Зображення сторінки
PDF
[ocr errors][merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors]

V AC E FIO

tre. Cie. Dom. 38. In Vacci pratis domus fuit M. Vacci, quæ publicata est, et eversa, ut illius facinus memoria, et nomine loci notaretur. Liv. 8. 1 g. Vitruvius Vaccus, vir non domi (Fundis) solum, sed etiam Româ clarus: ædes fuere in'Palatio ejus, quæ Vacci prata, diruto ædificio publicatoque solo, appellata. VÀcÉFIO, is, ni. a. anoni. votarsi, vácuus fio. Lucret. 6. 1 oo3. multusque vacefit In medio locus. Adde ibid. 1 o 1 5. VÄcERRÄ, æ, f. 1. palo, stipes, palus. Festus : Vacerram Verrius et alii complures vocari dicunt stipitem, ad quem equos solebant religare. Atejus vero Philologus, maledictum hoc nomine sinificari magnæ acerbitatis, ut sit vecors et vesanus, teste Livio Andron.) qui dicat: vecors, et malefice vacerra. Haec Fest. ex lect. Scalig. Hinc Augustus in sermone quotidiano quædam frequentius et notabiliter usurpare solitus, ponebat assidue et pro stulto baceolum, et pro pullo pullejaceum, et pro cerrito vacerrosum, ut Suet. Aug. 87. narrat. T• I 2. Habet vaèerra et alios usus. Colum. 9. 1. de vivario ferarum pecudum. Ratio postulat vacerris includi. sic enim appellatur genus clatrorum. idque fabricatur ex robore, quercu, vel subere. h. e. sepe ex palis facta, palizzata. et 6. 1 9. de machina curandis jumentis et bubus. Stipites omnes transversis sex temonibus, quasi vacerræ, inter se ligantur. • 3. Est etiam cognomen R., jurisconsului nempe, apud Cic. 7. Fam. 8., cujus tamen nomen gentilicium ignoratur. s. VÄCERRÖ»US, V. in voce præced. §. 1. vAcIÄ. v. vATIA. §. 3. VÄCILLANS, antis, particip. a vacillo : vacillante, inconstans, nutans, titubans. Cic. Brut. 6o. Cum ex eo in utramque partem toto corpore vacillante, qnaesivit, quis loqueretur e lintre. Id. 16. Parm. 1 5. Accepi tuam epistolam vacillantibus litterulis. nec mirum tam gravi morbo. h. e. tremente manu exaratis. q. 2. Translate. Cic. 3. Phil. 12. ad fin. In Galliam mutilatum duxit exercitum: cum una legione, et ea vacillante, L. fratrem exspectat. h. e. dubiæ fidei. Lucret. 4. 1 1 1 7. ægrotat fama vacillans. h. e. dubitans, an bene de te loquatur. Eumen. Grat. act. ad Constantin. 6. Rusticani aere alienò vacillantes. in pericolo di fallire. VÄCILLÀTIO, onis, f. 3. vacillamento, τzgzpogâ, actus vacilHandi. Quintil. 1 1. 3. a med. Est et illa indecora in dextrum, ac lævum latus vacillatio, alternis pedibus insistentium. Suet. Claud. a 1. sub fin. Per ambitum lacus non sine foeda vacillatione discurrens. VÄCILLO, as, avi, atum, n. 1. traballare, vacillare, διάστα%o, modo huc, modo illuc inclinor, nuto, titubo, fluctuo. Sunt qui putant esse a bacillum, quo nituntur qui pedibus male fulti ingrediuntur. Lucret. 6. 574. Hac igitur ratione vacillant omnia tecta. et 5. 1 255. sub pedibus tellus cum tota vacillat. et ibid. 1 og5. arbor ventis pulsa vacillans. Cic. fragm. apud Quintil. 8. 3. à med. et 1 1. 3. ad fin. Quosdam ex vino vacillantes, quosdam hesterna potatione oscitantes. •I 2. Translate est inconstantem esse, labare, dubitare. Cic. 1. Vat. D. 38. Tota res vacillat et claudicat. Id. 12. Att. 1. a med. Tsgovrixtjtspov est memoriola vacillare. Id. 3. Offîc. 33. sub fin. Justitia vacillat, vel jacet potius. Hd. 1. Fin. 2o. Videtur stabilitas amicitiæ vacillare. Id. 2. Catil. 1 o. Qui partim inertia, partim male gerendo negotia, partim etiam sumptibus, in vetere ære alieno vacillant. Modestin. Dig. 22. 5. 2. Testes, qui adversus fidem testationis suæ vaciliant, audiendi non sunt. ét ibid. 48. 10. 27. Qui diversa duobus téstimonia præbuit, cujus ita anceps fides vacillat, crimine falsi tenetur. <| 3. Lucret. primam producit, 3. 5o3. Tum quasi vacillans primum consurgit, et omnes, etc. JEst qui lcg. talipedans. Alii mallent duplici e scribere, ut habetur in quibusdam MSS. Festi in Talipedare. • 4. Particip. /acillans §. i. et supra suo loco. - VÄCivè, adverb. per otium, cum vacat. Phaedr. 5. præf. Quartum libellum diam vacive perleges. nell'ore oziose. VÄCiVITAS, atis, f. 3. vacuitâ, vacuitas. Plaut. Curc. 2. 3. 4o. Ita cibi vacivitate venio laxis lactibus. Brut. ad Cic. 1 1. Fam. 1o. {Quantam perturbationem rerum urbanarum afferat obitus consulum, quantamque cupiditatem hominibus injiciat vacivitas, non te fugit. Alii leg. vacuitas, alii rectius tuin vacivitas, tum vacuitas glossema putant perperam intrusum. VÄCiVUS, a, um, adject. vuoto, vacuus. Plaut. Cas. 3. 4. 6. Ut bene vacivas ædes fecisti mihi! 1d. Bacch. 1. 2. 46. Valens aflictet me vacivum virium. Id. Cas. prol. 2g. et Pseud. 1. 5. 54. Fac, sis, vacivas, Pseudole, ædes aurium, meâ ut migrare dicta possint, quo volo. Ter. Heaut. 1. 1. 38. Sine me, vacivum tempus ne quod dem mihi laboris. Alii perperam leg. vacuum. vÄco, as, avi, atum , n. 1. esser vuoto, o privo, o senza, esseresgombro, xgvâ: sip., cyg\α%», vacuus sum, expers, liber, careo, sum sine re aliqua. Cæs. 4. 8. G. 3. Maximam pütant esse laudem, quam latissime `a suis finibus vacare agros. h. e. esse sine incolis,

[ocr errors]

et cultura. Ovid. 1. Amor. 1 m. 1 9. rescribat, multa jubeto: Odi, cum late splendida cera vacat. quando per ampio spazio è carta bianca. et Senec. Thyest. 1 o7. cernis, ut fòntes liquor introrsus actus lin

uat? ut ripâ vacent? h. e. vacuæ sint aquis. Cic. 12. Att.'io. Tota É. superior vacat, ut scis. Id. 1. Tuse. 25. sub fin. Illa natura cælestis et terra vacat, et humore. Virg. 3. Æn. 123. Hoste vacare domos, sedesque adstare relictas. Cæs. 3. B. C. 23. in fin. Hæc a custodiis classium loca maxime vacabant. Hirt. 8. B. G. 41. Ea pars oppidi, quæ fluminis circuitu vacabat. non era cinta dal fiume. et Ovid. 15. Met. 478. Ora vacent epulis. h. e. abstineant. $ 2. De rebus corpore cafentibus. Gell. 1 9. 12. Carere et vacare affectionibus animi. Id. Ib. 1 1 5. Vacare doiore. Id. 1. Amor. 6. 6o. nox pudore vacat, Liber Amorque metu. Senec. 6. Quæst. nat. 1. et Ë 7. 1. a med. Wacare a metu ac periculis. Cic. 4. 4cad. 42. a med. molestia. Cels. 2. 14. a med. febri. Id. 3. 22. et Jabolen. Dig 2 1. 1. 53. morbis. Hirt. B. Aleae. 49. Neque ullum genus quæstus prætermittebatur, quo domus et tribunal imperatoris vacaret. Cic. 7. Fam. 3. Vacare culpa. 1d. 1. Leg. 3. cura et negotio. et 3. ibid. 3. sub fin. vitio, Id. 1. Offic. 1 o. justitia. Id. 3. Qrat. 1 1. ad fin. Athenieiises studiis vacani, peregrini fruuntur. Id. 2. Tuse. 26. ad fint. Amplitudinem animi contemnendis doloribus, unarm esse omnium reni pulcherrimam, eoque pulcriorem, si vacet populo, neque plausum captans se tantum ipsâ delectet. h. e. caveat populo et testibus suæ virtutis. • 5. /acare dicuntur honores et olficia, quae viros carent, qui impleat, esser vacante, oxo).ojswv. Brut. ad Attic. inter ep. Cic. i. ad Brut. 1 7. a med. Quid nostra victum esse Antonium, si victus est, ut alii vacaret, quod ille obtinuit? Plin. 1 o. ep. 7. Rogo, ut Accium Suram prætura exornare digneris, cuin locus vacet. et ep. 8. Rogo, dignitati vel auguratum, vel septemviratum, quia vacant, adjicere digneris. Sic Cic. 1. Vat. D. 7. Tres trium disciplinarum principes convenistis. M. Piso si adesset, nullius philosophiæ vacaret locus. • 4. Item possessio , hereditas, et hujusmodi, quae dominum non habent. Ulp. Dig. 38. 17. 2. eaetr. Agnati ceteriqüe succedent: aut si nemo sit, bona vacabunt. Paul. ibid. 4 1. 3. 37. Fundi possessionem mancisci, quæ ex negligentia domini vacet. • 5. Et pecunia, quæ non est occupata, sed otiosa ac sterilis in arca servatur. Id. ibid. 26. 7. 1 1. eaetr. Si tutor pecuniam pupillarem credere non potuit, pupillo vacabit. • υ. Et mulier sine viro, sive vidua sit, sive virgo. V. VACANS. §. 5. • 7. /acare, immunem esse, esser esente. Cic. Senect. 1 1. Vacat ætas mostra muneribus iis, quæ non possunt sine viribus sustineri. Liv. a. 48. ad fin. Id nobts bellum privato sumptu gerere in animo est. respublica et milite illic, et pecunia vacet. Cæs. 3. B. C. 76. M;ilites ab opere, integris mnnitionibus, vacabant. Cic. 1. Vat. D. 1. ad fin. Utrum Dii nihil agant, nihil moliantur, omni curatione et administratione rerum vacent. • 8. Quoniam vero qui negotiis carent, vitam otiosam agunt, vacare idem est interdum atque otiosum esse, cessare, nihil agere, esser ozioso, non aver che fare. Cic. 1 2. Aut 38. Tu, quoniam necesse nihil est, sic scribes aliquid. si vacabis. Id. 1 2. Fam. 3o. Quamvis occupatus sis, otii tamen plus habes: aut si ne tu quidem vacas, noli, etc. Id. Brut 78. a med. Nullum tempus illi inquam vacabat aut a forensi dictione, aut a commendatione domestica, aut a scribendo, aut a cogitando. Horat. 3. Od. 18. 1 1. Festus in pratis vacat otioso Cum bove pagus. * 9. Impersonaliter, vacat, otium est, tempus vacuum est. Virg. 1. Æn. 276. si prima repetens ab origine pergam, Et vaoet annales nostrorum audire laborum, etc. Ovid. 2. Trist. 2 1 6. Non vacat, exiguis rebus adesse Jovi. non ha tempo Giove di, etc. et 3. Pont. 3. i. Si vacat exiguum profugo dare tempus amico. Quintil. 1 1. 1. a med. Vacat mihi esse diserto. Ovid. 3. Amor. 1. 69. teneri properentur amores, Dum vacat. Plin. 1. ep. 1 o. sub fin. Quo magis te, cui vacat, hortor, illi te expoliendum permittas. Id. 3. ep. 18. Valde raro vacat Romæ, aut commodum est audire recitantem. et 9. ep. 16. Nobis venari nec vacat, nec libet. Juvenal. 1. 2 1. Si vacat, et placidi rationem admittitis, edam. • 1 o. /acat, licet, fas est. }'irg. 1 o. Æn. 625. Hactenus indulsisse vacat. Ejus vero perpetuus imitator Sil. 17. 373. sed percipe, conjux, Quatenus indulsisse vacet. • 1 1. Pacare alicui rei, aut in aliquam rem non est operam dare, attendere, incumbere, sed vacuum esse aliis omnibus negotiis, et tempus ac spatium habere ad unum aliquod faciendum, eui dicimus vacare: aver tempo per attendere. itaque ille dativus aut accusativus est communis commodi, non a verho pendens. Cic. 1. Divin. 6. De quibus quid sentiam, si placet, exponam, ita tamen si vacas animo. Ego vero, inquam, philosophiae, Qninte, semper vaco. Ovid. a. Amor 6. ag. } psittaco. Plenus eras minimo (cibo); nec præ sermonis amore In imuiros poteras ora vacare cibos. EXΆηνισμός, ora est id, m ac quoad oro . Justin. 38. 4. eaetr. Ut ne vacatur9s quidem bello suo putet. Plin. 3, ep. 5, a med. In itinere,

[graphic]
[ocr errors]

quasi solutus ceteris curis, huic uni vacabat. et 1. ep. 8. Ut vaccs sermoni, quem apud municipes meos habui. Vellej. 2. 1 14. Tan- quam distfactissimus ille tantorum onerum mole huic uni negotio vacaret "animus. Suet. Aug. 45. Quod inter spectandum libellis legendis ac rescribendis vacaret. Id. Gramm. 1. Vacare liberalibus disciplinis. Tacit. 1 6. Ann. 22. clientium negotiis. Claudian. 2. in Eutrop. 384. Aula choris epulisque vacat. Ovid. 3. Pont. 3. 33. dum canto tua regna, tuæque parentis, In nullum mea mens grande vacavit opus. q 1 2. /'acare se adeunti, est quod Itali dicunt lasciarsi visitare. Senec. Brev. vit. 2. Queruntur de superiorum fastidio, quod ipsos adire volentibus non vacaverint. q. 13. }'acare absolute est auscultare. Ovid. 2. Amor. 2. 2. Dum perago tecum pauca, sed apta, vaca. •I 1 4. Cum infinito. Stat. 8. Theb. 1 80. de Amphiarao. Et cum te tellus, fatalisque hora vocaret, Tu Tyrias acies adversaque signa vacasti Sternere. • 1 3. Particip. J'acans supra suo loco. /'acaturus §. 1 1. • 1 6. /'acui pro vacavi qnilam leg. apud Tertull. Pall. 4. sub init., Pudic. 8. eaetr. et advers. /alentinian. 9. * VÄCÜÄNÉUS, a, um, adject. idem fere ac supervacaneus. Vot. Tir. p. 54. Vacuus, vacuancus, vacuativus. IIic fortasse pro vacuativus legendum vacantivus. * VÄCùÀTiVUS, a, um, adject. V. vocem præced. VÄcÜÄTUS, a, uum, adject. vuotato, vacuo. Colum. 1 2. 5o. a med. Vacuata dolia. Aurel. /ict. Epit. 45. Sanguine vacuatus. Sil. 1 1. δ7 1. liceat non exhaurire rapacis Impensis belli vacuatos sæpe penates. Lucret. 6. 1 o 22. rarior aer Factus, inanitusque locus magis, ac vacuatus. VÄcÜÊ, adverb. inaniter, futiliter. Arnob. 5. p. 1 2 1. Inaniter, vacuie, et sine ulla substantia constituta sunt omnia. VÄCÜÊFÄCIO, is, feci, factum, a. 5. idem ac vacuo, vuotare, xavât». Vep. Cim. 2. ad fin. Scyrum, quam eo tempore Doiopes incolebant, vacuefecit. Macrob. 7. Saturn. 1 2. Venas inedia vacuefacere. � 2. Apud Lactant. 4. 1 7. vacuefacere circumcisiones, est tollere, abrogare. • 5. Apud /al. Maae. 4. 1. n. 1. fasces securibus vacuefacere, est e fascibus secures eximere. • 4. Vacuefacere alicui locum in coena, Macrob. 1. Saturn. 2. circa ined. locum in coena vacuum praebere. VÄCÜ£F ACTUS, a, um , particip. a vacuefacio : vuotato, xsvtoss:;. Cic. i Catil. 7. Quid quod adventu tuo ista subsellia vacuefacta sunt ? Aiii leg. vacua facta. Vep. Timol. 5. Novis civibns bello vacuefactas possessiones divisit. h. e. desertas, bello vastatas. /al. JMar. 2. 7. n. 1. Turpi atque erubescenda sentima vacuefactus exercut ;s. VÄCÜITAS, atis, f. 3. vuoto, vacuità, xsv6- /,;, inanitas. Vitruv. 2. 7. Ignis interveniorum ( in lapidibus ) vacuitates oecupans , • 2. Tempms, quo magistratus non sunt, interregnum, vacanza di sede. Brut. ad Cic. i 1. Fam. 1 o. Quantam perturbationem rerum urbanarum afferat obitus consulum, quantamque cnpiditatemi hominibus injiciat vacuitas, non te fugit. Âlii ieg. vacivitas, q*iam vocem V. suo loco. • 3. Translate est privatio, cessatio, privazione. Cic. 1. Fin. 1 1. Cum privamur dolore, ipsa liberatione et vacuitate omnis molestiæ gandemus. et 2. ibid. 1 1. et 1 2. Vacuitas doloris. Id. 3. Tusc. 1 4. a med. aegritudinis. Id. 1. Offîc. 2 1. ad fin. Magnitudo animi est adhibenda, et vacuitas ab angoribus. VÄCÜNÄ, æ, f. 1. Dea vacantium, sive otiosorum : vel potius agricolarum, qui post collectas fruges operum vacui eidem imprimis sacra fecisse narrantur. Ejus templa plura fuisse videntur praecipue apud Sabinos. Hinc Plin. 3. 1 2. 1 j. ad fin. Nar.amnis Tibearim petens, e morte Fiscello labens, juxta Vacunæ nemora. Acron ad illud Horatii 1. Ep. 1 o. 49. Haec tibi dictabaim post fanum puure Vacunae : hæc habet : Vacüna apud Sabinos plurimum coiitur. {Quidam Minervam, alii Dianam putaverunt, nonnulli.et Cererem esse dixerunt; sed Varro in primo rerum divinarum, Victoriam ait, et ea maxime hi gaudent, qui sapientia vincunt. Porphyrion ibid. Haec Dea incerta specie, ab aliis Diana, ab aliis Bellona habetur. «Ovid. 6. Fast. 3o7. Nam quoque cum fiunt antiquæ sacra Vacunae , Ante Vacunales stantque, caduntque focos. • 2. Hujusmodi nowmen deinde per jocum ad aliam significationem traductum videtur, utpote quæ vacationum Dea fuerit. Auson. epist. 4. 98. Quas si solveris, o poeta, nugas, Totam trado tibi simul Vacunam . /'et. Poe. sta apud Bonad. Carm. eae ant. Lap. 2. p. 556. Qui legis hæc, Divæ bonâ verba precare Vacunae, Nunc saltem vacuo donet ut esse mihi. VÄCÜNÀLIS. V. in voce præced. §. 1. VÄCÜO, as, a. 1. vuotare, xsváto, vacuum reddo, vacuefacio. 1Martial. 1 1. 15. Elysium liceat si vacuare nemus. Stat. 3. Theb. 642. Et Haghesin pütri vacuantem saecula penso. Colum. 3. 13. a med. Qui ripam erigijobeat, sulcumque vaéuari. Sidon, carm. 22. 197. vacuare colus, h. e, nere,

[ocr errors]

VACUUS VÄcüUS, a, um, adject. vuoto, vacuo, privo, xsvás, inanis, exhaustus, nudus, carens, expers: a vaco. Phaedr. 5. 5. Paulo ante vacua, turbam deficiunt loca. J'irg. 3. G. 1 og. aera per vacuum fegri. Id. 6. Æn. 269. domos Ditis vacuas, et inania regna. Liv. 5g. 1 4. Aliquam partem ædium vacuam facere. sgombrare, vuotare. öt Cic. 6. /'err. 2. Urbs vacua atque nuda ab his rebns. Cæs. 7. B. G. 43. Vacua castra hostium conspicatus. Hirt. B. Afr. 9. Ne oppida post se vacua relinqueret. h. e. sine præsidiis. Id. 8. B. G. 4ü. a med. Nequa pars GaHiæ vacua ab exercitu esset. Cæs. 2. B. G. 12, Oppidumi vacuum ab defensoribus. Liv. 42. 63. circa med. Vacua defensoribus moenia. Id. 5. 4 1. Vacuae occursu hominum viae. Cic. Univ. 4. a med. Nihil igni vacuum videri potest. Sallust. Jug. g5. Ager aridus, et frugirin vacuus. Mamert. Grat. act. ad Julian. i4. Romana urbs annonæ vacua. Senec. (£dip. 1 o 1 a. Vacui vultus. h. e. sine oculis. Cic. Marcell. 1 7. Gladius vagina vacuus. ύπαλλαγή. vagina gladio vacua. Sic Ovid. 4. Met. 1 48. Ense ebur vacuum. Stat. 1. Theb. 393. vacuum velamine pectus. h. e. nudum. Cels. 7. 5. n. 2. sub /in. Telum a spiculis vacuum educere. h. e. divulsuni, separatum. /irg. 2. G. 225. vacuis Clanius non æquus Acerris. disabitati, infrequentibus. q. 2. }'acuum abso!ute, inane, locus vacuus. Liv. 23. 3. sub fin. Pub!icani per vacuum irruper u nt. J'irg. 2. G. 287. in vacuum poterunt se extendere rami. h. e. in aera, in apertum. I.ucret. 1. 367. vacui minus intus habere. • 3. Aliquando vacuus est spatiosus, amplus, latus. Jirg. 2. Æn. ; G . Et jam porticibus vacuis, Junonis asylo, Custodes lecti Phœnix et dirus Ulyxes Praedam asservabant. Id. 1 2. ibid. 7 1 o. ut vacuo paruernnt aequore campi. Id. 2. ibid. 528. Porticibus longis fugit et vácua atria lustrat. • 4. Translate est expers, liber,. vacaiis, libero, privo, senza. Cic. 2. Divin. 1 1. Animus per somnum sensibus et cuiis vacuus. Id. 1 o. Att. 16. Consiiium periculo vacuum. Id. 4. Fam. %. Vacuus molestiis. Id. 2. Fin. 1 o. cupiditate et tiir;ore. Sallust. Catil. 5o. ab odio, amicitia, ira, atque misericordia. et ibid. 1 4. a culpa. Tacit. 6. Ann. 1 6. culpa. Cic. Brut. 9o. Dies nullus ab exercitationibus oratoriis vacuus. Id. 3. }'err. i 2. sub fin. Hos a nulla vacua a furto, scelere, crudelitate, flagitio reperictur. /d. 2. Invent. 7. a med. Animus a talibus factis vacuus et integer. Ter. Heaut. 1. 1. 38. Tempus nullum vacuum laboris. V. VA CIVUS in fin. Ovid. 1. Art. am. 642. vacuas cædis habete manus, Horat. 2, Sat. 2. 1 1 9. Vacuus operum.* Stat. 5. Theb. 644. animi. privo di coraggio. I 4, 5. Item immunis. Tacit. 1 2. Ann. 34. Vacui a srctiribus et tribntis. et ibid. 61. Omni tributo vacui in posterum Coi. Cic. 6. Ferr. i o. ad fin. Soli vacui, expertes, soluti ac liberi fuerint ab omni sumptu, molestia, munere. • 6. Absolute est minime occupatus, otiosus, ozioso, disoccupato, sfaccendato Cic. 1. Leg. 4. circa med. In longum, sermonem me vocas: quem tamen suscipiam, et, quoniam vacui sumus, dicam . Horat. 2. Sat. 3. 9. vultus erat multa et præclara minantis, si vacuum tepido cepisset viliula tecto. J'irg. 3. G. 3. Cetera quae vacuas tenuissent carmine mentes. Ter. Andr. 4. 2. 22. Dies mihi hic ut satis sit vereor ad agendum, ne vactium esse me nunc ad narrandum credas. Ovid. 3. Pont. t. 1 4 1. Nec rursus jubeo, dum sit vacuissima, quæras: Hirt. B. Aleae.

ut quacumque regione pugnaretur, integris viribus ad auxilium fe

pertes summa collium insederant, et pancitatem nostrorum vacui spernebant. Cic. 1 2. Att. 38. Animum vaeuum ad res difficiles scribendas afferre. h. e. omnis ægritudinis expertem . Id. 2. J'err. 9. Animo vacuo ac soluto cogitare aliquid. Horat. 1. Od. 6. 1 7. prœlia virginum Cantamus, vacui, sivé quid urimur. h. e. amoris expertes. Sallust. Jug. 56. ad fin. Póstquam Rutilium cgnse disse jam, et animo vacuum accepit. h. e. securum, otiosum ab animo ; • 7. }'acua pecunia, otiosa, h. e. quae fenori data non est; sed in árca sterilis manet. Scaevola Dig. i6. 3. 28. et African. ibid. 19. ' 5. 25. ad fin. Hæc dicitur etiam Vacans. • 8. J'acuum est, vacat. Sallust. fragm. apud Gell. g. 1 2. Postquam, remoto metu Punico simultates exercere vacuuim fuit. Tacit. 2. Hist. 38. Ubi subacto orbe, et aemulis urbibus excisis, securas opes concupiscere vacuum fuit. Capell. 1. p. g. At præscire Deis vacuum est. h. e. licet. • g. /acua sunt, quæ domino carent, vacanti. Cæs. 5. B. C. 1 12. Vaéuam possessionem. regni sperans. Tacit. 6. Ann. 4o. a med. Sacerdotia vacua contulit in alios. Id. 1 2. ibid. 5o. Vacuam Armeniam Rhadamistus invasit. h. e. sine rege. Id. Agric. 4o. Syriam pr9vinciam Agricolae destinari, vacuam jam morte Atilii Rufi consularis. et 13. Ann. 44. Mulier vacua. h. e. sine marito, vedova, libera. Sic Quintil. declam. 376. Vacuis indicere nuptias, non occupatis. h. e. innuptis, uxorem non habentibus. Liv. 27. 1 6. Vacuus equus. h. e. sine sessore. Alii leg. vagus. • 1 o, Sæpè apud JCtos leguntur va

, cua bona, hereditas, possessio, quæ a nullo possidentur: et vacare

2. Veteranas cohortes vacuas in celeberrimis urbis loeis habebaut,,

rendum opportunæ essent. Tacit. Agric. 37. Qui adhuc pugnæ exV AD ATICIUS

[graphic]

etiam dicuntur. V. VACANS §. 1. Cic. fragm. orat. pro Tull. (edente A. Peyronio) 1 7. Fines Acerronio demonstravit, neque tamen hanc centufiam Populianam vacuam tradidit. Inscript. apud Grut. 1 o81. 1. Statia Irene jus liberorum habens M. Licinio Timotheo donatiomis mancipationisque causa HS. N. I. mancipio dedit. libripende Claudio Dativo, antestato Cornelio Victore, inque vacuam ('ege eique vacuam) possessionem monumenti SS. (h. e. suprascripti) cessit, et adio (lege ad id) monumentum itum , aditum, ambitum atque haustum, etc. (V. apud Marin. Papir. diplom. p. 33 1. plura huc pertinentia). Cic. 3. Orat. 3 1. Nostra est omnis ista prudentiæ doctrinæque possessio, in quam homines, quasi caducam atque vacuam, abundantes otio, nobis occupatis involaverunt. Ovid. 2o. Heroid. 1 49. Elige de vacuis quam hon sibi vindicet alter. Si nescis, dominum res habet ista sùum. Horat. 1. Od. 5. 1 o. Qui semper vacuam, $emper amabilem sperat. h. e. sibi uni vacantem, et a nullo alio amatore occupandam.' • 1 1. In vacuum venire, heredem succcdere bonorum vacantium, primo herede mortuo. Id. 2. Sat. 3. 47. leniter in spem Adrepe officiosus, et ut scribare secundus Iieres, et siquis casus pueruin egerit Orco, In vacuum venias. ° 1 2. Pendere in vacuum dicitur, qui cum solvendo non sit, bona ejus venalia proscribuntur, tanquam si vacua sint , et dominum quærant. Suet. Claud. g. eaetr. V. PENDEO § 22. $ 13. /'acuus, inanis, futiiis. Petron. Satyr. 1 o2. Sine causa spiritmm , tanquam rem vacuam, impendere, mie vos quidem velle existimo. Tacit. 1. IHist. 3o. Si respüblica, et senatus, et populus vacua nomina sunt. 4lii leg. vana. Gell. 1 1. 1 5. a med. Vacua et inanis productio verbi. °| 14. Sup. J'acuissimus §. 6. * VÄDÄTICIUS, a, um. V. EVADATICILE. VÄDÀTUS, a, um, particip. a vador, qui vadimonio aliquem obstrinxit. Horat. 1. Sat. 9. 36. et casu tunc respondere vadato Debebat: quod ni fecisset, përdere litem. • 2. Passive est vadimonio promisso obstrictus, et translate devinctus, obligatus, obnoxius. Fulgent. de prisco serm. n. 5g. Vadatus, obstrictus, vel sub fidejussione ambulans: sicut Fenestella ait : Apud quem vadatus amicitiae nodulo tenebatur. Lucil. apud Von. 1. 26. Nec mihi amatore hooopu', nec tricoue vadato.' Plaut. Bacch. 2. 2. 3. Ita me vadatum amore vinctumque attines. Apul. 1 1. Met. Memineris, mihi reliqua vitæ tuæ curricula adasque términos ultimi spiritus vadata. Pacat. Paneg. Theodos. 17. Pythias et Damon, quorüm alter in amici morte se vadem obtulit, alter ad diem vadâtæ mortis occurrit. Adde aliquot loca Symmachi in epist. quæ congessit Bentlej. ad Horat. loc. cit. §. 1., ubi mallet legi vadatus, quemadmodum citatus respondere Latine saepissime dicitur. VÄDES. V. VAS, vadis. VADIMONIS Lacus, Lago di Vadimone, nunc Bagnaccio, et Vaviso appellatus, parvus admodum Etruriæ lacus vix III. mill. pass. a Tiberi fluv. Opacam habet silvam sibi innatantern , quæ nanquam diu ac noctu visitur eodem loco. Ejus meniinere Liv. 9. 25., Plin. 2. 95. 96., Senec. 3. Quæst. nat. 23., Flor. 1. 13. ad fin. et Plin. jun. 8. ep. 2o. qui eum graphice describit. V. Fr. Oriolium in Bibliot. Ital. T. 1 1. p. 189.— 1 98. et T. 14. p. 35.—44., qui de ejus situ, hodierno nomine et conditione docte disputat. VÄDIMONIUM, ii, n. 2. promessa di conparire in giudizio, £YΎύς, ἐγγύη a:;, άμψsiz, sponsio sistendi se iii judicio ad diem praestitutam, per se, vél per ádvocatos, quod deserere non licet : a vas, vadis, ut patrimoniuim a pater, matrimonium a mater. itaque vadimonium alicui imponere, est necessitatem injicere comparéndi in jndicio, Vep. Timol. 5. Et vadimonium obire, est ad diem constit;itam se in judicio sistere, Cic. Quint. 1 6. eaetr., quo sensu idem ibid. dixit ad vadimonium venire `et Senec. ep. 8. a med. Non videor tibi plus prodesse, qiiam cum ad vadimónium advocatus descenderem ? /adimonium sistere, est idem ac obire, seu ad vadimonium venire. Vep. Attic. g. Fulviæ, cum litibus distineretur, tanta diligentia officium suum praestitit, ut nullum illa stiterit vadimonium sine Attico, hic spoiisor omnium rerum fuerit. Adde Cic. Quint. 8., et Caton. apu t Gell. 2. 14. Similiter vadimonium facere eodem sensu dicitur. Plaut. Epid. 5. 2. 1 9. Vadimonium ultro hic mihi facit. h. e. ultrq sc mihi óffert. Juvenal. 3. 2 q8. feriunt pariter: vadimonia deinde Irati faciunt. h. e. citant me in judicium , et vadimonium promittere cogunt. Lucret. 4. 1 1 1 6. Labitur interea res, et vadimonia fiunt. h. e. aere alieno oppressi dare vades coguntur creditoribus, et judicium subire. Concipere, vel capere vadimonium, est exprimere certam formulam sponsionis sistendi se, seu comparendi. Cic. 2. Q. Fr. 15. Negat enini, in tanta multitudine eorum, qui una essent, qnenquam fuisse, qui vadimonium concipere posset. Ovid. 1. Amor. 1 2. 25. Aptins hie capiant vadimonia garrula ceræ, Quas aliquis duro cognitor ore legat. /'adimonium pr-rjg; Κ promittere comparere in judicio ad diem præstitu0m. I /.

[ocr errors]

tam, per se, vel per advocatum. Cic. 7. Verr. 54. Hominem jubet Lilybæum vadimonium Venerio servo promittere. /adimonium constituere, est diem statuere, quo quis in judicio comparere debeat. Cic. Senect. 7. Omnia, quæ curant, meminerunt, vadimonia constituta, qui sibi, cui ipsi debeant. Differre vadimonium, est differre diem contentionis, quo reus in judicio comparere promiserat. Cic. 2. Att. 7. In hominem ire cupiebam, non mehel cule ut differrem cum eo vadimonium (nam mira sum alacritate ad litigandum) sed, etc. Id. Quint. 6. Quintius cum ceteris, quæ habebat, vadimonia differt. /adimonium deserere, est non comparere in judicio ad diem præstitutam, cader in contumacia. Cic. Quint. 23. a med. Vadimonium mihi deseruit, me fraudavit. Plin. præf. Hist. nat. a med. Inscriptiones, propter quas vadimonium deseri posset. h. e. inscriptiones librorum promittentes multa adeo festiva et magna, ut propter eorum librorum lectionem vadimonium deseri posset. /'adimonium missum facere, est vadimonii obligationem remittere, condonareque. Cic. Quint. 1 4. Qui postea quoque vadimonium missum fecerit. Res esse in vadimonium dicitur, cum vadimonium conceptum et constitutum est, suo tempore obeundum. Id. ibid. 5. sub fin. Itaque ex eo tempore res esse in vadimonium coepit. }'adimonium e$t mihi cum aliquo, vádimonio obstrictus sum alicui. Id. ibid. 18. Quid, si ista causa abs te tota per summam fraudem et malitiam ficta est? si vadimonium omnino tibi cum P. Quintio nullum fuit? Martial. 14. 135. Nec fora sunt nobis, nec sunt vadimonia nota. €. 2. Translate sumitur pro patratione incesti, quod privignus a noverca nefarie compellatus cautæ promissionis dilatione evitaverat, apud Apul. 1 o. Met. Perturbatus adolescens tale facinus exhorruit: ergo pollicetur, donec patris aliqua profectione liberum voluptati concederetur spatium. Sed impatiens vel exiguæ di!ationis mulier, marito persuadet, longissime dissitas festinare villulas. Quo facto, maturatæ spei vesania præceps, promissæ libidinis flagitat vadimonium. VÄI)0, as, a. 1. guadare, passare a guado, vado trajicio. Affertur a I.exicographis quibusdam locus [Pauli Dig. 8. 3. 38. Fiumine interveniente via constitui potest, si aut vado transiri potest, aut pontem habeat : secus autem, si vadari nequeat, sed pontonibns trajiciatur. Sed Torrentin., Haloand., Gothofred. et alii non habent illa secus autem , si vadari nequeat. Addunt etiam haec verba Solini, sed non indicato loco: Flümen, quod propter brevitatem facile vadari poterat. •| 2. Certior est /'egetii locus 2. Milit. 25. a med. Flumina, quæ sine pontibus vadari nequeunt. VÄDO, is, si, sum, n. 3. andare, camminare, 3αζγω, εῦμα, eo, ambulo : a py Græca voce allata, quæ est ab inusit, ßáto, et ßóìo. Cic. 4. Att. 1 o. Pompejus ifi Cumanum venit. Ad eum postridie mane vadebam. Ovid. 1 1. Met. 137. Vade, ait, ad magnis vicinum Sardibus amnem. Cic. 1 4. Att. 1 1. e.rtr. Lentulus hodie apud me: cras mane vadit. sen va. J'irg. 1 1. Æn. 1 76. Vadite, et hæc memores regi mandata referte. Plin. 6. 34. 39. Sequens circulus incipit ab India, vadit per medios Parthos, etc. passa. Et 5. 26. 2 1. Euphrates in Mesopotamiam vadit per ipsam Seleuciam . scorre. <| 2. De iis, qui alacres, magnis passibus, et cum impetu eunt. Liv. 2. 1 o. Vadit inde in primum aditum pontis. Id. 7. 24. Inferenda sunt signa, et vadendum in hostem. /'irg. 2. Æn. 358. per tela per hostes Vadimus haud dubiam in mortem. Id. 4. ibid. 223. Vade age, nate, voca Zephyros, et labere pcnnis. Ovid. 1. Art. am. 38 1. Non ego per præceps et acuta cacumina vadam. Tacit. 3. Hist. 41. Nec vadere per hostes tam parva manu poterat. Id. 14. Ann. 8. Alii, quantum corpus sinebat, vadere in mare. Justin. 1 1. 1 2. Darius cum quadringentis millibus peditum obviam vadit Alexandro. Ovid. 6. Fast. 6o3. Corpus ut aspexit, lacrimis auriga profitsis Rcstitit. hunc tali corripit illa sono: Vadis ? an exspectas, etc. vai tu innanzi ? et Virg. 6. Æn. 263. Ille ducem haud timidis vadcntem passibus æquat. Flor. 2. 7. a med. Aous amnis per abrupta vadens . • 3. Translate. Plin. 2. 7. 5. Sedere cœpit sententia hæc : pariterque et eruditum vulgus, et rude in eam cursu vadit. • 4. Particip. /adens §. 2. • 5. Praeteritum vasi est in composi-. tis evasi, perva si : et præterea Tertull. Pall. 3. a med. Ea tempestate Osiridis, qua ad illum ex Libya Hammon vasit. VÄDOR, aris, atus sum, dep. 1. citare in giudizio con sicurtâ, Χλητεύω , est alicui denunciare, ut in jus veniat, ejusque rei vades, seu sponsores ab eo postulare, ne fallat. Plaut. Pers. 2. 4. 18. Vadatur hic me. Pae. Utinam vades desint, in carcere ut sis. Cic. Qaint. 1 9. Debere tibi dicis Quintium, procurator negat: vadari vis, promittit: in jns vocas, sequitur: judicium postulas, non recusat. Id. ibid. 6. Se jam neque vadari amplius, neque vadimonium promittere: siqnid agere secum velit Quintius, nofi recusare. Hic, cum rem Gallicanam cuperet revisere, hominem in praesentia non vadatur. Ita sine vadimoaio disceditur. Liv. 3. 13. a med. Tot va

[ocr errors]
[ocr errors]

άibus accusator vadatus est reum. Ovid. Remed. am. 665. Jamque vadaturus, lectica prodeat, inquit, etc. •| 2. Docet Diomed. 2. p. 445. Putsch. esse verbum commune, et passive quoque usurpari. $w.vADATUS §. 2. q. 3. Particip. /adaturus §. i. VÄDÖSUS, a, um, adject. di acqua bassa, pieno di guadi, guadoso, διαβατός, mare aut flumen vada frequentia habens, quæ vadi, ac transiri pedibus possunt. Cæs. 1. B. C. 23. a med. Aggerem ab utraque parte litoris jaciebat, quod his locis erat mare vadosum. Sallust. Jug. 8o. de Syrtib. Proxima terræ præalta sunt : cetera, uti fors tulit, alta; alia in tempestate vadosa. Liv. 37. 14. in fin. Ostium portus in fluminis modum longum, et angustum, et vado. sum. /irg. 7. Æn. 728. Vadosus amnis. Solin. 52. Ganges ubi vadosissimus est. Kal. Maae. 8. 7. n. 1. eaetern. Vadosa litora. Plin. 6. 23. 26. Vadosa navigatio palustri similis, per eüripos tamen quosdam peragitur. h. e. periculosa, difficilis. • 2. }'adosæ aquæ apud Lucan. 8. 698. sunt agitatæ, fluctuantes, cujusmodi in vádis et fretis videmus. • 3. Sup. /adosissimus §. 1. VÄDUM, i, n. et Vadus, i, m. 2. acqua bassa, guado, guazzo, τέρος , τα β2zzÉa, locus in mari, aut flumine, ubi aquâ brevis est, et pedibus vadi ac transiri potest. Varr. apud Serv. ad 1. Æn. 1 1 5. Si ab aqua summa non alte est terra, dicitur vadus. Sallust. fragm. apud Von. 3. 265. Postquam tantas asperitates, haud faciIem pugnantibus vadum, cuncta hosti, quam suis, opportuniora videt. Cels. 2. 18. a med. Levior est piscis, qui ip aito, quam qui in vado vivit. Liv. 26. 45. ad fin. Acer vontus adeo nudaverat vada, ut alibi wmbilico tenus aqua esset, alibi genua vix superaret. Cæs. 1. B. G. 6. Rhodanus nonnu!lis locis vado transitur. /d. 5. B, C. 37. Prima die exercitum vado transducit. Id. 3. B. G. 13. Carinæ planiores, quo facilius vada ac decessum aestus excipere possent. Id. 1. B. C. 61. Partem aliquam Sicoris avertere, vadumique in eo flumine facere. et ibid. 83. sub fin. Illi vadum fluminis teritare, si transire possent. Plin. 8. 5. 5. Vadum fluminis experiri. Taeit. 1 2. Ann. 33. Præfluebat amnis vado incerto. Id. 2. ibid. 1 1. Equitem vado transmittere. Id. ibid. 68. flumen penetrare. et ibid. 23. Insulæ per occulta vada infestae. secche. et 4. Hist. 27. Cum navis per vada hæsisset. Ovid. 4. Fast. 3oo. Sedit limoso pressa carina vado. • 2. Interdum sumitur etiam pro fundo, fùndo. Plin. 32. 6. 2 1. Osti ea neque in luto capta, neqüe in arenosis, sed solido vado. Id. 3. prooem. ad fin. de freto Gaditano. Frequentes tæniæ candicantis vadi carinas territant. • 3. De fundo `putei. Id. 3 1. 3. 23. Ut illa vado exsiliat vena, non e latcribus. Phaedr. 4. $. vulpecula evasit puteo. Hircumque clauso liquit haerentem vado. • 4. Poetæ usnrpant de ipsa aqua maris aut fluminis. /irg. 5. Æn. 1 58. longa sulcant vada salsa carina. Catull. 64. 58. juvenis fngiens pellit vada remis. Horat. 1. Od. 3. 24. Non tangenda rates ^ransiliunt vada. Senec. Hippol. 181. Sic cum gravatam navita adversa ratem Propellit unda, cedit in vanum labor, Et victa prono puppis aufertur vado. h. e. cursu fluminis. Id. Phœniss. 1 1 6. torta rapidus ducit Ismenos vada. et ibid. 6o4. trahens opulenta Pactoliis vada, Inundat auyo rura, Id. Herc. Fur. 68o. Plaéido quieta labitur Lethe vado. Id. Med. 762. Violenta Phasis vertit in'fontem vada. Ovid. 4. Pont. 9. 2. Mittit ab Euxinis haec tibi Naso vadis. ^ 5. Tentare vadum, translate. Id. 1. Art. am. 457. cera vadum tentet rasis infusa tabellis. h. e. aditum exploret, negotium amato. rium aggrediatur. • 6. Res est in vado, h. e. in tüto : quia ut in aito magni fluctus, sic ubi aqua brevis est, nullus tempestatis timor: è in sicuro, è fuor di pericolo. Ter. Andr. 5. 2. %. omnis res est jam in vado. Plaut. Aul. 4. 1 o. 75. Hæc propemodum jam esse in vado salutis res videtur. Adde jj 1. 2. 81. • 7. Emergere e vado, maximam rei difficultatem superare : qnia navigantes, ubi brevis est aqua, non sine metu ac disérimine sünt, ne impingat navis, aut hæreat. Cic. Coel. 2 1. Sed quoniam emersisse jam e vadis, et scopulos prætervecta videtur oratio mea, perfacilis mihi reliquus cursus ostenditur. • 8. /adus adjective, vadosus. Mela 2. 5. a med. A'ax ex Pirenaeo monte degressus, qua sui fontis aquis venit, exiguus vadusque est. Alii leg. vadosus. VÄDUS, a, um. V. vocem praeced. §. 8. VÆ, ahi, guai, oùai, interjectio dolentis, et malum denuntianiis, aut timentis : a voce Graeca allata, Horat. 1. Od. 13. 1. cnm u, Lydia, Telephi Laudas brachia, væ! meum Fervens difficili bile tumet jecur. /irg. g. Ecl. 28. Mantua vae! miseræ nimium vigina Cremonæ. Plaut. Mit. 2. 3. 51. v;e verbero ! edepol tu qui$eg cæcus. Ter. Eun. 4. 4. 41. Væ mihi ! etiam nunc hon Ä. indignjs nos esse irrisas módis. Id. Heaut. 2. 3. q. (et Plaut. Amph. 2. 2. 94.) Væ misero mihi! quanta de spe decidi! Plaut. Rud. 2. 3. 44. Væ capiti, atque £tati tuae ! et Asin. 2. 2. 7. Væ illi, qui tam indiligenter observavit januam ! Ia. Capt. 5. §. 1 1 8. Væ illis virgis miseris, quæ hodie in tergo morienta; meo f Id. Men. a. 2.5. Wæ ter.

V AGENSIS

go meo! Martial. 5. 33. si sciero, væ tibi, causidice. . • a. J'æ victis, proverb. Liv. 5. 48. Auditaque intoleranda Romanis vox, væ victis esse. che i vinti non si debbono aspettare se non di peggio. Adde Plaut. Pseud. 5. a. 1 g., Flor. 1. 13. a med. et }'arron. qui victis unam inscripsit e Satyris suis. Festus in Ke, pro /ae. Væ victis in proverbium venisse existimatur, cum Roma capta a Senonibus Gallis, aurum ex conventione et pacto adpenderetur, ut recederent : quod iniquis ponderibus exigi a Barbaris querente Appio Claudio, Brennus rex Gallorum ad pondera adjecit gladium, et dixit, væ victis. Quem postea persecutus Furius Camillus, cum insidiis circumventum coiicideret ; et quereretur, contra foedus fieri, eadem voce remunerasse dicitur. • 3. Cum accusat. Plaut. Asin. 2. 4. 75. Væ te ! Senec. Apocoloc. ante med. Vae me ! puto, concacavi me. • 4. Apud Fest. scribitur ve sine diphtbongo : et ita series ibi litterarum postulat. Sed obstat ipsa vocis origo, et usus. V. supra in §. 2. VÆNÉO. V. VENEO. VÄFELLUS, a, um, adject. diminut. vafri, astutello, furbetto. ITestus in voce Altellus. Sicut fit diminutive a macro macellus, a vafro vafellus, ita ab alterno altellus. VÄFER, fra, frum, adject. sottile, astuto, scaltrito, δύλιος, τανcÜ3yo;, subtilis, callidus, astutus. Cic. 3. de rep. apud Von. 1. jo. Non sunt in disputatione vafri, non veteratores, non malitiosi. Horat. 2. Sat. 2. 131. Illum aut nequities, aut vafri inscitia juris Postremuin expellet. Ovid. ao. Heroid. 2g. Dictatis ab eo feci sponsalia verbis, Consultoque fui juris amoré vafer. Cic. 1. Vat. D. 15. Jam vero Chrysippus, qui Stoicorum somniorum vaferrimus habetur interpres, etc. Senec. ep. 48. ante med. Interrogationes vaferrimas struere, Horat. 2. Sat. 5. 23. captes astutus ubique Testamenta senum : neu, si vafer unus et alter Insidiatorem præroso fugerit hamo, Aut spem deponas, etc. Martial. 6. 64. Stigmata nec vafra delebit Cinnamus atte. h. e. solerti. Id. 1 2. 66. Vafra arte emptorem corrumpere. Pompon. apud Von. loc. cit. Lingua vafra. /al. Maae. 7. 3. n. 8. eaetern. Annibalis vafri mores. Gell. 7. 3. a med. Vafra ei fallaciosa argumenta. Hieronym. ep. 38. n. 5. Cavillentur vafriora licet, et pingui aqualiculo fårtos circumferant homines. • 2. Est etiam cognömen it. Inscript. apud Marin. Frat. /1rv. p. 55o. L. Galerius Vafer. • 3. Comp. /afrior, et Sup. /aferrimus §. 1. VÄFRÄMENTUM, i, n. 2. astuzia , calliditas. Val. Maae. 7. 3. n. 2. eaetr. Quantum imperium quam parvo interceptum est vaframento! et n. 4. Lampsacenæ urbis salus unius vaframenti beneficio constitit. et n. 7. Huic vaframento consimilis illa calliditas. VÄFRÉ, advérb. sottilmente, astutamente , τανουργως , subtiliter, astute, callide. Cic. 4. Verr. 53. Nihil sane vafre, nec malitiose facere cònatus est. Val. Maae. 7. 3. n. 2. eaeur. Tam vafre telluri impressum osculum. VÄFRICÌÀ, aut Vafritia, æ, f. 1. sottigliezza, acutezza, accortezza, calliditas, acumen. Senec. ep. 49. circa med. Non vacat mihi verba dubie cadentia consectari, et vafritiam in illis meam experiri. - VÄGÄBUNDUS, a, um, adject. vagabondo, ci\jtms, £λανος, qui sedem stabilem nullam habet, sed modo huc, modo illuc aberrat, vagus, erro, errabundus. Solin. 5. a med. Flamma flexuosis excessibus vagabunda. Augustin. 5. Confess. 6. Per annos ferme novem, quibus eos vagabundtis audivi. Adde 13. ibid. 5.: nam quod quidam afferunt ex Senee. /it. beat. m 2. a med. pro vagabundus rectius reptabundus legitur. • 2. Nimis licenter secundam corripit Dracont. 1. Herahem. 257. Cum vagabunda volat commotis plausibus ales. - VÄGANS, antis, particip. a vagor: vagante, τεριφερόμενος , qui vagatur. Cic. 2. Divin. 38. Volucres huc, et illuc passim vagantes • Horat. 3. Od. 1 4. 1 9. Spartacum siqua potuit vagantem Fallere $esta. Ovid. 3. Met. 35o. Narcissum pér dévia lustrâ vagantem Vidit. Lucan. 5. 2 1 2. totoque vagantia cíelo Lumina. Senec. Med. 6io. Vagantes scopuii. h. e. Symplegades. w *- w VÄGÂTIO, omis, f. 3. il vagare qua, e là, τλανη, τεριρο?d , άλῆ, actus vagandi. Liv. 5. 8. Neglectum Anxuri præsidium vagationibus militum et Volscos mercatores vulgo recéptando, proditis £*pente portarum custodibus, oppressumi est. Älii leg. yacàtionibu! multo rectius. Apul. de Deo §£ Nullis bonis sedibus, incerta vagatione, ceu quodam exsilio punitur. VÄGÈ, adverb. qua e là, πλάνομένω;, sparsim. Liv. 26. 39. ad fin. Qui vage cffusôs per agros palantesque adortus, etc. Auct; ad Herenn. 4. § 1. Quas idcirco non vago dispersimus, sed a superior!bus separavimus. Hd. 4. ihid. 2. Res varia: et dispares in tot poematibns sparsae et vage disject».

* VÂgeNSIS, e, adject. ad vagam seu Vaccam pcrtinens. Binas

[ocr errors]

hoc momine civitates habuit Africa, unam Numidiæ prope Cirtam a ASallust. Jug. 31. et 47. et Sil. 3. 259. memoratam : alteram Byzacenæ, de qua Hirt. B. Afr. 74. Hinc Kagenses, ium, sunt incolæ prioris, quos memorat Sallust. Jug. 72. et /agense oppidum utrumque nominat Plin. 5. 4. 4. Oppida civium Romanorum, Ucitana duo, majus et minus, Vagense. et moae. Oppida libera, Ulusubritanum, Wagense aliud, etc. VÄGIENNI, et Wagenni, orum, m. plur. 2. pop. Liguriæ montanæ, prope fontes Padi fl. ad radices Alpium. Horum primaria urbs erat Augusta Vagiennorum, quæ a multis creditur Saluzzo, circa ortum Padi. Plun. 3. δ. 7. et ibid. 2o. 24. Sil. 8, 6o7. Tum pernix Ligus, et sparsi per saxa Vagenni. VÄGiNÄ, æ, f. 1. fodero, guaina, astuccio, ferriera, xo\s6< , άφο$οxm, theca gladii. Plin. i6. 43. 84. Terebris vaginas ex oleastro, buxo, ilice, ulmo, fraxino utilissimas fieri. Cic. 1. Catil. 2. Gladius in vagina reconditus. Id. Marcell. 6. Gladius vagina vacuus. Id. 2. lnvent. 4. a med. Giadium e vagina educere. /irg. 4. Æn. 679. et 6. ibid. 26o. vagina eripere. et 1 o. ibid. 475. Vaginaque cava fulgentem deripit ensem. Ovid. 4. Fast. g29. Vagina ducere ferrum . et 2. ibid. 792. liberare. IVep. Datdm. 1 1. nudare. }(al. Mar. 8. 9. n. 2. vaginæ reddere. Horat. 2. Sat. 1. 4o. ensis Vagina tectus. Claudian. Vupt. Honor. et Mar. 1 92. gladiosque tegat vagina minaces. •| 2. Translate est quævis Ttheca, ubi quippiam includitur, et exire potest. /arr. 1. R. R. 48. Spica in tritiëo tria habet continentia, granum, glumam, aristam, et etiam primitus spica cum oritur, vaginam. guscio. et sub fin. Aristæ primitus cum oriuntur, neque plane apparent, qua snb latent herba, ea vocatur vagina, uti qua latet conditum gladium. et ibid. 32. Frumentum dicunt quindecim diebus esse in vaginis, quindecim florere, quindecim exarescere. (Adde Cic. Senect. 15.) Plin. 1 9. δ. 24. Cucurbita omni modo fastigatur vaginis maxime vitilibus,`conjecta in eas postquam defloruit. Id. 8. 1 5. 1 7. Pardos, pantheras, leones et similia, condito in corporis vaginas unguium mucrone, ne refringatur hebeteturve, ingredi. Id. 9. 8. 8. Delphinus pinnæ aculeos velut vagina condens. Id. 1 1. 37. 77. Omnia principalia viscera mem. branis propriis, ac velut vaginis inclusit providens natura. Id. 7, 52. 33. Corpus velut vagina animæ. •| £ Turpicula allegoria est apud Plaut. Pseud. 4. 7. 85. Conveniebatne in vaginam tüam machæra militis?'h. e. mentula militis in podicem tuum. VÄGiNÜLÄ, æ, f. 1. xo\scipiov, párva vagina. Plin. 18. 7. 1 o. n. 7. Et far in vaginulis servant ad satus. nella buccia. VÄGIO, is, ivi, itum, n. 4. vagire, μινυρίζο, κνύςομαι, ploro : proprium infantium, cum fletum emittunt. Est vox a sono facta. /arr. apud Gell. 16. 1 j. Icgircoque vagire dicitur, exprimente verbo sonum vocis recentis. Cic. Senect. 23. Quod siquiis Deus mihi largiatur, ut ex hac ætate repuerascam, et in cunis vagiam. Ovid. 2. Fast. 495. Vagierant clamore pari : sentire putares. Alii leg. vagierunt. Id. 6. ibid. 146. At puer infelix vagií, opemque peiit. et 4. ibid. 207. resonat tinnitibus Ide, Tutus ut infanti vagiat ore puer. Ter. Hecyr. 4. 1. 2. Audire vocem pueri vagientis. Stat. 4. Silv. 8. 39. cumque tibi vagiret tertius infans, etc. Sunt qui leg. vagitet, ut sit frequentat., ut dormito a dormio. • a. /arr. 6. L. I.. 5. ad fin. docet, ut mugire a vitulo, et bovare a bove, sic vagire ab hædo tractum esse. (V. Ovid. 15. Met. 466.) Subdit autem hunc „ versum Ennii : Clamos ad cælum volvendu' per æthera vagit. Ubi videtur Ennius loqui de clamore edito a militibus in acie ànte pugnam, ut adnotavit Hieronym. Columna. _ •| 3. Lepori tribuit, et primam corripit Auct. carm. de Philom. 6o. Glaucitat et eatulus: at lepores vagiunt. • %. Particip. /agiens §. 1. VÄGiTÄNUS. V. VATICANUS §. 1. VÄGiTO. V. VAGIO §. 1. VÀGiTUS, us, m. 4. vagito, κλαυ§μυρισμός, fletns infantium. Ovid. 1 1. Heroid. 85. Vagitus dedit ille miser (sensisse putares) Quaque suum poterat voce rogabat avum. Plin. 7. præf. Natura hominem nudum natali die abjicit ad vagitus statim et ploratum. Quintil. 1. 1. a med. Vagitum edere. Ovid. 15. Met. 466. Aut qui vagitus similes pueriiibus hædum Edentem jugulare potest. Martial. 9. 2 1. Felix, quæ tantis sonuit vagitibus, et quæ Vidit reptantes, sustinuitque manus. • 2. De ejulatu et gemitu quiritantis ex dolore. Cels, 7. prooem. a med. Chirurgus perinde faciet omnia, ac si nullus ex vagitibus alterius affectus oriretur. VÄGO, as. V. in voce seq. §. 4. VÄGOR, aris, atus sum, dep. 1. andare qua e là, andar vagando, andar attorno, vagare, τεριp$pogzv, i\αναομαι, huc atque illuc feror, oberro, passim volito, erro. Auct. ad Herenn. 4. 39. Volitabit et vagabitur toto foro. Cic. 1 1. Phil. 2. in fin. Tota Asia

[ocr errors]

vagatur, volitat ut rex. Id. 2. Divin. 38. Aves huc i!luc passim vagan

tes. Caes. 1. B. C. 59. Illi perterriti virtute equitum minus libere, mi

VAGUS 579

nus audacter vagabantnr. Id. 4. B. G. 6. Germani latius vagabantur. et ibid. 4. Usipetes agris expulsi, et multis locis Germaniæ triennium wagati, ad Rhenum pervenerunt. Sallust. Catil. 6. Qui Æaea duce profugi sedibus incertis vagabantur. /'arr. 5. L. L. 3. anle med. Tybicines feriati per urbem vagantur. Liv. 3. 5. a med. Qui populabundi in finibus Romanorum vagabantur. Hirt. 8. B. G. 3a. Liberam vagandi latrocinandique facultalem habere. Id. B. Afr. 62. a med. Egressi remiges, passimque in litore vagantes. Ju»tin. 25. δ. Non contentus in publico vagari, sed potare. / irg. δ. G. 54o. Nunc interque canes, et circum tecta vagantur. Suet. Ver. 26. Circum vicos vagabatur ludibundus. Tertull. 4 nim. 44. Anima in somno carebat, quasi per occasionem vagaturi hominis proficiscente de corpore. •| 2. Cum accusat. Propert. 2. 2 1. 2 1. Ino etiam prima terras ætate vagata est. terris habent quidam libi i : sed Broukus. terras defendit. Est autem vagata pervagata. Similia sunt maria ambulare, terras navigare apud Cicer. et fugere et refugere vias apud /irg. 1 2. Æn. 795. ° 3. Translatê. Cic. 2. Of. fic. 2. a med. Quorum vagetur aniiuus errore, nec habeat unquam quid sequatur. Id. 4. Acad. 2o. ad /ia. Eo fit, ut errem, et vager latius. Id. 1. Orat. 48. Ne vagari et errare cogatur oratio. et 3. ibid. 44. ertr. Ut verba neque alligata sint quasi certa aliqua lege versus, neque ita soluta, ut vagentur. Id. Marcell. 9. a med. Vagabitur modo nomen tuum longe atque late : sedem quidem stabilem, ct domicilium certum non habebit. /irg. 2. Æn. 17. Votum pro reditu simulant. ea fama vagatur. Ovid. 1 2. Met. 54. Mixtaque cum veris passim commenta vagantur Millia rumorum. Plin. 5. 5. 5. Vagantes Græciæ fabulæ. h. e. modo hoc, modo aliud narrantes. Plin. alter 4. ep. 22. in fin. Viennensium vitia intra ipsos residunt, nostra late vagantur. • 4. Olim et positio activa in usu fuit. /arr. apud Von. 7. 2. Quæ cum choro pari vagarunt. Enn. ibid. Arbores vento vagant. Pacuv. ibid. Recepta exsul incerta vagat. Plaut. Mil. 2. 5. 14. Quæ circum vicinos vagas. Ita legit IVon. ibid., alii vaga es. Adde 4ccium, Seren., Turpil., Pompon. apud IVon. ibid. et Prudent. 6. Cathemer. 2g. Quiddam addunt Liviüm, et Tacit., sed in his incerta est lectio." • 5. Particip. }'agans §. 1. et 3. et supra suo loco. /agaturus §. 1. VAGOR, oris, m. 3. vagitus, ejulatus, clamor. Festus: Vagorem pro vagitu Ennius libro sextodecimo : Qui clamos oppugnántes vagore volamti. Lucretius libro secundo (v. 576.) Et süperántur item : miscetur funere vagor, Quem pueri tollunt visenies luminis oras. Adde Von. 2. 899. VAGÜLÄTIO, onis, f.3.Tin Lege XII. Tabularum significat quæstionem cum convicio. Festus. V. OBVAGULATUM. VAGÜLUS, a, um, adject. diminut. vagi. Spartian. Hadrian. 25. de eod. Moriens hos versus fecisse dicitur: Animula vagula, blandula, Hospes, comesque corporis, Quæ nunc abibis in loca, etc. Sunt qui a vagio ducunt, ut sit querula ob vicinam discessionem a corpore. VAGUS, a, um, adject. vagante, vagabondo, vago, τλανήτης, vagans, oberrans, huc illuc discurrens. Cic. Cluent. 62. a med. Quin vagus et exsul erraret, atque undique exclusus Oppianicus. Sallust. Jug. 2 1. et 22. Gætuli vagi, palantes, quas nox coegerat, sedes habebant. Tibull. 1. 3. 4o. Vagus navita . Ovid. 3. Art. am. 4 18. Sæpe vagos extra limina ferte pedes. Horat. 4. Od. 4. 2. Aves vagae. Id.3,ibid. 29. 24. Vagi venti. Id. y. ibid. 34. 9. vaga flumina. Tibull. 2. 6. 3. et 2 1. æquora. Ovid. 1. Met. 5g6. flumina. Horat. 1. Od. 28. 23. arena. h. e. quæ vento dispergitur. Id. 1. Sat. 8. 2 1. luna. Tibull. 4. 1. 2 1. Vagus aer. Id. ibid. 76. sol. Cic. Univ. 1 o. circa med. Sidera, quæ infixa cælo non moventur loco, et quæ vaga et mutabili ratione labuntur. Id. 5. Fin. 2o. a med. Motus soluti et vagi a natura bestiis tributi. Propert. 2. 18. g. et Ovid. 2. Met. 673. vagi crines puris in frontibus errant. h. e. $oluti et pendentes. Ovid. 1. Art. am. 516. Nec vagus in laxa pes tibi pelle natet. V. FOLLEO cum deriv. Senec. Tranquill. 2. Peregrinationes vagas suscipere. Martial. 7. 39. Discursus varios, vagumque mane. h. e. matutina discursio obeundarum salulationum causa , Plin. 1 1. 37. 76. Fel toto corpore vagum, colorem quoque oculis aufert. h. e. spargens se per totum corpus. •I a. Cum genipvo. Catull. 63. 4. Stimulatus ubi furenti rabie, vagus animi.Th. e. §x£pov , idem ac amens animi. •| 3. Translate est inconstans, instabilis, incertus. Cic. 2. IVat. D. 1. De Diis immortalibus habere non errantem et vagam , sed stabilem certamque sententiam. Id. Mil. 26. Vide, quam sit varia vitæ commutabilisque ratio, quam vaga volubilisque fortuna. Martial. 2. go. Quintiliane, vagæ mederator summe juventæ. Propert. 1. 5. j. Non est illa vagi§ similis collata puellis. h. e. inconstantibus in amore, et modo húic, modo illi se dantibus: “ 4. Item solutus, liber, nulla certa lege consuricius. Cic. Orat, 25. de numero oratorio. Solutum quiddam sit,

« НазадПродовжити »