Зображення сторінки
PDF
[merged small][ocr errors][merged small][merged small][merged small][ocr errors][ocr errors]
[ocr errors]

stigatio, inq«isitio: a scrutor. Apul. g. Met. suâ fin. Postremum magistratibus placuit obstinate dehegantem scrutiuio detegere. SCRUTO, as, a. 1. idem ac scruior, apud antiquos, teste Priscian. 8. p. 799. Putsch. et IVon. 7. 6. Gloss. Philoæ. É;. Scruto. W. a. Passive TAmmian. 28. 1. ante med. Non nisi süppliciis acrioribus perniciosa facinora scrutari posse, vel vindicari. : SGRÜTOR, aris, atus sum, dep. 1. frugare, frugolare, ricercdre, far la cerca, êástαςω, ἐpsuváto, Jiligenter rimior, perscrutor. Videtur esse a scrutis, quasi sit ita in loco aliquo prætentare, et versare omnia, ut etiam scruta misceantur. Unde Gloss. Philor. Tgursúsv, scrutatur. Petron. Satyr. 33. Serutari paleam coeperunt, erutaque subinde ova divisere convivis. et ibid. 3. Arundine omnia foramina parietum scrutatur. Cic. }'atin. 5. Cum omnium domos apothecas, naves furacissime scrutarere. Sallust. Jug. 1 2. Scrutari loca abdita, clausa effringere. Cic. Pis. 26. L. Crassus spicuiis prope scrutatus est Alpes, uti, ubi hostis non erat, ibi triumphi causami aliquam quæreret. Stat. 1. Theb. 426. scrutatur et intima vultus Jnca mafius. Senec. (Edip. g65. Scrutatur avidus manibus unci3 lumina. Id. Med. 1 o 13. et Lücan. 8. 557. Gladio scrutari viscera. Tacit. 3. Hist. 27. Disjectam fluitantemque testudinem lanceis contisque scrutantur, donec soluta compagè scutorum, etc. Id. Germ. 45. Scrutari mare. pescare. et 1. j;; 61. occulta saltuum. riconoscere, scoprire, spiare. 8ic Plin. 5. 1. 1. Scrutandi orbis gratia, classe circumvectus. Senec. Thyest. 498. canis presso vias Scrutatur ore. fiuta, braccheggia. et Plin. 8.T4o. 61. canis Scrutatur feræ vestigia, atqua persequitur. Horat. 2. Sat. 3. 276. Scrutari ig; gladio. V. GLADIUs'§. 7. • a. Translate. Cic. 1. Q. Fr. 1. 3. ad fin. Scrutari omnes sordés, excutere unumquemque. Tacit. 4. Hist. 55. animum alicujus. et 16. Ann. 5. nomija ac vultus, alacritatem, tristitiamque coeüntium. Senec. 5. Ira 36. Totum diem mecum scrutor, facta ac dicta mea remetior. esamino. et Juvenal. 2. 44. respice primum, Et scrutare viros. esamina. • 3. Item quæro, inquiro, investigo, cercare, indagare, investigare. Plin. 35. 6. 1 9. Scrutari inter saxa venas melini. Claudian. 1. Rapt. Pros. 17a. ventus Offenso per saxa furit rimosa meatu, Dum scrutatur iter. h. e. quaerit exitüm. •I 4. Translate. Cic. Partit. 3. Argumenta scrutari et quærere ex omnibus locis. Plin. 4. ep. 3o. extr. Scrutare causas, quæ tantum miraculum efáciunt. Tacit. 1 2. Ann. 52. Scrutari finem principis per Chaldæos. et 16. ibid. 14. a med. fata alicujus. Horat. 1. Ep. 18. 37. Arcanum. neque tu scrutaberis illius unquam, Commissumque teges. Ovid. 15. Met. 136. fibras Inspiciunt, memtesque Deum scrutántur in illis. •| 5. Scrutari aliquem est cercar addosso, brancicare, manibus pertrectare, mum arma tecta, aut aliud quippiam sub veste habeat. Cic. Rosc. Am. 34. a med. Non excutio `te, `si quid forte ferri habuisti, non serutor. Suet. Kesp. 1 a. eaetr. Nam cohsuetudinem salutantes scrutandi, manente adhuc bello civili, omiserat. Adde Plaut. Aul. 4. 4. 24. et Nep. I)atam. 1 1. et V. SCRUTATOR §. a. Asin. Poll. ad Cic. 1 o. Fam.3 1. Qui locis omnibus dispositi scrutantur tabellarios, et retinent. Tacit. 3. Hist. 25. Scrutari semianimem. scil. expoliandi causa. •I 6. Particip. Scrutans V. supra suo loco. Scrutandus §. 1. * ScÜBÜLI, orum, m. plur. a. populi quidam hactemus ignoti, vel É? militum quoddam genus fuisse videntur. Eorum mentio haetur in Inscript. opt. notæ, apud Spon. Miscell. antiqu. p. 173., quæ nunc prope Pâtavium exsiat in Mus. Obiciano. Præf. Equifum alæ I §cubulorum. Alia apud Donat. 1 o. 2. Præf. alæ Scubulorum. Alia apud Murat. 8o4. 5. Eques alæ Scnbol. SCULNÄ, è, m. et f. 1. depositatório, mezzano, sequester, av)$mxopυλαζ. Gell. ao. 1 1. P. Lavinii liber est non incuriose factus. is in$criptus est, De verbis sordidis. In eo scripsit, sculnam ;ulgo dici, quasi seculnam: quem qui elegantius, inquit, l9quuntur, sequestrem appellant. Uirumqüe vocäbulum a sequendo factum est, quod ejus, "qui electus sit, útraque pars fidem séquatur.Scmlnam autem seriptüm esse in Logistorico M. Varronis, qui inscribitur Gatus, idem P. Lavinius in eódem libro admonet. Hæc Gellius. Macrob. 2. Saturn. 13. ad fin. sponsione contendit Antonius, dignus sculna Munatio Planco, qui tam honesti certaminis arbiter electuS est. scUI.PO, is, psi, ptum, a. 3. scolpire, ἄλύρα, γλαφό, cædendo imaginem aliqnam aut figuram effingo, scalpö. Digmed. 1. p. 574. Putsch. non ágnoscit: et `composita insculpo, ersculpo ducit a scalpo, ut inculco a calco. sed contra est aliorum consensus, et derivata sculptus, sculptura, seulptilis, sculptor, etc. Ovid. 1 o. Met. 243. niveumh mira feliciter arte Scuipit ebür. Alii leg. sculpsit, alii scalpsit. Vitruv. 1. a. a med. In éoronis denticuli sculpentur. Id. 4. ö. Sculpendum est cymatium Lesbium cum astragalo. Manil. 5. 5o4. Scülpentcm faciet sanctis laquearia templis. Apul. Florid. n. 15, Quem compeiio gemmis fabeirime fcu!pcndis laudcm magis ,

$6 SCUL P ONE E

quam opem quaesisse. Addunt Plin. 36. 4. 4., ubi tamen alii legunt scalpo. scULPöNÉ£, arum, f. plur. 1. zoccoli, nostrates vulgo sgdlma

[ocr errors]

ca, ex solido ligrio excavata , qualia erant x32 Jtts%αι Boeotiorum, ut Pausanias ei Eustathius indicant, quas xgoum:§%α vocat Polluae Onom l. 7. c. 22. et Hesychius. Cato R. R. 39. Sculponeas bonas alternis aíinis dare (familiæ) oportet. Plaut. Cas. 2. 8. 59. Emito sepiolas, lepadas, loligunculas, soleas. Ch. Qui, qnaeso, potius, quami sculpgneas, queis tibi batuatur os, senex nequissime? Nae vius apud Fulgent. de prisco serm. n. 2 1. Sculponeis batuenda sunt huic latera probe. •I 2. Fulgent, loc. cit. perperam ita interpreta. tus est hanc vocem : Sculponeas dici volunt cæstus plumbo ligatos: etenim jam motum est, veteres solitos fuisse soleis et sandaliis puerorum nates, et virorum caput commitigare. V. SANDALlUM §. 1. SCULPÖNÉÀTUS, a, umi, adjcct. sculponeis indutus. /'arro apud Von. 2. 73 1. Dum in agro studiosius ruror, adspicio Triptolemum sculponeatum bigas sequi cornutas. SCULPTILIS, e, adject. χνπτά;, qui sculpi potest, aut sculptus est. Ovid. 4. Pont. 9. 27. Signa quoque in seila nossem formata curuli, Et totum Numidae sculptife dentis opus. Prudent. 1 ο. ττερά atsp. 266. Forma in ære sculptilis. SCULPTOR, oris, m. 3. scultore, ηλύπτης, qui sculpit, scalptor. Plin. 36. 5. 4. n. 2. Jamtfuerat in Chio insula Malas sculptor, dein filius ejus Micciades. Id. 2g. 6. 38. Sculptores gemmarüm. Plin. alter 1. ep. 1o. De pictore, sculptore, fictore, nisi artifex judicare non potest. SCULPTÜRÄ, æ, f. 1. scultura, ηλυρή, ars sculpendi. Quintil. a. 2 1. Architectoniee in omnibus, quæ sunt ædificio utilia, versa*ur; cælatura, auro, argento, ære, ferro opera efficit; sculptura et. iam lignum, ebur, marmor, vitrum, gemmas, præter ea, quae supra dixi, complectitur. Plin. 16. 4o. 77. Habent in sculpturis facilita*em ficus et salix. /itruv. 2. g. circa med. Populus alba et migra, item salix, tilia, etc. in sculpturis commodam præstant tractabilita*em. Justin. 15. 4. Annulus ejusdem sculpturæ in lecto inventus est. Suet. Ver. 46. a med. Annulus, cujus gemmæ sculptura erat Proserpinæ raptus. SCULPTÜRÀTUS, a, um, particip. ab inusit. sculpturo, ad sculpturam pertinens. Venant. 9. carm. 15. Et sculpturata lusit in arte faber. - _ SCULPTUS, a, um, particip. a sculpo: scolpito, scalptus. Cic. 4. Acad. 31. ad fin. Non est e saxo sculptus, aut ex robore dolatus.

Alii leg. scalptus. Justin. 15. 4. Annulus, in cujus gemma ancora :

sculpta erat. Suet. Aug. 5o. Imago Dioscoridis manu sculpta. Quintil. i 2. 9. ad fin. Dicet scripta, quam re§ patietur plurima, et, ut I)emosthenes ait, si continget sculpta. Horat. 2. Sat. 3. 22. Quid sculptum infabre, quid fusum durius esset. Lucan. 3. 224. Sculptaque servabant magicas animalia linguas. • 2. Translate. Apul. a. Dogm. Plat. Naturæ lege in animo ejus sculptum sit, quod nihil $orum possit nocere sapienti. * SCULTÄTOR, oris, m. 3. chi fa la scolta, miles qui excubias agit. }'eget. 2. Milit. 1 7. Ferentaiii autem, armaturae, scultatores, sagittarii, funditores, hoc est levis armatura, adversarios provocabant. Alii leg. eod. sensu sculcatores, sed scultatores præstare videtur, ut corruptum sit ab auscultator. V. SCUTATUS §. 2. * SCULTÄTÖRIUS, a, um, adject. speculatorius. Cassiod. 2. Vatiar. 2o. Decernimus, ut quantas in Ravennati urbe scultatorias (scil. naves) potueris reperire, frumentis fiscalibus oneratas al nos usq*e perduces. Alii leg. sculcatorias, alii sulcatorias. V. vocem præced. * SCÜPI, orum, m. plur. 2. Σxoùrov, ita est appellata Moesiæ urbs, quæ nunc Uskub dicitur. Claudius Goth. apud Trebell. XXX. Tyrann. n. g. Pertulerunt ad me, qualis apud Scupos in pugnando fueris. Inscript. apud Grut. 8o. 2. P. Ælius P. F. Ælia Pacatus Scupis. Paulin. 'ï; carm. 17. 188. Ibis et Scupos patriæ propinquos IDardanus hospes. SCURRÄ, è, m. 1. buffone, βωμέλόχος, qui risum ab audientibus captat dictis jocularibus, vel corporis gestu, non habita ratione verecundiæ aut dignitatis. J'errius Flaccus (apud Festum in Scurræ) censet, scurram dictum esse quasi securram, a sequendo, ut is proprie scurra sìt, qui parasitico more divites hominés sectando, et ri$um movepflo victiim quaerat. Hoc tamen tanquam ineptum Id. Festus deridet ; quod mìhi non itidem videtur. `Etenim ôcurra etiam dicitur miles, qgia dùcis seu principis assecla est. V. infra §. 7. Cic. 5. Verr. 62. sub fn, Qui se §:urrain improbissimum existiihaii vult; qui a scurris, p9ti;is gladiator, quam scurra appellatus sit. • 2. Atque inde mimis h9c quoque ndincn tributum' ést, ut apud Juvenal. 13. 1 1 o. inimum agit illé, Urbani qualem facundus scurra

[ocr errors]

Catulli. Capitolin. J/er. 8. sub fin. Adduxerat secum et fidicinas, et fidicines, et histriones, scurrasque minarios, et præstigiatores, et omnia nancipiorum genera, quorum Syria, et Alexandria pascitur voluptate, prorsum ut videretur bellum non Parthicum, sed histrionicum confecisse. •I 3. Scurrae vocabantur etiam honiines urbani non rustici, sed comes et elegantes, qui assidue in urbe essent, nunquam in agris, fortasse quod sine cura et opere omni essent. Plaut. Most. 1. 1. 14. Tn urbanus vero. scurra, deliciæ populi, rus mihi tu objectas? Id. Epid. 1. 1. 13. Scurra es. Ep. Scio te esse quidem hominem militarem. Id. Trin. 1. 2. 165. Nihil est stultius, neque perjurius, quam urbani assidue cives, quos scurras vocant. Id. Truc. 2. 6. io. Non placet, quem scurræ lăudant, manipulares mussitant. Plin. 9. ep. i7. Nequaquam me delectat, si quid molle a cinædo, petulanis a scurra, stultuim a morione profertur. •| 4. Socrates, quod Atticorum more, dictorum leporibus, et cavillationibus delectaretur, et praecipue quod esset £3ovs Jtoy, scurra Atticus a Zenone est appeilatus. Cic. ì. Vat. D. 34. et Lactant. 3. 1 g. • 5. De scurra multo facilius dives, quam paterfamilias fieri potest, proverb. apud Cic. Quint. 1 7. sub fin. • ó. Scurrae descriptionem habes apud Horai. 1. Ep. 18. a v. 1 o. Quo addendum illud Plauti Poen. 3. 2. 33. Faciunt scurræ quod consuerunt, pone sese homines locant. h. e. locant se pone homines, eosque sectantur, mensæ gratia, Cymba velut magnas sequitur cum parvula classes, ut ait /irg. Cir. 479. Eosdem umbras vocat Horat. 2. Sat. 8. 22. • 7. Aliquando scurrae dicti sunt milites custodes corporis, et armigeri principis, quia ejusdem asseclæ sunt: V. supra in §. 1. scurræ etymon . Lamprid. Aler. Sev, 6 1. Unus ex Germânis, qui scurrarum officium sustinebat, ingressus dormientibus cunctis, etc. et ibid. 62. eaetr. Scurræ barbari manu periit. Id. Elagab. 33, a med. Nam, ut diximus, occisus est per `scurras. Supra c. 16. eaetr. et c. 1 7. dixerat occisum esse a militibus, et maxime prætorianis. Trebell. de XXX. Tyrann. 29. de Zenobia, sub fin. Nec collo aureum vinculum deerat, quod scurra Persicus præferebat. Salmas. ad Lamprid. loc. cit. ideo sic appellatos putat, quod non magis ab latere domini discederent, quàm scurræ et parasiti ab iis, quorum mensas sectabantur. Huc pertinet Inscript. apud Murat. 843. 2. Pomanio scurræ D. Poetil. Cor. Val. I. iteim Torq. I. don. etc., ubi vides militem, ea quidem strenuum, donatumque corona vallari et torque virtutis ergo, scurram, eo quod armigér esset ex decuria Poetilii, appellari. * SCURRiBILI§, e, adject. idem ac scurrilis. Jul. /ict. ArtJrhet. (edente A. Maio) 17. a med. Ridiculum nec nimis frequens sit, ne scurribile videatur; nec subobscenum, ne mimicum, etc. Hic locus sumptus est ex Cic. Orat. 36. V. SUBOBSCENUS. SCURRiLIS, e, adject. buffonesco, βωμολοχx£<, ad scurram pertinens, ridiculus cum turpitudine. Cic. 2. Orat. 59. Ne aut scurrilis jocus sit, aut mimicus. I • 2. Item facetus, urbanus. Val. Mar. 8. 8. n. 3. Ut enim in rebus seriis Scævolam, sic in scurrilibus luisibus hominem agebat. SCURRiLiTAS, atis, f. 5. buffoneria, βομόλοχία, turpis, et procax dicacitas, neque temporis, neque loci, neque personarum respeclum habens. Auct. dial. de Orat. 22. in fin. Foeda et insulsa scurrilitas . SCURRiLiTER, adverb. buffùnescamente, βωμολοχικό;, scurrarum more, procaciter. Plin. 4. ep. 25. Qui in tanta re, tam serio tempore, tam scurriliter ludat ? scURROR, aris, dep. 1. fare il buffone, buffùneggiare, βωμέλαχ$to, scurram ago. Horat. 1. Ep. 17. 1 ). Scurror ego ipse mihi , populo tu. • 2. Item alulor. nam scurræ ut in omnibus placeant, àssentari etiam solent. Id. ibid. 18. 1. metues, liberrime Lolli, Scurrantis speciem præbere professus amicum . . SCURRÜLÄ, ae, im. 1. diminnt. scurræ. A;/ul. 1 o. Met. Quidam praesens scurrula, date, inquit, huic quippiam meri. Arnou. ö. p. 2o6. Urbanus scurrula. SCÜTÄ, ae, f. 1. V. ScUTUM §. 5. scÜTÄLÉ, is, m. 3. pars fundæ, cui imponitur glans seu lapis mittendus: ita videtur appellata a scuti sed rhombi figura, quatm habet. Liv. 38. 2g. Centum funditores ab Ægio, et Patris, et Dymis acciti. A pueris ii, more quodam gentis, saxis globosis, quibus ferme arenæ immixtis strata litora sunt, funda mare apertum incessentes exercebantur. Itaque longius, certiusque, et validiore ictu, quam Balearis funditor, eo telo usi sunt: et est non simplicis habenæ, ut Balearica aliarumque gentium funda, sed triplex scutale crebris suturis duratum, ne fluxa habena volutetur in jactu glans, sed librata cum sederit, veluti nervo missa excutiatur. h. e. iis funda non simplici loro constat, sed in ejus medio sinus seu scutale est tribus quasi scutulis coriaceis sibi impositis, et crebris suturis duratum, in quo glans posita veluti tormento missa excutiatur. Ita lvcum interpretantur Gesnerus, et Ernestius, qui postremus eodeiu

[ocr errors]

SCUTARIU S

sensu interpretandum, atque ita legendum putat alterum looum I.iv. 42. 65. Funda media duo scutalia (alii omnes leg. funalia) imparia habebat; cum majori sinu libratum (spiculum) funditor habeha rotaret, excussum, velut glans, emicabat. •| 2. Forcellinus tamen cum aliis rectius censet, in prióre Livii loc. cit. vocem scutale significare lorum seu habemam fundae. Verum cum in eo loco bis jam habenæ mentio sit, et, demptis his vocibus tripleae scutale, sententia per se optime constet , (etenim illud duratum ad telum supra memoratum referendum videtur), ac praeterea scutale, si ejusdem est cum scytala seu axυταλη Græcorum significationis, esset generis feminini, minime vero neutrius; satis apparet, easdem pro veteri glossa habendas esse, ab imperitis librariis in textum intrusas, ideoque eliminandas. SCÜTÂRIUS, a, um, adject. ad scutum pertinens. }'eget. 2. Milit. 1 1. Habebant etiam fabricas scutarias, loricarias, arcuarias. •I a. Scutarius, qui scuta facit, scudajo, αστιδοποιός. Plaut. Epid. 1. 1. 35. Id modo videnduma, ut materies suppetat scutariis. •| 3. Scutarii fuerunt quoque milites scutis armati, a Constantino M., ut videtur, instituti, et custodiæ principis addicti, ut-patet ex Suida in V. Σχύλαριοι, ex Agathia l. 5. p. 1 1 1., ac præsertim ex Zosimo l. 3. c. 39., qui sub Juliano Aug. duos eorum ordines memorat imperatorem stipare solitos. Hi videntur substituti fuisse prætorianis, - quos idem Constantinus M., ut dictum est in PRAETORIUS §. 7. ad fin., sustulerat. Duplex fuit hæc militia, in Oriente nempe, et in Occidente. In Oriente gemina schola constabat, et ex Armeniorum primoribus deligebatur, teste Suida loc. eit. In Occidente vero in plures scholas dividebatur, ut patet ex Inscript. apud Murat. 18g5. 3. Hic jacet Justinus scutarius ex schola prima. et 1 g22. 4. Pax Eucharidi F. scut. schol. secund. et apud Grut. 1 o52. 11. Flavius Higgo scutarius schola tertia. Hinc iidem appellati etiam sunt scholayes. V. hanc vocem §. 2. Eligebantur autem ex quavis regione, hinc in Graeca Inscript. apud Murat. 798. 5. memoratur Asthianus natione Vindelicus decurio scutariorum: et in alia 861. 8. Valerius Lila scutarius natione Maurus. Ammian. 2o. 4. De scutariis et gentilibus excerpere quemque promptissimùm. et ibid. 8. a med. Equos præbebo curules Hispanos, et miscendos gentilibus atque scutâriis adolescentes. $ 4. Scutarius fuit etiam cognomen R. Suet. Aug. 56. Adfuit et clientibus, sicut Scutario cuidam, evocato quondaih suo, qui postulabatur injuriarum. SCUTÀTUS, a, um, particip. ab inusit. scuto : armato di scudo, daTtävojv mς, psgsagax*j<, scutò armatus. Cic. 2. Phil. 42. Scutati milites. Alii äliter leg. /irg. g. Æn. 37o. Tercentum, scutati omnes, Volscente magistro. Sil. 6. 2 i 2. scutataque raptim Consequitur mamus. Inscript. apud Orell. Coll. Inscr. Lat. n. 3448. M. Tarquitio T. F. Tro. Saturmino Praef. Cohort. scutatæ, etc. • 2. Absolute scutati sunt milites scutis armati. Liv. 28. 2. Erant-aiitem in Celtibero exercitu quatuor millia scutatorum, et ducenti equites. et moae. Jam ferme omnibus scutatis Celtiberorum interfectis. Veget. 2. Milit. 15. Scutati, qni plumbatis, gladiis, et missilibus accincti. Alii leg. scultatores, qui, etc. . SCÜTELLâ, æ, f. 1. scodella, t:yzxioxo;, genus vasis concavi, rotundi, quo minutal ex carne, vel oleribus in mensam exhibetur: diminut. à scutra, ut a capra capella, a initra mitella est. Cic. 3. Tusc. 1 9. Demus scutellam dulciculæ potionis, aliquid provideamus et cibi.T •| 2. Scutellæ etiam dicuntur patellæ, quæ `vasis suppomuntur, et ea sustinent, sottocoppe. Ulp. Dig. 34. 2. 2o. circa med. Si vasa sint legata, non solum &a continentur, quæ aliquid in se recipiant, sed etiam quæ aliqnid sustinearit : et ideo scutellas, vel promulsidaria contineri. % 3. Primam syllabam producit /enant. 1 1. carm. i o. 7. Intumuit pu!fis vitreo scutelJa rotatu. SCÜTICÄ, æ, f. 1. staf^/g, sferza, sciiriada, cx9:3\m, genus verberis e loris facti: a cx)=:zá:,' coriaceus. Martial. 1 o. 62. Scuticaque loris horridis Scythae peHis, Qua vapulavit Marsyas Celenaeiis. V. ANGUILLA §. 3. Ovid. Q. Heroid. 81. scuticæ tremefactus habenis. •| 2. Scutica minus est, quam flagellum. Horat. 1. Sat. 3. a 19. Ne scntica dignum horribili sectere flagello. Juvenal. 6. 47g. hic frangit ferulas, rubet ilie flagellis, Hic scutica. • 3. DiffertTa ferula, quæ lignea virga est. Domit. Mars. apud Suet. Gramm. g. Si quos Orbiliùs ferula, scuticaque cecidit. V. FERULA §. 3. . SCÜTIGERÜLUS, a, um, ádject. scudiere, örj)op336;, servus militaris, qui scutum domini gerit, armiger. Plaut. Cas. 2. 3. 44. Qui (malum!) homini scutigerulo dare lubet? SCUTILUM, tenue et macrum dicitur ex Graeco (axùrûoç, a axùros, pellis) ut cum dicimus scutilum hominem, exilen aliquem demonstramus, in quo peilicula tantum. In pompa aliud dicimus scutilum, ut videatur scutilum de scrutino derivatum, detrita r littera: sitque is, qui virtute pote$t scrutari. Sed ex Græco nomen factum, scutilosum, coriarium significamus. Hæc Festus. V. SCUTULA §. 3.

[ocr errors]

Sgt;TRÄ, te, f. 1. olla, pentola, vasis genus, χαλκίον : fortasse ita dictum $ in modum scuti factum sit. Plaut. Pers. 1. 3. 8. Struthea, coluteaque appara, bene ut in scutris concaleant. Cato R. R. 157. Ubi in`scutrâ fervefeceris, etc. Quidam hic leg. chutra vel chytra, a Græco χχτρα, olla, cacabus. Vot. Tir. p. 163. Scutra, scutella.

scÜTRIscUM, i, m. 2. genus vasis, forte idem ac scutra, vel ab eo diminutivum. Cato R. R. 1 o. et 1 1.

SCÜTÜLÄ, æ, f. 1. axvtcùm, Græca vox, baculnm, aut virgam significans. Hinc ponitur pro baculo, seu ligno tereti, aut cylinâro, qui magnis ponderibus supponitur, ut faci!ius volvantur, et impellantur, et phalanga etiam dicitur, carro. Caes. 3. B. C. %o. 3;;s:1or biremes, $ubjectis scutulis, impulsas vectibus in interiorem partem transduxit. ° 2. A virgæ significatione est scytale Laconica, de qua infra suo loco. Ab eadem sunt scutulæ in vestibus, nempe virgæ, $eu segmenta oblonga varii coloris: et scutulata vestis eadem ac virgata. Ita Salmas. ad Kopisc. Aurelian. 46. et alii. Sed aliunde alii hoc ducendum putant, nempe a scutula diminut. a scutra, quod est vas quoddam octo unciarum capax : unde et pro tali pondere, aut mensura ponitur. Cato R. R. 68. Ubi oleitas facta erit, orbes, fibulas, vecte§, scutulas, fiscinas, corbulas, in suo quodque loco reponito. Alii leg. suculas. Martial. 1 1. 3 1. Sic implet gabâtas, paropsidesque, Et leves scutulas, cavasque lances. Id. 8. 71. Bcssalem ad scutulam sexto pervenimus anno. • 5. Hujus vasis figura erat vel quadrata, vel rhombi similis, ut infra dicetur. Qui scütulam a scuto derivant, parvi scuti figura similerh fuisse ajunt : sed obstat primæ syllabæ quantitas, quæ in scuto longa est, hic brevis. Itaque in vestibus scutulæ erant segmenta intexta ornatus gratia: cujusmodi sunt in foraminibus retiüm, et in telis aranearum, mandorle, quadretti, scacchi. Plin. 8. 48. 74. Plurimis liciis texere Alexandria instituit: scutulis dividere Gallia. Prudent. Hamaruig. 289. fluitantes sumere amictus Gaudent, et scutulis durum perfundere corpus. Ubi Heins. leg. scutilis, h. e. tenuibus, et pellucidis vestibus. ά| 4. Eadem figura sectilia marmora in pavimentis scutulæ sunt. /itruv. 7. 1. Cum pavimenta exstructa fuerint, et fastigia exetructiones habuerint, ita fricentur, uti, si sectilia sunt, nulli gradus in scutulis aut trigonis, aut quadratis, seu favis exstent. Pallad. 1. g. in fin. AEstivæ mansiones testaceum accipíant pavimentum, vel marmora, vel tesseras, aut scutulas, quibus æquale reddatur angulis lateribusque conjunctis. In Kitruv. habes trigonas scutulas, et quadratas, et favis similes: favi autem licet sex ângulos habeant, qüadrati dici possunt: in Pallad. distinctas a tesseris. h. e. rhombos a quadris. A* Plin. 1 1. 24. 28. tela araneorum scutulato reti comparatür: retis autem maculæ vel quadratæ sunt, vel rhombi figura. Tacit. Agric. 1 o. formam Britanniæ oblongæ scutulæ assimilans, dum addit oblongæ, satis indicat, scutulam per se esse quadratam. His adde, in emplastratione corticem, qui tini arbori detrahitur, ut alteri inseratur, scutulam dici a Plin. 17. 16. 26., is autem cortex fere in quadrum deciditur. Ex. quibus omnibus fit, scutulæ figuram, sive vas sit, sive segmentum, aut quadrum esse aut amygdalum, seu rhombum, qui et ipse maxime ad quadrum accedit, cum quatuor latera habeat. Sünt qui pntant, fuisse etiam rotundam. quia scutulatus dicitur equus à Pallad. 4. 13., cujus pellis orbiculis varii coloris aspersa est, Italice leardo pomellato: verum sic appellatur is quoque, cujus maculæ rotundæ non sunt, Italice leardo moscato. $ 5. ' Meminit scutulae Vitruv. etiam i o. 17., ubi de balistis agit: sed ille locus vel corruptus est, vel certe admodum obscurus.

SCÜTÜLÄTÜS, a, um, adject. fatto a scacchi, o quadretti, o a mandorla, scutulæ formam habens. V. vocem præced. §. 3. Plin. 1 1. 24. 28. de araneo. Quanta arte celat pedicas, scutulato rete grassantes! Id. 8. 48. 73. Lana, quam Salacia scutulato textu commendat in Lusitania. Jîerîâ. §7. Cærulea indutus scutulata, aut galbana rasa, h. e. vestem scutulátam. Pallad. 4. 13. Colores hi præcipui (in equis), albineus, russeus, murteus, scutulatus, albus, étc. •I 2. Etiam per syncopen scutlatus dicitur. Imppp. Theodos., Arcad. et Honor. Cod.Theód. 1 5. 7. 1 1. Mimam uti (vestibus) scutlatis, et variis coloribus sericis, non vetamus. V. Gothofred. adnot. ad loc. cit.

SCÜTÜI,UM, i, n. 2. scudetto, scudicciuolo, datióvov, parvum scutum. Cic. 1. Vat. D. 29. Juno Sospita cum pelle caprina, cum hasta, cum scutulo, cum çalceolis repandis. • 2. Scutula operta, ossa duo lata in tergo humani corporis: ita dicta, quod scutuli fignram referunt. Cels. 8. 1. a med. A cervice duo ossa lata utrinque ad scapulas tendunt: nostri scutula operta, ωμοτλατας Græci nominant. Ea in summis verticibus sinuata ab his triangula, paulatimque latescent'a, ad spinam tendunt. Sunt qui leg. scoptula, quæ vox unde sit, non satis apparet; ideoque mendosa est habenda. Id. 5. a 2. a med. ossa scapularum vocat.

[ocr errors]

scÜTUM, i, n. 2. pavese, targa, seudo, &ark, genus armorum figura quadrata oblohga, qüod fieva gestatur ad protegendnm corpüs. Est a Græco axjrök, pellis, corium, quia ligneum cum esset, * corio sæpe contegebatur: qua ratiqne cum parma, et pelta confum• ditur. sed a parìa differt, quia hæc rotunda, scutum quadratum oblongum: et'a pelta, quæ lunata et scuto minor: a clypeo, quia hic fere aëreus, et scuto longe minor. V. CLYPEUS §. 3. Poetæ passim sine discrimine unum prò altero usurpant. Liv. 1. 43. Secundæ classis junioribus arma imperata, seutum pro clypeo, et præter lorieani, etc. Claud. Quadrigar. apud Gell.g. 13. Sęuto pedestri et gladio Hispanico cinctus contra Gallum cönstitit. h. e. breviori et leviori, quam erat equestre. Cic. 2. Tusc. 23. In proelio ignavus miles ac timidus, simul ac viderit hostem, abjecto sęuto fugit, quantum potest. Tacit. Germ. 6. Scutum reliquisse, præcipuum flagitium. Ovid. 4. Trist. 1. 73. gladioque latus, scutoqüe sinistram, Canitiem galeæ subjicioque meam. Tacit. 4. Hist. 15. Impositus scuto, more gentis, et sustinentium hurheris vibratus, dux deligitur. Plin. 16. Â. 77. Lentissima (genera arborum) et ideo scutis faciendis aptis• sima, quorum plaga contrahit se protinus, clauditque suum vulnus, et ob id contumacius transmittit ferrum. /irg. 8. Æn. 662. scutis protecti corpora longis. et ibid. 538. quam mülta sub undas Scuta virum galeasque, et fortia corpora vólves, Tybri pater! (Adde 1. ibid. 1 04.) Liv. 3. 53. sub fin. Scuto vobis magis, qüam gladio opus est. h. e. propulsione injúriæ, quam illatione. Flor. 2. 6. circa med. de Fab. Mar. Hinc illud ex populo, ut imperii scutum vocaretur. • 2. Scuta gladiis, aut hastis ferire, in cóncione militari signum est iræ et. doloris: at illidere genibus, lætitiæ et plausus , V. Liv. 28. 20. et Ammian. 15. 8. et 25. 3. •I 3. Per scutum, per ocream agre aginavi legitur apud Petron. fragm. Tragur. 61. Burmn., quod Fr. Oriolius in Coll. Opusc. di Bologn.T. 1. p. i 23. ita legend. putat per scoton, per ocrem etc. h. e. per tenebras (axóvoç eniw tenebræ) per collium aspera ægre festinavi. •I 4. Olim scutus, i, m. dictum est. Turpil. apud Von. 3. 233. Quia non minus res hominem, quam scutus tegit. •| 5. Item scuta, æ, f. 1. Lucil. apud Priscian. 3. in fin. Scutam ligneolam cerebro infixit. Alii hic vas intelligunt, unde Jiminutiv. scutella. * SCYBÄLUS, i, m. 2. axú3αλον, fæx, fimus, stercus. /indician. fin epist. præmiss. Marcell. Empir. Vesica scybalis, vel lapidibus per

vicina loca meantibus premeretur. Theod. Priscian. 2. g. Scybalo-.

[ocr errors]

SCYMINOS

v. 6., Virg. Cir. 48., Hygin. fab. 1 g8. et Serv. in Virg. 6. Ecl. 74. • 2. scyIla altera, filia Phorci et Crateidos Nymphae. Hanc cum amaret élaucus, et ab illa sperneretur, confugit ad Circen, ut magicis incantationibus amorem erga se in virgine incenderet. Sed Circe Glauci amore capta est.*Itaque Glauco persuadere conata est, ut spernentem sperneret, amanti vices redderet. Sed Glaucus aflirmavit, nunquam Scylla incolumi primum illum suum amorem mutatum iri. Dea indignata fontem prope mare et urbem Rhegium, in quo Nympha sese lavare consueverat, magicis venenis infecit. In quem cum illa descendisset, pube tenus in varia mutata est monstra canum latrantium . Horrens itaque suam deformitatem sese in mare præcipitem dedit, et in scopulum mavigantibus periculosissimum transformata est. Hanc postea Glaucus Deam marinam fecit. Classem Ulyssis, et socios evertisse marratur. Serv. loc. cit. et ad 3. Æn. 42o., Hygin. fab. 1 99., Virg. ibid., Ovid. 14. Met. a v. 18. et alibi. • 3. Cómplures poëtæ, ut est apud Pirg. Cir. 44., Scyllam Nisi confuderunt cum Scyllâ Phorci, tribüentes illi, quod de hac fabulae narrant. Propert. 4. 4. 37. Quid mirum, in patrios Scyllam sævisse capillos? Candidaque in sævos inguina versa canes? Ovid. 3. Amor. 1 2. 2 1. Scylla patri canos furataTcapillos, Pube premit rabidos inguinibusquc canes. Id. 4. Fast. 5oo. Et vos Nisæi, naufraga monstra, canes. }'irg. loc. cit. reprehendit eos, qui hoc pacto has fabulas miscent. Quare non est veri simile, eum quoque miscuisse, ubi canit 6. Ecl. 74. Quid loquar aut Scyllam Nisi, quam fafima secuta est Candida Σὰ inguina monstris Dulichias vexasse rates, etc? Hoc enim vult dicere, Scyllam Nisi in avem quidem conversam fuisse, sed famam, quæ sæpe falsa disseminat, sparsisse in vulgus, in scopulum et latrântia mionstra esse mutatam: quod ante nos monuit Ludovic. Castelvetrius. Qui verentur, ne in eo ipso peccaverit /irgil., quod in aliis reprehendit, legunt aut quam fana secuta est. V.TServium et Pierium. •| 4. Revera Scylla est scopulus Bruttiorum in Italia, in freto Siculo, in mare prominens, et procul visentibus mulieris speciem repræsentans, navigantibus peficulosissimus, in quem illisi fluctus luporum ululatus, et latratus canum videntur imitari; quod poetis causas fabulandi dedit; hodieque dicitur Scilla, et lo Sciglió. Ex adversa ejus Ę; h. e. in Sicilia, est alter scopulus æqüe periculosus, qui Charybdis dicitur. V. CHARYBDIS §. 1. Alii dicunt, Scyllam fuisse navem piraticam : unde et apud /irg. 5. Æn. 122. navis nomen est. Senec. ep. 79. Scyllam sáxum esse, et quidem non terribile navigantibus optime scio. • 5. Ex duobus fiis scopulis ortum est vulgatum illud proverbium, cujus tamen auctor iácertus est: Incidit in Scyllam, cupiens vitare charybdim; et de iis dicitur, qui volentes periculum iminus evitare, in majus incidunt: fuggir T aéqua sotto le grondaje•| 6. Translate usurpatur a Sidon. 7. ep. g. in conc. Primum tamen nosse vos par est, in quas me oblóquiorüm scyllas, et in quos linguarum, sed humanarüm, latratus quorundam vos infamarq conanium turbo conjecerit. • 7. Est etiam nomen herbæ. Colum. 1o. 374. V. SCILLA §. 1. scYLLACEUM. V. SCYLACEON §. 4. SCYLLEUS, a, um, adject. ad SÉyllam pertinens. De Scylla Phorci. /irg. 1. Æn. 2o4. Vos et Scyllæam rabiem, penitusque sonantes Accestis scopulos. Scyllaeam rabiem, quia Scylla succincta est latrantibus inguina monsiris, ut Id. 6. Ecl. 38. ait. Lucan. 2. 433. Scyllææ undae. Stat. 5. Silv. 3. 28o. Scyllæa monstra. Claudian. 3. Rapt. Pros. 447. antra. Id. epigr. 5o. 2. Scyllaei fremitus. • 2. De Scylla Nisi. Stat. 1. Theb. 353. Scyllaeaque rura Purpureo regnata seni. h. e. Megarensis tractus. • 3. Scyllæum, XxUÀavov, Sciglio, promontorium Calabriæ, apud Scyllam scopulum, contra Siciliæ litus, cum oppido cognomine. Plin.3. 5. 1 o. • 4. Item oppidum et promontorium Peloponnesi in ora Argiæ regionis, sinum Argolicum a Saronico dividens, capo di Schilli: dictum a Scylla Nisi, quæ eo fluctibus ejecta creditur. Plin. 4. 5. 9. et Mela 2. 3. « med. * SCYLLÉROS, ötis, m. 3. catuli amor : a gxU)\.o:, canis, et Égto;, amor. Est cognomen R. Inscript. apud Murat. 1 481. 6. Ti. Claudius Scylleros. - • . • * SCYMNIÂNUS, a, um, adject. ad Scymnin pertinens. Est cognomen R. Inscript. apud Fabrett. p. 3 1 g. n. 426. M. Avilio M. F. Quir. Scymniano Flavia Scymnis mäter. Hinc patet, hoc cogiîomen filii derivatura fuisse, ut sæpissime alias, a coguomine materno. * SCYMNIS, idis, f. 5. catula leonis : a cxjpyo;, catulus leonis. Est cognomen R. V. Inscript. in voce præced. SCYMNOS, et Scymnus, i, m. 2. cxùpyo< λάοντα:, catulus leonis, lioncino: Græca vox. nam axüμνος est a xóov, catulus. Lucret. 5. 1 o55. At catuli pantherarum, scymnique leonum Unguibus ac pedibus jam tum, morsuque repugiìant.* 2. Est etiam cognomen R, Inscript. apud Kignol. Inscr. select. p, 2J, Q, Granius Scymnus.

[merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors]
[ocr errors][merged small][merged small][ocr errors][merged small][merged small]

• Scythico. Martial. 4. 28. Indos sardonychas, Scythas smaragdos.

[ocr errors]

promontorium, et fretum Anian longitudine terrarum milliaria Ger

manica mille amplius occupat, latitudine vero ab Oceano Septentrionali ad Cajucasum montém, fontesque Indi fluminis mill. Germ.

autem in Oriéntem porrecta includitur ab uno latere Ponto, et ab altero montibus Riphæis, a tergo Asia, et Phasi flumine. Multum in longitudinem, et'latitudinem patet. M 2. Dividitur universa in Europæam, et Asiaticam. Scythia Europæa a Tanaidis ripis per Mæotidis, et Ponti Euxini litöra usque äd Istri ostia expanditur. Asiatica fines habet ab Occ. eosdem, quos ipsa Asia, atque Europa: ab Or. mare Eoum, et Auxatios, Casiosque montes, quibus a Serica, hodie Catajae regno, disterminatur, et Ottorocoram montem, quo a sinis, sive Chinesi discernitur : a Sept. mare Scythicum, sive Concretum ad Tabin usque promontorium : a Mer. Erùodos montes, quibus ab Indiis; et Sogdia, Oxiaque juga, quibus a Persarum submovetur imperio; dein mare Caspium, mox Caucasum montem, quo ab Albahia; et Coracem, quo ab Iberia, et Colchide separatur. Íïabet præterea alias divisione§, de quibus V. geographos. ° 3. Equis maxime abundat, quorum carnibus populi vescuntur. Asinis vero propter.loci frigiditátem caret, teste Plin. 8. 43, 68. V. eund. 2. 5o. 51., 4. 13. 27., 6. 17. 2o. et 8. 15. 15. • scYtHKCÈ, es. V. vocem sequent. §. 3. . SCYTHICUS, a, um, adject. Χκυ$ικός, ad Scythas pertinens. Cic. 1 2

-circiter sexaginta. Justin. hos fines Scythiæ, statuit 2. 2. Scytbia ,

« НазадПродовжити »