Зображення сторінки
PDF

SC AR ROSUS

... ScAEARÜSUS. V. SQUARROSUS. · · · · · scxaUs, i, m. a. scaro, axâgos, piscis nobilissimi genus, de quo Plin. g. 17. ag. Nunc, scaro datur principatus, qui solus piscium dicituí ruininäre, herbisque vesci, non aliis piscibus, mari Carpauhio maxime frequens. Promontorium Trgadis Lecton sponte nunquam transit: inde advectos, Tiberio Claudio principe, Optatus Εlipertius (Macrob. idem narrans 2. Saturn. 12. habet Qctavius pręfectus claus. contra omnes MSS. Harduigi) præfectus classis inter ostiensem et Campaniæ oram sparsos disseminavit, etc. Festus in Pollucere docet, licuisse pollucere Diis omnes pisces, quibus est squama, præter scarum: quia scilicet adm9dnm rarus erat, et gravioris impendii. Plin. 32. a. 5. ex Ovid. Halieut. 1 1. tradit, inclusum nassis non fronte erumpere, nec infestis viminibus caput inserere, sed aversum caudæ ictibus crebris laxare fores, atgue ita reuror$um erumpere. Ovid. ibid. 1 19. Ut scarus epastás solus qui ruminat herbas.' Horat. a. Sat. 2. 2i. pinguem vitiis albumque neque ostrea, Nec scarus, aut poterit peregrina juvare lagois. Martial. 13. 84. Hic scarus, æquofeis qui venii obesus ab undis, Visceribus bonus est: cetera vile $apit. W 2. Primam profluxit, quia fortasse scaurum pro scarum légebat, Enn. apud 4pul.4polog; quid Scarum prætérii, cerebrum Joyi' pæne supremi ? Ubi cerebrum Jovis vocat propter suavitatem cibi. A:33 sjx£;aXoy dicunt Per$æ (teste Suida) proverbialiter epulas exquisita§. V. SCAURUS §. 4. scA soR, oris, m. 3. Inscript. apud Reines. cl. 9. n. 66;, et Fabrett. p. 2 1 o. n. 526. et Murat. 2o46. 6. M. Ulpius Aug. Lib. Plocamus éx domu Aug. scasor, et Julia Chelido contuber. ejus, etc. Imp. Constantin. Ùod. Theod. 13. 4. 2. Barbaricarii, scasores, pictores, sculptores, diatretarii, etc. Fabrett. loc. cit. et Gothofred. in Gloss. non. Cod. Theod. legendum putant scansor, quæ vox habetur in Gloss. Philor., exponiturque xzταστρατη;, h. e. qui pavimenta sternit. Sunt qui putant, hac voce eum siggificari, qui equum sternit et parat domino ad ascendendum ; sed hoc sensu minime loco cit. Cód. Theod. convenit: neque admittenda Reinesii conjectura, qui stator legi mallet. Sunt denique qui per eam vocem illum ináiéari existimaît, qui circa gradus Scalarum, per quos scanditur, est occupatus. Divinent alii. scÄTÉBRÄ, æ, f. 1. sorgente, scaturigine, τίδα3, ταγη, eruptio aquæ scaturiehtis, et ipse Iocus, uhi erúmpit: a scateo, ut a lateo latebra. J'irg. 1. G. 1óg. unda cadens raücum per levia murmur Saxa ciet, scätebrisque árentia temperat arva. Plin. 5. 1. 1. Mons opacus, nemorosus,'et scatebris fontium riguus. Id. 3 1. 19. 46. n. i. séatebra fonticuli, semper emicans. ° 2. Translate accipitur pro caterva, seu multitudihe, quæ scatet.] Front. ad Antonin. Pium (edente iterum A. Maio) ep. 9. Respondisti, futurum, ut, cum Appiano, me rogante, procuratiónem dedisses, causidigorum scatebra èxoriretur idém peténtium. V. vocem seq. §. 4. ° 3. Scatebra est etiam nomen fluvii. Plin. a. 1 o3. 1 o6. In Casinate fluvius appellatur Scatebra, frigidus, abundantior æstate. scÄTÉo, es, h. 2: et aliquando Scato, is, n. 5. abbondare, sgorgare, e mahdar fuori in cópia, ß\%o, ßgá%9 , est ita plenum esse, èt abundare, ut ässidue et large effluat exsiliatque quod intus est. J'et. Poet. apud Cic. 1. Tusc. 28. Fontes scatere, herbis prata convestirier. Lücret. 5. 597. Largifluum fontem scatere, atque erumpere flumen. Adde iú g5o. Is. 2. Cum ablat.aut genit, rei, quæ implet et erumpit. Plaut. Aul. 3. 6. 22. Quæ mihi interbibere sola, si §ino scateat,'corinthiensem fontem Pirenem potest. se scorresse vino. et Colum. 6. 16. Solent etiam neglecta ulcera scatere vermibus. empirsi, e mandar fuori. et Horat. 3. Od. 27. 26. Sgatens belluis pontus. Lucret. 5. 46. ita ad satiatem terra ferarum Nunc etjam scatii. abbonda. et 6. 8go. fons, dulcis aquai Qui scatit. Plin. 3. 3. 4. Metallis tota ferme Hispania scatet. Id. 16. 32. 59. Terracina silVis nucum scatet. 1d. 1 g.'8. 53. Serpyllo et sisymbrio mgmtes plerique scatent. Id. 6. 2o. 23. Populi jgri fera scatentes. Mela 1. 9. ante med. Nilus scatet piscibus. ° 3. Ipsa etiam res, quæ abundât et erumpit, scatere dicitur. Lucret, 6.396. de igne. Et scaterg illa foras in'stuppam semina. Plin. 8. 58. 83. CunicuJi scatent in fiispánia, Balearibusque. Adde 2. 1 o8. 1 1 a. M 4. Translate. Id. 17; 23. 38. ostentis Ari$tandri volumen scatet. Id. 22. 13. 15. Urtica plurimis scatet remediis. Gell. 1. 15. Videas quosdam sic scatere verbis, ut, etc. Id. 17. 8. Puer festivissimis argutiis scatens. Id. 1. 17. Uxor. morosa irarunì et molestiarum muliebritum per diem perque noctem scatebat. Alii leg. satagebat. Plaut. Pers. 2. 4. 9. Amas pol musera: id tuus scatet ahimus. Ego istuc placidum tibi ut sit, faciam. h. e. aestuat, ebullit, fervet, quasi ulcùs vermibus. _°| 5. Pr&teritum seatui analogia defenditur, ut patui, latui, etc. * 6. Particip. Scatens §. 2. et 4. - sGATINIÄ. v. scANTINIA §. 3. scÄTo, is. V. SCATEO §. i. a. et 3, Tom. I /. -

' s CELERATE (65

7 SCÄto, onis, m. 3. qui frequenter et ubique cacat, nostrates

[ocr errors]

tiis. V. SCATEO §. 4. a axáto3 , stercus; vel a scato, ejicio foràs. Est cggngmen R. Inscript. apud Murat. 132. 1. M. Maguliiius Scato. SCÄTÜRIGINOSUS, a, üm, adject. pieno di scaturigini, τιδαxóst;, scaturiginibus abundans, irriguus, uliginosus. Colum. 5. 8. gd fin. Creta ex toto repudianda est, magis etiam scaturiginosa, et in qua semper uligo corisistit. SCÄTÜRiG0, iiiis, f. 3. rampollo, sorgente, fontanella, scatur;. gine, τάαζ, locus unde aqua scaturit, scatebrâ, fonticulus. Colum. 5. 13. a med. Si scaturigo palustris plus quam sesquipedem proljbeat infodere. Plin. 51. 3. 28. In terra nigra scatuirigines non fere sunt perenres. Frontin. Aquæd. 1 o. Signino circumjecto continendarum scaturiginum causa. * 2. Scribitur et scaturrigo. SCÄTÜRIO, is, n. 4. rampollare, spicciare, scaturire, sorgere, ßλύ32, scateo, perfluo, effluo, emitto: et dicitur fere de aquis. Senec. 3. Quæst. nat. 1 9. a med. Solum omne aquas reddei, summi scaturient montes. Colum. 3. 1. ad fin. Solum modice rosidum, quod fontibus non in summo, non in profundo terræ scaturiat. Pallad. 1. 55. eaetr. Limus, quem scaturiens aqua, vel fluvii incrementa respuerint. Auct. Priap. 47. Vermiculi scaturientes. •| 2. Translate. Cæl: ad Cic. 8. Fam. 4. Curio totus, ut nunc est, hoc scaturit. h. e. præ se fert, jactat, eflundit. Sunt qui aliter leg. Prudent. 1 o. regi gts p. 351. Verbositatis ipse rumpatur locus, Scaturientes perdat üs loquacitas Sermonis auras, perforatis follibus. h. e. auras effluentes e buccis. •I 3. Particip. Scaturiens §. 1. et a. • 4. Scribitur et sca!urruo. SCÄTÜRIX, icis, f. 3. scaturigo, scatebra. Translate usurpat Varr. apud Von. 2. 794., ubi alii leg. scaturer. V. VINITO. SCAURIÄNUS, a, üm, adject. ad Scaurum pertinens, cognomen R., de quo in voce SCAURUS §. 2. Capell. b. p. 14o. Scauriana oratio. h. e. quam habuit Cicero pro M. Scauro repetundarum reo. SCAURIPÈDÆ. V. in SCRANTIÆ. SCAURUS, a, um, adject. chi ha i talloni grossi, axzjgos, qui talos tumentes et porrectos habet: a axaipo, salio, saltito; quia qui talos habet ejusmödi, difficulter potest azzigstv : vel potius a axóo, claudico. In Gloss. Philor. exponitur axap. 333, axéXÀò;, atps 6λέτους, βλαιοῦτου;: quorum duo priora distorium cruribus significant, altera pedibus. jÉ; 1. Sat. 3. 44. strabonem Appellat paetum pater: et pullum, male parvus Si cui filius est, etc. hunc varum , distortis cruribus: illum balbutit scaurum pravis fultum male talis. Ex hoc Horatii loco intelligimus, minimum pedum vitium esse, si scaurus quispiam sit, inter eos qui pedibus pravis distortisque sunt. M 2. Hinc ortum cognomen multis Romanis civibus, praesertim in gente Æmilia, in qua M. Æmilius Scaurus consul primum, et paulo post proconsul triümphavit de Liguribus, diuque princeps senatus fuit. Ejus paupertatem laudat Kal. Maae. 4. 4. n. 1 1., mores describit Sallust. Jiig. 18. Inter oratores enumeratur a Wellej. 2. g. et a Cic. Brut. 2g. Hujus filius M. Scaurus ad consulatum non pervenit, sed in ædilitate celebris fuit magnificentia ludorum et theatri, quod. describitur a Plin. 36. 1 5. 24. n. 7. W. et 8. 17. 24., 34. 7. 1 7., 36. 2. 2. et ibid. 6. 8. Eundem in causa repetundarum defendit Cic., cujus orationis aliqua exstabant fragmenta; at multo plura vulgavit A. Maius e palimpsesto Ambrosiano , eaque emendatiora iterum ' edidit A. Peyronius e palimpsesto Taurinensi. •I 3. De Terentio Scauro V. TERENTIUS SCAURUS. •| 4. In quibusdam libris Colum. 8. 16. et 1 7. a med. legitur scaurus pro scarus, piscis. SCAZON, ontis, m. 3. scazzonte, axoXov, versus iambicus sex pedibus constans, quorum quintus iambus est, sextus spondeus, quatuor reliqui partim iambi, partim spondei, vel etiam omnes iambi: et dicitur a oxci$o, claudico, quia cum verus iambicus in iambo desinat, hic desinit in spondeo. quare et choliambus vocatur: item Hipponacticus ab auctore. Exemplum esto apud Diomed. 3. p. 5o7. Putsch. Ligare guttur pendulo cavum vinolo. et illud Catulli 8. 1. Miser Catulle, desinas ineptire. et Martial. 1. 97. Si non molestum est, teque non piget, scazon, etc.: Plin. 5. ep. 1 1. Cave ne eosdem illos ííí qüos tibi hendecasyllabi nostri blanditiis elicere non possunt, convicio scazontes extorqueant, scil. quia iambis. constant, qui maledicendo apti sunt. _ °|| 2. Iambicus integer, et non claudicans est v. gr. illud Horat. Epod. 2. 1. lîeatus ille, qui proeul negotiis Paterna rura bobus exercet suis. Utrumque geniis cârminis amplectitur Auson. epist. 14. 31. EàXvTtööwv axd%oyτα, χαῖ οὐ gxg%ovv α τρίμετρον. - SCELERÄTÉ, advérb. scelleratamente, dvooitos, cum scelere, per scelus, nefarie, sceleste, impie. Cic. Mil. 58. Pace tua, patria, άixerim . metuo enim, ne scelerate dicam in te, ,quod pro Milone dicam pie. Id. 1. Catil. 1 o. eaetr. Bellum scelerate suscegtum. Id. Sull, 2%. Nihil scclcrate, nihil audacter facere. Id. 1. Q. Fr. 3. Pe*

[ocr errors]

66 SCELERATUS

savi, scelerateque feci. Id. Dom. 38. Domus per religionis vim see

leratius ædificata, quam eversa. Id. Sext. 64. Mihi omnes est insi-

dias sceleratissime imachinatus. S€ELÉRÀTUS, a, um, particip. a scelero : malvagio, ribaldo, acellerato, ανάσιος, xarcigáto;, $celere adstrictus, contaminatus, improbus, flagitiosus, scelestus, nefarius; et præcipue qui impius est in Deos, pátriam, parentes, oiyes. Ovid. 1 1. Met. 781. ego sim sceleratior illo, Ni tibi morte mea mortis solatia mittam. Petron. Satyr. 137. Scelerate, etiam loqueris? nescis, quam magnum flagitium admiseris. Cic. 1. Qffic. 8. Est enim totum sceleratum et impjum. Cæs. 6. B. G. 1 a. Numero impiorum ac sceleratorum haberi; Thirt. B. Afr. 22. Audaces et scelerati ciyes. Sallust. Jug. 34. a med. Homines sceleratissimi, cruentis manibus, immani avaritia, nocentissumi, iidemque superbissumi. Cic. 1. Qffic. 8. Est enim totum sceleratum et impium'. Id. Mur. 3o. Scelerátus et nefarius fueris, si misericordia adductus feceris. Id. g. Att. 15. ad fin. Ego illum male sanum semper putavi, nunc eíiam impurum et sceleratum Vutg. Id. 3. Fin. 1 g. sub fin. Vox inhumana et scelerata. 1!, 1 1 ; Phil. 1. Contra patriam scelerata arma capere. Id. Cluent. 68. ad fin. Sceleratæ preces, et nefaria vota. Ovid. 8. Met. 94. Sceleratum . munus. h. e. scelere paratum. Plin. 34. 14. 39. É humani ingenii fraus. Senec. (Edip. 236. Scelerata cædes. Id. Herc. Fur. 131 g. dextra. Kirg. 7. Æn. 461. insania belli. Ovid. 1. Met. 13 1. amor sceleratus habendi. Sic Claudian. 1. in Rufìn. 22 o. Crescebat scelerata sitis. Kal. Maac. 1. 1. n. 1 1. Scelerata avaritia. Justin. 24. 2. voluntas. Id. 27. 2. a med. audacia. Id. 1 o. 2. Causa Ej; sceleratior ipso parricidio fuit. •I a. Alieno scelere polutus, μεμιααμενος. /irg. 3. Æn. 6o. et Ovid. 1. Pont. 6. 29. cum fugerent sceleratas numina terras. Id. 13. Met. 628. scelerataque limina Thracum. Id. 6. Fast. 6og. Sceleratus vicus. h. e. in quo filia Servii regis carpentum jussit agi per cadaver patris a Tarquinio Superbo occisi, ut ipse ibid. et Fest. et Liv. 1. 48. docent.Tibull. 1.3. 67. et Ovid. 4. Met. 455. Scelerata sedes. h. e. locus apud Inferos, ubi puniuntur scelerati: quod Virg. 6. Æn. 563. sceleratum limen vocat. Festus: Scelerata porta, quæ et Carmentalis dicitur, etc. V. CARMENTALIS §. 2. Idem : Sceleratus campus appelJatur prope portam Collinam, in quo virgines Vestales, quæ incestum fecerunt, defossae*sunt vivae." •I 3. Scelerata castra, in quibus D. Drusus pater Claudii Imp. morbo periit. Suet. Claud. 1. • 4. Metpnymice est infelix, calamitosus, miser, sciagurato, sfortunato , infelice : quia sceleratos plerumque calamitas et pöena premit : et quia infelices creduntur esse scelesti, et ob id puniri. Quintil. declam. 1 o. 6. Nullis, inquit, destituta sum tenebris, doriec scelerata tacui. Albinov. 1. 135. Teue ego sustineo positum scelerata videre ? Tene meæ poterunt ungere, mate, manus? Inscript. apud Reines. cl. 1 2. n. 1 22. Ti. Claudio et Claudiæ Nice filiis suis infelicissimis mater scelerata et sibi et libert. etc. Alia apud Fabrett. p. 237. n. 63 1. Hilarus et Annia Elpis mater scelerata, quæ hoc facinus vidit, filio dulcissimo fecerunt. Alia apud Murat. 1 187. a. C. Mammius, Echio, et Mammia Rome, parentes sceleratissimi iitulum posuerunt Mammio Romulo F. suo. Vixit ann. IIX. Adde aliam 1 28o. 2. ° 5. Item noxius, perniciosus, nocevole, malefico, pestifero. /irg. 2. G. 256. sceleratum frigus. Plin. 24. 13. 63. Scéleratissimi serpentum hæmorrhois, et prester. Martial. 1. 1 o2. Ureret implicitum cum scelerata lues. Apul. Herb. 8. Herba scelerata. scil. gi; si quis eam gustaverit, ridendo exanimatur. Sic Plaut. Pseud. . 2. 28. Teritur sinapis, scelerata cum illis qui terunt. scil. quia sapore acerrimo est, et ignei effectus, impositu pustulas excitàns, ut est apud Plin. 1 9. 8. 54. •| 6. Item rigidus, severus, tristis, tetricus. Martial. 9. 59. Quid tibi nobiscum est, ludi scelerate magister, Invisum pueris, virginibusque caput? /irg. 2. Æn. 575. άadentem Ulcisci patriam, et sceleratas sumere poenas. h. e. gravissimas, et quales merentur scelerati. • 7. Item molestus, importunus. Martial.3.5o. Quod si non scombris scelerata poemata donas, Coenabis solus jam , Ijigurine, domi. Arnob. 2. sub fin. Nesciens hoc facto ei, cui videatur officere, dari ab se lu-em, et sceleratam eripi cæcitatem. ' • 8. Item callidus, vafer, improbus. Horat. 2. Sat. 3. jo. mille adde catenas : Effugiet tamen hæc sceleratus vineula Proteus. •| g. Sceleratum argentum. V. ARGENTABULUM. • 1 o. Comp. Sceleratior §. 1. Sup.TSceleratissimus §. 1. 4. et 5. SCELERITAS, atis, f. 3. scellejatezza, scellerità, flagitium, scelus. Martian. Dig. 48. 2 1. 3. Non enim facti sceleritatem esse obmoxiam, sed conscientiæ metum. Ita Torrentiu. et Gothofred., alii minus recte celeritatem. '.' '. §CÈLERO, as, a. 1. contaminare, macchiare, μαάνω, scelere ollug, ggntamin•. /irg. 3. Æn. 42. Parce pias scelerare manus. (Catull. 64. 4o3. mater substernens se impia nato, Impia non verita est Divos scelerare Peuates, Juvenal. 9, 23. Scelerare ádes Deorum.

SC ELUS

$tat. g. Theb. 666. insontis pueri sanguine dextram. _• •. Item scelerátum facio. Id. a. ibid. 662. non Orgia Cadmi Cernitis, aut avidas Bacchum scelerare paréntes. scÉLERo, onis, m. 3. fiomo sceleratus. Ita quidam legunt apud Cic. 9. Att. 18. et Petron. fragm. Tragur. 5o. Burm. ; alii rectius leg. äpud Cic. Ara scelerum; in Cod. Tragur. Petron. Scelio. iios yidetur retinendum, eodem nempe sensu ac scelero. seÉLÉRÖsUs, a, um, adject. scellerato, multis et magnis sceleribus plenus, sceleratus. Lucret. 1. 85. scelerosa atque impia facta. Varr.'5. L. L. sub fin. Scelerosus homo. Ter. Eun. 4. 5. 1. Ubi ego illum scelerosum misera inveniam? Apul. 1 o. Met. Scelerosa et polluta femina. Afran. apud Von. a. 8o9. Q diem scelerosum et indignum ? Inscript. apud Grut. 1 g. 6. Quod is scelerosissimi seryi publici infando latroêinio etc. At in lapide autographo, quem Mgrcellus inspexit, legitur sceleratissimi, ut ipse edidit De Stil. Inscr. Lat. T. 1. p. 51. ed. Pat. scELERUS, a, um, adject. scelestus, sceleratus. Plaut. Pseud. 1. 5. 3 1. Hic mihi corrumpit filium, scelerum caput. et 3. 2. 28. Teritur sinapis scelera cuim.illis. Ita Serv. ad 9. Æn. 486. Verum hæc loca mihil conficiunt. Priore enim loco est genit. pluralis, altero plerique leg. scelerata. V. locum in SCELERATUS §. 5. SCELESTE, adverb. scelleratamente, avoaito;, scelerate. Liv. 24. 25. Quæcumque post Hieronis mortem sceleste atque impie facta essent. Plaut. Rud. a. 6. 2 1. Minime miror, mavis si fracta est tibi, scelus te, et sceleste parta quæ vexit bona. /ellej. 2. 6o. Sceleste insimulare aliquem. /al. Mar. 5. 1. n. 3. exercere arma. Cic. 6. 4tt. 1. ante med. suspicari. maliziosameute. et Augustin. ep. 2o2. Illic non sanguis humanus, sed multo scelestius pudor humanus mnterit. - SCÉLESTUS, a, um, adject. scellerato, malvagio, sciagurato, ribaldo, ανάσιο;, idem quod sceleratus. Cic. Rosc. Am. 13. Occidisse patrem Sex. Roscius árguitur. Scelestum, Dii immortales, ac nefarium facinus! et ibid. 22. ad fin. Prcfecto res tam scelesta, tam atrox, tam nefaria credi non potest. Ter. Eun. 4. 4. 41. Juppiter magne, o scelestum atque audacem hominem! Sallust. Catil. 5!. Homines scelesti et facíiosi. et ibid. όδ. sub fin. mali et scelesti. Plaut. Men. 3. 1. 2. Nunquam quicquam facinus feci pejus, neque scelestius. Id. Rud. a. 6. a4. Scelestiorem coenam cœnavi tuam ,

[ocr errors]

ííæ lenonis ædes scelestam servitútem serviunt. Sallust. orat. Licin, ad pleb. Scelestum servitium imponere. ld. Catil. 15. Scelestæ nuptiæ. Phaedr. 2. 4. scelesta avaritia. Liv. 5. 27. Scelesto facinqri scelestiorem sermonem addidit. et moae. Scelestus ipse cum scelestc munere venisti. •I a. Item infelix, miser, calamitosus. Plaut. Rud. 3. 5. 22. Eheu! sçelestus galeam in navi perdidi. Id. Cas. 3. 5. 34. Seelestissimum me esse credo. Id. Most. 3, 1. 1. Scelestiorem ego annum argento fenori nunquam ullum vidi, quam hic mihi annùs obtigit. Ädde Rud. 4. 4. i23. et 1 4o. V. SCELERATUS §. 4. * 3. Item vafer, callidus, improbus, astutus, maliziato, furbo. Plaut. Most. 1. 3. 1 4. Ita me iìii ament, lepida est Scapha! sapit scelesta multum. Ut lepide res omnes tenet sententiasque amantum ! V. SCELERATUS §. 8. • 4. Comp. Scelestior §. 1. ét 2. Sup. Scelestissimus §. a. - SCELETUS, i, m. a. carcame, scheletro, gxiXet6v atjpa, cadaver carnibus privatum, et ossibus tantum constans, ut compages ossea. qua forma mortem ipsam repræsentare solent pictores: est a ax£\X®, exsicco, attenuo. Apul. Apolog. Tertium mendacium vestrum ' fuit, (me habere) macilentam vel omnino evisceratam formam diri cadaveris fabricatam, prorsus horribilem et larvalem. Dudum ergo cum audirem, sceletum perquam impudenti mendacio dictitari, jussi curriculo iret aliquis, et ex hospitio meo Mercuriolum afferret, quem mihi Saturninus iste CHæ fabricatus est. En vobis, quem scelestus ille sceletum nominabat. Hiccine est sceletus ? hæccine est larva? hoccine est, quod appellitabatis dæmonium ? Hunc qui sceletum,audet dicere, profeëto ille simulacra Deorum nulla vidit : hunc áëriijie qui larvam putat, ipse est larvatus. SCÉLETYRBÈ, es, f. 1. ax£\orög;$m, morbi genus, quo crura et genua tentantur: a ax£λο:, crus, et τύ33m, tumultus, turbae. Plin. 25. 3. 6. In Germania maritimo tractu`fons erat aquæ dulcis, qua pota intra biennium dentes deciderent, compagesque in genibus solverentur. Stomacacen medici vocabant, et sceletyrben eâ mala. °|| 2. Legitur et scelotyrbe. scELUS, eris, n. ? misfatto, scelleraggine, scelleratezza, ribalderia, enormità, xaxoj3jnp z, do£3npà, nefarium facinus, flagitium, peccatum, maleficium, fraus. Cic. 7. /err. 66. Facinus est . vinciri civem R.; scelus, verberari; prope parricidium, necari. Id. Rosc. 4m. 9. Intelligitur, judices, impruòlente L. Sulla, scelera haec

et flagitia fieri. Id. Pis. 19. Infirmatüs conscicntia seelerum et frau

[ocr errors]

dum suarum. Id. fragm. apud Lactant. 3. 1g. vitiis et sceleribus contaminati. Id. 2. Catil. 4. Quid enim mali, àut sceleris fingi, aut excogitari potest, quod non ille conceperit ? Id. 3. /err. 4. Homo tot, tantis, tam nefariis sceleribus coopertus. Id. Har. resp. 16. sub fin. Scelere contaminare nomen populi R. et ibid. 3. violare Deos immortales. et moae. devincire sese. Id. 6. /err. 32. se obstringere. 1d. Flacc. 17. ad fin. se alligare. Id. Seaet. 5o. adstringi. et ibid. 27. Edere scelus in aliquo. Id. m. Orat. 5 1. nefarium fácere. Id. ι i. Phil. 1. a med. suscipere. et Cluent. 68. sub fin. perficere. Id. 3. /err. 4. et 6. ibid. 32. sub /in. in se concipere. Id. 7. Aut. 1 1. moliri. Id. 2. Catil. 1. anhelare. Id. 9. Aut. 1 o. ante med. et 1. Q. Fr. * 5. a med. adnmittere. ld. Cluent. ö6. Infestum scelus et immane. Id. Amic. 8. a med. detestabile. $#*; 8. 6. circa med. abominandum. Petron. Satyr. 17. inexpiabile. Senec. Med. 979. horridum. et Agam. 983. infandum. et Troad. 1 o57. ferum et triste. •I a. Et

æsertim qugd religioni et pietati oppohitur. Cic. a. Catil. 1 1. Ex

ac Ę pudor pugnat, illinc petulântia: hinc fides, illinc frauda

uio: hinc pietas, illinc scelus, etc. •| 3. Ut Furor, Discordia, Luctus, Metus et hujusmodi tristia Inferorum numina sunt, apud /irg. 6. Æn. 275., ita et Scelus. Senec. Herc. Fur. g5. imo Ditis e regno extraham Quidquid relictum est: veniat invisum Scelus, Suumque lambens sanguinem Impietas ferox. •| 4. De vi nocendi in bestiis, et rebus inanimis. Plin. 29. 4. 23. Inter omnia venenata salamandræ scelus maximum est. cetera enim singulos feriunt: salamandra populos pariter, etc. Id. 25. 3. 6. Nec bestiarum solum ad nocendum Scélera sünt, sed interim aquarum quoque ac locorum. ' • 5. Scelera naturæ apud eund. 2. §3. 95. sunt ferræ motüs, incendia, inundationes, et hajusmodi. •| 6. Metaleptice scelus est poena, supplicium. /irg. 7. Aen. 3o7. Quod scelus aut Lapithis tahtum, aui Calydone merente ? et 2. ibid. 229. et scelus, expéndisse merentem Laocoonta ferunt. °| 7. Item infelicitas, infortunium, disgrazia, miseria, sciagura. Plaut. Capt. 3. 5. 1 o4. Major filius potitus est hostium. quod hoc est scelus! Ter. Eun. 2. 3. 32. Nec qüemquam esse hominem arbitror, cui magis bonæ felicitates omnes adversæ sient. Par. quid hoc est sceleris? V. SCELERATUS §. 4. •I 8. Metonymice est homo sceleratus. Ter. Andr. 3. 5. 1. Ubi illic est scelus, qui me perdfdit? Plaut. Bacch. 5. a. 57. Abin' a me, scelus? h. e. scelesta mulier. et 5. 1. 9. Is me scelus usque attondit dolis doctis indoctum. Id. Pers. 4. 9. 6. Ego pol te fäciam, scelus, te quoque etiam ipsum ut lamentere. et a. 2. 1 o. Scelus iu pueri es. et Truc. a. 7. 6o. Etiam, scelus viri, minitare ? • I g. Scelera non habent eonsilium , proverb. apud Quintil. 7. 2. h. e. ratione carent: impetu fiunt, et absque sententia.

scEMÄ. V. SCHEMA §. 8.

$cENÄ, et Scæna, æ, f. 1. frascato, coperto fatto di rami e frasche, axyvj, umbraculum, Camera ex arborum ramis ac fróndibus, sive a natura, sive ab arte sit: a voce Græca allata, quæ tabernaculum, tentorium significat: hæc autem dirá tis axιός, umbra, ut docet Servius ad illud /irg. 1. Æn. 168. tum silvis scena • eoruscis Desuper, horrentique atrum nemus imminet umbra. • 2. Sub Êï umbraculis Attica juventus, cum adhuc dispersi per agros habitarent, carmina quædam incondita decantare solebant, fabulasque suo more agere: postea in urbem redacta scenaim eo secnm transtulit, in qua vel frondibus, vel ex tabulis compacta, histriones agendis fabulis exercebantur. Ab Atticis ad Romaisos et res, £t nomen transiit: digiturque scena pars theatri proxima proscenio, illo superior, in qua histriones et mimi ludicrum populo spectaculum præbent. Paülo latius definit Labeo apud Ulp. 'É 3. 2. 2. sub .fin. Ait prætor, Qui in scenam prodierit. Scena est, ut Labeo definit, quae ludorum faciendorum causa quolibet loco, ubi quis consistat, moveaturque, spectaculum sui præbiturus, posita sit, in puhlico, privatove, vel in vico: quo tamen loco passim homines spectaculi causa admittat. /itruv. 5. 7. ad fin. ipsæ scenæ suas É heant rationes explicatas, ita uti mediæ valvæ ornatus habeant aulæ regiae, dextra ác sinistra hospitalia. Secundum ea spatia tres sint species ornationis, quae, cum aut fabularum mutationes sunt futuræ, seu meorum adventüs cum tonitribus repentinis, versentur, mutentque speciem ornationis in fronte. Id. ibid. 8. Genera sunt scenarum tria, tragicum, comicum, satyricum. V. SATYRICUS §. m. Alia ratione dividitur scena in versilem, aut ductilem. Servius ad illud J^irg. 3. G. 24. Vel scena ut versis discedat frontibus: Versihis tunc erat, cum subito tota machinis quibusdam convertebatur, et aliam picturæ faciem ostendebat : Ductilis tunc, cum, tractis tabulatis hac Atque illac, species picturæ nudabatur interior. /irg. 1. Æn. 431. hic alta theatris Fufidamenta locant alii, immanesque columnas Rupibus excidunt, scemis decora alta futuris. h. e. scenis tragicis. Id. 4. ibid. 471. Aut Agamemnonius scenis agitatus Orestes. h. e. celebratus in tragœdiis. Plin. 4. ep. a5. Ludibria scena et pulpito di

SCEN A R IUS 6%

gna. h. e. quae histriones decent. Gell. 17. a 1. sub fin. Plautus poe9a.in scega floruit. scil. fabulis scribundi$, quæ in'scena agerentur. Cic. 5. Vat. D. 27. Nec vero scena solum referta est his sceleribus, $ed multo vita communis paene majoribus. Id. ibid. 5g. Laterum inflexio fortis ac virilis, non ab scema et histrionibus, sed ab armis, àut etiam a palæstra. Id. 3. Orat. 57. a med. Soleo mirari eorumi impgdentiam, qui agunt in scena gestum, speetante Roscio. Id. 1. ad Brut. 9. Ac mihi tum officio solum erat et naturæ, tibi nuna ' populo, et scenæ, ut dicitur, serviendum est. agli occhi di tutti. Proverb. in eos, quorum vita et actiones in omiiium oculis fiunt. Contrarium est illud Horat. 2. Sat. 1. 7 1. Quin ubi se a vulgo et scena in secreta remorant, etc. h. e. a turba et publico se subduxerant. •I 3. Scenam ædilibus prætoribusque præbendam censores locavisse, narrat Liv. 41. 27., h. e. censores scénam faeiendam locayisse, quæ inserviret ædilibus et prætoribus scenicos ludos facientibus : Scena in theatris non semper eadem, sed alia aliis temporibus, et alio ornatu ac materia fuit. `Marmoream in ima parte, mediam vitream, summam e tabulis imauratis fecit M. Scaurus: admirabili pictura ornatam Claudius Pulcher : argenteam C. Antonius: ex ebore Q. Catulus, etc., ut est apud Plin. 33. 3. 16., 35. 4. 7. et 36, 15. 24. n, 7. et Païìåí. 4. n. 6., quia, crescentibus opibus, religionem quoque ludorum secuta luxuria est. Censores, de quibus loquimur, ex pecunia publica scenam faciendam curarunt, qùæ digna esset populo R., ut levarent onus sumptuum ædilibus et prætoribus ÉÉ per ea tempora tam locupletibus, ut publicæ magnificentiæ sufficerent.. • 4. Produci in scenam dicebantur histriones, mimive, cum ab eo, qui ludos edebat, pretio, auctoritate, aut gratia adducebantur, ut in scenam ad agendum prodirent: reduci, cum postquam sui spectaculum aliquândiu præbuerant, aliquanto intérvalfo reverti jùbebantur. Plin. 7. 48. 49. a med, Galeria CopioIa reducta est in scenam C. Poppæo, Q. Sulpicio Coss. annum centesimum quartum agens, quae producta fuerat tirocinio a M. Pomponio ædili pleb. ante annos noiiaginta unum. • 5. Scema translate est apparátus, species, ostentatio cujuspiam rei, quæ in oculis omnium geritur. Cael. ad Cic. 8. Fam. 1 1. a med. Scena rei totius hæc: Pompejus tanquam Cæsarem non impugnet, etc. Petron. Satyr. 1 17. Et né quid scenæ deesset, quotiescunïque aliquem nostrum vocare tentasset, alium pro alio vocaret, ut, etc. Tacit. 14. Ann. 7. ad fin. Scenam crimini§ parare. Apul. 8. Met. Omnemque scenam sceleris illuminat. et ibid. Scena feraliutm nuptiarum. * 6. Hinc Suet. Cal. 15. Nec minore scena Ostiam, præfixo in biremis puppe vexillo, et inde Romam Tiberi subvectos (matris fra£!; cineres), per splendidissimum quemque equestris ordinis, medio ac frequenti die duobus ferculis Mausoleo intulit. h. e. nec minore apparatu ac pompa. •| 7. Afferre aliquid in scenam, proverb. aptid Cic. 3. Orat.T4o. qua$i in theatrumiì et notitiam omniumu ferre, metuere in campo. •| 8. Multi scribunt scaena, auctoresque habent Pandectas Floientinas, plurimos lapides (inter quos Cehotaphium Pisanum C. Cæsaris Aùgusti ævo inscriptum), et doctissimös viros Varron., Priscian. 1. p. 561. Putsch. et alios apud Dausq. Sine diphthongo malunt Jul. Scalig., Manut., Cellar. et alii : et ex antiquis Actius apud Varron. 6. L. L. 5. His adstipulatur ratio, quia Græca est vox axyrj, ut dictum est: item veteres libri a Manutio wisi, et unns et alter litteratus lapis apud Reineu. cl. 2. n. 3o. et 8g. Prior scribendi ratio consuetudine nititur illorum temporum, altera ratione: *idemque dic de voee sceptrum , quod ratióne sine diphthongo dxijrftpo9; consuetudine tunc obtinente scaeptrum scriptum fuit. /arro loc. cit. neutram reprehendit. utramlibet ergo $equi possumus. At Romani, qui ex Æolibus multa habent, scaenam etiam et scaeptrum, et sæptüm ab Æolic9 oxawii, oxairttpov, aaixoç, usurparunt frequentissime. ®| 9. Scenai pro sceest Lucretii 4. 77. V. vocem seq. •I 1 o. Denique scenam per incopem pro sacenam, genus cultri fuisse, manifestum est, inquit Ζ. seå utrum securi§, an dolabra sit, ambigitur: quam Cincius in libro, qui est de Verbis priseis, dolabram ait esse Pontificiam. Livius ifi Lydio: Corruit quasi ietus scena, haud multo secus. Hæc Festus, V. adnotata ad SACENA. 'scENÄLIS, e, adject. idem ac scenicus. Lucret. 4. 77. et omnem Scenalem speciem pâtrum, matrumque Deorumque Inficiunt. h. e. colorant ominem ornatum, et cultum scenae. Plerique omnes leg. scenai. Vet. Poeta in Anthol. Lat. T. 2. p. 48, Burm. Scenales frondc-s detexunt hinc geminam umbram. * scENÄRIUM, et Scænarium, ii, n. 2. palco scenario, in quo scena constituitur. Inscript. opt. notæ apud Marin. Frat. Arv. p. 527. L. Atejus M. F. Capito duomvir Quinq, curiam, tabularium, scaenariunì, subsellarium loco privato dé sua pecunia faciunda coeravit. - - scENÄRIUS, a, um, adject, scenicus. Ammian. 28. 4. ad fia.

68 SCENATI CUS

scenarii artificcs. Inscript. apud Murat. 948. 4. P. Cornelius P. L. Philomusus pictor scenarius. scENÄTiöUs, a, um, adject. scenicus. Karr, apud Non. 2. 822. tot comici, cinaedici, scenatici. . - sci>NÄTILIS, e, adject. scenicus. }'arr. apud Von. 2. 822. Si te pigeât hic modi scenatilis. ... - - _ scENicE, adverb. scenicamente, axy:xó;, more scenae. Quintil. 6. 1. a med. Facere aliquid scenice. SCENICUS, et Scænicus, a, um, adject. da scena, teatrale, covnico, axwvsxá;, ad scenam pertinens, comieus, histrionalis, theatralis. Cic. Arch. 5. Artifices scenici. Id. 3. Orat. 8. lúes forenses scenica prope venustate tractare. Ovid. a. Trist. 5 1 4. Scenica adulteria. h. e. quae per fabulas in scenis enarrantur. Quintil. 6. 1. ante med. Scenici áctores. Id. 1 1. 3. ante med. Scenica modulatio. Id. 6. 3. ante med. Dicacitas scurrilis et scenica. Suet. Ver. 53. Scenicæ coronæ. h. e. quæ dantur vincentibus in scena. Id. Aug. 43. Scenicæ et gladiatöriae operae. Id. Ver. 44. Scenica organa. h. e. instrumenta musica, qnibus in scena utebantur, uu tibiæ, scabella, etc. Inscript. apud Schiass. Guida al Mus. Bol. p. 1 27. Hermippo Aug. Lib. procuratori scænico, etc. • 2. Scenici ludi sunt, qui in theatro fiunt, ad differentiam aliorum, qui alibi, ut in Circo, etc. Hujusmodi erant fabulæ, mimi, exodia, saltationes ad tibicinis modos, et alia, quæ in scena exhibebantur. Horum originem , et causas, et progressus tradit Liv. 7. 2. Aliquando extra theatrum eos Augustus fecit, vicatim a pluribus scenis, ut apud Suet. Aug. 43. .legitur. Liv. 3 1. 4. Lúdi Romani scenici eó anno magnifice apparateque -facti. Id. 34. 34. Megalesia ludos scenicos C. Atilius Serranus, L. Scribonius Libo ædiles curules primi fecerunt. 1i. e. Megalesia, quæ jam ante celebrabantur, primi per ludos scemicos celebrarunt. • 3. Scenicus, imaginarius, fictus: nam scenici actores ejusmodi personam sumunt et repræsentant, quam cito, peracta fabula, sunt deposituri. Flor. 2. 14. Populus R. invictus a veris regibus; ab illo imaginario et scenico rege superatur. da scena, de Andrisco loquitur, qui se Philippum mentitus Macedoniæ regnum invaserat. • 4. Scenicus absolute est histrio, actor, eom7mediante. Cic. 1. Offic. 3 1. a med. Ne scenici plus, quam nos, viάeantur habere prudentiæ. Suet. Ver. 42. eaetr. Cuidam scenico placenti nuncium misit, abuti eum occupationibus suis. Id. Tib. 34. I.udorum ac munerum impensas corripuit, mercedibus scenicorun recisis. Adde Justin. 28. 1 o. et Tacit. 15. Ann. 59., ubi Nero per contumeliam scenicus dicitur. • 5. Item scenica absolute pro scenica muliere. Imp. Constantin. Cod. 5. 27. 1. Si ex ancilla, vel ancillæ filia; vel liberta, vel libertæ filia; vel scenica, vel scenicæ filia susceptos filios in numero legitimorum habere voluerint. • 6. I)e scriptione V. in scENA §. 8. * SCÉNiTAE, et Scaenitæ, arum, m. plur. 1. Σχηνέται, et Σxmvj*z: , Arabum cognomen deductum a tentoriis seu tabernaculis, Graeee axyz33 appellatis, sub quibus habitare solebant. Hinc Plin. 5. 2 %. 2 1. Arabes Scenitæ. et 6. 8. 32. Nomades Scenitæ. et mor. Sabæi Scenitæ. Inscript. apud Murat. 465. 6. Hoc præsidium constrtixit ( lege constituit) in securitatem publicam, et Scaenitarum Arabum ■errore in . SCÉNόgRÄPiíïî. V. sc 1 AGRAPHIA. SC£NSAS antiqui dicebant, quas nunc cenas: quae autem nunc prandia, pro cenis habebant, et pro cenis vesperias appellabant. festus. Ubi Scaliger maliet legi eesnas : unde silicesniùin, postea silicernium : Alii sces nas. " SCEPSIS, idis, f. 3. axjgt;, simulatio. Est cognomen R. Inscript. apud Cardinali Iscriz. ined. n. 23. Elviae Scepsidi Acratus pædagogus. * SCEPSIUS,a,um, adject. Σχή{τος, ad Scepsim pertinens, Troadis urbem, versus sinum Adramyttenum, cujus miieminit Plin. 5. 3o. 32., et Palæscepsim nominat. Hinc Cic. 1. Tusc. 24. Non quaero quanta memoria fuerit Scepsius Metrodorus. Plin. 34. 7. 1 6. Metrodorus Scepsius, cui cognomen a Romani nominis odio inditum est (MH:acptopra:to), propter duo millia statuarum Volsinios expugnatos objecit. • 2. Hinc idem absolute Scepsius appellatur ab Ovid. 4. Pont. ■ 4. 37. Non loca, sed mores dictis vexavit amaris Scepsius Ausonios, aetâque Roma rea est. ` * SCEPTICI. V. PYRRHO. SCEPTOS, et Sceptus, i, m. 2. cxntrás, procella: a σχή*ro, magno impetu decido. Apul. de Mundo. Sceptos gencrale omnibus. (proeellis), quæ de nubibus cadunt, nomem est. • 2. Fuit etiam' cognomen A. Inscript. apud Donat. 87. 5. C. Valerius 0. I,. Scetus. scEPTRÎFER, et SCEPTRIGER, ra, rnm, adject. chi porta sccttro, cx* tt3o£32<, qui sceptrum gerit. Ovid. ó. Fast. 480. Sceptriferæ manu$. Stat.

[ocr errors]

1 1. Theb. 636. Ensem sceptriferi spolium lacrymabile Laji. Sil. 16* a45. Sceptrigero cum rege pari sub honore residunt. Senec. Med. 5g. sceptriferi Tonantes. h. e. Juppiter, et Juno. SCEPTRUM, i, n. 2. bastone, verga, scettro, axîTtpov, virga, bacalus, hasta, scipio : a czi, rtopav, innitor, incumbo: et speciatim scipio, quo utuntur reges. /irg. m 2. Aen. 2o8. Sceptrum hoc in silvis imo de stirpe recisum Matre caret, posuitque comas et brachia ferro. Justin. 43. 3. Per ea adhuc tempora (sub Romulo) reges hastas pro diademate habebant, quas Græci scepti a dixere. Cic. Sert. 5j. Rex sedens eum purpura et sceptro, et illis insignibus re

[ocr errors]

Jovis. Ovid. 7. Met. 1 o3. rex sceptro insignis eburno. et ibid. %o6. AEacus, in capulo sceptri nitente sinistra, Ne petite auxilium, sed sumite, dixit, Athenæ. •| 2. Sceptrum Augusti, apud Suet. Galb. 1., non est sceptrum regale, quia illis temporibus a regiis insignibus maxime abhorrebaiit, regiam licet potestatem aflectarent : sed hasta imperatoria, vel scipio eburneus cum aquila, qualem triumphantes gestabant, etiam stante republ., et consules sub imperatoribus (V. SCIPIO §. 2.) et in triumphalibus statuis affingebatur, il baston di comando. Juvenal. 1 o. 43. Da nunc et volucrem, sceptro quæ surgit eburno. Claudian. Cons. Prob. et Olybr. 2o5. Ut sceptrum gessere mann. • 3. Sceptra, et personas histrionum (h. e. quibus utebantur agentes regem ) unionibus ornabat Nero, teste Plin. 37. 2. 6. • 4. Metonymice est regnum, regno. /irg. 1. Æn. 257. sic nos in sceptra reponis? et i o. ibid. 852. pulsus solio sceptrisque paternis. Id. 9. ibid. 9. Sceptra Palatini sedemque petit Euandri. Ovid. 4. Fast. i 97. optime regum A mato sceptris excutiere tuis. • 5. In illo ejusd. 2. Amor. 18. 13. Sceptra tamen sumpsi : curaque tragoedia nostra Crevit: sceptra sumere est regum gesta, quæ tragici carminis materia sunt, versibus persequi. Hinc apud eund. 3. ibid. 1. 13. fingitur Tragoedia laeva manu sceptrum regale tenens. et ibid. 63. Altera me sceptro decoras, altoque cothurno. w| 6. Sceptra prædagogorum apud Martial. 1 o. 62. sunt ferulæ tristes, quibus pueri verberantur. V. FERULA §. 3. • 7. Item membrum virile apud Auct. Priap. a5. Sceptrum, quod pathicæ petunt puellæ. • 8. Sceptrum est etiam nomen aspalathi arboris. Plin. 1 2. 24. 52. • g. De scribendi ratione V. SCENA §. 8. ' SCEPTÜCHUS, i, m. 2. cxmt:-oùyo;, sceptrum tenens, rex, axijττρον άχρον. Tacit. 6. Ann. 35. Pharasmanes adjungere Albanos, accipere Sarmatas: quorum sceptuchi, utrimque donis acceptis, more gentico diversa induere. SCHASTERIÄ. V. CASTERIA. SCHEDÄ, æ, f. 1. cy£n, philyra, plagula, membrana tenuis ex papyri libro, ex qua charta fit: a cyj3o, findo. Plin. 13. 1 2. 23. Primo supina tabula scheda adlinitur longitudine papyri, quae potuit esse, resegminibus utrinque amputatis: transversa })ostea crates peragit. • 2. Accipitur et pro pagella, tabella, chartae folio singulari, et cum aliis non compacto: cujusmodi est, in quo scribimus, si quid ex tempore in mentem venit, foglio, o mezzo foglio di carta, cartella, cedolone, pagina. Cic. 1. Att. 2o. sub fiii. Paetus mihi. libros eos donavit, etc. Eniteré, ut scheda nequa depereat. Quintil. 1. 8. ad fin. Nam qui omnes, etiam indignas leetione, schedas excutit, amilibus quoque fabulis accommodare operam potest. Martial. 4. 91. Ohe jam satis est, ohe libelle! Jam pervenimus usque ad umbilicos. Tu procedere adhuc, et ire quaeris, Nec summa potes. in scheda teneri. • 3. In verbis Cicer. alii leg. scida eod. sensu : et a scindo deducunt: vel etiam a σχζ•, sed adspiratione extrita. Charis. 1. p. 81. Putsch. SCHEDI9S, a,um, adject. fauto in fretta, ail' improvviso, cygδιος, extemporalis, subito factus, inelaboratus, subitarius: vox Græca a aχεδόν, prope, quia quæ subito fiunt, prope et statim exsistunt. Hinc schedia (subintellige navis, aχίδεός νάύ;) genus navigii inconditum, trabibus tantum inter se connexis factum, quo mercimonia circumferunt post amissam navem. Ita Festus. Ulp. Dig. 14. 1. 1. ante med. Navem accipere debemus sive marinam, sive in aliquo stagn9 naviget, sive schedia sis. . 4 a. Schedia, poemata et versus inelaborati, et non satis perfecti : schedium, opus inconditum. et impolitum. Festus. Gloss. Ä Σχεδεον, ex tempore dictum. Auson. Edyll. 7. præf. Bissula in hoc schedio cantabitur, aut`Erasinus. Petron. Satyr. 4. eaetr. Ne me putes improbasse schedium Lucilianæ improbitatis, h. e. satyram Lucilii, qüa audacter secuit Urbem, in hora sæpe ducentos versus fundens. Apul. Florid. n. 23. Etiam in isto, ut ait Lucilius, schedio inconditò experimini, an idem sim repentinus qui et præparatus. Sidon. 8. ep. 5. Apollonii Pythagorici vitam, ut Tascius Victorianus, e Nicomachi schédio exscripsit, ms. SCHÉDÜLÄ, ae, f. 1. carticella, cedola, polizzetta, αχεδιον , Parva seheda , Cic. 15. Fam. 16. Hæc te tertia jam épistolâ

[ocr errors][ocr errors]

saepe hæc nomina neutra Græcæ terminationis feminine extulisse, .

et dogmam, diademam, syrmam, glaucomam dixisse. Hoc idem
præcipue locum habet in nominibus propriis femininis, e Græcis
nominibns neutrius generis derivatis. V. EUREMA, LALEMA, ME.
ILEMA, NEUMA, PHILEMA, et TOREUMA §. 3.) Naev. apud Von.
3. 2o6. Pergite thyrsigeràe Bacchæ modo Bacchico cum schemate.
Observandum porro est, primam syllabam in schema apud Plautum
loc. cit. corripi, cum eadem apud alics semper producatur; quod
tamen noli mirari, etenim etiam Græce apud Hesychium aχῆμα, et
cχεμα habetur. <|. 2. Item species, figura, modo, atleggtamento,
figura. Suet. Tib. 45. Ne cui in opera edenda exemplar imperatæ
schemæ deesset. Cæcil. apud Priscian. loc. cit. Filius in me incedit
satis hilari schema. /itruv. 6. præf. init. Aristippus philosophus,
naufragio cum ejectus ad Rhodiensium litus, animadvertisset geo-
metrica schemata descripta, exclamavisse dicitur : bene speremus.
hominum enim vestigia video. • 3. Item figura dicendi apùd rheto-
res: quia est velnti habitus, et ornatus, et conformatio orationis. Cic.
Brut. 37. eaetr. Σχήματα quæ vocant Græci, ea maxime ornant ora-
torem : eaque non tam in verbis pingendis habent pondus, quam in
illuminandis sententiis. Quintil. g. i. Intuendum est, quid áccipere
debeamus figuram. Nam duobus inodis dicitur : uno, qualiscumque
forma sententiæ, sicut in corporibus, in quibus, quoquo modo sint
composita, utique habitus est aliquis: altero, quod proprie schema
dicitur, in sensu vel sermone aliqua a vulgari et simplici specie
cum ratione mutatio. Martial. 3. 68. Schemate nec dubio, sed aper-
te nominat illam. h. e. non lecte et per figuram, sed verbis propriis
apertisque. Petron. Satyr. 1 26. Frigidum scheina. et fragm. Tra-
gur. 44. Burm. Schema§ loqui. parlar figuratamente. j 4. Præ-
terea schemata appellantur, quæ præsertim a poetis, contra legem
loquendi dicuntur in carmine. Quintil. 1. 5. a med. Quædam ei fa-
ciem solœcismi habent, et dici vitiosa non possunt; ut tragœdia
Thyestes, et ludi Floralia: quamquam hæc sequenti tempore inter-
siderunt, nunquam aliter a veteribus dicta. Schemata igitur nomi-
nabuntur, frequentiora quidem apud poetas, sed oratóribus quo-
que permissa, etc. Hæc Ä. Adde Charis. 4. init. et Diomed. 2.
p. 446. et 449. Putsch. V METAPLASMUS. • 5. Est etiam pe-
euliaris Êïí figuræ cujusdam oratoriae, quæ et emphasis, et
figura dici potest. Quintil. j. 2. a med. Jam ad id genus, quod et
frequentissimum est, et exspectari maxime credo, veniendüm est :
in quo per quandam suspicionem, qnod non dicimus, accipi volu-
mus: non utique coutrarium, ut in sigtovs {α, sed aliud latens, et au-
ditori quasi inveniendum : quod jam fere solum schema a nostris
vocatur , et unde controversiæ figuratæ dicuntur. Ejus triplex usus
est : unu s, si dicere palam parum tutum est : alter, si non decet :
tertius, quii venustatis modo gratia adhibetur, et ipsa novitate ac
varietate magis, quam si relatio sit recta, delectat. V. FIGURA §. 8.
* 6. Controversiae, quæ hac figura scribuntur, figuratæ, et sehema.
ta appellantur. Senec. 1. Controv. proaem. in fin. Schemata negabat
decoris causa inventa, sed subsidii, ut quod palam aures offensu-
rum esset, si palam diceretur, id oblique et furtim subreperet. V.
PIGURATUS §. 4. • 7. In dat. et ablat. plur. et schematibus ha-
bet, et schematis magis Latine. Lamprid. Elagab. 1 9. Vasa sche-
matibus libidinosissimis inquinata. Plin. apud Charis. 1. p. 38.
Putscb. de /arrone. Quam maxime vicina Græco Græce dixit, ut
nec schematis quidem dicat, sed schemasin. Sic emblematis dixere,
et poematis. V. EMBLEMA §. 4. et POEMA §. 5. •| 8. Sunt qui
$crib. scema, praesertim apud Petron. et Apul. non uno in loco, et
in Not. Tir. p.ì 72., ubi etiam scematicus häbetur, ut scida, aut sce-
da pro scheda, etc.
* SCHEMIÄTÌcè, adverb. oχηματικός , figurate. Non. 4. 274.
Plautus sch ematice: Nam pater íuus nunquàm cum illa etiam li-
mavit caput. Schematice pro Scematico, quasi sic inscripta fuisset
aliqua ejus fabula, legit Lips. Epist. Quæst. l. 1. c. 18., qui putat,
schematice a Vonio addituim, ut nos moneret, figurate a Plaüto di-
ctum limare caput pro auvouavd%sw. Ita vero edidit Bothe, sicut et-
iam alibi legitur scenice, dulice, comœdice. -
* SCHÉMÄTICUS, a, um, adject. ad schema pertinens. V. SCHE-
»TA §. 8.
8CHEMÄTISMUS, i, m, 2. σχηματισμὸ;, parlar figurato, ratio

[ocr errors][ocr errors]
« НазадПродовжити »