore vestes Uvescunt, eædem dispansæ in sole serescunt. Horat. a. Sat. 6. 6g. seu capit acria (conviva) fortis Pocula, seu modicis uvescit lætìùs. h. e. pitissando rorantibus et minutis poculis se perfundit. ύVídü1,US, a, um, adject. diminut. humidulus. Catull. 66. 63. loquitur coma Berenices. Uvidulam a fluctu, cedentem ad templa Déum, me Sidus in antiquis Diva novum posuit. Alii leg. minus recte vividulam. Ü VIDUS, a, um. adject. umido, acquidoso, molle, bagnato, vo<regó;, uvens, madens, udus, hunidus. Quidam ita distinguunt ab Ihuìmido, ut uvidus sit, qui humorem intrinsecum habet, humidus, ui exterius madet. Sed hoc discrimen non servatur. Plaut. Rud. . 3. 5. Non vides, referre me uvidum rete sine squamoso pecu ? Id. ibid. 2. 7. 15. et Horat. 1. Od. 5. ι 4. Uvida vestimenta. scil. ex naufragio. Ovid. 4. Fast. 427. locus aspergine multa Uvidus ex alto dcsiliehtis aquæ. et 3. ibid. 238. Uvidaque e tenero pa'mite gemma tumet. Tibull. 1. 9. 37. pugnantibus uvida linguis Oscula. Alii leg. humida. Colum. j. 3. Cæli status uvidus, veniosnsque. Virg. 1. G. 418. Juppiter uvidus austris. Id. 1 o. Ecl. ao. Uvidüs hiberna venit de glande Menalcas. h. e. pinguis, inquit Serv., quia pinguia humida §ant. Horat. 2. Od. 1 9. 1 8. uvidus Bacchus. }' e. vino madens. Sic 4. ibid. %. 38. dicimus integro Sicci mane die, dicimus nvidi. •I a. Item suco pIenus, sugoso. Tertull. Jejun. 1. ad fin. Siccantes cibum ab omni carne, et omni jurulentia, et uvidioribus quibusque pomis. • 3. item irriguus. Horat. 4, Od, 2, 3o. circa nemus, uviTom. I /.

[merged small][ocr errors]

' dique riburis rivos. Colum. 3. 2. ante med. Præpinguis, et uvida

terra. Ovid. 4. Fast. 686. rura Parva, sed assidüis uvida semper aquis. • 4. Uliginosus ager, inquit Serv. ad a. G. 184., est sémpér humidus : uvidus dicitür, qui aliquando siccatur. • 5. Comp. Uvidior §. 2. ÜvIFÉR, ra, rum, adject. σταφυλοφόρος, qui uvas producit. Stat. 4. Silv. 3. 64. Atque Echo simul hinc, et inde fractam Gauro Massicus uvifer remitiit. Sil. 7. 263. Massicus uviferis addebat nomina glebis. Adde ibid. ao7. Dracont. 1. Heaeaem. 629. Uvifera vitis. vULcÂNAL, et vólcanal, alis, n. 3. locus Römæ supra Comitium, cujus meminit Festus in Statua. Fuit autem templum et area vulcáno'sacra, ubi, antequam comitium ædificaretur, concignes ad populum habéri solitæ. Plin. 16. 44. 86. Altera lotos in Vulcanali, uod Romulus constituit ex victoria de decumis. vULCÄNÄLis, et Volcanalis, e, adject. H'φαίστεως, ad Vulcanum pertinens, ut Vulcanalis flamen, }'arr. 4. L. L. 15. ° 2. /ulcanalia, orum et ium, festum in honorem Vulcani, quod Augusto mense x. cal. Septemb. celebrabatur. Id. 5. ibid. 3. a med. Volcanalia a Volcano, quod ei tum feriæ, et quod eo die populus pro se in ignem animalia mittit. Colum. 1 1. 3. n. 18. et 47. Augusto circa Vulëanalia tertia satio est. Plin. 17. 27. 47. Fici, cum Vulcanalibus tonuit, cadunt. Plin. alter 3. ep. 5. ante med. Lucubrare a Vulcanalibus incipiebat, non auspicandi gratia, sed studendi. Sallust. fragm. apud Non. 8. 4g. gurio Vulcanaliorum die ibidem moratu$. v. §ATURNALIA §. i.'ad fin. • 3. Aliud fuit Vulcani festum, dequo v. in TUBILUSTRIUM. vULcÄNIUS, et Volcanius, a, um, adject. H'ραίστειος, ad Vulcanum pertinens. Lucil. apud Non. 12. 35. Solus jam vim de classe prohibuit Vulcaniam. h. e. ignem. Sic /irg. io. Æn. 4o7. extenditur una Horrida per latos âcies Vulcania campos. h. e. incen-, dium : quod est Silio i4. 423. Vulcania pestis. Cic. 2. Tusc. 14. a med. Púngit dolor. vel fodiat sane. si nudus es, da jugulum « gin tectus Vuicaniis armis, id est fortitudine, resiste. Ovid. 15. Met. 3 1 3. Vulcania Lemnos. h. e. Vulcano sacra : unde altera ex. ejus urbibus Hephæstia. v. LEMNOS §. 1. q. 2. Vulcaniæ insulæ, H'¢αστιαδες vijoov, quæ et Æoliæ, septem sunt in mari infero citra Siciliam : quarum una est Lipara : omnium antem terra sulphurea est, et ignem per intervalla evomens: unde fabulati sunt, ibi esse Vulcani`officinam. Plin. 3. g. 14. Sed Cic.3. Nat. D. 22. dictas esse ait a Vulcano Menalii filio, qui ibi regnavit. vUlcÄNUS, et Volcanus, i, m. 3. /ulcano, H'ραιστος, filius Jovis et Junonis, qui a parentibus ob deformitatem (licet alii alias causas afferant) caelo præcipitatus est, dejectusque in Lemnum insulam, ubi ab Eurynóme Oceani et Tethyos filiâ nutritus est, vel, ut alii volunt, a siimiis. Ea autem ruina, qua decidit de cælo, claudus factus est: unde ab Homero Iliad. l. 1. v. 6o7. et alibi dicitur oppvyvrjsus, h. e. utroque pede claudus. Deus ignis et fabrorum präses putatus est. Fingitur etiam faber Deorum, quia Jovi fulmiiia, et Diis arma adversüs Gigantes fabricavisse credatur. Ab eo factum etiam volunt, quicquid artificiose fabricatum est, ut monilo IIermiones, coronam Ariädnæ, currum Solis, arma Achillis, et Æmeae, et hnjusmodi. Officinam autem habere fertur in Lemno, una cnm Cyclopibus ministris. Etsi de Diis optime meritus est bello illo ' cum Gigantibus, non tamen ad eorum mensam admissus est. Quin etiam, cum Minervæ nuptias expetiisset, repulsam passus est. Quare aliam sibi uxorem quærens, Venerem duxit : quam cum p9stea una cùm Marte in adulterio deprehendisset, ambos reti, et invisibilibus catenis ita colligavit, ut rienter abire posset, donec ab omnibus Diis et Deabus visi et derisi sunt. Haric fabulam Chymici de conjunctione ferri, et æris, seu cupri interpretantur. ° °| 2. Multi hoc nomine fuerunt. Cic. 3. Vat. D. 22. Vulcani item complures:

primus Caelo natus, ex quo Minerva Apollinem eum (peperit), cujus '

in tutela Athenas antiqüi historici essé voluerunt: secundus in Nilo

. natus, Phthas, ut Ægyptii appellant, quem custodem esse Ægypti

volunt: tertius ex tertio Jové et Junoné, qui Lemni fabricæ traditur præfuisse: quartus Menalio natus, qui tenuit insulas propter Siciliam, quae Vulcaniæ nominantur. •I 3. Metonymice ponitur pro igne, üt Bacchus pro vino, Ceres pro frugibus. Plaut. Amph.; i. 1. 1 85. Quo ambulas tu, qui Vulcanum in cornu conclusum geris ? h. e. ignem geris in laterha cornea. Virg. 7. Æn. 77. totis Vulcanum spargere tectis. • 4. Volcanus est in lib. veterib. MSS. et in aliquot Lapidib. (apud Grut. 6 1. 1. 4. et 5. et i o69. 4. et 5. etc. ubi /olkanus scriptum est), ut Manut., Dausqu., Cellar. testantur, qui ob id eam scriptionem probant. At duo posteriores etiam Julcanus admittunt , pro quo et Lapides sunt , et consuetudo. • 5. J/ossius putat hoc momen esse corruptum ex Tubalcaim, qui, ut habetur Genes. 4. 22. , fuit malleator, et faber in euncta opera aeris, et ferri. V. CATAM1TUS §. 1. gô

[ocr errors]

* VULCEJI, et Volceji, orum, m. plur. 2. incolae urbis eogmominis in Etruria, quæ nunc /ulcia, et Vulci aut /olci dicitur, ad Arminem fluv. nunc Fiora, inter Forum Aurelii et Tuscaniam urbes. Inscript. apud Marin. Frat. Arv. p. 334. M. Sattius Rufinus Volceis.

* VULCENTÄNUS, a, um, adject. idem ac Vulciens. Arnob. 6. p. 194. Regnatoris in populi Capitolio quis est hominum, qui ignoret, Toli esse sepulcrum Vulcentani ? h. e. e Vulcejorum ürbe. V. vocem præced.

* VULCENTiNI, et Volcentini, orum, m. plur. 2. iidem ac Vul. cientes. Plin. 3. 5. 8. ad fin. Volaterrani, Volcentini cognomine Etrusci.

* VULCIENTES, et Volcientes, ium, m. plur. 3. incolæ Vulcejorum. Fast. Triumph. apud Grut. 2q6. col. 2. Ti. Coruncanius Ti. F. Ti. N. Cos. An. CDLXXIII. de Vulsiniensibus, et Vulcientibus K. Febr. Plin. 3. 5. 8. Cossa Volcientium a populo R. deducta. h. e. in agrum Volcientium.

* VULCiNUS, et Volcinus, et Volscinus, a, um , adject. ad Vul. cejos pertinens. Propert. 4. 2. 4. Tiiscus ego (/ertum nus), et Tuscis orior : nec pœnitet inter Prœlia Volcinos deseruisse focos. Alii perperam leg. Volsinios, alii Volscinos. V. VULSCUS. -VULGÂ. V. BULGA §. 3.

* VULGÀGO, inis, f. 3. herba eadem ac asarum. Æmil. Macer 46. 6. Est asarum Græce, vulgago dicta Latine.

VULGÂRÉ, et

VÜLGÄRIÈ, adverb. V. in VULGARITER.

VULGÂRIS, et Volgaris, e, adject. del volgo, che si usa con tutti, ordinario, comunale, vile, volgare, δήμωδης, ad vulgus pertinens, pervulgatus, communis, Κ''; vilis. Cic. 3. Fin. 1. ad .fin. In omni arte, cujus usus vulgaris communisque non sit. Id. 1. Orat. 58. a med. In communi vita, et vulgari hóminum consuetudine, et ibid. 23. a med. Genera forensis dictionis ad vulgarem popularemque sensum accommodata. Id. 1. Offic. 16. eaetr. Vulgaris liberalitas. h. e. quæ in vulgus, seu in omnes exercetur. Id. Planc. 1 9. Vulgari et pervagata declamatione contendere. Id. Orat. 57. ad fin. Ut pervagatum et vulgare videatur. Id. Quint. 18. Hæc vulga

ria et obsoleta sunt: res autem nova et inaudita. Id. Rosc. Am. 26.

Nihil tam vile, neque tam vulgare est, cujus partem ullam reliquerint. Plin. 3. ep. 2o. ad fin. Quousque illa vulgaria ? Eho quid agis? Ecquid commode vales ? quei complimenti comuni e soliii. et Cic. 1. Orat. 23. sub fin. Vulgäris opinio. Horat. 2. Sat. 2. 38. Jejunus stomachus raro volgaria temnit. h. e. viliores cibos, et vulgo parabiles. Id. 3. Od. 2. 23. Virtus coetus vulgares, et udam Spernit humum fugiente penna. Cic. 1. Fam. 3. eaetr. Ut intelligat meam commendationem non vulgarem fuisse. h. e. translaticiam, et levem. Quintil. 1. præf. Ne vulgarem viam ingressus alienis vestigiis insisterem . h. e. usitatam, consuetam , tritam . Id. 1 o. 1. Humilia et vulgaria verba. Suet. Vitell. 2. et Ovid. 4. Fast. 865. Vulgares puellæ. h. e. quæ prostant. Plin. 1o. 42. 5g. de picis. Nec vulgaris illis forma, quamvis non spectanda. h. e. quotidiana, et qualis vulgo videri solet. Cic. Rosc. Am. 46. circa med. Mitto artes vulgares, coquos, pistores, lecticarios. et Tacit. 16. Ann. 22. Vulgaria patrum consulta. decreti ordinarj. et Lucan. 5. 2 1 g. Dumque a lücc sacra, qua vidit fata, refertur Ad vulgare jubar, etc. h. e. ad lumen solis, quod vulgo patet, et vulgat omnia.* <| 2. Vulgare est, vulgo fit, passim usurpatur, usitatum, translaticium est, si usa comunemente. Plin. 16. 31. 57. Prostratas arborcs restitui plerunique, et quadam terræ cicatrice vivescere, vulgare est. 1d. 14. 1 g. 24. Resina condire musta, vulgare est Italiae, provinciisque finitiimis. VULGÂRITA8, atis, f. 3. idem ac vulgus. Arnob. 3. p. 1 23. PaJem, sed non feminam illam, quam vulgaritas accipit, sed masculini nescio quem generis ministrum Jovis. Adde p. io2. VULGÄRITER, adverb. volgarmente, xovvös, vulgo, e vulgo. Cic. 13. Fam. 6g. Ut intelligeres, me non vulgariter, nec ambitiose, sed ut pro hómine intimo ac mihi pernecessario scribere. Alii leg. vulgarie, alii vulgare, quæ item sint adverbia, pro vulgariter. Plin. 8. 5. 5. Ne qui§ vulgariter electain putet. scelta dal volgo. . 28. 14. 58. Vitáli quoque jus vulgariter datum inter auxilia coeiacorum tradunt. comunemente. VULGÄBfUS, a, um, adject. idem ac vnlgaris. Turpil. apnd IVon. 8. 41. Non est mediocris res, neque vulgaria fallacia hæc. Gell. 3. 16. a med. Verbum vulgariae significationis. Ed. 12. 1 o. In libris vulgariis scriptum est. Adde \aev. et Afran. apud Von. ibid. et Gell. 1. 22. et 1 6. 5. vULGÂTÉ, adverb. per vulgus, vu!gando. Ammian. 15. 3. Haec augente vulgatius fama. Adde § 1. 5. init. VULGAT0R, oris,* um. 3. divolgatore, 8: x; n;!;a=;:, qui vulgat, id est aliquid in vulgus disseminât , cntutiafor. Qvid. 3. Amor. 7. e

[ocr errors]

51. Sic aret mediis taciti vulgator in undis, Pomaque, quæ gutta tempore tangat, habet. h. e. tantalus, qui Deorum mensæ adhibitus. illorum arcana enuntiavit. vUI.GÀTUS, a, um, particip. a vulgo : divolgato, fatto pubbligo, δημοσιευ$sis. Cic. Har. resp. 2j. a med. Quae navis Š in flumine publico tam vulgata ómnibus, quam istius ætas uit? liv, 1 • 7. Vulgatior fama est, ludibrio fratris Remum noyos transiluisse inuros] Id. 5. 47. vulgati velut in pecua morbi. Horat. 4. Od. 9. 3. Aries non ante vulgatæ. Virg. i. Æn. 461. Bellaque jam fama totum vulgata per orbem. Ovid. 4. Met. 276. Vulgati amores. Lucan g. 22 vulgata per orbem Fabula. Id. 8. 3 1 2. Vulgatus mu!dus, öonosciutó. et 'Quintil. 1 o. 1. ad fin. Vulgata falso opinig de aliquo. Id. 2. 4. a med. Nam quid hi possint in causis prQprium invênire, qui etiam in his, qùæ sunt `communia, et in plurimis causis tractantur, vulgatissimös sensus verbis, nisi tanto ante, præparatis, persequi neqüeant? • 2. Item prostitatus. Liv. 1. 4. Femina vnlgato corpore. Suet. Domit. 22. Vulgatissimæ meretrices. * 3 Comp. /ulgatior §. 1. Sup. Vulgatissimus §. 1. et 2. VULGÀTUS, iis, m.'4. vulgándi aétus. Sidon. 8. ep. 1. Sufficere suspicabantur. si quid superio, e vulgatu protulissemus. * VULGIENTEs, ium, m. plur. 3. populi Galliæ Narbonensis, circa Rhodanum fluv., ubi Júlia Apta. V. APTENSI8. Plin. 3. 4. 5. ad fin. Apta Julia Vulgientium. vULGIVÄGUS, et volgivagus, a, um, adject. sixator) dvms, vulgaris, et vagus. Lucret. 4. io64. Vulgivagâque vagus Venere. h. e. secutor plebejæ popularisque Veneris, non certæ mulieris amore captus. Id. 5. g5o. Volgivago vitam tractabant more ferarum. VULGO, et Volgo, adverb. seu ablativus casus adverbii more positus: comunemente, da tutti, xoyyj, ταγόημεῖ, apud vulgus, ab ömnibns, passim. Cic. Mur. 35. Ad prandium invitare vulgo, passim. quid est vulgo? universos. Nep. Alcib. 6. illum unum 9mnes prosequebantur: coronis aureis æneisque vulgo donabatur. Cic. 16. Att. 10. Vulgo loquebantur, Antoniüm mansuram esse GasiliuiCels. 4. 4. n. 1. sub fin. Vulgo audio, si quis pullum hirund ninum ederit, angina toto ânno non periclitari. Phaedr. 3. 3. Usu peritus hariolo velocior vulgo esse feriur. Ter. Andr. 2. 5. 15. Verum ìllud verbum est, vulgo quod dici solet : omnes sibi malle melius esse quam alteri. ld. Rosc. Am. 2g. Ejusmodi tempus erat, ut homines vulgo impune occiderentur. Caei. 1. B. G. 39. a med. Vulgo totis casiris testamenta obsignabantur. et 5. ibid. 53. adfin. Accidit, quod fieri necesse erat, ut vulgo milites ab signis discederent, a frottePlin. 16. 18. 31. Arbor Alpina, nec vulgo nota. Cic. ad Dolabell. post ep. 17. l. 14. ad Att. Vùlgo hominum opinio socium me adscribit tuis laudibus. Id. 6. Verr. 28. Vulgo ostendere ac proferre aliquid. a tutti. et 1. Invent. 28. ad fin. Quaeritur, natura ejus everiire vulgo soleat, an insolenter ac raro. h. e. persæpe, fere. Id. 3. Q. Fr. 1. 6. ad fin. Hisce litteris, quas vnlgo ad te mitto, nihil fere §cribo, quod, si in alicnjus manus inciderit, moleste ferendum sit. h. e. palàm, publice, in vulgus. Liv. 26. 27. ante med. Juvenes nobiles Campanos id incendiúm fecisse: vulgoque facturos alia, mi comprehendantur. h. e. multis aliis in locis. Kirg. 4. Ecl. 23. Assyrium vulgo nascetur amomum. da per tutto. et 5. G. 494. Hic. lætis vitiili volgo moriuntur in herbis. h. e. catervatim, universim. Id. 3. Æn. 645. Centum alii curva haec habitant ad litora vulgo , Infandi Cyclopes. h. e. passim per haec litora. Ter. Heaut. 5. 1. 37. Ea coacta ingratiis postilla coepit victum vulgo quærere. Modestin. Dig. i. 5. 23. Vulgo concepti dicuntur, qui patrem demonstrare non possunt: vel qui possunt quidem, sed eum habent, quem habere non licet. â 2. De scriptione V. in VULGUS §. 6. VULGO , et Volgo, as, avi, atum, a. 1. divolgare, spargere, δημοσιεύω , aliquam rem vulgo communem facio, in vulgus spargo. Liv. 3. 6. Ministeriaque invicem, ac contagio ipsa vulgabant morbos. Curt. g. 1 o. Contagium morbi etiam in alios vulgatum est. • 2. Item in vulgus enuntio, rem occultam in lucem profero, patefacio, divolgare, pubblicare, manifestare, palesare, διαλῆμζω. Liv. 3. 24. Vulgatur deinde rumor, duas deesse tabulas. Id. 28. 27. Non quod ego vulgari facinus per omnes velim. Claudian. 2. Laud. Stilich. 2g5. nec littera venit Vulgatura nefas. /irg. 1 o. Æn. 63. j? me alta silentia cogis Rumpere, et obductum verbis vulgare olorem ? Plaut. Mil. 4. a. 44. Vulgare aliquem vulgo. Varr. apud Non. 3. 261. aliquid in vulgus. Tacit. 13. Ann. 7. Haec atque talia' vulgantibus. •| 3. Vulgare locum aliquem, notum facere. Val. Flacc. 4. 41 g. Bosporon hinc veteres errantis nomine Divæ Vulgavere. • 4. Item commnnem omnibus facio. Liv. 2. 2g. P. Virginius rem iìon vulgabat: • de iis tantum, qui Volsco bello militassent, agendum censebat. €. 5. In illo ejusd. 3. 35. Vulgari cum privatis : vulgari est permiscere se, franmischiarsi e trattare. * 6. Item in lucem edo, publici juris jacio, dar fuori, pubblicare.

[blocks in formation]
[ocr errors]

V. in voce sequent. §. 6. .VULGUS, et Volgus, i, m. et sæpius n. 2. popolo, volgo, moltitudine, τὰ τλῖ$o;, oi τέλλο?, όχλος, populus, plebs, turba : et fere ita accipitur, ut a sapientibus, et nobilibus distinguatur. Cic. Brut. 53. extr. Sapientis jüdicium a judicio vulgi discrépat. Id. 2. Divin. 41. sub fin. Fani pulcritudo, et vetustas Prænestinarum etiam nunc retinet sortium nomen : atque id in vulgus. quis enim magistratus, aut quis vir illustrior ntitur sortibus? Sallust. Catil. 2o. a med. Postquam respublica in paucorum potentium jus atque ditionem concessit, semper jllis reges vectigâles esse, populi, nationes stip#! pendere: ceteri omnes, strenui, boni, nóbiles, atque ignoiles, vulgus fuimus sine gratia, sine auctoritate, his obnóxii. Justin. 41. 1. Veluti vulgus sine nomine, praeda victorum fuere. Cic. Planc. 4. Non est enim consilium.in vulgo, non ratio, non discrimen, non diligentia: semperque sapientes ea, quae populus fecisset, ferenda, non semper laudanda duxerunt.' J'irg. à. Aen. 3g. Scinditur incertum stúdia in contraria volgus. Horat. 2. Od. 1Ü. 39. malignum Spernere volgus. Id. 1. ibid. 35. 25. Vnlgus infidum. Stat. 2; Silv. 2. 123. mobile. Sallust. Jug. ;o. Vulgus, uti plerumque $olet, ingenio mobili, seditiosum, `atque discordiosuim, erat cupidum rerüm novarum, quieti et otio advorsum. Lucan. 9. 159. Spargere aliquid per vu!giis. Phaedr. 4. 1 4. Prometheus auctör vulgi fictilis. h. e. hominum e luto faciorum. • 2. In vulgus, apud vulgus, vulgo. Cic. Parad. prooem. Cato ea sentit, quae `non sane probantur in vulgus. Id. 2. Att. 22. circa med. Quoâ in vulgus gratum esse sentimus. et g. ibid. 5. Alter religiosus etiam nunc dies, alter in vulgus ignotus. Id. 2. Tusc. 26. In vulgus insipienvium opinio yalet honestatis. Liv. 22. 3. in fin. Miles in vulgu$ laetus ferogia ducis. 3Tacit. 1. Hist. 7 1. in fin. Celebrata in vulgus Celsi salus. et 2. ibid. 93. Crebrae' in vulgus mortes. et ibid. %6. eaetr. Apud paucos ea dìcis ratio probata : in vulgus adverso ruipore fgit. Lucan. 1. 131. famaequè petitor Multa äare in vulgus. $ 3. !n, vulgo, igem. Plin. 2o. 1 1. 44. Apio gratia in vulgo est. » * 4. /ulgus, multitudo quælibet. Cic. Brut. §7. Numcrari in vulgo patronorum ; Horat. 2. Od. 13. 32. Pugnas, ét exactos tyrannos Pensum humeris bibit aure volgus umbrdrum. et Ter. Anär. 3. 4. 4. Quod volgus servorum solet. Lucan. 7. 38. lacerasset crine soluto Pectora femineum, ceu Bruti funeré, vulgus. Senec. Hippol. 957. vuigus æquoreum cie, h. e. marina monstra. Firg. 5. G. %58. ctilpam ferro compesce, priusquam Dira per incantum $erpant çomtagia v9lgus. h. e. totum gregem oviumi. • 5. Masc. gên. Id. a. .£n. 98. et spargere voces in volgum ambiguias. J'arr. äpud Von. 3. 265. Quem si vulgus secutus esset, dispeream, si, étc. Adde Phaedr. loc. cit. et Sisenn. et Acc. apud Von. ibid. q 6. J'ulgus qui amant, sequi videntur usitatioreim consuetudinem, quam'tamen et antiqui libri non uni fulciunt : qui volgus, antiquitati mais adhærent. Utraque scriptio proba. VULNERÀBILIS, e, adject. Active de eo, qui vulnerat. Coel. Aurel. 3. Acut. 17. ad fin. Intestina plurima materia, et acerrima, et vulnerabili onerata. h. e. rodente, lancinante. VULNERÄRIUS, a, um, adject. da ferite, rgovg &r.x':, ad vulnera pertinens. Plin. 23. 4. 4o. Vulnerariis emplastris utile. h. e. emplastris , quæ vulneribus imponnntur. Sic Id. 34. ι i. 27. Cruda autem aerugo vulnerariis emplastris miscetur. • a. 1d. 2g. 1. 6. scribit, vulnerarium vocatum fuisse Romæ Archagathum Lysaniae filium medicum, quia secare et urere saepe consueverat; mox a sævitia id saepius factitandi carnificem dicíum. VULNERÀTIO, onis, f. 3. ferita, tgajp.z, tgócz:, actus vulnerandi. Cic. Caecin. 16. in fin. Sin autem vim sine cæde, sine vulneratione, sine sanguine nnllam intelligetis. •| 2. Sumitur etiam translate pro læsione. Cic. Pis. 2o. ad fin. Majór haec est vitæ, famae, salutis suæ vulneratio. * VULNERÀTOR, oris, m. 3. feritore, qui vulnerat. Translate Hieronym. 5. in Isai. 14. 12. Sed cecidisti in terram gentium vulnerat or. VULNERÄTUS, a, um, particip. a vulnero: ferito, impiagato, sauciatus, τρωτός. Cic. in Senat. 3. Sanctissimum corpus 'vulneratum ferro, confectumque vidistis. Plin. 28. 17. 72. Sié et quadrigis agendis tractos, rotave vulneratos (curani). Id. 1 1. 3g. j3. Cutis ubicumque sine carne est, vulnerata non coit. Id. ;. ?8. ag. Vulneratus humerum, ac femur. Liv. 37. 24. Ipsius Eudaimi multis

* vULNUs 759

ictibus vulnerata navis erat. maltrattata. •I a. translate. Quintil. 7. 2. circa med. Læsum et vulneratum reum speravere hâc invidia opprimi posse. .

VULNERO, as, avi, atura, a. 1. ferire, impiagare, virg&axe», oùzojo, vulnus infligo, saucio, ferio. Cic. Seaet. io. a med. Acié ipsa, et ferri viribus vulnerari. Nep. Eumen. 4. Ab hoc aliquot plagis Eumenes vulneratur. Sallust. Jug. 61. sub fin. Plerosqué jacula tormentis, aut manu emissa vulnerabant. Cæs. 5. B. G. 58. Ne quis quemquam prius vulneraret, quam illum interfectum videret. Hirt. B. Aleae. 3o. Plurimum autem proficiebant hostes in repellendis vulnerandisque nostris. Justin. 15. 3. ad fin. Lysimachum hastæ cuspide ità in fronte vulneravit, ut, etc. Ovid. 1 1. Met. 372. aper Vulnerat armentum, sternitque hostiliter omne. Claudian. 1. in Rufin. 3 1 1. Et qui cornipedes in pocula vulnerat audax Massagetes. scil. quia lac concretum cum sanguine potat equino, ut ait de Gelono Virg. 3. G. 463. • 2. Cædere, frângere. Plin. 37. 5. 16. de smaragd. Scythicorum tanta duritia est, ut nequeant vulnerari. • 3. Translate. Cic. Har. resp. 1. ad fin. Haud potest gravioribus a me verbis vulnerari, quam est a gravissimo viro confectus ac trucidatus. Id. 1. Catil. 4. Quos ferro trucidari oportebat, eos nondum voce vulnero. Liv. 34. 7. a med. Virorum hoc animos vulnerare posset: quid muliercularum censetis, quas etiam parva movent ? Ovid. 1 9. Heroid. 1 o5. Ah potius peream, quam crimine vulnerer isto! et a 1. ibid. 37. Nunc laudata gemo etc. et proprio vulneror ipsa bono. Id. a. Pont. 7. 41. continuo Fortunæ vulneror ictu. Id. 1. Art. am. 2 1. de Amore. mea vulnerat arcu Pectora. J'irg. 8. Æn. 583. gravior ne nuntius aures Vulneret. Lactant. 7. 1. a med. Qui libidinum stimulis incitati, etc. vulnerant aures eorüm præcepta continentiæ. • 4. Particip. }^ulnerandus §. 1.

VULNIFER, ra, rum, adject. vulnus ferens, vulnificus. Prudent. Psychom. 1 75. Illa globos legionum, et concurrentia rumpit Agmina, vulniferos gradiens intacta per imbres. Maximian. Gall. 5. g8. Quo tibi cristatum vulniferumque caput?

VULNIFICUS, a, um, adject. che può ferire, tpavpator:ot6;, qui vulnus infligere potest. Virg. 8. Æn. 446. Vulnificusque chalybs vasta fornacc liquiescit. }'al. Flacc. 1. 42o. de cæstib. Taurea vulnifico portat celataque plumbo Terga Lacon. Ovid. 8. Met. 35g. In juvenes vasto sic impete vulnificus sus Fertur. Capell. 1. p. ö, Apollo hinc quoqne sagittarius, hinc quoque Vulnificus, quod possit radiorum jaculis icta penetrare. • 2. Translate vulnjficas Camenas appellat Rutil. 1. Itiner. 6o3. Lucilii poetae satyras. VULNUS, et Wolnus, eris, n. 3. ferita, piaga, τραῦμα, τληγγ}, hians et patens apertura in corpore ex ictu, aut morsu. Quid ab ulcere et plaga differat, in iis vocib. dictum est. Plaut. Truc. a. 5. v. 5o. Mihi homo cave faxis volnus, tibi jam cui sunt dentes ferrei. Cic. Mil. 24. a med. Mirabar, vulnus in latere, quod acu punctum videretur, pro ictu gladiatoris probari . Phædr. 2. 3. Remedium vulneris. h. e. morsus canis. Ovid. 12. Met. 491. capuloque tenus demisit in armos Ensem fatiferum, cæcamque in viscera movit, Versavitque manum, vulnusque in vulnere fecit. Cic. Seaet. 1 o. Excipere vulnera. Caes. 1. B. C. 45. ad fin. sustinere. et 2. ibid. 6. a med. inferre. Ovid. 1. Mmor. 2. 44. et Senec. Troad. 676. et Thyest. 1 o57. ferro dare. Val. Flacc. 6. 1 g3. spargere funda. Cic. Har. resp. 1 9. Ut tanquam fortis in pugna vir, acceptis a forti adversario vulneribus adversis, cadere videatur. Liv. 24. 26. ad fin. Confectus vulneribus. et ibid. 7. Vulneribus confodi. Cæs. 1. B. G. 25. Vulneribus defessi pedem referre coeperunt. Poll. ad Cic. 1o. Fam. 33. a med. Mori ex vulneribus. Cic. 2. Orat. 61. Claudicare ex vulnere ob rempnblicam accepto. Id. 2. Tusc. 17. et 3. Mat. D. 22. Obligare vulnus. Cels. 5. 26. n. 24. deligare. Ter. Eun. 4. 7. g. abstcrgere. Cels. 7. 26. ad fin. fovere aqua calida . Id. 5. 26. n. 33. glutinare. et ibid. et n. 29. purgare. et n. 3o. implere. Plin. 23. 7. 71. ad cicatricem perdiicere. _ 2. De ictu et cæsura arboris, lápidis, et hujusmodi. }irg. 2. Æn. 63o. de orno. Vulneribus donec paulatim evicta supremum Congemuit, traxitque jugis avolsa ruinam. colpi. et Juvenal. 6. 246. quis non vidit vulnera pali? Ovid. Q. Met. 383. ab acutæ vulnere falcis, A pecoris morsu frondes defendite nostras. Id. 4. Pont. 7. 38. Parsque fere scuti vulnere nulla vacet. Plin. 1 g. 8. 41. n. 3. Pruinae, nisi obliquo vulnere defendatnr medulla, plürimum nocent. taglio. • 3. scissura. Juvenal. 3. 4g. si rupta calcens alter Pelle patet : vel si consuto volnere crassum, Atque recens linum ostendit non una cicatrix. Ovid. 1. Fast. 665. Rüsticus emeritum palo suspendat aratrum : Omne reformidat frigida vulnus humus. • 4. Metonymice est ipsum telum, qno vulnüs fit. J'irg. 1 o. Æn. 14o. Volnera dirigere, et calamos armare veneno. Sil. 5. 251. Ac simul infesto Lateranum vulnere truncae Arboris urgebat. et 1, 397. Hunc miseratus adest infesto vulnere Ladmus. •I 3, §*

« НазадПродовжити »