Зображення сторінки
PDF
[ocr errors]

nec vagum tamen, ut ingredi libere, non ut licenter videatur errare. Id. 2. Orat. 16. Si illam quoque partem quæstionum oratori volumus adjungere vagam, et liberam, et late patentem, ut, etc. • 5. Item communis multis. Plin. 27. 4. 1 1. Ambrosia vagi nominis est, et circa alias herbas fluctuati. • 6. De otioso: quia in otio homines vagantur, incerti quid agant. Stat. 4. Silv. 6. 1. Forte remittentem curas, Phoeboque levatum Pectora, cum patulis tererem vagus otia Septis, etc. ç 7. De eo, qni libidinis causa varios unslique amores captat. Martial. 6. 2 1. /enus loquitur. Saepe ego lascivum Martem Iuribunda cecidi, Legitimos esset cum vagus ante toros. Colum. 1 2. 1. Curandum est, nt nec vagum villicum, et avcrsum contubernio suo habeamus. Horat. Art. P. 5g8. Concubitu prohibere vago, dare jura maritis. VÄH, ah, oh, 3, interjectio varios afTectus significans : per apocopen ex vaha, ut ah ex aha, quod Priscian. 1. p. 548. Pütsch. et 2. p. 57 o. docet. /aler. Prob. 1. p. 1 43o. primarii in vaha brevem esse dicit. * 2. Interdum cst insultantis. Hieronym. ep. 2o. n. 5. In lingua Latina habemus interjectiones quasdam , ut in insultando dicamus vah, et in admirando papæ, et in dolendo hei. Ter. Heaut. 4. 5. 1 7. Vah ! gloriare evenisse ex sententia. Id. Adelph. 2. 1. 33. Vah ! leno iniqua tne non vult loqui. € 3. Interdum adinirantis. Plaut. Most. i. 3. 99. Vah ! quid illa pote pejus quicquam muliere memorarier ? Id. Curc. 2. 1.35. Vah ! solus hic hómo est, qui scirt divinitus. § 4. Interdnm dolentis. Ter. Andr. 4. 2. 5. Vah ! perii ! hoc malum integrascit. Id. Heaut. 4. 8. 1 7. Vah ! frustra snim igitur gavisus miser. $ 5. Et indignantis, stomachantis. Id. Adelph. 4. 2. 4o. Vah ! censcn', hominem me esse ? erra vi. Id. ibid. 3. 2. 1 7. Tum autem Syrnm impulsorem, vah ! quibus illum lacerarem módis ! Plaut. Ainph. 2. 1. 32. Vah ! apage te a me. pestis te tenet. * 6. Et gaudentis atque exsuitantis. Ter. Adelph. 3. 4. 74. Qmis illic est, procul quem video ? est ne Hegio tribuJis noster ? si satis cerno, is hercle est. Vah ! homo amicus nobis jam inde a puero. et mor. Quam gaudeo, ubi etiam hujus generis reliquias resiare video ! val ! vivere etiam nunc lubet. Huc pertinet ilfud Augustimi Tract. 5 1. in Joann. sub init. Cum dolentes dicimus, heiï: vel cum delectamur, vah dicimus. * 7. Integrum vaha habemus a. pud Plaut. Cas. 4. 4. 25. VAHA. V. in voce præced. §. 7. VÄLÄ. V. VAALA. VALDE, adverb. assai, grandemente, molto, &y&v, multum, sane, vebementer, majorem in modum, perquam ; a valide per syncop. ut Priscian. 15. p. 1 o 1 1. Putsch. docet. Jungitur adječtivis positivis. Cic. 1 5. Fam. t 7. a med. De Hispania novi nihil, sed exspectatio valde magna. Id. Har. resp. 3. ertr. Cui me præripere destinatam laudem, valde est iniquum. Catull. 6g. 7. niam ihala valde est Bestia. - 2. Et verbis. Caes. apud Cic. i 4. Att. 1. Quid. quid vult, valde vult. Id. 1 6. Fam. 1 9. Litteras tuas valde exspecto. Plin g. ep. 36. Diligentiam tuam valde probo. • 3. Et advérbiis. £ic. i 4. Att. 1. a med. Valde vehementer visus est, et libere dicere. Id. 1. ibid. 17. a med. Illud valde graviter tulerunt, promulgatum fuisse, etc. Id. 1. Fam. 8. sub fin. Rem te valde béne gessisse, rumor erat. Id. 3. Q. Fr. 9. eaetr. Sumus una tamen valde mhultum. Plaut. fragm. apud Von. 2. 45o. Insanum valde uterque dea. mat. • 4. Etiam tam et quam. /Wep. Eumen. 1 1. Quem iamdiu , tamque valde timuissent . Catull. 68. 77. Nil mihi tam valde placeat, Rhamnusia virgo. Petron. Satyr. 1 7. a med. De remedio non tam valde laboro , Cic. 2. Divin. 39. Quasi vero quidquam sit tam valde, quam nihil sapere, vulgare. Cæs. ad 0pp. apud Cic. g. Att. 8. Gaudeo, vos significare litteris, quam valde probetis ea, quàe, etc. Plaut. Merc. prol. 1 o 2. Vosmet videte, quam mihi valde placue. rit. • 5. /alde quam, sane quam. Brut. ad Cic. 1. ad Brut. 13. circa med. Nam suos valde quam paucos habet. • 6. Interdum vim habet affirmandi. Plaut. Pseud. 1. 3. 1 1 o. Meam tm amicam vendidisti? Ball. valde, viginti minis. • 7. /'alde, ul ima cor. repta, licenter usus est Coripp. 6. Johann. 523. mentemque a Mar. te reflexit, Consilio sed valde gravi. • 8. Gradus sunt valdius, valdissime pro validius, validissime. Horat. Art. P. 32 1. Valdius oblectat populum, meliusque moratur. Id. 1. Ep. q. 6. videt ac novit me valdius ipso. Senec. Brevit. vit. 8. a med. Dicere solent eis, quos valdissime diligunt. Ita Muret., alii validissime. VALDIUS. V. in voce præced. §. 8. VÄLE, sta sano, sta bene, addio, ÉÉÉtoao, jyiatvs, χαῖρs, sanus, sive incolumis esto: secunda persona humeri sing., temporis prægemtis, modi imperativi, verbi valeo. Hac voce utimur in discessu, yel cum remanéntes respondemus abeunti. Ter. Eun. 1. a. 1 1 o. In hoc biduum, Thais, vale. • 2. Item in fine epistolarum. Cic. a. Q. Fr. 6. eaetr. Mi frater, vale. Id. 5. Att. 2o. sub fin. Etiam, atque etiam vale. Id. 14. Fam. 2. Valete, mea desideria, valete. Horat.

VALEN TER

2. Sat. 5. 1 1 o. vive, valeque. •I 3. Differt a salve, quoâ salve, majus quiddam significare videtur, vel quod vale ad corpus reteratur, salve ad pericula et mala externa. Cic. 1 6. Fam. 4. Vale, mi Tiro, vale, et salve. Quidam hoc discrimen afferunt, quod salve dicerent in salutatione matutina, vale in vespertina, et cum discedebant. V. SALVEO §. 7. Alii ita distinguunt, ut salve usui paretur in accessu, vel in litterarum principio, vale in fine. V. SALVEO §. 1. Fatentur tamen hæc discrimina non esse perpetua. • 4. /ale facere, est valere jubere, vale dicere. V. VALE FACI0 ° 5. /ale, et salve item fuere verba postrema, quibus olim mortuos affabantur quasi dimittentes. V. SALVEO §. 6. Ad salutationem mortuorum pertinet illud Martial. g. 8. non vis, Afer, avere, vale. Serv. ad illud 2. Æn. 644. Sic o, sic positum affati discedite corpus : hoc est, affamini me, ut dici mortuis solet, vale, vale, vale. *j 0. Etiam irate dimittentes, vale dicebant. Ovid. 1. /1 tnor. 6. 7 1. Qualiscumque vale, sentique abeuntis amores, Lente, nec admisso turpis amante : vale. Vos quoque crudeles rigido cum litnine postes, Duraque conservae ligna, valete, fores. V. VALEO §. 0. ° 7. Secunda syllaba a poetis aliquando corripitur, ut in cave. . /i. g. 3. Ecl. 79. Et lomguni formose vale, vale, iuquit, lola. Ovid. 5. //1et. 5 o 1 . dictoque vale, vale, inquit et Echo. V. vocem sequent. VÄLEDICO, is, n. 3. salutare, dire addio. Duabus vócibus vale, et dico constat, quæ fere divisæ scribuntur: conjuuxit tamen Ovid. 1. Trist. 8. 2 1. 1dque quod ignoti faciunt, valedicere saltem . et Suet. Aug. 53. a med. Et discedens sedentibus singulis valedicebat. Alii leg. valere dicebat. * VALEFACio, is, a. 3. idem ac valedico. Augustin. ep. 65. (al. 236.) Cum tanquam perrecturus ad ecciesiam suam , valefecisset collegæ suo presbyterò Gippitano. et moae. Valefaciens collegæ suo ejusdem loci presbytero. Apul. 4. Met. Post hæc valefacto discessimus. Alii divisim scribunt vale facto. VÄLENS, entis, particip. a valeo : sano, gagliardo, prosperoso, ύγιή:, sanus, integér, incoluinis. Cic. 1 6. Fam. 9. Medicus plane confirmat, propediem te valentem fore. Id. 4. /i cad. 7. Si sensus sani sunt, et va!entes. Propert. 2. 1 7. 1 9. nos omni tempore tecum, Sive aegra, pariter, sive valente sumus. • 2. Item robustus, fortis, validus, forte, vigoroso, valente, robusto, iaχρ365. cui imbecillus opponitur. Cic. 2. Agr. 3 1. Robusti, et valentes, et audaces satellite§. Gell. 3. 1. ad fin. Corpore esse vegeto et valenti. Cic. 7. Fam. 1. a med. Cum homo iiimbecillus a valentissima bestia laniatur. Ovid. g. Met. 1 o8. Nessus adit membrisque valens scitusque vadorum. J irg. 2. G. 426. Poma quoque ut primum truncos sensere valentes, Et vires habuere suas, etc. • 3. / alens cibus est, qui multum alimenti habet, et addit vires corpori, sostanzioso. Cels. 2. 18. Scire oportet, omnia legumina generis valentissimi esse. valentissimum voco, in quo plnrimum aliinenti est. et paulo post. Ex leguminibus valentior faba, quam pisum. Sic sæpe toto capite. • 4. Valentes tunicæ sunt denso et crasso filo textæ, grossolane. quibus tenues et rarae opportuntur. Ovid. 3. 4, t. am. 1 og. Si fuit Andromache tunicas induta valentes, Quid mirum? duri militis uxor erat. • 3. Translate est opibus et potentia valens. Cic. 5. Fam. 2 1. Cum illa arma plus posse sensi, quam consensum bonorum, quavis conditione pacem accipere malui, quam viribus cum valcntiore pugnare. Id. 7. Att. 3. Mallem , tantas ei (Ca-sari) vires respublicâ non dedisset, quam nunc tam valenti re-. sisteret. Vep. Annib. ó. Cupivit in præsentiarum bellum componere, quo valéntior postea coiigrederétnr. • 6. Refertur et ad vires dicendi. Cic. Brut. 1 6. sub fin. Quamquam in Lysia saepe sunt etiam lacerti, sic ut fieri nihil possit valentius. Quintil. 5. 13. ante med. Argumenta valentiora. Üic. Fat. 6. Tibi cùm Diodoro valente dialectico magna luctatio est. • 7. Est etiam efficax, utilis, efficace, giovevole. Ovid. 1. Trist. 8. 2g. Quid nisi convictu, cau$i$qu® valentibus essem, Temporis et loiigi vinctus amore tibi? Cels. 4. 15. sub fin. Valens est àdversus cahcerem intestinorum minii gleba. Plin. 2o. 18. 70. silvestri papaveri capita longa ac pusiila, et ad omnes effectus valentiora. Cels. 1. 3. ante med. Purgationes sunt perniciosæ, si mimis valentibus medicamentis fiunt. Plin. 22. 33. 33. Valentissimum adjumentum. • 8. Item vim habens nocendi. Ovid. 5. Met. 174. Nón tamen ad letum causas satis illa valentes Plaga dedit. Id. 1. Pont. 1 o. 35. Unda locusque nocent, et causa valéntior istis Anxietas animi. • g. Comp.`}'alentior §. 5. 5. 6. 7. et 8. Sup. }'alentissimus §. 2. 3. et 7. VÄLENTER, adverb. conforza, robustamente, iaχρgó;, valide, fortiter, robuste. Colum. 1. 5. ad fin. Fundamenta ab imo præstructa, valenter resistent contra ea , quæ postmodum superposita incumbent. Ovid. 1 1. Met. 481. coepit pręceps spirare valentiu§ Eurus. Cels. 5. 26. n. 2 1. Qiiidam a&etum vulneri infundunt: sed metus subest, ne niuuis valenter ibi retenta materia magnam ia* - V ALENTIA

[merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors]

Mammationem postea moveat. • 2. Transfertur ad vim dicendi. Senec. 3. Controv. 22. circa med. Illos locos, quos occupaverat, non diu dicebat, sed valenter. Val. Mar. 3. 7. n. 6. ertern. Si verba numeres, breviter et abscise; si sensum æstimes, copiose et valenter. • 3. Comp. }'alentius §. i. VÄ!„ENTIÄ, æ, i. 1. forza, gágliardia, valore, εὐρωστία, ίσχύ;, robur, vires, firmitas. Macrob. 2. Somn. Scip. 14. a med. Exercitor corporum valentiam luctatoribus praestat. Titin. apud Von. 1. 68. et 3. Qo 1. Sapientia gubernator torquet navem, non valentia . IVaevius ibid. Omnes formidant hominis ejns valentiam. * 2. Fuit hoc nomine oppidum Latii in monte Palatino, quod postea Roma appellatum est. nam ἐσίμη valentiam , robur significat. Solin. i. init, sunt qui videri veiint, Romae vocabulum ab Euandro primum datum, cum oppidum ibi oflendisset, quod exstructum antea Valentiam dixerat juventus Latina : servataque significatione impositi rius nominis, I\omam Græce Valentiam nominatam . ° 3. Item in Hispania Tarraconensi, Valenza, ad Turiam fluvium. Plin. 3. 3. 4. • 4. Item oppidum Galliae Narbonensis ad Rhodanum fluv., nunc /alence. Ejuis meminit Plin. 3. 4. 5. • 5. Item oppidurn Sardiniæ, cujus incolæ Valentini dicuntur a Plin. 3. 7. 13. • 6. Item Italiæ in Bruttiis, qnod et vibon, et Vibo Valentia, et Hipponium est dictum, nunc Monteleone. Ejus meminit Plin. 3. 3. 1 o. Ejus incolæ Valentini dicuntur a Cic. 7. Ferr. 1 6. • 7. /alentia fuit quoque Ocriculanorum Dea. Tertull. Apolog. 24. Per Italiam municipali consecratione censentur Vulsiniensium Nursia, Ocriculanorum Valentia, etc. Inscript. Ocriculana apud Grut. 2. 1 2. et Don. cl. 1. n. 1 7o. Aurelius Faustus Prot. (h. e. protector) divini lateris Aug. N. ex visu Deæ Valentiæ s. P. F. c. VÄLENTiNUS, a, um, adject. ad Valentiam pertinens, urbem Sardiniæ. V. voc. praeced. §. 5. • 2. Item ad Válentiam Italiæ in

[ocr errors]

riæ prope Tanari et Padi confluentiam, quæ nunc /alenza dicitur. Plin. 3. 5. 7. Forum Fulvii, quod Valentinum. • 4. Valentinus fuit etiam cognomen R. Inscript. apud Moff, Mus. /er. 248. 2. C. Julius Valentinus. • 5. /alentinus non natus fuit etiam hæresiarcha , capüt Valentinianorum , qui saeculo secundo vixit, gente Ægyptius, doctus, eloquens, et phi!osophiæ Platonicæ sectator, sed supra modum tumidus : nam, cum alium in episcopatu sibi prælatum indignaretur, hausta ex fabulis Hesiodi hæresi, Deos triginta sibi fabricavit, Æonnm illis nomine imposito. Ex horum commixtione (quindecim enim mares, totidem feminas finxerat) Servatorem, veluti Pandoram, natum esse deliravit. Addidit, eum, cum corpore hoc cælitus aliato, per Virginem transiisse, resurrectionem insuper infitiatus. Hujus sectatores in Gnosticorum nomen et castra transierunt. Idem Euangelium et Psalmos sub nomine suo edidit. Romam deinde veniens, errores suos ejuravit, brevi tamen in eosdem relapsus, ab Irenæo, et Tertulliano refutatus est. V. Ter. tull. advers. /alentinian. - - *VÄLENTIO, onis, m. 3. diminut. valentis. Est cognomen R. v. in RAUCUI, US.

vÄLENTÜLUs, a, um, adject. diminnt. valentis, gagliardetto, aliquantum valens. Plaut. Cas. 4. 4. 26. Obsecro, ut Valentula est! pæne exposivit cubito.

VAL£0, gs, ui, itum, n. 2. esser sano, jytaivo, ÉÉÉogat, sanus sum. Ter, 4ndr. 2. 1. Q. Facile omnes, curâ valemu§, recta consilia ægrotis damus. Id. Heaut. 2. 4. 26. et Horat. 1. Ep. 5. 1 2. Ut vales ? stai tu bene ? et Plin. 3. ep. ao. ad fin. Quousqné illa vulga£ia? Eh9 quid agis ? ecquid commode vales? Plaut. Amph. 2. 1. 34. Equidem valeo, et salvus sum recte. Cie. 2. Fin. 15. ad fin. Inter optime valere, et gravissime aegrotare nihil dicerent interesse. Id. Brut. 1 9. in fin. Valere corporé. Nep. Phoc. 4. pedibus. poter camminare. et Juvenal. 6. 1 oo. stomacho. Plaut. Epid. 1. 2. 26. I3ene ne usque valuisti ? Strat. a morbo valui, ab animo æger fui. Gell. 13. 3o. Cum valebo ab oculis, revise ad me. Plaut. Mil. 4. 8. 8. Matri oculi si valerent, mecum venisset. Id. Epid. 1. 1. 15. Perpetuon' valuisti? Thespr. varie. h. e. modo valui, modo æger fui. et ibid. 18. Quid herilis noster filius? valet? Thespr. pugilice atque athletice. Id. Bacch. 2. 3. 14. Bene ne usque valuit? Chry. pàncratice atque athletice. Dolabella ad Cic. g. Fam. g. Recte valere. Cic. 4. Att. 1 4. Vestorius me per litteras fecit certiorem, te Roma j££;; esse tardius, quod minus valuisses. si jam melius vaes, vehementer gaudeo. Sallust. Jug. 1 1. Per ea tempora confectum annis Micipsam parum animo valuisse. essere stato scemo di 7mrn te. JE-gl. pol ego haud a pecunia perbene. sto poco bene di danari. • 5. Impersonaliter. Id. Pers. 2. 3. 8. Quid agitur, Sagaristio ? ut valetur ? • 4. Si vales, bene est : ego vale6. formula in initiis *Pistolarum ad familiares, apud Cicei. sæpissime. Senec. ep. 15.

* 2. Joculariter Plaut. Mul. 2. 2. q. Ain' tu, te valere ?

[ocr errors]

Mos antiquis fuit usque ad meam servatus aetatem, primis epistolæ verbis adjicere: si váles, bene est. . ° 3. /alere usurpatur in salntationibus, cum discedimus, aut discedentem dimittimus, abeunti bene precantes: et in fine epistolarum. Cic. 5. 44t. 2. a med. Illum salutavi: postea jam jussi valere. Horat. 2. Sat. 3. m og. sed me Imperiosa trahit Proserpina. vive, valeque, Suet. Tib. 7 2.Tertr. singulös valere dicentes appellaret. V. VALF. §. 1. et 2. * 6. Interäum :5 valere utimur, cum stomachantes, aut aspernantes abire jubemus aliquem, et nihili eum facere significamus. Ter. Andr. 5. 3. 18. et Adelph. 4. 3. 13. Valeas, habeas illam, quæ placet. vattene ; va, va. ei Andr. §. 2. 13 Valeant, qui inter nos discidium volunt. Cic. 1. Vat. D. 44. ad fin. Si talis est Deus, ut nuila hominum charitate moveatur, vaieàt. Tibull. 2. 6. 9. Castra peto. valeatque venus, valeantque puelle. Cig, 16. Att. i5. a med. Quare ista valeant. me res familiaris movet. Petron. Satyr. 70. Valete curæ. • ;. Qnia in Lona valetudine vires sup|)etunt, valere est vires habere, posse, integris viribus esse, validum, robustum esse, qver forza, potere, es§er robusto, gagliardo, ἐσχόs;y. Plaut. Trug. 4. 3. 58. anêilla loquitur. Plns potest, qui plus valet. yir erat: plus valehat : vicit: quod petebat, abstuiit. Cic. 1. Offic. 3o. Alios videmus velocitate ad' cursùm, alios viribns ad luctandum valere. Phædr. 1. 5. Tum quia p!us valeo, me sequetur tertia. j al. Fiacc. 5. 0 14, Et quantunâ elaîa valeat peltata securi, Hgat. Art. P. 39. quid ferré recusent, Quid valeànt humeri. Tibull. 1. 1 1. 30. Fiet, sibi dementes tam valuisse manus. aver potuto cotanto. et 4. 1. 55. Nec valuit Lotos coeptos avertere cursus. ebbe tanta forza di, etc. sic Ovid. 1 2. Met. 1 oo. nec tertia cuspis apertum, Et se præbentem valuit destringere Cygnum. et 13. ibid. 393. nec valuere inanus educere telum. Tibüll. 3. 6. 26. Quid valeat læsi sentiat ira Dei. et ibid. 1 ;. IIæc amor, et majora valet. $ 8. Translate est poilere, vim, âuctoritatem, pondus habere, potere, va!ere, δύνz3Sea.. Cic. Manil. , 6. Hæc àuctoritas apud exteras nationes valitnra est. Cæs. 1. B. G. 4o. Utrum apud eos pudor atque officium, an timor plus valeret. Id. 7. ibid. 63. Quantum gratia, auct9ritate, pecunia valent, ad sollicitandas civitates nituntur. Id. 2. ibid. 17. çquidquid possunt, terrestribus valent copiis. et ibid. 4. Valere virtúte, auctöritate, et hominum numero. et 3. ibid. 2 o. multum equiratu. Sallust. Jug. 1 o Q. eaetr. bello. Cic. 1. Fam. 7. ad / n. opibus, armis, potentia. Id. 4. Att. 1 7. amicis. Vep. Dion. 3. eloquentia. Cæs. 2. B. C. 44. gratia et misericordia. Id. 5. B. G. 52. Tantum apud homines barbaros valuit, esse repertos aliquos principes belli iäferendi. et 6. ibid. 2 q. eaetr. Sic ad subeundum periculum, et ad vitandum, multum fortuna valuit. et 7. ibid. 84. Multum ad terrendos nostros valuit clamor. Matius ad Cic. 1 1. Fam. 28. sub fin. Non vereor, ne meæ vitæ modestia parum valitura $it, in posterum contra falsos rumores. Cic. 5. Verr. 62. ad fin. Nihil putas valere in judiciis conjectnram, nihil suspicionem, nihil anteactæ vitae existimationem, nihil civitatum auctoritates ac testimonia. Id. Brut. 1 4. sub fin. Dicitur C. Flaminius ad populum valuisse dicendo. Id. 1. Caiil. 7. ad fin. Tu non solum ad negligendas leges, verum etiam ad evertendas valuisti. Plin. 35. 1 o. 36. n. 2o. In arte pingendi tantum valuit, ut, etc. Cic. 4. Acad. 27. Hoc videtur conira te valere. Ovid. 3. Pont. 3. 02. Sperandum nostras posse valere preces. Id. Ib. 93. valent vota. Id. 1. Trist. 3. 45. Multaque in aver§os effudit verba Penates, Pro deplorato non valitura viro. Cic. 3. Catil. 12. Hoc mihi valet ad gloriam. Id. 2. Tusc. 26. In vulgus insipientium opinio valet honestatis. h. e. apud vulgus. Eumen. Paneg. ad Con$tant. 13. ad fin. Quantoslibet valebat exercitus Maximianns. valewa per quanti eserciti si voglia. $ 9. De iis, quæ vim habent in medicina, aver virtù. Plin. 34. 18. 55. Sandaracha valet purgare, sistere, excalfacere, perrodere. Id. 28. 8. 27. Fimum potum valet ad dysentericos. Id. 29. 4. 17. Cimices valent contra`serpentium morsus. Id. ao. 13. 5 1. Ruta per se pro antidoto valet. Id. 26. 15. go. Dictamnus valet potu, et illitu, et suffitu. Cels. 6. 6. n. 2 1. Id quoque collyrium eodem valet. ha la medesima virtù. et Cic. Fat. 4. a med. Affectio astrorum valeat, si vis, ad quasdam res: ad omnes certe non valebit. Plin. 1 7. 7. 4. Hoc genüs terræ semel injectum (agris) in quinquaginta annos valet et frugum, et pabuli ubertate. • 1 o. De iis quæ stant, et vim suam servant. Tibull. 1. 4. 1 4. vetuit ille valere, Jurasset cupide quidquid ineptus amor. Cic. in Senat. 5. Ut lex Ælia, et Fufia ne valerent. Id. Dom. 3o. Populus R. Sulla dictatore ferente, municipiis civitatem ademit : ademit iisdem agros. de agris ratum est: de civitate ne tamdiu quidem valuit, quamdiu illa Sullani temporis arma valuerunt. Id. 1. Divin. 1 6. in fin. Illa obnuntiatio nihil valuit: ant si valuit, id valuit , nt, etc. Ovid. Ib. 245. promissa valent. Sailust. Catil. 14. eaetr. fama. è fondata, sussiste. et ibid. 17. eaetr. Conüsus, si conjuratio valuisset, facile apud illos principem íe fore. 582 VALERIANUS

[graphic]
[graphic]

Cic. Cæcin. 1 g. a med. In uno servulo familiæ nomen non valet. Id. 1. Leg. 1 o. a 7ned. Quæcumque est hominis definitio, una in omnes valet. •I 1 1. Pro significare, vim et sententiam habere, significare, £'/?; amp.aiv£tv. Kart. 1. R. R. 3 1. $2x£03 valet cito. Cic. ». Fin. 4. circa med. Quaerimus verbum Latinum par Græco, et quod idem valeat. Suet. Vitell. 18. Becco valet gallinacei rostrum. IVep. Themist. 2. ad fin. Id responsum quo valeret, cum intelligeret nemo. h. e. quo spectaret, quid significaret. •I 1 a. Refertur ad pretium, valere, aestimari, δυνάσ$a:. Varr. 4. L. L. 36. ante med. Denarii, quod denos æris valebant; quinarii, quod quinos. Plin. 33. 3. 13. Ita ut scrupulum valeret sestertiis vicenis. Paul. Dig. g. 2. 33. Si servum meum occidisti, non afTectionem æstimandam püto , sed quanti omnibus valet. Ulp. ibid. 1 9. 1. 13. Quasi minimo valeret hereditas. Id. ibid. 24. 1. 7. ante med. Si praedia valeant decem. •I 13. Particip. Valens süpra suo loco. }'aliturus §. 8. VÄLÉRIÄNUS, a, um, adject. ad Valerium aliquem periinens. Sallust. fragm. apud Von. 18. 7. Prædatores Valeriani. • 2. /'alerianus, qui citatur ab Arnob. 6. p. 1 94., perperam putatur esse Valerius Antias historicus: is potius videtur esse, qui a Plin. 3. 1 2. 7. dicitur absolute /alerianus, et 1 o. 1 1. 2. et 14. 1. 3. appellatur Cornelius Valerianus, qui de rebus sacris, vel antiquitatibus scripsit. • 3. /aleriani aurei apud Trebell. Claud. 17. sunt nummi cum effigie Valeriani Aug., patris Gallieni Aug. -* VÄLÉRIENSIS, e, adject. ad Valeriam pertinens, quæ est urbs gpg- Tarraconensis, cujus incolæ /alerienses dicuntur a Plin. . 3. 4. VÄLÉRIUS, a, um, adject. ad Valerios pertinens, ut J'aleria gens, olim /alesia, quæ nobilissima, et patricia fuit, et plebeja. In utraque summi viri, et omnibus honoribus functi, et magnis rebus gesiis præclari exstiterunt. Cic. Flacc. 1. et 1 1. • 2. }'aleria tabula, h. e. Valerii cujusdam argentarii, qui tabernam in foro habebat, ad quam acta quaedam forensia fieri solebant. Cic. Vatin. g. et 14. Fam. 2. V. SEXTIUS §. 3. • 3. /aleria leae lata est tempore Sullæ dictatoris a L. Valerio Flacco interrege, ut omnia quæcumque ille fecisset, essent rata: invidiosa illa quidem, inquit Cic. 3. 4gr. 2., veruntamen habet excusationem. non enim videtur hominis lex esse, sed temporis. Adde Rosc. Am. 43. • 4. /aleria ler altera fuit ab eod. L. Valerio Flacco consule suffecto ann. U. C. I)CLXVI. lata, qua, ut ait Kellej. 2. 23., creditoribus quadrantem solvi jusserat, quamque memorat etiam Cic. fragm. orat. pro Fontej. V. DODRANTARIUS. • 5. Multo antiquior est quae primo a P. Valerio Publicola, deinde a M. Vaierio consule de provocatione lata est, ut liceret cuilibet adversus magistratus inpune ad populum provocare. Liv. 2. 8. et i o. g. •| 6. Valeria via a Tibure, nunc Tivoli, ubi desinebat via Tiburtina, ad Cerfeniam, nunc Colle Armele ; ita vocata a M. Valerio Maximo censore, a quo, collegaque ejus C. Junio Bubulco viæ per agros publica impensa factæ sunt, teste Liv. g. 45., nempe ann. U. C. GCCCXLVIII. Adde P. /ictor. de regionib. Urb. R. `• 7. J'aleria Claudia via a Cerfenia ad Aterni fluv. ostia. Inscript. apud Murat. 1 οδο. 7. M. Blavio Q. F. IIII. Vir. I. D., ædili, curatori viæ Valeriæ Claudiæ, et Trajanæ ITremtanæ Interamnates, Histonienses, Bucani, etc. • 8. /aleria aquila, species aquilæ omnium minimæ, sed viribus præcipuae, p.3%avdato: Græce, colore nigricanti: quae sola fetus suos alit, cum ceteræ fugent: sola sine clangore, sine murmuratione. Hæc ex Plin. 1 o. 3. 3. Dicta est valeria, quia viribus maxime valet. VÄLÉRIUS, ii, m. 2. momen proprium R. hominis, ut P. Valerius Publicola, M. Valerius Messala. • 2. /alerius Antias æqualis Sisennæ et Claudii Quadrigarii, h. e. circa tempora Sullæ dictatoris, ut est apud Vellej. 2. 9., scripsit annalium grande opus. nam Priscian. 9. sub fin. citat ejus libr. LXXIV., Gellius autem 7. 9. LXXV., qüi tamen omnes perierunt. Ejus meminere etiam Ascon. in Cic. Pis. 22., Macrob. 1. Saturn. 13. sub fin. et Censorin. de die nat. 17., sed frequentissime omnium Livius, qui 33. 1 o. eum notat, ut ómnium rerum numerum immodice augentem. ° 3. C. Valerius Flaccus e Setia Campaniæ urbe ortus, poeta nobilis, et uno fortasse Virgilio minor, scripsit heroico carmine libros octo Argonauticon (quamquam ultimus mutilus ad nos pervenit) Fl. Vespasiano nuncupatos, cujus tempore vixit. Paupere sorte usus est, ei admodum juvenis decessit Patavii sub Domitiano. Eum quidam Patavinum fuisse putant, quia multo tempore in hac urbe domicilium habuit. Hiné a Martial. 1. 77. vocatur spes et alumnus Antemorei laris. Ejus mortem deflet Quintil. 1 o. 1., multumque laudat, ut et Martial. 1. 6a. •I 4. Valerius Maaeimus civis R., historicus • tempore Tiberii Imp., scripsit ad eundem libros movem dictorum factorumque memorabiliurii, opus varium, jucundum, atque utile: quod periisse putant viri docti? et quod mufic exstat, esse epitomen a quodam Januario Nepotiano Afro concinnatam. Sane quamquam

V ALETUDO

omnia fere in eo verba Latina sunt, stilus tamen asperior est, et ætate, qua vixit, minus dignus. Ceterum B. Borghesius in Decad. numismi. 1 4. oss. 2. probat, non modo opus illud, sed etiam ejusdem præfationem scriptàm ab auctore fuisse Tiberio adhuc imperante. VÄLESCO, is, n. 3. rinforzarsi, validus fieri incipio, corroboror. Lucret. 1. 94o. Sed potius tali facto recreata valescat. Tacit. 1. Hist. 32. Scelera impetu, bona consilia mora valescunt. Id. a. Ann. 39. Veritas visu et mora, falsa festinatione et incertis valescunt. et 1 1. ibid. 15. Superstitiones valescunt. . VÄLÊTÜDINÄRIUM. V. in voce seq. §. a. et 3. VÄLÉTÜDINÄRIUS, a, um, adject. infermiccio, malsano, dc$evtxö3 , voato3, 3, qui frequenter, vel actu ægrotat. /arr. 2. R. R. 1. circa med. Alias stipulandum e valetudinario, alias e sano pecore. Senec. 1. Benef. 1 1. in fin. Ebrioso vina mittere, aut valetudinario medicamenta. Macer Dig. 4g. 16. 12. in fin. Officium tribunorum est, principiis frequenter intefesse, querelas commilitonum audire, valetudinarios inspicere. • 2. J'aletudinarium, subaudi cubiculum, locus ubi valetudinarii curantur, in ædibus divitum•, in quibus munerosa familia erat, υγκαστήριον, διαιτητήριον. Cels. præf. Qui ampla valetudinaria nutriunt, quia singulis summa cura consulere non sustinent, ad communia ista confugiunt. Senec. ep. 27. Non sum tam inprobus, ut curationes aeger obeam : sed tanquam in eodem valetudinario jaceam, de communi malo tecum colIoquor. Id. 1. Quæst. nat. præf. ante med. Non video, quare sibi placeat, qui robustior est in valetudinario. Id. :. Ira 1 6. Si intrassem valetudinarium exercitatus et sciens, aut domum divitis, non adeo imperassem omnibus per diversa ægrotantibus. h. e. diversis corporis membris. Colum. i 1. 1. a med. Languidiorem servum in valetudinarium confestim deducere. Id. 1 2. 3. a med. Valetudinaria, vel si vacent ab imbecillis, identidem aperire, et immunditiis liberare, ut, cum res exegerit, bene ordinata et ornata et salubria languentibus præbeantur. •I 3. Etiam in castris erat valetudinarium, militibus aegrotis curandis idoneum, cui, ut patet ex /eget. 2. Milit. 1 o., præfectus castrorum, et ipsi etiam tribuni, ut ex eod. 5. ibid. 2., præerant, adjutor vero eorundem in hoc ministerio dicebatur optio valetudinarii. Hygin. Gromat. p. 5. col. 1. Duæ (cohortes) tendere debebunt in praefeûtura, supra quas valetudinarium. et mor. Ut septuaginta pedes valetudinarium, et reliqua, quæ supra tendunt, accipiant, hoc est veterinarium, et fabrica, quæ ideo longius posita est, ut valetudinarium quietum esse convalescentibus possit. T. Arruntenus Paternus Dig. 5o. 6. 6. Quibusdam aliquam vacationem munerum graviorum conditio tripuit , ut sunt mensores, optio valetudinarii, medici, capsarii, etc. Inscript. in Giorn. Pisan. T. 16. p. 172. Fortunae sacrum T. Statilius Aquilinus Aquile (h. e, Aquileja) t. Acuvii, optio valetudinarii DD. V. OPTIO §. 2. ad fin. VÄLÉTÜDO, et Valitudo, inis, f. 3. complessione, temperamento, δια$sa:<, habitudo corporis in animalibus: a valeo. Manil. 3. 1 4o. Quaque valetudo constat, nunc libera morbis, Nunc oppressa. Cic. 1 o. Att. 1 7. Valetudinem tuam jam confirmatam esse et a vetere morbo, et a novis tentationibus, gaudeo. Id. Senect. 1 1. Quam fuit imbecilius P. Africani filius! quam tenui, aut nulla potius valetudine! • 2. Est vocabulum imedium, et anceps, ui ait Gell. 1 2. g., sicut tempestas, facinus, venenum. Dicitur enim tum de sanitate, tum de morbo. $ 3. De sanitate, sanità, gagliardezza, ὐγία, sús3iz. Cic. 2. Offic. 24. ad /in. Sed valetudo sustentatur notitia sui corporis, et observatione, quæ res aut prodesse soleant, aut obesse; et continentia in victu omni atque cultu, corporis tuendi causa, et praetermittendis voluptatibus ; postremo arte eorum, quorum ad scientiam hæc pertineht. Id. Q. Fam. 18. Valetudinem ; intermissis exercitationibus, ainiseram. Horat. 1. Ep. 4. 1 o. et cui Gratia, fama, valetudo contingat abunde. Plaut. Cürc. 2. 1. 4. Valetudo decrescit, accrescit labor. q. 4. De morbo, et ægra constitutione, indisposizione, malauia, infermità, d£§oavia, »όσος. C;c. 2. Divin. 59. An Serapis potest nobis praescribéîe curationem valetudinis ? j? 4. Fam. i. Trebatius ad me scripsit, moleste te ferre, quod me propter valetudinem tuam, cum ad urbem accessissem, non vidisses. et 6. ibid. 2. Gravitas valetudinis, qua tamen jam pat* lum videor levari. Caes. 3. B. C. 2. ertr. Gravis autumnus exerci* tum valetudine tentaverat. Cic. Pis. 6. Excusatione uti valetudinis. Id. 14. Fam. 4. sub fin. Valetudine oculorum impediri. Plin. 3i. 27. 1 oo. Valetudo cálculorum. mal di calcoli. Üæs. 1. B. C. 31. Valetudine affectus. Senec. Tranquill. 2. explicitus. Justin. 21. 2. Valetudinem contrahere. Id. 13. 2. Propter valetudinem majorere , quam patiebatur. h. e. morbum comitiálem, qui morbus major licitur, mal caduco. His adde Cic. ι ι. Att. 23. Valetudine tentari. Nep. Annib. 4. premi. Suet. Claud. 26. Sponsam ex valetudine amisit. • 5. J/aletudo perpetua est, quae curari nequit, malatii? cronica Iiàlorum, Inscript, apud Fabrett. p. 724. n. 443. a med. VALGITER

[ocr errors][ocr errors][ocr errors]

Qai ad epulandum mom eonvenissent, sportulæ et panes et vinum eórum vénirent, et praesentibus divideretur, excepto eorum, qui trans mare erunt, vel qui perpetua valotudine detinentur. • 6. Promiscue, apposito adjecto. Cic. 5. Att. 8. Me incommoda valetudo, ua jam eifierseram, tenebat duodecimum jam diem Brundisii. Id. $,; 48. eaetr. Semper infirma atque etiam ægra valetudine fuit. IVep. Attic. 2 1. Cum tanta prosperitate usus esset valetudinis, ut anùos triginta medicina non indiguisset. Hirt. B. Aleae. 44. Gravi valetudine affectus. Caes. 3. B. C. 62. eactr. Valetudine minus commoda uti. et ibid. 4g. ad fin. optima uti. Justin. 41. 6. adversa correptus. Cic. 1. Q. Fr. i. eactr. Waletudini diligentissime servire. Id. m i. Fam. 27. parum parcere. Id. 1. Orat. 62. dare operam. Id. 14. Fam. 7. sub fin. et ibid. 1 o. Valetudinem diligenter curare. •I 7. In plur. num. /itruv. 1. 4. Corpora non laborant valetudinibus. Tacit. 6. Ann. 5o. Medicus regere valetudines principis solitus. Suet. Aug. 81. Graves et periculosas valetudines expertus est. • 8. Trans1ate. Id. Cal. 5o. Valetudo mentis. frenesia, pazzia. Cic. 4. Tusc. 37. a med. Mala valetudo animi. et 1. Divin. 37. in fin. Qui valetudinis vitio furunt, et melancholici dicuntur. • •] g. De stilo, allegorice. Id. Brut. 16. Habet Lysias certos sui studiosos, qui non tam Habitus corporis opimos, quam gracilitates consectentur: quos, valetudo modo bona sit, tenuitas ipsa delectat. • 1 o. /aletudo Dea est apud Capell. 1. p. 16. Venit ex altera (parte) Fortuna, et Valetudo, Favorque. Hinc Valetudinis effigiem videre est in nummo G. Aciliæ apüd Morell. Numism. fam. R. tab. 1. n. 3., in cujus postica cernitur mulier stans, quæ dextra serpentem tenet, sinistra columellæ innititur, circa autem legitur VALETV., quo quidem allusio fit ad nomen Acilius, Græce enim dixéop at, et Ionice dixeioprozs significat mederi. <| 1 1. Multis placet scribi valitudo, tum quod a valeo sit valiturus, valitudo: tum quod ita legatur in plurimis opt. MSS. et editis libris omnium fere scriptorum. In quâ scriptione secunda syllaba corripitur, ut in altitudo, äÄ; et similibus. Contra Manutio et Cellar. placet valetudo, tum quia secunda syllaba ab Horat. 1. Ep. 4. io. et 2. Sat. 2. 88., Manil. 1. 394. et 3. 14o. producitur: tum quia ita sculptum est in aliquot antiquis lapidib.: tum quia quæ ex rubeo, albeo, nigreo, torpeo fiunt nomina, e retinent. Neutram improbaveris. VALGITER, adverb. valgo modo. Petron. Satyr. 26. Commovebat valgiter labra, et me tanquam furtivis subinde osculis verberahat. Id. in fragm. apud Fulgent. de prisc. serm. n. 46. Obtorto valgiter labello. Valgiter labra commovere est aperire et distorquere, 15ταvoiystv τὸ στόμα. V. VALGUS. §. 2. VALGIUM, ii, n. 2. instrumentum quoddam rusticum ad areas complanandas : a valgus. In Campania sane habetur genus id tali specie, quasi suræ duæ in diversum collocatæ, quo, ut cylindro, supplanantur areæ. Plin. 17. 1 o. 1 4. Seritur mense Aprili, area æquata cylindris, aut valgio, alias densum. Harduinus tamen ex meliorib. libris et MSS. legit volgiolis, aut vulgiolis, quod idem significat. " 2. }'algia a Fulgent. de prisc. serm. n. 46. exponuntur labellorum obtortiones. V. loc. cit. in SUBATIO. VALGUS, a, um, adject. sbilenco, storto, ß).a;a3c, qui suras et crura habet extrorsum intortas, idem ac vatius, quique, ut ait Pe£ron. Satyr. 1 o2. sub fin., crura in orbem pandit: quique crura habet, simülant quæ cornua lunæ, ut est apud Mariial. a. 35. Huic contrarius est varus, ἐα333, axap. 333, qui crura ad instar litteræ V, seu A habet, vel qui displosis est cruiibus. Festus : Valgos opi!ius Aurelius, aliiqne complures ajunt dici, qui diversas süras fiabeant. E contrarió vari dicuntur incurva crura habentes. Cels. 8. 2o. Si femur in interiorem partem prolapsuia est, crus longius alte£o, et valgius est. extra enim pes iiltimùs spectat. Si in exteriorem, brevius vârumque fit, et pes intus inclinatur. Plaut. fragm. apud Fest. Sin ea miihi insigniios pueros pariat postea, aut varum, aut valgum, aut compernem, aut paetum, aut brocchum filium. Nov. apud Mon. u. 98. Valgus, veternosus, genibus magnis, talis turgidis. " 2. J'alga suavia apud Plaut. Mil. 2. 1. 16. §unt labra valgiter conformata, et os pravè distortum subsannandi causa. •| 3. Est etiam cognomen R. Inscript. apud Guarin. Osserv. p. 22. C. Quinctius C. F. Valgus. VÄLIDÈ, åíèíb. assai, fortemente, ίσχυρό;, τανυ, valde, vehementer, majorem in modum. Plaut. Merc. prol. 2. 42. Amare valide coepi hic meretricen. Coel. ad Cic. 8. Fam. 2. Quin ego, cum pro amicitia validissime faverem ei, etc. Quintil. 1 o. 3. ante med. Nec promptum est dicere utros peccare validius putem. Plin. 9. ep. 35. Validissime cupere. Plin. älter 1 1. 1 7. 17. de apib. Fes§¤m regem humeris sublevant: validius fatigatiim ex toto portant. Phaedr. 5. 5. Poetæ sunt molesti validius. ei 3. 16. validius clamare. Plaut. Amph. 5. 1. 1 o. Ut valide tonuit! Id. Pseud. 1. 2. 1 a. Vestra latera loris faciam ut valide varia sint. Id. Rud. 2. 1. 14.

a

V ALI, ARIS 583

Valide fluctuat mare. Plin. 1. ep. 2o. ad fin. Ille mihi validissime placet. et 3. ibid. 15. Validissime dirigere aliquem. Tacit. 14. Ann. 65. Romanus secretis criminationibus incusaverat Senecam, sed validius a Seneca eodem crimine perculsus est. Plin. 28. 2. 4. Validius abrogant fidem. •I 2. In responsionibus. Plaut. Pseud. 1. 3. 13o. Pseud. Legirupa. Ball. valide. Pseud. pernicies adolescentum. Ball. acerrime. W. integr. loc. • 3. Comp. /alidius, et Sup. /ali. dissime §. 1. VÄLIDITAS, atis, f. 3. validità, robustezza, forza. Apul. Triemeg. Membra et validitate, et tenuitate diversa. *VÄLIDO, as, a. 1. convalidare, validum reddo, confirmo. Auct. fragm. inter oper. ined. Symmach. (edente iterum A. Maio) p. 72. Res publicas potuit quassatas validare. VÄLIDUS, a, um, adject. sano, gagliardo, vigoroso, súptooto;, valens, sanus, firmus: a valeo. Ter. Hecyr. 3. 5. 6. Bene factum, te advenisse salvum atque validum. Cic. i6. Fam. 4. a med. Omnia viceris, si, ut spero, te validum videro. Horat. i. Od. 3 1. 1 7. Frui paratis et valido mihi, Latoe, dones. Liv. 3. 13. Necdum ex morbo satis validus. Plin. 2o. 5. 2o. Ad colorem validum profici hoe cibo. color da sano. •I 2. Item pollens viribus, robustus, fortis, forte, robusto, ίσχυρέ3. Plaut. Amph. 1. 1. 7. Ita, quasi incudemi, me miserum homines octo validi cædant. /irg. 2. Æn. 5o. validis contorsit viribus hastam. Ovid. g. Met. 223. Validi lacerti. Id. 7. 538. tauri. et 3. 64. ictus. Id. 5. Trist. 1 2. 1 1. valido pectus robore fultum. • 3. Translate. Plaut. Mien. 5. 3. 1. Jamie isti abierunt, qui me cogunt, ut validus insaniam ? h. e. mente sanus. Horat. 1. Ep. 8. 7. mente validus. Sallust. Catil. 6. Delecti, quibus corpus annis infirmum, ingenium sapientia validum erat. •| 4. Etopibus, armis, potentia, aliave re valens, potente. Plaut. Pers. a. 3. 1. Jovi opulento, incluto, Ope gnato, supremo, valido, viripotenti. Liv. 2. 3g. Ut facile appareret, iií validiorem, quam exercitu, rem Romanam esse. Id. 7. 3g. Jam valida admodum mumero manus erat. Justin. 13. 5. Excursurus cum valida manu fuerat ad Athenas delendas. Plin. 3. ep. g. ante med. Vir gratia et facundia validus. Tacit. 1. Hist. 57. Córpore, opibus, ingenio validus. Id. 12. 4nn. 18. Eunones recens conjuncta nobiscum amicitia validus. Id. 6. ibid. 8. Ut quisque Sejano intimus, ita ad Caesaris amicitiam validus. et 3. ibid. io. et 4. ibid. 37. Tiberius validus spernendis rumoribus et honoribus. Id. 6. Ann. 3 1. Validissimus auctor mittendi legatos. h. e. qui maxime persuasit, ut legati mitterentur. •| 5. Cum genit. Id. 4. ibid. 2 1. Cassius Severus sordidæ originis, sed orandi validus. Id. 2. Hist. 1 g. Colonia virium et opum valida. Aurel. Vict. Cæsar. 16. sub fin. Validus ævi. • 6. De rebus inanimis. Ovid. 3. Amor. 13. 4 i. Terras fimdere valido aratro. Id. 3. Art. am. 543. Valido æstu peruri. h. e. magno amore. et eod. sensu 7. Met. g. Concipere validos ignes. Id. 4. Pont. 3. 5. puppis valida fundata carina. Id. Remed. am. 83. teneras mora percoquit uvas, Et validas segetes, quod fuit herba, facit. Plin. 16. 24. 37. Validos funes palmæ foliis fieri. Gell. 16. 1 1. Validus ventuS. Å. 5. 618. Validi fluctus. Propert. 2. 25. 48. laquei. Virg. 2. G. 447. Valida hastilia. et 4. ibid. 33 1. bipennis. Tibull. 3. 4. 65. Saevus Amor docuit validos tentare labores. Claudian. Cons. Prob. et Olybr. 238. valido decernere caestu. Lucan. 1. 138. quercus validis radicibus hærens. Liv. 1. 1 5. Urbs valida muris. Id. 36. 1 7. Munitiones validiores locis impositæ. Tacit. 15. Ann. 15. Pons • validus et fidus. Plin. 18. 17. 46. In solo valido fabam serere. h. e. pingui ac denso, et multi in colendo laboris. Sie Cato R. R. 3. Fabam in locis validis non calamitosis serito. Quintil. 1 o. 1. ante med. de Archilocho. Summa in hoc vis elocutionis, cum validæ, tum breves, vibrantesque sententiæ. Scribon. Compos. 41. Mala granata semper valida sunt. garbe, acide, acerba, acida. Virg. 3. G. 172. Validum pondus. grave, cui movendo validæ vires opüs sunt. Tibull. 2. 3. 6. Valido bidente versare solum. - •| 7. Cum infinito. Plin. 16. 42. 81. Pondus sustinere validae abies, larix etiam in transversum positæ. Claudian. 1. in Eutrop. 134. de cane. validus servare gregem, vigilique rapaces Latratu terrere lupos. •| 8. De iis, quæ vires habent in medicina. Ovid. 15. Met. 533. Apollineæ valido medicamine prolis Reddita vita foret. et 7. ibid. 316. validosque venefica succos Mergit in aere cavo. Tacit. 13. Ann. 15. ad .fin. Venenum parum validum. Ovid. 6. Fast. 677. convivæ valido titubantia vino Membra movent. Plin. 23. 2. 32. Validissima fæx aceti contra cerastas. •I 9. De cibo, qui multum alimenti habet,' sostanzioso. Cels. a. 18. sub fin. Imbecillis hominibus rebus infirmissimis opus est, robustis apta materia validissima est. Plin. 18. 7. 15. Ptisan;e usus validissimus, saluberrimusque. •I 1 o. Comp. Validior §. 4. et 6. Sup. Validissimus §. 4. 8. ei g. VALLÄ. v. VAALA. VALLARIS, e, adject. ad vallum spectans, ut Wallaris corona,*

[graphic]
[ocr errors]

qua donari solebat is, qui primus vallum hostium fuisset ingressus. Liv. 1 o. 46. Multæ civicæ coronæ, vallaresque, ac murales conspectae. Id. 3o. 28. a med. Qui imperatores, qui consules Romanos sua manu occidissent, muralibus vailaribusque insignes coronis. Adde Suet. Aug. 25. et Plin. 1 6. 4. 3. et 22. 3. 4. * VALLÀTIO, onis, f. 3. circonvallazione, munitio vallo circa posito facta. Translate. Theod. Priscian. 4. 1. a med. Istis si utefis, ut missa scriptura demonstrat, integra salute reliquum tempus facile transiges sine vallatione medicorum. h. e. sine turba medicorum, qui te quasi vallo contra morbos munire pollicentur. VALLÀTUS, a, um, particip. a vallo : fortificato di palizzate, vallo munitus. Plin. 15. 18. 2o. Castra Punica ad tertium lapidem vallata. Sil. 1 2. 49o. Vallatæ portæ. h. e. vallo clausae. • 2. i'ranslate sumitur pro munito, stipato, circumdato quacumque ratione. Cic. Mur. 24. Catilinam interea alacrem atque laetum, stipatum choro juventutis, vallatum indicibus, atque sicariis. Id. Har. resp. m 6. Sic enim sentio, jus legatorum cum hominnm praesidio munitum sit, tum etiam divino jure esse vallatum. ld. Arch. 9. Pontus «et regiis quondam opibus, et ipsa natura regionis vallatus. Lucret. 5. 2j. Hydra venenatis vailata colubris. Lucan. 6. 1 85. Vallatus bello. h. e. hostibus undiq::e circumfusis, tanquam vallo circnmseptus et obsessus. (Eod. modo locutus est Senec. Herc. (Et. 1 1 94.) 7d. 3. 374. moenia clausa Conspicit, ct densa juvenum vallata còroma. Propert. 3. 14. 29. Aut humet ignotæ cumulus vallatus arenae. cyzoto: to pos, h. e. tumulus ex aggesta in parvi collis altitudinem humo. Flof. 3. 1. a med. Urbs in media Africa sita, anguibus aremisque vallata. Ovid. 4. Heroid. 159. sol radiis frontem vallatus acuîis. Macrob. 2. Saturn. 1 1. sub fin. Quis neget, indomitam apud illos, et, ut ait Cæcilius, vallatam gulam fuisse, qui ex tam lónginquo mari instrumenta luxuriæ compararent? h. e. quasi vallo munitam, et quæ vinci nunquam potuerit. /'al. Mar. 9. 1 1. sub .fin. Aræ, pulvinaria, templa præsenti numine vailata sunt. VALLÉCÜLÄ. V. in VALLIS §. 4. VALLEFACTUS, a, um, adject. cr;vellato, vallo seu vanno excretus. IFestus in /alvoli : Va; voii, folliculi fabæ appellati sunt, quasi valivoli, quia valefacti excutiantur. ita leg. Salmas, alii vallo fracti, h. e. fuste comminuti. * VALLENsIs, e, adject. ad vallem pertinens. Hinc Forum Claudii J'allense dictus est vicus, qui et Octodurus, quia in valle Pennina positus fuit. V. OCTODURENSIS. Inscript. apud Orell. Coll. Inscr. Lat. n. 225. Imp. Caesari Fl. Val. Constantio Pio Felici Invicto Aug. Divi Constaiitini Pii Aug. filio For. Cl. Val. bono reipublicæ nato. Adde aliam n. 3 1 2. VALLES, is. V. in VALLIS §. 4. vALLEscit, perierit : a vaHo militari, quod fit circa castra : quod qui eo ejiciiintur, pro perditis habentur. Hæc Festus : ubi alii pro vallescit lég. vallefit, et a valio, h. e. vanno duci putant, ex «quo quae ejiciuntur, neglecta pereunt. * VALLESTRIS, e, adject. qui in valle positus est. Ambros. ep. 3o. (al. 1 2.) Qnid ergo istud est, nisi in superioribus habitandum, non in vallestribus, et subterraneis habitacu!is? VALLICÜLÄ, ae, f. 1. vallicello, ayxtzv, parva vallis. Fest. in Convallis : Vallis deminutivum facit vallicula. * VALLIO, onis, m. 3. diminut. valli. Est cognomen R. Inscript. apud Murat. 1562, 3. Ti. Julius Agtiaci L. Vallio. VALLIS, et Valles, is, f. 3. valle, áyzo;, planities a duobns lateribus inclusa, ut Fest. in Convallis definit. Cæs. 3. B. G. 1. ertr. Qui vicus positus in valle, non magna adjccta planitie, altissimis nìontibns uhdique continetur. et ibid. 2. a med. Cum ipsi ex mon*ibus in vallem decurrerent, et tela conjicerent. Ovid. 3. Met. 1 33. vallis erat piceis et acuta densa cupressu. et 8. ibid. 334. Concava vallis erat, qua se demittere rivi Assuerant pluvialis aquæ.J'irg. 3. 6. 33 1. Æstibns at mediis umbrosam exquiirere vallem. Horat. 1. Od. 1;. 1 7. Hic in reducta va!le caniculæ vitabis æstus. 1{. 1, 1 p. 16. 5. continui montes, ni dissocientor opaca Valle. Catull. 68. 99. Rivus áe prona praeceps est valle volutus. Virg. 7. Æn. 892. de amne. gelidusqué per imas Quærit iter yailes. /d. 5. Ecl. 84. Saxosas ihter deêurriint flumina valles. Id. 2. G. 301. Complentur vallesque cavae, saltusque profundi. Id. 6. Ecl. 84. Ille canit: pgisæ refèrunt ad sidera vaile§. Id. 2. Æn. 748. Curva valle recondere aliquem. Id. Q. ibid. 244. Obscurae valles. Martial. 5. 7 1. gelidie. Tibull. 1. 4. %3. et 2. 3. 1 0. caneret dum valie sub alta. Lucan. 7. 48o. Excepit resonis claniorem vallibus Hæmus. Senec. (Edip. 531. vallis irrigua. • 2. Translate. Catull. 6g. 5. tibi fertur Valle sub alarum `trux hàbitare caper. h. e. sub cavitate axillarum. Auson. epigr. 128. 5. De valle feihorum. ° 3. Allegorice. Quintil. 5. 14. a méd. de eloquentia. Feratur igitur non semitis, sed campis: non uti fontes' angustis fistulis colliguntur, sed ut latissimi

V AL LU S .

nmnes, totis vallibus fluat, ac viam sibi, si quando nom. acceperit, faciat. • 4. Rectus casus singularis valles firmari solet illo Virg. 1 1. Æn. 522. Est curvo anfractu valles accommoda fraudi. Quàm lectionem in aliquot antiquis exemplaribus exstare Pierius testatur: et Servius confirmat, tum quod metrum ita postulet, tum quod diminut. sit vallecula, ut a vulpes est vulpecula. Additque ex Horatio : moveat vulpecula risum. Sed quod ad metrum attinet, potcst et vallis legi, et produci ultima beneficio cæsuræ. V. SANGUIS §. q. Diminutivüm Festus ponit vallicula, ut in ea voce dictum est. Iilüd vero floratii est μνημονιχῶν αμαρτημα , cum is habeat 1. Ep. 3. 18. Ne si forte suas repetitum venerit olim Rex avium plumas, moveat cornicula risum Furtivis nudata coloribus. Etiam / aler. Prob. in Catholic. p. 1 470. Putsch. agnoscit valles : sed cum eo loco de iis agat, quæ in pes desinunt, ut puppes, rupes, vulpes, etc., non video quomodo valles inter ea locum habeat. VALLO, as, avi, atum , a. 1. cingere con trìncéa, o palafitte, *=;:z=:/;3o, vallis circnmdo et munio. Hirt. B. Aler. 27. a med. Qüorum impetum Mithridates magna cum prudentia, consuetudine nostra castris vallatis sustinuit. Tacit. 2. Hist. 1 9. Postquam nox appetebat, castra vallari placuit. et 4. ibid. 26. a 7ned. ibi struenda acie, munieudo vallandoque militem firmabant. Id. Germ. 3o. Nosse ordines, intelligere occasiones, disponere diem, vailare noctem. * 2. Translate est quacumque ratione munire. Lucan. %. 22 4. ntilli vallarent oppida muri. Plin. 1 o. 33. 5 1. Per dices spina et frutice sic m uniunt receptacuium, ut contra feras abu nde vallentur. Flor. 2. 8. sub fin. Elephantis aciem utrinque valJaverat. et ibid. 1 2. Ita Macedoniam suam armis ferroque vallaverat, ut non reiiquisse aditum videretur. Epit. Liv. 57. Cum gladio valiare te scieíis, vallum ferre desinito. Mamertin. Genethl. Maaeim. 2. sub

fin. Alpibus Italiam natura vallavit. Senec. Herc. (Ez. 1 g32. Non

Argolico rapta leoni Fulva pellis contecta juba Laevos operit dura lacertos, Vallantque feri tempora dentes. h. e. spolium `leonis ab Hercule occisi, ita ab eo gestatum , ut cute capitis ac dentibus caput ipse suum tegeret. Quintil. declam. 2. 1 6. Fores vallavit cura servorum. h. e. pessulum obdendo muniit. ° 3. Illa etiam translata sunt. Cic. 1. Leg. 24. Atque hæc omnia quasi sepimento aliquo vallabit disserendi ratione. Sil. 7. 4o7. de Fab. JIarim. sic castra relinquens Vallarat monitis. Stat. 1 o. Theb. 565. jam tecta replerant Templaque, et ingratæ vallantur planctibus aræ. ì. e. circumfunduntur. VALLONIÂ, æ, f. 1. Dea vallium præses. Augustin. 4. Civ. D. 8. Collibns Deam Collatinam, vallibus Valloniam præfecerunt. VALLUM, i, n. 2. argine con pali, trincieta , fòrtificazione, palificata, vallo, §3x2< , ά χ.32 33, 7,33 ixoo;a, nunitiò militaris, qua includuntur castra, aut oppida obsessa, ex cæspite et aggesta terra, et crebris vallis seu palis infixis, fossa præducta. J'arr. 4. L. L. 24. Vallum, vel y;! ea (al. eo) varicare nemo possit; vel quod singula ibi extrema hacilla furciilata habent figuram litteræ V. (V. vocem seq. §. 1.) et Liv. 33. 5. ubi de hac re plura. Cic. g. Att. 12. Populi R. exercitus Pompejum circumsidet, fossa et valio septum tenet. et 5. ibid. 2o. circa med. Oppidum cinximus vallo et fossa. Id. i 5. Fam. 4. circa med. Oppidum vallo et fossa circumdedi. Sallust. Jug. 79. Vallo fossaque moenia circumvenit. Caes. 2. B. G. 5. eaetr. Castra vallo fossaque munire. et ibid. 3o. Hostes vallo podum duodecim in circuitu quindecim millium circummuniti, oppido se continebant. et 3. ibid. 25. Defensores vallo munitionibusque depellere. et 5. ibid. 42. Hostes scalis vallum a.ccndere cœperunt. et 3. ibid. 5. Vallum scindere, et fossas complere. Justin. 13. 5. a med. rescindere. Vellej. 2. 63. proruere. Flor. 4. 2. ante med. rumpere. et ibid. Castra vallo obdúcere. Liv. 7. 23. (et Tibull. 4. 1. 85.) Vallum ducere. tirare una trincéa. et Id. 6. 2. Tantum terroris intulerat, ut vallo se ipsi, vallum congestis arboribus sepirent. Id. 22. 6o. ad fin. Pro vallo pugnare. h. e. ante vallum. • 2. Translate. Plin. 1 2. 5. 1 1. Intra sepem eam aestivant pastores opacam pariter, et munitam vallo arboris. et 1 5. 25. 25. Castaneis armatum echinato calyce vallum. Cic. Senect. 1 5. Spica contra avium minorum morsus munitur vallo aristarum . Id. 2. Vat. D. 57. (et Plin. 1 1. 37. 56.) Munitæ sunt palpebræ tamquam vallo piloriim. Id. Pis. 33. Aipium vallum contra ascensum transgressionemque Gail9rum objicëre et opponere. Quintil. declam. i3. 3. Undique vallo divitiarum clusi sumus. Gell. 13. 27. Caput et os suuna manibus oppositis quasi vallo prae moeniunt. Id. 1. 1 5. et Apul. 1. Dogm. Plat. ad fin. Petulantiæ verborurn coercendae vallum est oppositum dentium. Manil. 1. m 49. Ignis in ætherias volncer se sustulit anras, Summaque complexus stellantis culmina cæli, Flammarum vallo naturae moenia fecit. VALLUS, i, m. 2. palo, steccone, *) zaga?. palus, sudes, ramus ex arbore recisus; cujusmodi sunt pedanìenta vitium. Videtur esse

« НазадПродовжити »