Зображення сторінки
PDF

SATURNUS

Putsch. et INCONDITUS §. 4. M 3. Saturnius absolute est Juppiter. Claudian. Gigantem. 16. • 4. Saturnia est Juno. /irg. 1. Æn. 27. veterisque memor Saturnia belli. Adde Ovid. 1. Fast. 263. et a. Tiist. 237. ét /al. Flace. 1. 1 1 a. •I 5. Item antiquum oppidum Latii, haùd procul a Janiculo, a Saturno conditum. /arr. loc. cit. et Aurel. /ict. qrig. gent. R. 3. • 6. Item Italia. Justin. 43. 1. • 7. Item oppidum Etruriae, in agro Caletrano, colonia civium R. Liv. 3g. 55. eztr. V. SATURNINUS §. 1. SÄTURNUS, i, m. 2. Saturno, Kgóyo;, filius Urani, seu Cæli et Vestae, rex Cretensium. Cic. 3. [Vat. D. 17. 8ed idcm Cic. Univ. 1 1. scribit, fuisse filium Oceani et Salaciæ, nepotem Cæli et Terræ. Fulgent. 1. Mythol. 2. ait, illum fuisse filium Pollucis, sive a pollendo, sive a pollucibilitate, quam nos humanitatem dicimus, quia Saturnalibus continuæ epulae et comissationes essent. V. POLLUCEO. Id. ibid. putat, eufidem a saturando Saturnum appellatum. Poetæ fabulati $unt, Saturnum patri Caelo virilia abscidisse, atque in mare projecisse; inde Venerem esse procreatam, quæ a spuma unde coaluit, Aphrodite nominata est. Cic. 2. Mat. D. 24. et Ovid. Ib. 275. Uxorem duxit sororem suam Opem , seu Cybelem , sive Rheam, sive Tellurem. Id. g. Met. 497. Ex ea sex filios suscepit, chironem, Chronum, Picum, Jovem, Neptunum, Plutonem, et quatuor filias, Cererem, Glaucam, Junonem, Vestam secundam. Id. 6. ÆFast. 285. Sed Chronus, seu Cronus communiter existimatur idem, •qui Saturnus. Cum Titan Saturni frater major natu parenti succe«dere vellet, tamen animadvertens, matrem sororesque Saturno magis favere, regnum ipsi concessit, ea tamen lege, ne Saturnus prolem masculam educaret, ut regnum ad suam prolem rediret. Saturnus igitur devorabat filios omnes masculos, quotquot sibi nascerentur. Cum plures liberos devorasset, nati sunt gemini Juppiter et Juno. Tum mater Junonem Saturno ostendit, Jovem vero clam mutriendum ablegavit, adhibitis interim Corybantibus, qui cymbalorum tympanorumque pulsu obstreperent, ne pueri vagitus audiretur. Saturno autem, cùm ille puerum deposceret, ut et ipsum devoraret, Ops lapidem ostendit pannis involutum, simulans eum lapidem partu a se editum esse, quem ille acceptum sine mora devoravit. Neptunum quoque clam Saturno Ops peperit, quem similiter clam educari ciiravit. Tertio rursus geminos enixa est, Plutonem et Glaucam. Tunc similiter Glaucam Saturno ostendit, Plutonem abscondit. Ovid. 4. Fast. a v. 197. hujus impietatis Saturni causam affert, quod illi oraculum redditum fuerat, fore, ut a filio regno privaretur. Detecta tandem fraude, cum Titan rescivisset, fratri prolem masculam esse, suosque ea ratione regni successione pelli, cum filiis, qui Titanes a patre cognominabantur, bellum adversus Saturnum suscepit, illumque et Opem sororem captos muro inclusit. Sed a Jove filio devictis Titanibus liberati sunt, et in regnum reducti. Porro Saturnus ex oraculo edoctus, vel conjectura prospiciens, fore, ut a filiis regno pelleretur, coepit Jovi insidias struere. Juppiter, patris scelere detecto, eum vinculis constrinxit, deinde ex Creta expulit. Saturnus in Italiam fugit. •| 2. Venit in eam Italiæ regionem, in qua Janus, idest vel Noe, vel Japhet, vel Javan regnabat, a quo humanissime exceptus est. Diu apud Janum occultus vixit, et quasi latitavit. Hinc regio illa Latium est appellata. Virg. 8. Æn. 322. et Ovid. 1. Fast. 238. • 3. Accepit a Jano regni ejus partem, regionem videlicet illam, ut ajunt, quæ postea ILatium litòrale dicta est. Haec regio post illius mortem nuncupata est Saturnia. •I 4. Congregavit in unum locum homines, qui in montibus et in agris dissipati erant, dedit leges de recte et honeste vivendo, moenibus inclusit. Urbem, quam condidit, in Capitolino monte condidisse fertur, et de suo nomine appellavisse Saturniam. v. sATURNiUs §. 1. • 5. Docuisse dicitur Italos agriculturam, qui prius sine ullâ observatione atque arte agros colebant. Hinc effingitur, et pingitur cum falce, quæ ei est insigne, ut ait Festus in ASaturno. et /arr. scribit 3. R. R. 1., qui terram colerent, esse ex siirpe Saturni regis. •| 6. Saturno regnante sæculum aureum fuisse fabulantur. Terra enim sua sponte expers aratri pariebat fruges, nulli erant limites agrorum, nulli servi, omnia omnibus communia erant, saltem in Latio, et in tota Italia. Hinc I{omani reipublicæ eaerarium in templo Saturni collocaverunt. }'irg. 8. Æn. 319. et seqq. •| 7. Post multas res gestas, quibus immortalem famam esse adeptus videbatur, repente éx hominum oculis evanuit, vel morte, quam sibi ipse consciverit, vel voluntaria discessione ex Italia: et delubris atque aris honoratus fuit, non solum in Italia, sed etiam in «Graecia, et aliis orbis terræ regionibus. Sed potissimum in Occidente colebatur. Cic. 3. Nat. D. 17. •| 8. Saturno humana hostia sacra faciebant. Sed Hercules, eum venit in Italiam, barbarum illum morem sustulit, præcepitque, ut Saturno sacra de frugibus facerent, peracto autem sacrificio triginta statuas ad hominum similitudineia efficuas, et humanis vestibus ornatas projicerent in Tibe

SATUS 55

rim. Statuae Argei appellabantur, fortasse ab Argis Herculis patria. Romanorum aetate projiciebantur a virginibus Vestalibus, praesentibus pontificibus, prætóribus, etc. Hoc sacrificium fiebat pòst æquinoctium vernum, idibus Maji. Ovid. 5. Fast. 62 1. • j. Saturni hostia dicitur miser et infelix, qui ultimum supplicium exspectat, quasi Saturno mactandus. Plaut. in Suppos. Amph. scena quæ incipit Tun' me mactes? v. 2. • 1 o. Saturni dies apud Tibull. 1. 3. 18. est Sabbatum, quod erat religiosum non solum Judæis, sed superstitiosis etiam apud Romanos, metuentibus illo die quidquam aggredi, præsertim iter longiusculum. Testem habenus Ovid. Remed. am. 2 1 9. et 1. Art. am. 4 1 5., item Horät. 1. Sat. g. 69., Pers. 5. 184., Juvenal. 14. g6. et Tacit. 5. Hist. 4. V. DIES §. 18. T • 1 1. Saturnus item anus est ex septem planetis, seu stellis errantibus. Cursum suum triginta annis conficit. Cic. 2. Vat. D. 2o. Nam ea, quæ Saturni stella dicitur, Φαίνων que a Græcis nominatur, quæ a terra abest plurimum, triginta fere annis cursum suum conficit. In quo cursu multa mirabiliter efficiens tum antecedendo, tum retardando, tum vespertinis temporibus delitescendo, tum matutinis rursum se aperiendo, nihil immutat sempiternis saeculorum ætatibus, quin eadem iisdem temporibus efficiat. Haec Cic. • 12. Notationem nominis ex aliorum sententia refert Id. 2. Vat. D. 25. et 3. ibid. 24. Saturnus est appellatus, quod saturetur annis. Ex se enim natos comesse fingitur solitus, quia consumit ætas temporum spatia, annisque præteritis insaturabiliter expletur. Alii a satu derivant ; alii ad Hebraea confugiunt, ut originemi investigent. SÄTÜRO, as, avi, atum, a. 1. satollare, saziare, sfamare, contentare, xogito, saturum reddo, pasco, satio, expleo . Cic. 2. Vat. D. 5 1. a med. Mammas appetunt, earumque ubertate saturantur. Claudian. de phoenice, 13. Epulis saturare famem. Juvenal. 1 4. 166. saturabat glebula talis Patrem ipsum, turbamque casae. h. e. alebat. Hieronym. ep. 2 1. n. 35. Ipse es ejus carne saturandus. • 2. Translate. Cic. 2. Phil. 24. Versatus in bello est: saturavit se sanguine civium. Id. /atin. 3. Cum crudelitatem vestram, odiumque diuturnum, quod in bonos jam inveteratum habebatis, saturare cuperetis. Id. Dom. 1 7. Explevi animos invidorum, placavi odia improborum, saturavi etiam perfidiam et scelus proditorum. Justin. 12. 12. Qrant, suppliciis suis potius saturet se, quam contumeliis. Catull. 68. 83. Saturare amorem. Senec. Thyest. 3g3. Me dulcis saturet quies. h. e. satiet, plene recreet. • 3. Significat etiam impleo, empire. Sever. Ætn. 266. Saturare horrea. Pallad. 1. 35. a med. Querneo cinere murium aditus saturare. Id. 2. 13. Valles, quas fluminum saturabit aggestio. Plin. 2. 99. 1 o2. Lunæ sidus terras saturat : accedensque corpora implet, abscedens inanit. J'irg. 1. G. 8o. Nec saturare fimo pingui pudeat sola. h. e. large stercorare. Martial. 8. 28. Qua satürat Calabris culta Galesus aquis. h. e. large irri£'; Stat. 3. Sily. 4. 82. capillum multo Paphie saturabat amomo. . e. plene imbuebat. Claudian. 1. in Rufin. 2o8. Et picturatæ saturantur murice vestes. Vitruv. 1 o. 1 1. ad fin. Tunc eæ tabulæ pice saturantur, et laminis ferreis colligantur, ut ab aquæ vi ne dissolvantur. • 4. Item nauseam, fastidium, tædium creo. Plaut. Stich. 1. 1. 18. Hae res vitae me, soror, saturant : hæ mihi dividiæ et senio sunt. Ubi notandus genitivus casus. M 5. Particip. Saturandus §. 1. SATUS, a, um, particip. a sero : seminato, piantato, ἐσταρμέyo;, seminatus, plantatus. Tibull. 2. 3. 42. Quid nocuit sulcos nom. habuisse satos ?' P'irg. 8. Ecl. 98. Atque satas alio vidi traducere messes. Kal. Flacc. 3. 5. Dat Cererem, lectumque pecus, nec palmite Bacchum Bithyno Phrygioque satum, sed quem sua noto Colle per angustæ Lesbos freta siiggerit Helies. •| 2. Sata, orum, loca sata, et ipsæ segetes, i seminati. J/irg. 1. G. 325. et a. Æn. 3o6. sata laeta, boumque labores. Id. 3. Ecl. 82. Dulce satis humor. Apul. Q. Met. Ideo conjuncti terram proscindunt boves, Ut in futurum. aeta germinent sata. • 3. Hinc translate. Id. ibid. Tum si qui, matrimonium sorte captantes, interrogarent; rem ipsam responderi ajebant : Jungendos cónnubio, et satis liberum procreandis. • 4. Satus, genitus, ortus, generato, nato. Cic. 1. Tusc. 49. Non enim temere nec fortuito sati et creati sumus. Virg. 1o. Æn. 54o. fulvumque Camertem Magnanimo Volscente satumi. Id. 8. ibid. 36. O sate gente Deum. Ovid. 3. Fast. 799. Matre satus terra. Id. 12. Met. 93. satus Nereide. Id. 4. ibid. 282. satos Curetas ab imbri. Id. 4. Fast. 54. Ilia cum Lauso de Numitore sati. Propert. 3. 7. 1 9. Hic satus ad pacem, hic castrensibus utilis armis. SÄTUS, us, m. 4. seminazione, piantagione, cTropd, actus serendi, seminatio, plentatio. Cic. 2. Divin. 32. Herbam antem asperam, credo, avium congestu, non humano satu. Id. Senect. 15. Quid ego vitium ortus, satus, incrementa commemorem? ® 2. Speciatim sumitur pro generatione. Cic. 1. Offic. 32. ad fin. Hoc Hersuli Jovis satu edito potuit fortasse contingere. Id. 1. Divin. 42. ob $6 SATYRA

sandem eansam multa inusitata partim e eaelo, afia é* terra oriebantur, quædam etiam hominum, pecudumque conceptu et satu. Id. 5. Fin. 23. A primo satu, qno a procreatoribus nati diliguntur, Accius apud Mon. a. 8o6. Profecto haudquaquam est ortus mediocri satu. h. e. genere, sanguine. ° 3. Translate. Cic. 2. Tusc. 5. Philosophia extrahit vitia radicitus, et præparat animos ad satus accipiendos: eaque mandat his, et, ut ita dicam, serit, quæ adulta fructus uberrimos ferant. SÄTÎRÄ, æ, f. 1. satira, exripo, t6 aatvpixöv το'ημα, carmen smaledicum, et ad carpenda vitia èompositum: item genüs carminis, in quo multa metra, ac res pariter miscentur. Duo énim satyrarum genera fuisse constat, alterüm apertam hominum repreherisionem continens, et acrem vitiorum objúrgationem : alterum, quod carmimum, et rerum varietate constabat. Scaliger ad l. 5. Manilii, et Casaubonus l. de satyra, scribere jubent satira, vel more antiquo satura. Qui satyra scribunt, eo id faciunt, quia hoc carminis genus a Satyris habere nomen arbitrantur, idque ob dicacitatem, quæ et Cæs. Scaligeri sententia est l. 1. Rei poeticæ c. 1 2. Aliqui causam afferunt, quod in hoc genere carminis res ridiculæ, pudendæque scribuntur, quemadmodum proferri a Satyris solebant, vel quod in antiqua satyra introducebantur satyrorum personæ, aut si quæ erant ridiculæ similes Satyris. Qui satura malunt, ea re adducuntur, quia genus hoc poeseos dictum censent ob carminis varietatem, et propter copiam rernm , quæ ibi tractantur. Ut magis liqueat, utra sententia sit potior, distinguendum fortasse est inter satyram Luci lii, Horatii, Persii, et satyram Ennii, et /arronis. Prior ita dicta videtur a satyrica poesi. Nam huic erat similis ob maledicentiam. At satyra Ennii, ac Varronis ex eo nomen accepit, quod multa metra, ae res pariter misceret. Quod ex Diomed. 3. p. 482. Putsch. cognoscere est. V. SATURA §. 4. Quare posteriorem hanc saturam, vel satiram, alteram illam satyram appellari placet iis, quos adduximus, Casaubono, et Scalig. Verum, utcumque se res habeat, non esse a communi scribendi per y consuetudine recedendum, pluribus ostendit Daniel Heins. l. 1. de satyra Horat., cum utrumque, quod diximus, carminis genus commode possit a Satyris deduci. Horat. 2. Sat. 1. 1. Sunt quibus in satyra videar nimis acer. Stat. 1. Silv. 5. 1 o3. Liventem satyram migrâ rubigine turbas. SÄTYRIÄSIS, is, f. 3. aatùgiza:;, inguinum morbus, cum nimia tentigine virile membrum arrigitur; ita dietus vel a satyrio herba, quæ vim excitandæ libidinis habet, vel a Satyrorum salacitate, vel quia iidem ea corporis parte maxime arrecta passim visuntur insculpti in antiquis anaglyptis. Cael. Aurel. 3. Acut. 18. et Theod. Priscian. 2. j 1. * SÄTYRICÈ, adverb. satiricamente, satyrico sermone. Vet. Scholiast. Cruq. ad Horat. 2. Sat. 8. 72. Hic autem satyrice significat escarum ministerium. Porphyr. ad eund. 1. Ep. 15. 1. Scribit satyrice de Bajarum luxuria. SÄTYRICUS, a, um, adject. da satiro, aatvgix6;, ad satyrum pertinens. Vitruv.5.8. Genera sunt scenarum tria : ünum quod dicitur fragicum, alterum comicum, tertium satyricum. Horum órnatus sunt inter se dissimiles, quod tragicæ deformantur eolumnis, fastigiis, etc. comicæ ædificiorum privatorum habent speciem, etc. satyricæ

vero ornantur arboribus, speluncis, montibus, reliquisque agresti- '

bus rebus. Plin. 19. 4. 19. de hortis. Quam rem comitaia est`et religio quædam: hortoque et foco tantum contra invidentium effascinationes, dicari videmus in remedio satyrica signa: quamquam hortos tutelæ Veneris assignante Plauto. h. e. signa satyrorum similia, tentis veretris, cujusmodi finguntur in satyris, et Priapis. M 2. Item ad satyram pertinens, satirico. Lactant. 2. 4. Fläccus, ut satyrici carminis scriptor, derisit hominum vanitatem. Sidon. 8. ep. 1 1. a med. In materia satyrica sollicitus et mordax, in tragica sævus et flebilis. • 3. Satyricus absolute, satyrarum scriptor. Sidon. 4. ep. 1, ®. 4. Satyricon, satyra. Sic inscribitur Petronii liber. SÄTYRION, ii, n. 2. aztjgtov, herbæ genus. Plin. 26. 1 o. 62. Concitatricem vim habet satyrion. Duo ejus genera: una longioribus foliis, quam oleæ, caule quatuor digitorum, flore purpureo, radice gemina ad formam hominis testium, alternis annis intumescente ea, ac residente. Altera, satyrios orchis cognominatur, et femina esse creditur: distinguitur internodiis et ramosiore frutice : nascitur fere juxta mare. et ibid. 63. Graeci satyrion foliis lilii rubri minoribus, et tribus non amplius e terra exeúntibus tradunt, caule lævi, cubitali, nudo, radice gemina, cujus inferior pars et major mares gignat, sugerior ac minor femina§. Et aliud genus satyrii eryfhraicon appellant, semine viticis majore, lævi, duræ radicis, cortice rubro, intus album includi sapore subdulce: fere in montuosis inveniri; Venerem, etiam si omninò manu teneatur radix, stimulari: adeo si bibatur in vino austero. Petron. Satyr, 8. eztr. Adeo abique omnes mihi videbantur satyrion bibisse." '

[ocr errors][merged small]

sÂTfRISCUS, i, m. a. satirello, satiretto, aatvpisxos, parvas satyrus. Cic. 1. Divin. ao. Somniavit se peperisse satyriscum. 8ÄTYRÖGRÄPHUS, i, m. 2. αατυρογράρος, satyrarum scriptor. Sidon. 1. ep. 1 1. ante med. Ut satyrographum te aut exsecrantur, aut reformidant. SÄTYRUS, i, m. 2. satiro, o&tvpo;, ferum, animal ex genere simiarum, de quo Plin. 7. a. 2. a med. Sunt et satyri Subsolanis Indorum montibus pernicissimum animal, cum quadrupedes, tum recte currentes, humana effigie: propter velocitatem, misi senes aut ægri, non capiuntur. Id. 8. 54. 8o. de simiis. Efferatior cynocephalis natura, sicut satyris. Alii leg. sicut mitissima satyris. Id. 5. 8. 8. Satyris praeter figuram, nihil moris hunani. Id. 1 o. 72. 93. Condit in thesauros maxillarum cibum sphingiorum et satyrorum genus, mox inde sensim ad mandendum manibus expromit: et quod formicis in annum solemne est, his in dies vel horas. Solin. 27. sub fin. Sunt et (simiae) quas vocant satyros, facie admodum grata, gesticulatis motibus inquietæ. • 2. Poetæ satyros fingunt bipedes, superiore parte hoinines, inferiore feras, villosos, caprinis pedibus, petulantes, lascivos, salacissimos, Bacchi comites, Nymphis infestos, etc. Horat. 2. Od. 1 9. 4. et aures Capripedum satyrorum acutas. Ovid. 1 4. Met. 637. satyri saltatibus apta juventus. Id. 5. Heroid. 135. Me satyri celeres (silvis ego tecta latebam) Quæsierunt rapido, turba proterva, pede. Id. 1. Art. am. 542. Ecce leves satyri, prævia tui ba Dei. et 3. ibid. 1 57. Talem te Bacchus, satyris clamantibus Euoe, Sustulit in currus, Gnosi relicta, suos. • 3. Satyra, æ, est femina satyri, satiressa. Lucret. 4. 1 , 62. Simula, Silena et Satyra est. h. e. puella, quæ simis est naribus, vocatur ab amatore suo Silena et Satyra; nam Sileni ac Satyri simi sunt. • 4. Satyrus Phryr apud eund. 3. Pont. 3. 42. est Marsyas. • 5. In illo ?? 5. 123. Tres tantum ad numeros satyri moveare Bathylli: Satyrus dicitur Bathyllus, quia pedibus valde agilis erat, et saltatu celer instar satyri. • 6. Satyrorum scriptor apud Horat. Art. P. 235. est qui drama satyricum scribit, minime vero, ut quidam falso putarunt, qui satyras componit iis similes, quas ipse elegantissimas posteris legendas reliquit. SÄVÄNUM. V. SABANUM §. 2. SAVARIENSIS. V. SABARiENSIS. SAUCIÀTIO, onis, f. 3. ferita, τραῦμα, τρόat:, actus sauciandi, vulneratio. Cic. Cæcin. i 5. a med. Et sauciátio quæretur, cum fugam factam esse constabit? SAUCIÀTUS, a, um, particip. a saucio: ferito, τραυματτας, vulneratus, læsus. Colum. i 1. 1. à med. Sive quis sauciatus in opere noxam ceperit. * SAUCIÈTAS, atis, f. 3. idem ac sauciatio. Coel. Aurel. 2. Tard. 13. a med. Neque gravedo, aut singultus, vel quæpiam saucietas ægrum sequi videbitur. §AU9I9, as, avi, atum, a. 1. ferire, impiagare, τραυματίζω , vulnus infligo, ferio, cædo, verberando rumpo, consaucio. Plaut. Rud. 3. 4. 53. Quid causæ est, quin virgis té usque ad saturitatem sauciem ? Hirt. B. Aleae. 52. eactr. Jacentem sauciat levibus plagis. Sallust. fragm. apud Non. 4. 432. Ut Metellus ictu tragulae sauciaretur. Cic. /atin. 5. eaetr. Omnia mea tela sic in te conjicientur, ut nemo per tuum latus saucietur. Ovid. 3. Art. am. 7o8. indignas sauciat ungue genas. Plin. 1 7. 22. 35. n. 2 1. Cave, radices ne saucies. Colum. 4. 22. a med. Saucianda ferro est atque exulceranda vitis in ea parte, qua pampinum studemus eliceré. Ovid. Remed. am. 172. Sauciet ut duram vomer aduncus humum. Adde Colum. 2. 2. a med. | •I 2. Extenuationis figura est in illo Cic. 14. Att. aa. Meus discipulus valde amat illum, quem Brutus noster sauciavit. h. e. interfecit: et loquitur de Cæ$are. • 3. Translate. Plaut. Bacch. 1. 1. 3o. Facta et famam sauciant. et 2. 2. 35. Mihi cor odio sanciat. h. e. mihi est odiosus, mihi stomachum movet. Enn. apud Fulgent. de prisco serm. n. 1 g. Haec anus sauciavit se flore Liberi. V. SAUCIUS §. 3. • 4. Particip. Sauciandus §. 1. * SAUCIO, onis, m. 3. videtur significare eum qui sauciat. Est c9gnomen R. Inscript. apud Murat. 1741. 12. T. Saüfejus L. F. Saucio salve. SAUCIUS, a, um, adject. ferito, impiagato, affeso, τρωσ$ei;, £339patia3, vulneratus. Cæs. 3. B. C. j5. Sauciorum et âgrorum habita ratione. Virg. 2. Æn. 223. fugit cum saucius aram Taurus. et incertam excussit cervice securim.Td. 12. ibid. 5. de leone. Saucius ille gravi venantum vulnere pectus. et 651. Saces adversa sagitta Saucius ora. /arr. apud Mon. 4. 432. Multis civibus ex utraque parte sauciis, etc. • 2. De sensu carentibus. Horat. 1. Od. 14. 3, £t malus geleri saucius Africo, Antemnaeque gemunt. Claudian. KI. cons. Honor. 138. triremis antemnis saucià fractis. ld. Epithal. Pallad. et Celer. 1 22. Cortex ungue saucius. Propert. 1, i6. 5. Janua nocturnis potorum saucia rixis. Qvid. 2. Met. 8o8. LiquiS AUCUN CULUS

tur ut glacies incerto saucia sole. et 1o. ibid. 372. Trabs saucia sesuri. Id. m. ibid. 1 o2. nec ullis Saucia vomeribus, per se dabat omnia tellus. Claudian. Cons. Prob. et Olybr. 1 o 1. stridunt Zephyri cursuque rotarum Saucia dividuis clarescunt nubila sulcis. squarciate.Tet de Apono, 24. saucia saxa. spezzati. et I /. c»ns. Honor. 425. quo saucia vento Decolor iratos attollat Cynthia vultus. rosseg

iante, sanguigna, tanquam si vulnerata esset. Sic Stat. 3. Sî?.

4. Huic et purpurei cedat coma saucia Nisi. porporina. - •I 3. Qui se percussit flore Liberi (ut Plaut. Cas. 3. 5. 16. loquitur), ebrius, ubbriaco. Justin. 24. 8. Galli hesterno mero saucii. Martial. 4. 66. Incaluit quoties saucia vena mero. Adde 3. 68. et Justin. 1. 8. a med. V. SAUCIO, as §. 2. •| 4. De ægrotante, ammalato. Propert. 2. 2 1. 33. Nunc utcumque potes, fato gere saucia morem . Apul. 4. Met. Alvus lubrico fluxu saucia. et Apolog. Diutino situ viscerum saucia mulier. Belua male saucia apud Sil. 15. 789. est fame laborans. { 5. Sæpe transfertur ad animum. Stat. 1. Theb. 248. Juno saucia dictis. toccata sul vivo, punta. et Prudent. 9. Cathemer. go. Saucius dolore multo. Claudian. 2. in Eutrop. 455. vitam sola formidine saucius efflat. Cic. 1. Att. 1 7. Subesse nescio quid opinionis incommodæ, sauciumque ejus animum, et insedisse quasdam odiosas suspiciones. •I 6. Cum genit. Græcorum more. Apul. 2. Met. Mihi fatigationis hesternae etiam nunc saucio da veniam, maturius concedam cubitum. Id. 4. ibid. Psyche ægra corporis, animi saucia. Auson. Profess. 5. 15. clientes famæ et salutis saucii. h. e. periclitantes. •| 7. De eo, quem pupugere tela Cupidinis, ferito d' amore. Plaut. Pers. 1. 1. 24. Edepol palles. To. saucius factus sum: in Veneris proelio sagitta Cupido cor meum transfixit. Έ£#, 1. At regina gravi jamdudum saucia cura Vulnus alit venis. Enn. apud Auct. ad Herenn. 2. 22. et Cic. Coel. 8. Medea animo ægra, amore sævo saucia. Ovid. 5. Heroid. 1 5 1. Ipse repertor opis vaccas pavisse Pheræas Fertur: et a nostro saucius igne fuit. Adde Tibull. 2. 5. 1 og. •| 8. Saucia, item fuit appellata una ex uriginta urbis Romæ curiis, cujus mentio est apud Liv. 9.38. ad .fin. Triste omen diem diffidit, quod Saucia curia fuit principium, duabus insignis cladibus, captæ urbis, et Caudinæ pacis, quod utroque anno ejusdem curiæ füerat principium. Macer Licinius tertia etiam clade, quæ ad Cremeram acceptâ est, abominandam eam curiam facit. Alii leg. Faucia, ut allusio sit ad Fauces Caudinas, sed præstat lectio Saucia, quæ triste omen habuit a sauciis in prœlio militibus. V. PRINCIPIÜM §. 12.

* SAUCUNCÜLUS, i, m. 2. sanguinaccio, migliaccio, sanguiculus, cibi genus ex sanguine porcino factum. Petron. fragm. Tragur. 66. Burm. IIabuimus in primo porcum poculo coronatum , et circa saucunculum, et gigeria optime facta. Alii leg. lucunculum : at in Cod. Tragur. legitur saucunculum.

* SÄVENSIS, e, adject. ad Savum pertinens, Pannoniæ fluvium, numc la Sava : ejus mentio est apud Plin. 3. 25. 28. V. SAVUS. Seae. Ruf. Breviar. 7. Amantinis inter Savum et Dravum prostratis regio Savensis, ac secundorum Pannoniorum loca obtenta sunt.

* SAVERRIO, onis, n. 3.-cognomen R. vetustæ et ignotae originis, ut P. Sulpicius Saverrio Cos. ann. U. C. CDL. apud Liv. 9. 45. et in Fast. triumph. apud Grut. 297. col. 1.

SÄWÌÀTIO. V. SUAVIATIO.

SÄWILLUM. V. SUAVILLUM.

SÄVIÜLUM. V. SUAVIOLUM.

SÄVIOR. V. SUAVIOR.

SÄVIUM. V. SUAVIUM.

* SAULUS, a, um, adject. cczj\os, mollis, delicatus. Est cognomen R. Inscript. apud Grut. 972. 4. Sex. Didius Sex. I. Saulus.

•I 2. Saulus fuit etiam nomen [Pauli Apostoli, antequam Christi .

religionem amplecteretur., Saulus autem ejusdem est originis et significationis atque Hebr. 5°st; Saul, h. e. expetitus. Mentio Sau

[ocr errors]

SAXE TUM 57

gii {1} Graece ααβρος) arundine dissecti inveniri traditur. Plin. 7. 1 o. 07. SAURIX, et Sorix, icis, m. 3. avis est tributa Saturno ab auguribus, ex noctuarum genere, tempestatis nuncia. Mar. /ictorin. 1. p. 147o. Putsch. SAUROCTÖN0S, i, m. 2. ααυροxtóyo;, lacertæ interfector: a σαΖeos, lacerta, et xtsivœ, interficio. Ita cognominatur Apollo, quem Praxiteles ex ære nudum finxit, dum puber adhuc Admeti greges pasceret, arboris trunco sinistra innixum, et lacertæ per eumdem reptanti insidias sagitta struentem. Plin. 34. 8. 1 g. n. 1 o. Praxiteles fecit et puberem Apollinem subrepenti lacertæ `cominus sagitta insidiantem, quem Saüroctonon vocant. Hinc Martial. 14. 172. cujus lemma est Sauroctonos Corinthius. Ad te reptanti, puer insidiose, lacertæ Parce : cupit digitis illa perire tuis. V. /isc.Mus. PioClem. T. 1. tab. 13. p. j5. êáú, Mediol., qui marmoream ejusdem Sauroctoni statuam exhibet ære incisam, docteque illustrat. SAURÖMÄTÆ, arum, m. plur. 1. Σαυρομαται (quasi lacertarun* venatores) apud Græcos sunt populi iidem, qui Sarmatæ, ut Plin. docet 4. 1 2. 25. V. SARMATÆ §. i. Ovid. 3. Trist. 3. 5. Quid mihi nunc animi dira regione jacenti Inter Sauromatas esse Getasque putes? et ibid. 1 o. 5. Sauromatæ cingunt, fera gens, Bessique, Getæque. Adde /al. Flacc. 7. 235. •| 2. In sing. num. est Sauromata, et Sauromates, ae. Plin. 1 o. ep. 13. Tabellarius Sauromata. Ovid. 3. Trist. 12. 3o. per Istrum Stridula Sauromates plaustra bubulcus agit. SAURÖMÄTIS, idis, f. 3. Σαυροματίς, quæ est e Sauromatarum gente, ut Amazones Sauromatides apud Plin. 6. 13. 15. Adde Melam 3. 5. * SAUROS, i, m. 2. aa5go<, lacerta. Est nomen proprium Graeci sculptoris apud Plin. 36. 5. 4. n. 1 4. Nec Sauron, atque Batrachum oblittérari convenit, qui fecere templa Octaviæ porticibus inclusa natione ipsi Lacones. Quidam et opibus praepotentes fuisse eos putant, ac sua impensa construxisse, inscriptionem sperantes. Qua negata, hoc tamen alio loco et modo usurpasse. Sunt certe etiamnum in columnarum spiris insculpta nominum eorum argumenta, lacerta, atque rana. •| 2. Est etiam hoc nomine, qui alias et lacertus dicitur.Illius meminit Plin. 32. 8. 28. SÄVUS, i, m. 2. la Sava, fluvius Norici, qui ex Alpibus Carnicis' per Illyricum, et Pannoniam in Danubium influit. Claudian. a. Laud. Stilic. 1 go. Pannonius potorque Savi. V. SAVENSIS. * SAXÄ, æ, mi. 1. cognomen R., ut Q. Voconius Saxa, apud Cic. 3. }'err. 42. et Ulp. Dig. 48. 18. 1. §. 27. et L. Decidius Saxa, apud Cæs. 1. B. C. 66. SAXÄNUS, i, m. 2. epith. Herculis, qui ideo Saaeanus dictus videtur, ut et Lapidarius in Inscript. Niciensi apud Zaccar. Eaecurs. per Ital. p. 53., quod cum ex Hispania Galliam ingrederetur, ab Albione et Bergioiie, Neptuni filiis (V. ALBION §. 2. et BERGION §. 1.) inde prohibitus, cumque tela ei defecissent, ab invocato Jove àdjutus imbre lapidum fertur. Id ex Mela 2. 5. Inscript. Tibure reperta, ubi Herôules in primis colebatur (V. TIBUR §. 1.), apud Grut. 49. 5. Herculi Saxano sacrum Ser. Sulpicius Trophimus ædem, zothecam, culinam pecunia sua a solo restituit, idemque dedicavit R. Decembr. L. Turpilio Dextro, M. Maecio Rufo Cos. h. e. ann. a Chr. n. CCXXV. Suiit porro duæ aliæ Inscript. apud Murat. 12. 5, et 65. 6., in quibus Hercules eodem cognomine appellatur. SAXÄTILIS, e, adject. che sta fra isassi, sassajuolo, τετθαῖος, qui saxa incolit. Colüm. 8. 16. ad fin. Saxosum mare nominis sui jisces nutrit, qui scilicet, quod in petris stabulentur, saxatiles dicti sunt, ut mérulæ, turdique, nec minus melanuri. Cels. 2. 18. de piscib. Leviores sunt lupi, mullique: et post hos omnes saxatiles. Varr. 3. R. R. 7. Columbarum duò genera : unum agreste, ut alii dicunt saxatile, quod habetur in túrribus ac columinibus villæ, etc. •I 2. Item qui e saxis constat. Solin. 1o. de gruib, Cum medium Ponti alveum adventasse se sciunt, scrupulorum sarcina pedes liberant. Ita nautæ prodiderunt, compluti sæpe ex illo easu imbre saxatili. h. e. sàxis depluentibus L s. 3. [Saaeatilia , saxatiles pisces. Plin. 32. g. 31. et g. 15. 2o. M 4. Piscatus saaeatilis, qui iit inter saxa. Pläut, Rud. a. 1. 1 o. Piscatum hamatilem et saxatilem aggredimur. h. e. hamo pisces captamus, qui in aqua degunt, et madibus eos, qui saxis adhærent, et scopulis. ^ 5. Saaeatilis absolute appellatui piscis quidam. Ovid. Halieut. 1 1 o. Tum viridis squamis, parvo saxatilis ore. SAXÉTÄNUS, a, um, adject. videtur esse idem quod saxatilis. Martial. 7. 78. Cum saxetani ponatur cauda lacerti. Alii tamen leg. Seritani, nempe ab oppido XÉÉ, Sex, nunc Almunecar, in Bætica Hispaniæ provincia, qüod et Seaeitanum dicitur: unde viliora salsamenta Romam advehebantur. Plin. 32. 1 1. 53. Colias sive Parianus sive Sexitanus, a patria Bætica, lacertorum minimi. SAXÉTUM, i, m. 2. luogo sassowo, ***}'sus saxosus, salebro

[ocr errors]
[ocr errors]

sus, Cic. 2. Agr. 25. ad fin. Quod est tam asporum saxetum, in qdo ,

ngricolarum cultus non elaboret ? SAXÉUS, a, um, adject. di sasso, λζ$ιyo:, qui e saxo est, Lucan. 4. 15. Saxeus ingenti quem pons amplectitur arcu. et ibid. 157. Attollunt campo geminæ júga saxea rupes. Ovid. 14. Met. 73. Saxeus scopulus. Plin. 12. 1. 5. Saxea crepido. Apul. 6. Met. frons. h. e. praedura, quaiis in arietibus. Sic 16. et 1 1. ibid. Saxei dentes. Ovid. 1 o. 'Ä7;? 128. saxea tecta. h. e. marmorea. Catull. 64. 61. effigies. h. e. signum e marmore. Stat. 1 o. Theb. 879. tectique trementis Saxea frena labant. h. e. compages lapidum, quibus ædificium colligatur. Id. 1. Sily. 3. 2o. Ahien saxeus. h. e. qui per alveum defluit lapideo opere exstructum. q. 2. Translatè. Plin. 2. ep. 3. Quem tu nisi concupiscis cognoscere, saxeus, ferreusque es. Stat. eod. sensu dixit 4. Theb. 35j. vos autem hunc ire sinetis, Arcades? 0 saxis nimirum et roboré nati. Ovid. 3. Mlet. 5og. Mater ad auditas stupuit, ceu saxea, voces. SA\I\LIS, e, adject. di sasso. Frontin. de colon. p. 132. Goes. Termini lapidei alii saxialcs, a!ii molares. * SAX1C0LÄ, æ, adject. omn. gen. qui saxa, sive idola colit. Paulin. Volan. carm. 26. 167. Nola Sa:icolis polluta diu cultoribus. SAXIFER, ra, rum, adject. saxa ferens. /'al. Flacc. 5. 6o8. saxiferae surgat quibus imber habenæ. h. e. fundæ, qua lapides jacl tnn! tur. SAXIFICUS, a, um, adject. qni saxa facit, h. e. in saxa vertit. Ovid. lb. 555. Saxificæ videas infelix ora Medusae. Id. 5. Met. 2 1 7. Saxifici Medusæ vultus. Senec. Herc. Fur. go 1. Belligera Pallas, cujus in læva ciet JEgis feroces ore saxifico nainas. Adde Lucan. 9. 67o. et Sil. 1 o. 1 78. SAXIFRÄGUS, a, um , adjeot. spezza, assi, saxa frangens. Vet. Poeta apud Cic. 3. Orat. 42. Mare saxifragis undis. Plin. 22. 2 1. 3o. de herba adianto, Calculos e corpore mire pellit, frangitque, utique nigrum. qua de causa potius, quam quod in saxis naseeretur, a nostris saxifragum appellatum crediderim. • a. Eadem herba sarjfiaga dicitur a Seren. Sammon. 32. 6o2. et Apul. Herb. 97., Italice nunc sassifraga et sassifragia. SAXIGENUS, a, tim, adject. e saxo natus. Prudent. 5. Cathemer. 5. Imcussu silicis lumina nos tamen Monstras saxigeno semine quærere. h. e, Scintillas excitare terendo saxa saxis. V. SAXUM §. 1. in fin. SAXITAS, atis, f. 3. saxi natura. Coel. Aurel. 3. Tard.T4. Duritia aut saxitas. Id. ibid. 8. n. 1 09. Difficiles ajunt curatione hydropes , qui ex saxitate magis, quam ex duritia fuerint facti, Hic saaeitas, ut et sarositas, esse videtur sarea durities. SAXóNES, um, m. plur. 3. Sdssoni, Germaniae populi apud Cimbricam Chersonesum. Isid. 9. Orig. 2. a med. Saxonum gens in Oceani litoribus et paludibus inviis sita, virtute atque agilitate habilis. Unde et appellata, quod sit durum et validissimuni genus hominum et præstans ceteris piraticis. Ammian. 27. 8. Gallicanos tractus Franci, et Saxones iisdem confines prædis acerbis, incendiis}j; et captivorum funeribus hominum violabant. Salvian. 7. Gubern. D. 15. Franci mendaces, sed hospitales; Saxones crudelitate efferi, sed castitate mirandi. • 2. In num. sing. Claudian. Epithal. Pallad. et Celer. 89. Quæ sævis objecta Geiis, quae Saxona frenat, Vel Scotum legio. Sarona est accusativus Græcæ positionis. Id. 1. in Eutrop. 392. domito quod Saxone Tethys Mitior. • 3. Saro est etiam cognomen R. Inscript. apud Donat. 295. 1. M. Maffejus Cla. Saxo. SAXOSITAS, atis, f. 3. saxitas. Coel. Aurel. 3. Tard, 6. Durities, sive saxositas. V. SAXITAS. SAXOSUS, a, um, adject. sassoso, τετράδη:, saxis abundans. Colum. 5. 1 o. ante med. Ficus loca aprica, calculosa, glareosa, interdum et saxosa amat. Plin. 2 1. 2 q. 1 o3. Herba in saxosis nascens. Sil. 1 2. 372. de Sardinia. Qua ά Italiam, saxoso torrida dorso Exercet scopulis late freta. h. e. scopuloso. Propert. 4. 5. 2o. Saxosa via. Virg. 5. Ecl. 84. Saxosæ valles. Id. 2. G. 1 1 1. Saxosi montes. et 4. ibid. 37o. Saxosumque sonans Hypanis. h. e. edens sonitum aquae inter saxa decurrentis. Ita legit Servius: al, saxosusque. h. e. inter saxa defluens. Est autem Hypanis Ponti fluvius. Sic Plin. 5. 24. 20. Euphrates saxosus, et viólentus. Apud eund. 15. 7. 7. chamelaea est frutex saxosus. h. e. nascens in petrosis, nt de eadem dicit 24. 15. 82. • 2. Apud Sicul. Flacc. de condit. agror. p. 1 1. Goes. legiwur ager saaeuosus. Sic dicitur montosus et montüosus: 7monstrosus et mon;truosus. * SAXÜLÄ, æ, m. 1. cognomen R., ut C, Cluvius Saxula, apud

[ocr errors]

SCABELLUM

a quibas, si qui$ differt, in LAPIS §. 2. et PETRA §. 4. dictum est. Propert. 3, 1. 43. Saxa Cithæronis Thebas agitata per artem Sponte sua in muri membra coisse ferunt. Ovid. 1 o. Heroid. 49. Aut mare prospiciens in saxo frigida sedi: Quamque lapis sedes, tam lapis ipsa iui. Id. 6. Met. 573. Structa rigent solido stabulorum moenia saxo. Phaedr. 3. 2. Onerare aliquem saxis. caricar di sassate. et ibid. Saxo aliquem petere. Cic. Cæcin. 2 1. a med. Saxa jacere. Ovid. 2. Fast. 367. mittere. et 1. ibid. 57o. Saxis rem gerere. Propert. 4. 5. 75. Saxis cedere. Enn. apud Serv. ad 1. Æn. 416. Cuipiam cerebrum saxo comminuere. Ovid. 4. Fast. 237. Acuto saxo laniare corpus. et ibid. 795. cum saxis pastores saxa terebant, Scintillam subito prosiluisse ferunt. • 2. Sæpissime dicitur de rupe , caute , scopùlo, monte nudo d' erba, rupe, scoglio. /irg. 2. Æn. 3o7. stupet inscius alto Accipiens sonitum saxi de vertice pastor. Sil. 1 1. 2 1 7. Cui patuere Alpes, saxa ip$i; cælum, Atque uni calcata Deò. h. e. Herculi. Horat. Epod. 1 7. 55. Neptunus saxa alto tundit salo. Enn. apud Cic. Pis. 19. Naufragio expulsus, saxis fixus asperis. Ovid. 7. Met. 578. alto Desiluit saxo. Kirg. 2. G. 156. Tot cóngesta manu præruptis oppida saxis. Senec. Herc. (Et. 135. Ad Trachina vocor, saxa rigentia, et dumeta jugis horrida torridis. Propert. 2. 13. 3. Saxum Ceraunum. et 3. 9. 45. Tarpejum. Cic. Dom. 33. Cum Licinia Vestalis aram, et ædiculam sub saxo sacro dedicasset. h. e. sub rupe montis Aventini, sacra dicta, quia fuit in ea templum Bonæ Deæ. Ovid. 5. Fast. 1 49. Est moles nativa: loco res nomina fecit: Appellant Saxum : pars bona montis ea est. • 3. Etiam Tarpejus mons sæpe Sarum absolute dicitur. Horat. 1. Sat. 6. 39. Dejicere e Saxo cives. Tacit. 2. Ann. 32. Quorum e numero L. Pituanius Saxo dejectus est. et 4. ibid. 29. Robur, et Saxum, aut parricidarum poenas minitantes. Cic. 14. Att. 1 6. Quis enim audeat, proposita cruce, aut Saxo? Modestin. Dig. 48. 1 9. 25. De Saxo præcipitare. Lucret. 3. 1 o5o. Carcer, et horribilis de Saxo jactu' deorsum. Huc trahi potest illud Plauti Trin. a. 1. 3o. Qui in amorem præcipitavit, pejus perit, quam si in Saxo saliat. et Silii 3.327. de Cantabris. Mirus amor pópulo, cum pigra incanuit ætas, Imbelles jamdudum annos pervertere Saxo. 4. 4. Superis habitabile saaeum apud eund. 1. 54 1. est Capitolium. ' • 5. De marmore, marmo. Cic. 3. Acad. 31. ad fin. Non enim est e saxo sculptus, aut e robore dolatus. Ovid. 5. Fast. 137. At canis ante pedes saxo fabricatus eodem Stabat. Horat. 4. Od. 8. 7. Hic saxo, liquidis ille coloribus Solers nunc hominem ponere, nùnc Deum. • 6. Saaeum sileae, silex. }'itruv. 8. 1. ante med. Sub radicibus montium, et in saxis silicibus uberiores aquæ sunt, et aflluentiores. •| 7. Saaea , loca saxosa . Virg. 2. G. 322. Mitis in apricis coquitur vifidemia saxis. Martial. 3. 82. Ligurumque nobis saxa cum ministrentur, Vel cocta fumis musta Massilitanis, etc. h. e. vina tenuia in saxosis Ligurum nata : metonymia. • 8. Sarum pro muro. Ovid. 5. Fast. 431. Romulus ut saxo lucum circumdedit alto, Cuilibct, huc, inquit, confuge: tutus eris. • 9. Inter genera cretæ Cimoliæ unum est, quod yocant sarum : cuju§ proprietas est, quod crescit in macerando. Plin. 35. 1 7. 37. • 1 o. Sdrum volvere est assiduo, arduoque labore, atque inutili labòrare ; ductum a fabula Sisyphi apud Inferos. Ter. Eun. sub fin. Satis diu hoc jam saxum volvo. V. SISYPHUS §. 2. ° 1 1. De homine duro, inhümano dicimus, saxo duriorem esse. Ovid. 14. Met. 7 13. • 1 2. De stolido, hebeti. Plaut. Mil. a. 2. 23. Nullum est hoc stolidius saxum. • 13. Inter sacrum et saaeum, proverb. in magnis angustiis, atque ubi utrinque grave periculum instat. V. SACRUM §. 7. • 14. Sara rubra. V. RUBER §. a. SAXùÙSUS. V. SAXOSUS §. 2.

S C

SCÄBELLUM, et Scabillum, 5, m. 2. scabello, banchetta, predella, ütoricâ:ov, §33vos , parvum scamnum. /'arr. 4. L. L. 35. sub fin. Quia simplici scansionè scandebant in lectum non altum, scabellum ; in altiorem, scamnum. Quintil. 1. 4. ante med. Quare diseat puer, quid in litteris proprium, quid commune, quæ cum quibris cognatio: nec miretur, cur ex scamno fiat scabellum, etc. Cato 13. I?. 1 o. Scamnum in cubiculo unum, scabilla tria, sellas quatuor. <| 2. Est etiam instrumentum musicum, quod a tibicine in scena pede pulsabatur, dum manu et ore tibiam inflaret: simile parvo suppedaneo ligneo concavo, quod lignea itidem solea, aut ferrea pedi indita percutiebatur, ut viilt Salmas., vel ligneæ sculponeæ altiori, et fissae, quæ agitatione et ictu pedis s*repebat, ut est in figura apud Montfauconium, Ruben. de re vest. l. 2. c. ult. et Spon. Miscell. c. 2 i., certisque ictuum intervallis non ingratum strepitum , semper tamen eundem, et sine ulla variatione, edebat. Cic. Coel, 27. eaetr. Mimi ergo est jam exitus, non fabulae, in quo cum clausula non inv£nitur, fugit aliquis e manibus, deinde scabilla cqncre* SCABER pant, aulæum tollitur. Suet. Cal. 54. Repente magno tibiarum et scabellorum crepitu, cum palla tunicaque talari prósiluit, ac desaltato cantico abiit. Augustin. 3. de Musica init. Velut cum symphoniaci scabella et cymbala pedibus feriunt, certis quidem numeris, et his, qui sibi cum aurium voluptate junguntur, sed tamen tenore perpetuo : ita ut si tibias non Å. nullo modo ibi notare possis, Š procurrat connexio pedum, et unde rursus ad caput reeatur. Arnob. 2. p. 73. Numerosos iterare scabillorum concrepationibus sonores. SCÄBER, bra, brum, adject. ruvido, aspro, scabro, λετράς, τ?aχύς, inæqualis et asper: cui levis opponitùr , λείος. Virg. 2. G. 2 14. et Ovid. i5. Heroid. 1 4 1. Antra scabro pendentia topho. ld. 3. Art. am. 29o. Ut rudit ad scabram turpis asella molam. et ibid. 276. Cui digiti pingues, et scaber unguis erunt. (Adde Cels. 6. }}} Plin. u 8. 7. 1 o. n. 5. Folia hordeo scabra sunt, ceteris levia. Id. 16. 31. 55. Cortex aliis levis, ut malo, fico: idem scaber robori, palmæ. Vet. Poet. apud Cic. 3. Tusc. 1 2. Pectus illuvie scabrum. Ovid. 4. IFast. 92 1. Scabræ manus. Suet. Aug. 79. Scabri dentes. Plin. 8. ep. y 5. Chartæ scabræ, vel bibulæ. /irg. i. G. 495. Exesa inveniet scabra robigine pila. Plin. 1 2. 15. 34. Àrbor myrrhæ similis junipero, scabrior' tantum, spinisque horrida. Id. 37. 7. 25. et ibid. 9. 46. Scabra gemma. Id. 12. 23. 54. Arboris genus scabro aspectu, ineurvum, fruticosum : trachy appellant. I • 2. Scabrum absolute scabrities. Id. 37. 2. 1 o. Crystalla infestantur plurimis vitiis, scabro, ferrugine, maculosa nube, etc. Harduin. leg. ex MSS. scabro ferrumine. • 3. Scaber, scabiosus, rognoso, 4o3tóôs: quia scabies cutem scabram facit. Cato R. R 36. et òolum.7. %. in fin. 0ves ne scabræ fiant, amurcam condito, etc. Plin. 2o. 22. 87. Sinapi inungere scabras genas. • 4. Translate. Macrob. 6. Saturn. 3. sub fin. Nemo ex hoc viles putet veteres poetas, quod versus eorum scabri nobis videntur. ille enim stilus Enniani sæculi auribus solus placebat. h. e. incompti, duri, insuaves. Quintil. declam. 13. 4. Quo non penetras livor improbe? quidve scabræ malignitati clausum est ? • 5. Comp. Scabrior §. 1. * SG\BIÀLlS, e, ádject. ad scabiem pertinens, seu qui scabiei medetur. Pelagon. /eterin. 25. ante med. Compositio cáustici : pieis duræ libra, resinæ frictæ, resimæ scabialis libra, etc. SCABIDUS, a, um, adjeet. scabiosus, ut Scabidæ palpebræ, Mar. eell. Empir. 8. • 2. Translate. Tertull. Anim. 38. Sêabida concupiscentia. h. e. mala prurigine infecta. SCÄBIES, ei, f. 5. scabbia, rogna, stizza, φέρα, asperitas cutis cum pruritu. Cels. 5. 28. n. 16. Scabies est durities cutis rubicunda, ex qua pustulæ oriuntur, quædam humidiores, quædam sicciores. Exit ex quibusdam sanies, fitque ex his continuatâ exulceratio pruriens. K'irg. 3. G. 44 1. Turpis oves tentat scabies. Juvenal. 2. 79. grex totus in agris Unius scabie cadit, et porrigine porci. Senec. /it. beat. 27. ad fin. Quem foeda scabies depascitur. Colum. 7. 5. Oves infestantur scabie. Justin. 36. 2. Scabiem et vitiliginem pati. Cels. loc. cit. Scabie laborare. Plin. 28. 18. 75. Canum scabies sanatnr bubulo sanguine recenti. 1d. 23. 7. 63. Paipebrarum scabiem emendat fici succus lacteus. Id. 31. g. 45. Scabiein pecorum sal tollit. Id. 3o. 1 4. 45. Scabiem sedare.' Id. 22. 22. 4 1. lenire. Id. 52. 1 o. 5 1. et Colum. 6. 13. extenuare. • 2. In plantis est morbus corticis, cum aspera scabritie corrugatur, ex imbre aut rore putrescente. Plin. 1 j. 24. 35. n. 5. et 1 g. 1 o. 57. et 31. 3. 2 1. • 3. Dicitur et de asperitate, et inæqualitate superficiei in rebus inanimis. /irg. a. G. 22o. Nec scabie, et salsa lædit robigine ferrum. Juvenal. 5. 1 53. Tu scabie frueris mali, quod in aggere rodit, Qui tegitur parma, et galea. • 4. Translâte. Cic. i. Leg. 1 7. eaetr. Voluptatis blanditiis corrupti, quae natura bona sunt, quia dulcedine hac et scabie carent, non cernimus satis. allettamento, illecebra: quia scabies pruritum excitat, et scabendi cupiditatem: ipsum autem scabere dülcedinem quandam habet. Horat. 1. Ep. 1 2. 14. Cum tu inter scabiem tantam et contagia lucri Nil parvum sapias, et adhuc sublimia cures. prurito e voglia di avere. et Martial. 5. 6o. Nos hac a scabie tenemus ungue§. h. e. libidine maledicendi. Adde 6. 37. et 1 1. 7., quibus locis ponitur scabies pro turpis voluptatis prurigine. • 5. Scabies, ut Dea, a Romanis culta ést. Prudent. Hamartig. 22o. Par furor illorum, quos tradit fama, dicatis Consecrasse Deas, Febrim, Scabiemque sacéllis. •I 6. In genitivo scabie pro scabiei olim dictum est. V. DIES §. 25. SCÄBÍLÉ, is, n. 3. idem ac scabellum. Cato R. R. 1 o. Scamnum in cubiculo unum, scabilia tria, sellas quatuor. Alii leg. scabilla multo rectius. SCÄBILLÀRII, orum, m. plur. a. qui scabilla faciunt in usum tibicinura et scenæ, vel potins qui scabillis pulsandis operam dant ; iideum dicuntur et scam illarii. Inscript. apud Don. cl. 8. n. 42. Deeariae iiii. scabillar. veteres a scaena. Alia apud Fabrett. p. 6o3.

[ocr errors]

n. 4o. Operæ tfrb. scabillar. Adde tres alias apud Murat. 52g. 1. 2. 3. V. SCAMILLARIl. Porro figuram Fauni scabillarii habes delipeatam apud Gor. Mus. Flor. T. 3. p. 5g., qui dextro pede scabillum, et ambabus manibus cymbala pulsai; ei apud /isc. Mus. PioClem. T. 5. tab. C. figuram Bacchæ, quæ sedens dextro itidem pede scabillum pulsat, et binas tibias, ünam rectam, alteram curväm, ore admotas simul inflat. SCÄBILLUM. W. SCABELLUM. * ScÄBIO, as, n. 1. divenir rognoso, %togtcio, scabie laboro. Pelagon. /eterin. 26. init. Pecus cum scabiáverit, non statim curari debet, ne res periculose præveniatur, et in morbum se convertat. SCÄBIÜLÄ, æ, f. 1. diminut. scabiei. Augustin. 4. oper. impaíf. cont. Julian. n. 13. Salvos eos facit non a peccatis, sed a scabiolis. SCÄBIOSUS, a, um, adject. rognoso, scabbioso, Jtopóôn;, scabie laborans. Pers. 2. 13. namque est scabiosus, et acri Bile tumet. Colum. 1 1. 2. a med. Si paucioribus diebus glans detur, per ver scabiosi boves fiunt. Plin. 29. 2. 1 o. GEsypum utile erosis et duris genis, angulis scabiosis et lacrimantibus. Apul. g. Met. Muli senes, totum corium veterna atque scabiosa macie exasperati. • 2. Item asper, #; rugosus, scaber, ruvido, aspro, τραχύς. Plin.32. 2. 1 1. Curalium probatissimum quam maxime rubens, nec scabiosum, aut lapideum. Pers. 5. 74. scabiosum far. h. e. vetustum, putre, a curculionibus exesum. SCÄBITÜDO, inis, f. 3. scabies, vel scabiosa prurigo. Translate. Petron. Satyr. 99. Omnem scabitudinem animo delere sine cicatrice. Alii leg. Ἄ. SCÄBO, is, ábi, a. 3. grattare, xvdog.cz., cutem fricare, scalpere ad pruritum sedandum. TLucil. apud Von. 7. 3o. et Horat. 1. Sat. 1 o. 7o. et in versu faciendo Sæpe caput scaberet, vivos et roderet ungues. Lucil. apud Priscian. io. p. 884. Putsch. Scaberat ut porcus contritis arbore costis. Plin. 1 1. 48. 1 o8. Solidipedes in infantia scabunt aures posterioribus pedibus. ld. 1 o. 74. 95. Asinus spinetis se scabendi caüsa atterens. Id. 8. 27. 41. Anguis, si squamæ obtorpuere, spidis juniperi se scabit. et ibid. 25. 37. et 1 1. 37. 77. 8cabendi dülcedo. . •] 2. Est etiam radere, leviter perstringere. Id. 1 o. 71. g1. Pedibus tellurem scabere non cessant . Id. 18. 26, 64. Dolia qüassa sarcire, ipsorumque laminas scabendo purgare. raschiando. SCÄBRÄTUS, a, um, adject. Colum. 4. 24. sub fin. Vitis laniata, et scabrata. h. e. ut idem Colum. explicat, quando obtuso atque hebeti ferramento, et asperis et inæqualibus plagis in præcidendo laniatur et perfringitur. scÄBRÉibo, inis, f. 3. scabrities. Apul. Herb. 73. Ad caliginem oculorum, et scabredinem. Hieronym. /it. Hilarion. ab init. Videns totum corpus impetigine, et pümicea quadam scabredine contrahi. Coripp. 4. Laüd. Justin. 48. et tractæ strident scabredine Serrae . SCÄBRÉO, es, n. 2. scaber sum, scabre laboro. Pacuv. apud Mon. 4. 25. Quae desiderio alumnum (pro alumnorum), poenitudine, Squales, scabresque inculta vastitudine. Ita legit Turneb. l. 15. Adversar. c. 15. et l. ag. c. 2o. Alii leg. squale, scabreque, et inculta etc. Enn. apud Mon. 2. 76g. Scrupeo investitæ saxo atque ostreis squamæ scabrent. lta legit Bothe, alii scaprent. V. vocem sequent. SCABRES, ei, f. 6. idem ac scabritia: a scaber. /'arro apud Von. 2. 457. et 761. et 3. 23 1. Ager derelinqueretur, ac periret squale, scabreque, illuvie, atque vastitudine. /irg. Cir. 249. quam te tam tristibus illis Sordibus, et scabre patiar tabescere tali. Ita emendab Scaliger. V. SCORtA §. 2. Apul. Florid. n. 1 5. sub fin. Infandi morbi putredine in serpentium scabrem solutum religiose humavit. Alii leg. scabiem. V. vocem præced. SCÄBRIDUS, a, um, adject. scaber. Venant. 2. carm. 13. 7. Scabrida nunc resonat mea lingua rubigine verba. h. e. aspera, insuavia, rndia. \ SCÄBRITIÄ, æ, f. 1. et Scabrities, ei, f. 5. ruvidezza, asprezza, scabrosità, tgoyjrms, asperitas, inæqualitas . Plin. 13. 12. 25. Scabritia chartæ levigatur lente, conchave. Id. 21. 4. 1 o. Scabritia corticis. Id. 28. g. 37. Unguium scabritias emendare. Id. 31. 9. 45. Scabrities linguae. Id. a8. g. 41. Ut ferramentorum scabritia poliatur vehementius, quam lima. et 3%. 13. 34. Spodos digitis scabritiem exterit. Id. 27. 1 2. 1 o5. Arteriæ scabritias sanare. Id. 34. 1 o. 23. Oculorum scabritiem extenuare. Hinc Inscript. apud Töchon, Cachet des ocul. p. 68. C. Luccii Alexandri ad caligines et scabritias omnes. Alia apud eund. ibid. p. 7o. Q. Junii Tauri stact. ad scabritiem et clarit. ` •I 2. De scabie, rogna, φόδρα, quæ scabritiem cuti inducit. Colum. 7. 5. ante med. Potest etiam scabritiem tollere succus viridis ciculæ. • 3. Scribitur et Scabricia. SCÄBRITÜDO. V. SCABITUDO. ScÄBRO, opis, m, 3. qui scabritie fœdatus est ; a scaber, Specia

« НазадПродовжити »