Зображення сторінки
PDF
[ocr errors]

ehiello, axoX&:, axoXt3tijgiov, ferramentum rusticum, quo terra leviter foditur, sarritur, et ab inutilibus herbis purgatur: a sarriendo. Sarculos simplices, et bicornes memorat Pallad. 1. 43. A marra et ligone differt, quia his levius terram ferit. (Unde montanæ gentes sarculis arant, ut est apud Plin. 18. 19. 49. n. 2. quia lapidum crebritas alte infigere veiat vomerem aüt ligonem.) Cum his tamen confnndit Horat. cum ait. 1. Od. 1. 1 1. patiios findere sarculo agros. Nam per synecdochen omne rustici férramenti genus intelligit. Cato R. R. 155. Cum pluere incipiet, familiam cuin ferreis sarculis exire oportet. Co!um. 1 o. 91. Tuhc quoque trita solo $'; dentia sareula sumat. Id. 2. 1 1. ad fin. Miniiiiis aratris proscindunt, atque ita jaciunt semina, et sarculis adobruunt. Plin. 18. 26. 63. m. 2. Fabam levi sarculo purgare verius quam fodere. et ibid. 7. 18. Hordeum sarculo seri diêunt sapientes agricolæ: proptevca celerrime redit. Id. 1 g. ó. 33. §.j. leviter convelliintuir radices. Id. 1 7. 26. 41. Riguus pro sarculo est. h. e. rivus circa vites deductus, herbas necans, sarculi vicem præstat. SARDV, æ, f. 1. piscis, eadem ac sardinia, ex genere pelamidum, cujus multus usus in salsamentis. Est enim pelamis longa, ex Ocea*no veniens, ut Plin. 32. 1 1. 53. docet. Id. ibid. 5. 1 7. Contra presteris morsum sarda prodest. • 2. Item gemma scalpturæ utilissima, primum Sardibus reperta, sed laudatissima circa Babyloniam, cum lapicidinæ quædam aperirentur, hærens in saxo cordis modo. Invenitur etiam compluribus aliis locis in Paro, in Asso, circa Ægyptum, et Leucada Epiri (et Sardinia, Kirchero teste), nec fuit alia gemma apud antiquos usu frequentior. Plin. 37. 7. 3 1. Quidam putant, a nostris dici cornióla. ' • 3. Quatenus piscem significat, est etiam cognomen R. Inscript. apüd Gud. 323. 8. Sex. Julius Sarda. SARDÂCHÂTES, æ, m. 1. âagèzχα:,;, species achatæ similitudinem cum sarda gemma habentis. Plin. 37. 1 o. 54. SARDVNÄPÄI,ICUS, a, um, adject. a Saidanapalo. Sidon. 2. ep. 13. a med. Sardanapalicum in inorem prandere. SARDANÄPÄLUS, i, m. 2. Σας δανάτέλο:, postremus Assyriorum rex, adeo corruptæ vitae, et libidinum deliciarumque affluentìs, ut inter mulieres gynæceo abditus viveret, et muliebri veste indutus cum iis purpuram neret. Quo habitu ab Arbacto Medis præÊ' inventus, cónjuratione principum facta, bcllo petitus, et prœio victus, in regiam se recepit, exstructaque pyra, et se, et divitias suas cremavit. Justin. 1. 3. et J'ellej. 1. 6. Addit Cic. 5. Tusc. 33. incidi jussisse in busto : Hæc habeo, quæ edi, quæque exsaturata libido Hausit: at illa jacent multa et præclara rélictâ. Quid aliud, inquit Aristoteles, in bovis, non in regis sepulcro inscriberes? Juyenal. 1 o. 56o. et potiores Herculis ærumnas credat, sævosque fabores Et Venere, et cœnis et plumis Sardauapali. Ovid. Iö. 3 13. Inque pyram tecum carissima pignora mittas: Quam finem vitæ Sardanapalus habet. q. 2. Transiii in nomen cujuscumque mollioris IMartial. 1 1. 1 1. Te potare decet gemma, qui Mentùra frangis In scaphium mœchae, Sardanapale, tuæ. SARD$ RÉ, intelligere significat. Naevius: quod Bruti nec satis sardare queunt. Festus. Dacerius conjicit a Sardis, qui olim habebantur versipelles. SARDI, orum, m. plur. 2. popoli della Sardegna, Sardiniæ populi. Sardi venales, proverb. e$t dictum de hominibus improbis, et nullius pretii. Aurel. /ict. J/ir. illustr. 57. de T. Sempronió Graccho. Praetór Galliam domuit, consul Hispaniam, altero consulatu Sardiniarn : tantumque captivorum adduxit, ut longa venditione res in proverbium veniret, Sàrdi venales. Cic. 7. Fam. 24. Habes Sargos venales, alium alio nequiorem. Festus : Sardi venales, alius alio nequior. Ex hoc natum proverbium videtur, quod ludis Capitolinis, qui fiunt a vicinis prætextatis, auctio Vejentium fieri solet; in qua novissimus quisque deterrimus producitur a præcone senex, cum toga prætexta, bullaque aurea : qwo cultu reges soliti sunt esse IEtruscorum , qui Sardi appellantur, quia Etrusca gens orta est Sardibus ex Lydià. Tyrrhenus enim indè profectus cum magna manu eorum occupavit eam partem Italiæ, quæ nunc vocatur Etruria. At Sinnius Capito ait, Ti. Gracchum consulem, co!legam P. Valerii Faltonis, Sardiniam Corsicamque subegisse, nec praedae quidquam aliud, quam inancipia, captum, qoorum vilissima multitudo fúerit. H;er Fe»t SARDIÀNUS, a, um, adject. Χαρδισνέ;, ad Sardes urbem Lydiæ pertinens. V. SARDIS. Cic. 13. Fam. 55. Eum cum Sardianis haBere controversiam, scis. Plin. 3. 29. 3o. Sardiana jurisdictio. Id 15. 23. 25. C:staneæ Sardibus proveiiere primum : ideo apud Græc9s Sardianos balarios appellant. •I 2. Sardiani, orum, Sardium eives et incolæ. Cic. 13. Fam. 55. SARDINÄ , ae , f. vel SARDINfÃ, æ, f. 1. sardella, §giaao, genus piscis, a Sardinia insula. Colum. 8. 1 7. a med. Taberites haléculas,'et salibus exesam chalcidem putremque sardiaiam. Aiii leg. sardinam.

[merged small][merged small][ocr errors]
[ocr errors]

Sardous eæspes, gleba metallica, quæ in Sardinia in argentgm excoquitur. Näm sårdiniæ solum argenti diyes est, ut Solin. 4. scribit. Rutil. 1. Itiner. 354. Nec quæ Sardoo cæspite massa fluit. • 4. Sardoa fuga, qua M. Æmilins Lepidus, a Q. Catulo bello }'; in Sardiniám fügit, ibique periit. Rutil. 1. Itiner. 296., Epit. uv. 00. §άνs, a, um, adject. Sardesco, Σαρδδος, Sardinianus, Sardous. Plin. 18. 7. 1 a. n. 2. Sardum triticum. Id. 35. 1 7. 57. Sarda creta, quæ affertur ex Sardinia. Horat. 1. Sat. 3. 3. Tigelliüs Sardus. Id. Art. P. 375. Sardo cum melle papaver. h. e. amaro: quia ex amaris herbarum succis collecto. (Sic Virg. 7. Ecl. 41. Sardois videar tibi amarior herbis.) • 2. Sardi, orum, Sardiniæ populi. V. SARDI. • 3. Sardus est etiam cognomen R. Inscript. Patavina apud Grut. 366. 4. C. Asconio C. F. Fab. Sardo, etc. * SARENTiNI, seu Sarêtini, orum, m. pliir. 2. incolæ regionis montanæ et maritimæ circa Sarum fluv., nunc Sangro, in Frentanis, qui a Ptolem. l. 5. c. 1. perperam Kαρακῆναι pro Σαρακῆνος, vel Σαgáx£vo; vocantur. Plin. 5. 1 2. 1 7. Intus Anxani cognomine Frentani. Carentini (lege Sarentini) supernates, et infernates. V. Romanelli Topogr. Vap. T. 2. p. 367. et T. 3. p. 48. SÄREPTÄN US, a, um, adject. ad Sareptam pertinens, quod est oppidum Phoeniciæ, in ora maris, inter Sidonem, et Tyrum, X z§;$â. Hujus oppidi meminit Plin. 5. 1 9. 1 7. et his verbis Coripp. . Laud. Justin. 87. dulcia Bacchi Munera, quæ Sarepta ferax, quæ Gaza crearat. Sidon. carm. 1 7. 1 5. Vina mihi non sunt Gazetica, Chia, Falerna, Quæque Sareptano palmite missa bibas. Fulgent. 2. Mythol. 15. Vel íl ibi sit Sareptanum vinum, vel Meroitanum. SAlAGUS, i, m. 2. piscis genus, qui in Ægyptio mari fere nascitur. Lucilitis: Quem præclarus helops, quem Aegypto sargu' movebit. Haec Festus. Scribit Plin. g. 1 7. 3o. esse assiduum comitem ejus generis mullorum, quod lutarium appellatur, et coenum fodiente eo, excitatum pabulum devorare. Cum autem nulli in nostro mari passim inveniantur, falli videntur Harduino Festus, et Lucil., qui sargum Ægyptium esse putant: nisi forte volunt in Ægypto præcipuum esse. Enn. apud Apul. Apolog. Brundusii Sargus bonus est: hunc, magnus erit si, Sume. Plin. 9. 51, 74. sargos ait bis parere, vere, et autumno. SARI, n. indecl. a3g., genus junci in locis palustribus nascens, cujus meminit Theophr. Hist. plant. l. 4. c. 9. et his verbis Plin. 13. 23. 45. Fruticosi est generis et sari, circa Nilum nascens, duorum ferme cubitorum altitudine, pollicari crassitudine, coma papyri, similique manditur modo: radice ferrariis officinis præcipua, carbonis usu, propter duritiam. 4, 2. Est etiam cognomen R. Inscript. apud Murât. j4o. 4. M. Aurelius Sari. Hic fortasse natione JEgyptius fuit, et a M. Aurelio Antonino Aug. manumissus, nomen serVile ut moris fuit, retinuit, prænomen vero et nomen gentilicium manumittentis præmisit. SARIO, etc. V. SARRIO. SÄRISSÄ, æ, f. 1. sorta d' asta, pieca, lancia, aggtaaoz, hasta prælonga, qua Macedones in bello utebantur. Fest. Liv. 9. 1 9. Arima clypeus, sarissæque illis: Romano scutum, et pilum. Id. 38. 7. sub fin. Prælongæ hastæ, quas sarissas vocant, ad summovendos hostes eminebant. Adde 37. 42., Curt. 7. 4. ad fin. et 9. 7. a med. et Ovid. 1 2. Met. 466. •j 2. Metonymia est in illo Lucani 8. 298. Primi Pellaeas arcu fregere sarissas. h. e. Macedones. Sic i o. 47. IEoi ÉÉ timuere sarissas, Quam nunc pila timent, populi. h. e. Mácedonum, quam Romanorum arma. Legitur et sarisa in quibusdam Lucani MSS. * SÄRISSAZÖNIUM, ii, m. 2. zona, ex qua suspenditur sarissa, ut pharetrazonium, ex quo pharetra. Vot.Tir. p. 126. Sareza, sarezonium. Lege sarissa, sarissazonium. sÄRISSÜPHÖRUS, i, m. 2. a 23:33o p6pos, sarissam portans, eaque in proelio utens, ut olim Macedonies. Liv. 36. 18. Levis armaturæ pártem ante vallum locavit, tum Macedonum robur, quos saÊÊ. appellabant. Adde Curt. 4. 15. SARMÄD \cUs, i, m. 2. impostore, planus. Est qui putat, vocem esse compositam ex Sarmata et Dacus, quasi ita appellaretur is, qui ex hisce profectus provinciis erronum instar ubique discurreret, incautum quemque decepturus. Augustin. 3. contra Acad. 15. Ille autem casu planus erat, de iis, quos sarmadacos jam vulgus vocat. Alii rectius leg. samardacos; quam vocem vide suo loco. * SARMANDUS, i, m. 2. numinis nomen in Dacia, alias ignoti. Inscript. apud Qrell. Coll. Inscr. Lat. n. 2o42. Deo Sarmando Demetrius Antom. votum libens posuit. SARMÄTÆ, arum, m. plur. m. Σαρμαται, Σαυρομαται, populi in plurimas gentes divisi, et Europæ septentrionalis amplissimum

tractum incolentes. Fuit autem Sarmatarum regio duplex, Europæa :

[ocr errors]

inter Pontum Euxinum et Tanaim ad Vistulam usque; Asiatica inter Tanaim et Rha. Nunc Sarmatarum Europæorum pars est Polonia, et Moscovia. Asiatici progressi sunt usque ad Hyrcanum mare, ubi nunc Tartaria. Habitabant olim montes et saltus. Habitu, armis, moribus, vivendique ratione Scythis , ac Parthis similes erant, ideoque ejusdem atque hos originis fuisse conjicere licet. Multi plaustris pro domibus utebantur. Ilinc Hamarobii nuncupati sunt. Alii ob sævitiam hiemis demersis in humum sedibus, speéus, aut suffossa habitabant. Totum erant bracati corpus, ut ait Mela 2. 1., et nisi, qua viderent, ora etiam vestiti. Corpora sua non solum feminæ, sed etiam mares pingebant. Pascebantür lacte equino. Unde quidam eos ίττομέλγου;, idest equarum mulsores, qüidam tyaXaxto; 3yov;, hoc est lacte vescentes, vocant. Erant etiam quidam interitis habitantes, qui sanguinem equinum lacte mistum potabant, quos vocant Gelonos. Item Sarmatae alii erant, qui cruda faiina equino sanguine ex cruribus detracto mista alebantur. Alii bellorum et cædis amatores, quibus bellantibus mos erat cruorem ejus, quem primum interemissent, ex ipsius vulneribus bibere. Apud hós ut quisque plures interemisset, ita eximius habébatur. Erant et in Seythiæ finibus Sarmatæ, qui carne equina vescebantur: alii, qui humanæ carnis alimento vitam ducebant, propter quod vocabantur Anthropophagi. Auri et argenti ignari rerum commercia excrcebant. Nonnulli pro victimis homines immolabant. Hæc ex Plin. 4. 1 2. 25., 18. 1 o. 24., 22. 1. 2. et alibi : et Mela 5. 4. V. etiam Solin. 15. • 2. In sing. num. Lucan. 1. 43o. Et qui te laxis imitantur, Sarmata, bracis Vangiones. Martial. Spectac. 3. Venit et epoto Sarmata pastus equo. Adde Juvenal. 3. 79. et Claudian. 1. Laud. Stilich. i 1 1. SARMÄTIÄ, æ, f. 1. Sarmazia, Σαυροματία, provincia vastissima orbis terrarum. Duplex est, Europaeâ, et Asiatica: haec nunc dicitur Tartaria, illa Polonia, et Moscovia. V. Plin. 4. 1 2. 25. SARMÄTICÈ, adverb. Σαυροματιxó;, more Sarmatarum. Ovid. 5. Trist. 1 2. 58. Jam didici Gétice, Sarmaticeque loqui. SARMÄTICUS, a, um, adject. Σαυροματικά, ad Sarmatas pertinens. /al. Flacc. 8. 2o7. et Ovid. 4. Pont. 1 o. 38. Sarmaticum mare. h. e. Pontus Euxinus. Id. 5. Trist. 7. 13. Sarmatica gens. et ibid. 56. Sarmatico more loqui. Id. 1. Pont. 5. 5o. Sarmatici arcus. et ibid. 2. 47. Sarmaticae sàgittæ. /al. Flacc. 5. 425. bracæ. Martial. 7. 3o. Sarmaticus equus. et ibid. 6. Sarmatica laurus. h. e. victoria Domitiani de Sarmatis, de qua Suet. Domit. 6. De Sarmatis lauream modo Capitolino Jovi retulit. Rursus – Martial. 7. 8o. Geticae satiatus lacte juvencæ Sarmatica gelido ludit in amne rota. Id. 9. 1 o2. Sarmaticus Ister. Stat. 5. Silv. 1. 1 28. Sarmaticæ hiemes. Claudian. Cons. Prob. et Olybr. 132. Sarmatici Cori. h. e. septentrionales venti. Id. III. cons. Honor. 148. Sarmaticæ alæ. h. e. equitatus Sarmatarum. Senec. 1. Quæst. nat. præf. circa med. Danubius Sarmatica ac Romana disterminet. * SARMÄTIO, onis, m. 5. diminut. Sarmatæ. Est cognomen R. Inscript. apud Marin. Iscriz. Alb. p. 92. Val. Sarmatio civis Filopopuletanus. h. e. Philippopolitanus. SARMÄTIS, idis, f. 3. Σαυροματές, quæ est ex Sarmatia, Sarmatica. Ovid. 4. Trist. 1 o. 1 1 o. Juncta pharetratis Sarmatis ora Getis. et 1. ibid. 2. 82. Sarmatis est tellus, quam mea vota petunt. Id. 1. Pont. 2. 1 1 4. Terreat hic manes Sarmatis umbra meos. SARMENTÄRIUS. V. vocem sequent. §. 2. SARMENTICIUS, a, um , adjeci. χλαματινος, qui est ex sarmentis. Colum. 6. 26. Vulnera sarmenticio cinere cum argenti spuma linenda sunt. •| 2. Sarmenticii olim et Semaacii dicti sunt Christiani, teste Tertull., qui et causam hujus appellationis affert Apolog. 5o. Licet nunc sarmenticios, et semaxios appelletis, quia ad stipitem dimidii axis revincti, sarmentorum ambitu exurimur. Alii leg. sarmentarii, et semiaaeii. * SARMENTIUS, a, um, adject. idem ac sarmenticius. Est cognomen R. Inscript. apud Grut. 1 o 23. 1. Fl. Julius Rufinus Sarmentins V. C. SARMENTOSUS, a, um, adject. sermentoso, κληματάδης, sarmentis abundans. Plin. 25. 1 1. go. Psyllion radice tenui, supervacua, sarmentosum, fabae granis in cacuminibus. SARMENTUM, i, n. 2. sermento, potatura, ramo secco tagliato, x), p. 2, ppυγανον, virga, ramus tenuis supervacuus, a vite abscissus, vel abscindendns, et igni accendendo aptus. Festus : Sarpta vinea, putata, id est pura facta. virgulæ enim relictæ impedimento vitibus solent esse: quæ ideo abscinduntur. tnde etiam sarmenta scriptores dici putant. Sarpere enim antiqui pro purgare dicebant. Cic. Senect. 15. Vitem serpentem multiplici lapsu, ferro amputans coercet ars agricolarum, ne silvescat sarmentis, et in omnes partes nimia fundator. Colum. 5. 5. a med. Inutilia sarmenta decidere. Liv, 22. 16. ad fin. Faces, fascesque virgarum, atque arida sarmenS A RNU S fa praeligantur cornibus boum. Cic. 3. }'err. 27. f.igna et sarmenta circumdare, ignemque subjicere coeperunt. Cæs. 3. B. G. 18. eaetr. Sarmentis virgultisque collectis, quibus fossas compleant, ad castra pergunt. Sil. 7. 3 14. Sarmentique leves fronti religare maniplos. avvsxòoyj pro sarmentorum. • 2. Latum sarmentum in vite est, quod ex binis plerumque, sed proximis oculis, cum geminus coles sit, per medullam coalescit, ideo non teres, sed compressum et late expansum gignitur, quousque separetur ; nonnunquam ex unica gemina, sed parvi animantis vulnere laesa protruditur. Colam. 4. 24. Sarmenta lata, vetera, male nata, contorta, deorsum $. tia recidito. Pallad. 5. 12. Auferenda sunt lata, in torta, debilia, malis locis nata sarmenta. ^| 3. Dicitur etiam de virgis aliarum plantarum. Plin. 1 2. 25. 54. de balsaino. Et sarmenta quoque in merce sunt. Id. 22. 25. 72. Ciceris folia et sarmenta decocta. Solin. 33. ante med. Arabes sarmentis myrrhæ ignes fovent. • 4. Item de palmite, pampino, flagello viti adhærente, tralcio. Cic. ASenect. 15. Exsistit tanquam ad articulos sarmentorum ea, quæ gemma dicitur. }'arr. 1. R. R. 3 1. Pampinare est ex sarmento coles, qui nati sunt, decerpere. Colum. 3. 1 o. Numerus uvarum, qui conspicitur in productissimo sarmento. • 3. Videtur dici etiam de pediculis, ex quibus acini uvarum pendent. Plin. 23. 1. 8. Sarmenta earum, in quibus acini fuere, adstringendi vim habent. SARNUS, i, m. 2. Sarno, fluvius Campaniæ, Pompejos alluens, ibique in mare influens. Stat. 1. Silv. 2. 265. Nec Pompejani placeant magis otia Sarni. Adde Plin. 5. 5. 9., J/irg. 7. Æn. 738. et Sil. 8. 536. SÄRONICUS Sinus, Σαρωνιxάς x£λπος, Golfo di Engia, sinws maris Ægæi, inter Atticam, et Peloponnesum extensus, inter promontor. Sunium, et Scyllæum ad Or. et Isthmum Corinthiacum ad 0cc. In eo sunt insulæ Ægina, et Salamis. Plin. 4. 4. 5. et ibid. 5. 9. SARPEDON, onis, m. 3. Σαρτηλόν, filius Jovis ex Laodamia Bellérophontis filia. Hic cum Lyciæ rex esset, et in armis strenuus, Priamo suppetias tulit adversus Græcos, ubi cum multa edidisset virtutis suæ documenta, tandem interfectus est. Ejus corpus Jovis jussu ab Apolline e medio pugnantium sublatum est, fIumine lotum, ambrosio respersum liquiore, regia indutum veste, et ad exsequendum funus suis restitutum. Reliquit filium nomine Antiphatem, quem et ipsum ad bellum duxerat.T /irg. 1. Æn. 1 o4. et ibi Serviùs. item . Æn. 697. et 1 o. ibid. 47 i., Ovid. 13. Met. 255. et Gell. 15. 2 1. § 2. Est hoc momine et promontorium Ciliciæ apud ostia Calycadni fluvii cum oppido cognomine, teste Plin. 5. 27. 22. Mela 1. 13. eaetr. Sarpedon, finis aliquando regni Sarpedonis, et quod Ciliciam a Pamphilia distinguit. SARP0, is, a. 3. potare, nostrates rustici vulgo nunc serpire, et zerpire dicunt: videiur esse ab άρτη, falx. Festus. Sarpere apud antiquos purgare. V. SARMENTUM §. 1. SARPTUS, a, um, particip. a sarpo, purgatus, putatus, ut Sarpta vinea. Festus. V. SARMENTUM §. 1. SARRÄ, æ, f. 1. olim dicta, quæ postea Tyros. Paul. ex Festo. Fuit urbs Phoeniciæ clarissima, præcipue optimis purpuris: nunc

[ocr errors]

5 o tanquam Y pronunciata, additaque Graeca terminatione, facta est vox Tyros, seu Tyrus: $ vero in S mutata, et ì tanquam a pronunciata orta est vox Sar, deinde Sara, et geminata media consonante Sarra. Hinc Servius ad /irg. 2. G. 5o6. Quæ munc Tyros dicitur, olim Sarra vocabatur, a pisse quodam qui illic abundat, quem lingua sua sar appellanl. Gell. 1%. 6. ad fin. Thessalia Aάμονία, Tyrjs Sarra, Thracia ante Sithon dicta est. Probus gramzmatic. ad Virg. loc. cit. affert ex Ennio, Poenos Sarra oriundos. •|| 2. Est etiam cognomen R., ut Q. Salonius Sarra, apud Liv. 35. 1 o. •|| 3. Scribitur et Sara : veteres enim Latini consonantes litteras non geminabant. Plaut. Truc. 2. 6. 58. Purpuram ex Sara tibi attuli, et induvias Ponto amoenas. SARRÀCÜLUM, et per syncop. Sarraclum, i, n. 2. parvum sarracum, plaustrum. Ammian. 3 1. 2. a med. de Alanis hamaaeobiis . Cumque ad graminea venerint, in orbiculatam figuram locatis sarraclis, ferinò ritu vescuntur. Alii leg. sarracis. Paulo supra plaustra dixerat. *. SARRÂCUM, i, n. 2. carro, carretta, άμαζα, carrus, plaustrum, vehiculum portandis oneribus idoneum. /itruv. 1 o. i. ad fin. Portationes fructuum non essent, nisi plaustrorum , aut sarrv corum per terram, navicularum per aquam inventae essent machinationes. Sisenn. apud Non. 3. 35. Impedimenta collocant omnia, construunt carros, et sarraca crebra disponunt. Cic. fragm. in Pis. apud Quintil. 8. 3. ante med. Cum tibi tota cognatio in sarraco advehatur. Ubi Quintil. notat, sordidum hoc nomen esse, sed Ciceronem ideo usurpasse, ul contemptum hominis augeret, quem destru

s Am Riton 47

ctum volebat. Juvenal. 3. 254. modo longa coruscat Sarraco ve. niente abies, atque altera pinum Plaustra vehunt: nutant alte, poĘ minantur. Capitolin. M. Aurel. 13. Tanta pestilentia füit, g£ vehiculis cadavera sint exportata, sarracisque. Juvenal. 5. 22. illo tempore, quo se Frigida êircumagunt pigri sarraca Bootæ. h. e. plaustrum signum cæleste. •I a. Iiiveniiu* et serracum. Sidon. 4. ep. 18. Nulla serraca, nulla esseda subvehendis oneribus attrahebantur. * SARRÀNÀTES, ium, m. plur. 3. gens vetusta Italiæ, in Umbria degentes , Plin. 3. 14. 1 g. SARRÄNUS, a, um, adject. ad Sarram, seu Tyron pertinens, Tyrius. Sil. 1. 72. ortus Sarrana prisci Barcæ de gente, Wetustos A Belo numerabat avos. Id. 3. 256. Sarrana Leptis. scil. quia a Tyriis Condita, et colonia facta, ut est apud Plin. 5. 1 9. 1 j. et Sallust. Jug. 22. ° 2. Sarranæ tibiæ ita dictae putantur, quià fuerint Tyriorum inventum, sicut Phrygiæ Phrygiorum. in Inscriptioiie 4delphor. Terentii: Modos fécit Flaccüs ClaudI tibiis Sarranis. Servius ad illud }'irg. g. Æn. 6 18. biforem dat tibia cantum : Tibiæ, inquit, aut Sarranæ dicuntur, quæ sunt pares, et æquales habent cavernas: aut Phrygiæ, quæ et impares sunt, et inæquales habent cavernas. Ergo björem, dissonum, dissimilemque. non enim sunt pari modulatione compositæ. ut enim ait Varrò, Tibia Phrygia dextra unum foramen habet, sinistra duo: quorum unum acutgm sonum habet, alterum gravem. Hæc Servius : de quibus fuse disputat Manut. de quæsit. per epist. cl. 3. ep. 4. Sunt qüi leg. Serranae, et a serra dictas putant, quasi acuto sono, et stridorem serræ, cum acuitur, imitante. Sed hoc minus placet. • 3. Sæpe refertur ad purpuram. Virg. 2. G. 5o6. Ut gemma bibat, et Sarrano dormiat ostro. Juvenal. io. 38. et pictæ Sarrana ferentem Ex humeris aulæa togae . Sil. 13. 2o3. Sarrano murice fulgens. Sidon. carm. 2. 5. humerosque ex more priorum Includat Sarrana chlamys. Colum. 1 o. 287. Jam rosa mitescit Sarrano clarior ostro. Id. 9. 4. a med. Sarranæ violae. h. e. coloris purpurei. •I 4. Item ad Carthaginienses, qui Tyro oriundi. Sil. 6. 468. Sarrana Juno. scil. quia Carthagine praecipue colebatur, ut Id. 1. 26. et /irg. 1. Æn. 1 9. docent. Sil. 9. 3ig. Sarrana manus. h. e. Poeni. sic j. 432. Sarranus navita. ei 8. 4ö. Sarrana numina. • 5. Saranüs pro Sarranus, vel potius pro Serranus, fuit etiam cognomen R., ut in Inscript. opt.T notæ apud Maff. Mus. }'er. 1o8. 1. Sex. Ati» lius M. F. Saranüs Procos. h. e. ann. U. C. DCXIX., qui tamen in Fast. Capitol. apud Grut. 294. idem ipse Serranus appellatur. Ex quo patet, ann. U. C. DCXIX., quo ea inscriptio ÉÉÉ fuit, unica littera consonante r et vocali a ; imperante autem Äugusto, cujus jussu tabulas Fastor. Capitol, exaratas fuisse, probavit Car. Fea ad Fragm. de' Fast. cons. p. 15., duplici rr, et vocali e scribi consuevisse illud ipsum cognomen, quod antiquo etiam more ita scribitur in nummó apud Eckhel. D. N. V. T. 5. p. 146. M. Atil. Saran. V. SERRANUS. SARRASTES, um, m. plur. 3. populi Campaniæ, Sarno amni vicini, a quo et nomcn accepisse putantur. /irg. 7. Æn. 738. V. SARNUS. SARRIO, et Sario, is, rivi, et rii, et rui, ritum, a. 4. sarchiare, ßotavi$o, axaXi3o, est sarculare, hoc est herbas inutiles inter segetem succrescentes sarculo evellere, et purgare, segetes leviter scalpendo a noxiis herbis sarculo purgare. Differt a runcare, quia hoc fit manu, sarrire ferramento. Item ab occare, quia hoc est grandes terræ glebas contundere, ut pulvere semina jacta cooperiantur, sarrire est herbas inutiles inter segetem succrescentes sarculo evellere. Deinde occare postremum est in agro colendo, sarrire est primum post enatas fruges. Fit enim, cum seges est in herba. Prius porro rustici terram vertunt, hinc serunt, inde occant, tum sarriunt. Plaut. Capt. 3. 5. 5. Nam semper occant prius, quam sarriunt, rustici. /arr. 1. R. R. 2g. Prata piirgari, salicta seri, segetes sarriri. Plin. 18. 2 1. 5o. Qui sárriet, caveat, ne frumenti radices cffodiat. Cato R. R. 161. Ne ante sarueris, quam asparagus natus erit, ne in sariendo radices lædas. Alii leg. sarieris. Martial.3. g3. ad fin. Sarrire saxum. h. e. inutiliter laborare, operam perdere. Colum. m 1. 2. ab init. Fabam sarrivisse nimium teneram, non expedit. Id. a. 1 1. Ligneis rastris locus sarriendus, et identidem runcândus est. SARRITIO, et Saritio, onis, f. 3. sarchiamento, sarchiatura, oxá).tat;, cxa).tap.23, actus sarriendi, sarculatio. Quid a runcatione differat, V. in RUNCO §. 1., quid ab occatione V. in voce præced. Colum. 2. 1 2. Peracta sementi , sequens cura est sarritionis. et moae. Simul ac primum sarritionem pati queant segetes. et deinde. Plana sarritione terram permovere. Id. 1 1. 2. ab init. Adorei, et tritici tempestiva sarritio est, cum enata frumenta quatuor fibrarum esse coeperunt. §ARRiTOR, et Saritor, oris, m. 3, sarchiatore , cxa\ιός, qui

1,8 SÁR RITORIUS

*arrit, sartor. Colum. a. 13. Tritici modii quatuor bubulcoram òperas occupant quatuor, occatoris unam, sarritoris duas. • 2. Pro occatore. /afr. 1. R. R. 2g. Id genus prædii per saritores occare solent, si quæ in porcis relictae grandiores sunt glebæ. V. IMPORCITOR. SARRiTÖRIUS, a, um, adject. ad sarriendum pertinens. Colum. a. 13. Hordei modii quinque operas tres exigunt, occatoriam unam, sarritoriam unam, etc. * SARBITÜRÄ, æ, f. 1. idcm ac sarritio. Colum. 1 1. 2. ante med. Sarritura quoque frumentorum iteratur egregie. SARRiTUS, a, um , particip. a sarrio: sarchiato, cx*\ta$s}:, sarculo purgatus. Plin. 18. 1 7. 45. Fabam ter sarritam modium fractæ e modio solidae reddere. Hoc ita explicat Colum. 2. 1 2. a med. Comperimus, fabæ frcsae et expurgatæ modium pæne tam plenum esse, quam integrae. Id. ibid. sub fin. Seges serius sarrita corrumpitur. Alii leg. sarta. SARSINÄ, et Sassina, ae, f. 1. urbs Umbriæ ad Sapim fluvium, quæ etiamnum Sarsina vocatur. Martial. q. 5g. Sic montana tuos semper colat Umbria fontes, Nec tua Bajanas Sarsina malit aquas. Sil. 8. 453. Sarsina dives Lactis. Alii leg. Sassina. SARSINAS, et Sassimas, atis, et SARSINÀTIS, et Sassinatis, e, adject. ad Sarsinam vel Sassinam pertinens. Martial. 3. 58. Metamque (fert) lactis sarsinate de silva. Alii leg. Sassinate. Plaut. Most. 5. 2. 83. Quid ? Sarsinatis ecqua est, si umbram non habes? * 2. Sarsinates, ium, sunt incolæ illius urbis. Plin. 3. 14. 1 Q. Sentinates, Sarsinates, Spoletini. In scrìpt. apud Grut. 1 og5. 2. Ciirator Sarsinatium. • 3. Scribitur nitroque mòdo Sassinas, et Sarsinas, ut etiam Sassina et Sarsina : illud vero olim obtinuisse videtur, etenim legitur in Fast. triumph. apud Grut. 2 g 7. col. 2. D. Junius D. F. D. N. Pera Cos. An. CDXXCVII. (triumphavit) de Sassinatibus V. K. Octobr. SARSÜRÄ. V. ASSURA. SARTÄG0, ginis, f. 3. padella, t;y&vov, vas culinarium, in quo eibi friguntur: vel aliud quippiam liquefit, aut torretur. Juvenal. 1 o. 65. ex facie toto orbe secunda Fiunt urceoli, pelves, sartago, patellæ. h. e. ex ærea Sejani statua. Plin. 16. 1 1. 22. Resinam terebinthinam in sartagine referventi coquere. • 2. Translate. Pers. 1. 79. Hos pneris monitus patres íîïí, lippos Cum videas, quærisne, unde hæc sartago loquendi Venerit in linguas? questo miscuglio, mixtura vocum probatarum et damnatarum in oratione : quasi varii gencris ciborum minutorum, qui frigi solent, et confundi in sartagine, v. gr. panis tnyaviov , farina, adipe, melle, sesamo, caseo confecti, inquit Casaubon. Vel respicit ad stridorem ingratum rerum , quae friguntur. Sed prior translatio magis placet. SARTE, integre. Festus. V. SARTUS §. 3. SARTIO, syricop. pro sarritio, saepe legitimr in MSS. Colum. v. gr. 2. 1 2. sub fin. Suhjungenda deinde est sartioni runcatio. et 1 1. 2. quem locum in sARRITIO retulimus. Sic sartor pro sarriror: et sartura pro sarrutura : et sartus pro sarratus. *• SARTOR, oris, m. 3. ripezzatore, risarcitore, sartore, &xeat;;, qui sarcit, vel resarcit. Item qui sarr.t : syncope a sarritor. Von. 1. 24. Sartor non solum a sarciendo, sed etiam a sarriendo deducitur. et tam eum, qui sarcit, quam qui sarrit, significat. Plaut. Capt. 3. 5. 3. Sator, sartorque scelerum, et messor maxume. Tyn. Noh occatorem dicere audebas prius? nam semper occant prius, quam sarriunt, rustici. sarchiatore. Addit Vonius ibid. alium locum ex }^artone, in quo videtur sartor esse pro eo qui resarcit. * SARTRIX, icis, f. 3. sartora, quæ särcit. V. Bedæ, et Front. loc. cit. in SARCINATOR §. 2. SARTÜRÄ , ae, f. 1. idem ac sarritura, per syncopen. Plin. 18. 7. 67. n. 2. Sartura nocere et vineæ, et segeti existimatur. • 2. Est etiam idem ac sarcimen, reparatio, refectio : a sarcio. Colum. 4. 26. Jugo, si non erit opus nova sartura, recentia vincula inserantur. Senec. /it. beat. 25. Tomentum per sarturas veteris lintei effluens. Alii leg. suturas. SARTUS, a, um, particip. a sarcio : cucito, rappezzato, racconciato, ανασχευασ$si3, refectus, integer factus. /'arr. 5. L. L. 7. circa med. In vestimento sartum , qnod comprehensum. Juvenal. 3. 254. Scinduntur tunicæ sartae. Martial. 1 1. 33. de bibula sarta palude teges. et 1. 1 o4. Calceus est sarta terque quaterque cute. - • 2. Translate. Horat, 1. Ep. 3. 31. an male sarta Gratia neqnicqiiam coit, et rescinditur? amicizia mal rappautumata. . • 3. Sarta tecta, integra et incorrupta, ita conservata, ut, si quid corruptum sit, reparetur, reficiatur: et licuntur de ædificiis, et de operibüs publigis, fabbriche tenute in buon essere, in buono stato : iiostrates vulgo in concio e in colmo dicunt. Festus: Sarte in auguralibus pro inte£re pqjtur: Sane sarteque audire videreque. Ob quam cau$am opepra publica quae locantur, ut integra præstentur, sarta tecta vo

[ocr errors]

eantur. etenim sarcire est integrum facere. Haeo Festus, et Charis. 2. p. 1 95. Putsch. Dicimus sarta tecta locare, conducere, tradere, exigere, præstare, tueri, habere. Cic. 3. }'err. 5o. Cum consules ædes sacras locavissent, neque potuissent omnia sarta tecta exigere ; factum est senatusconsultüm, quibus de sartis tectis cognitum non esset, uti prætores cognoscerent. Ubi Ascon. Harum rerum cura propria censoribus datur, id est sartorum tectorum exigendorum. Verum haec tueri et procurare, cum ceteris tum publicis, tùm privatis operibiis, ædilium cura est annua. Liv. 42. 3. Censor, cui sarta tecta exigere sacris publicis, et loca tuenda more ma- jorum traditum est. Cic. loc. cit. Quaesivit, quis aedem Castoris sartam

tectam deberet tradere. ct moae. Monumentum illa amplitudine, illo

opere, quamvis sartum tectum , integrumque esset, tamen, etc. Id. 13. Fam. 1 1. Sarfa tecta ædium sacrarum locorumque communium tueri. African. Dig. 7. 8. 18. Si domus usus legatus sit sine fructu, communis refectio est in sartis tectis tam h;eredis, quam usuarii. Ulp. ibid. 1. 7. Fructuarium reficere aedes per arbitrum cogi: hactenus tamen, ut sarta tecta habeat: si qua tamen vetustate corruissent, meutiquam cogi reficere. Id. ibid. i. 16. 7. Ædes sacras, et opera publica circumire inspiciendi gratia, am sarta tecta sint. • 4. Integra locutio est sarta et tecta. Nam in illo Cic. 3. /'err. 5 1. eaetr. Chelidon etiam in his sartis tectis dominata est: Ascon. legit sartis tectisque: et subjungit: Addidit que, ut esset plenum dictum . nam sarta tecta dicuntur. • 5. Translate. Plaut. Trin. 2. 2. 36. Sarta tecta tua præcepta usque habui mea modestia. Cic. 13. Fam. 5o. Iioc mihi da, ut M'. Curium sartum et tectum, ut ajunt, ab omnique incommodo, detrimento, molestia sincerum integrumque conserves. • 6. Sartus pro sarritus V. in SARRITUS et s ARTIO. SAS, Verrius putât significare eas, teste Ennio, qui dicat in libro Ę Virgines (al. J/irgine') nam sibi quisque domi Romanus haet sas. cum suas magis videatur significare: sicuti ejusdem libro septimo fatendum est eam significari, cum ait: Nec quisquam sophiam, sapientia quæ perhibetur, in somnis vidit priu', quam sam discere coepit. Festus. • 2. simile est sum pro eum : quo usus est Ennius l. 1. At te non ut sum summam servare decet rem. et l. 2. Ad sese sum qui dederat in lnminis oras. Festus in Sum. * SASÄ, æ, m. 1. cognomen R. ignotæ originis, et significationis. Inscript. apud Marin. Frat. Arv. p. 7 , 2. C. Mucius Sasa. Fortasse est pro Sara, quam vocem vide suo loco. * SASERNÄ, æ, m. 1. cognomen R. obscurae originis, ut I,. Hostilius Saserna, in nummo apud Eckhel. D. M. V. T. 5. p. 226. et P. Hostilius Saserna, apud Hirt. B. Afr. 1 o. et 2g. • 2. Hinc Sasernæ duo, pater et filius, scriptores rei rusticæ passim laudantur a /arr. 1. R. R. 2. et 28., item a Colum. 1. 1. etc. et Plin. 17. 23. 35. n. 22. SÄSON, ónis, m. 3. Sdseno, Σαστον, parva insula Ionii maris, e regione Calabriæ, inter Brundusium et Épirum, ab Orico tria milI. pass., piratica statione mota. Plin. 3. 26. 3o. Lucan. 5. 65o. Non humilem Sasona vadis. et 2. 627. spumoso Calaber perfunditur æquore Sason. Sil. 7. 48o. Hadriaci fugite infaustas Sasonis arenas. •I 2, Scribitur et Sasson. - - SASSINÄ. V. SARSINA. SASSINAS. V. s ARSINAS §. 5. SAT, adverb. abhastanza, άλις, apocope pro satis. Cic. Rosc. Am. 32. Te pugna Cannensis accusatorem sat bonum fecit. Id. Senect. 1 4. Tantum quantum, sat est. Horat. 2, 9d. , 9. 26, non sat idonens pugnae. J^irg. 3. Ecl. 1 1 1. sat prata bibernnt. Vet. Poet. apud Gell. 1 2. 6. non sat scio. Ovid. 1 2. Heroid. 75. Perdere posse sat est. Propert. 1. 1 7. 1 o. Sat tibi sit poenae nox, et iniqua vada. Plaut. Pers. 1. 1. 26. Quasi Titani cum Diis belligerem, quibus sat esse non queam ? h. e. par esse, et resistere. Cic. 3. Vat. D. 27. Qui non sat habuit conjngein illexe in stuprum. non si contentò. SÄTÄGÉUS, i, m. 2. qui satagit, et nimis diligens est. Senec. ep. 98. circa med. Ut istos satageos, ac sibi molestos describam tibi. SÄTÄGITO, as, n. 1. idem ac satago. Plaut. Bacch. 4. 3. 23. Nunc agitas sat tute tuarum rerum. h. e. exerceris, laboras, sollicitus es, habcs quid cogites, et quo exerccaris, et crucieris. tmesis. V. etiam Terentii loc. cit. in voce seq. §. 1. SÄTÄG0, is, n. 3. ho che fare, da pensare, son occupato, ho del travaglio, τέλυτραγμονάδ, διαπονδομαι, ἀγωνιό, sat hafieo quod agam, exercitns sum, angor re quapiam, laboro, rei difficultate torfueor, intente et sollicite ago, trepido. Ter. Heaut. 2. 1. 1 1. Magis nunc me amicae dicta stimulant : da mihi, atque affer mihi. Cui guid respondeam, nihil habeo: nec me quisquam est miserior. Nam hic Clinia, etsi is quoque suarum rerum satagit, attamen (Charis. 2. p. 193. Putsch. rectins legit satis agitat, tamen, quod in textum recepit Bothe : V. SATAG ITO) habet pudice et bene etc. eductam, ignaram artis meretriciæ. Hirt. B. Afr. 78. a med. Postquam equi

SAT AN

ves vim hostium sustinere non poterant, Caesar alteram alam mittit, ui satagentibus eeleriter occurrerent. Petron. fragm. Tragur. 38. }¤' a med. Curris, stupes, satagis, tanquam inus in matella. Arnob. 5. p. 17o. Juppiter sátagit fractus metu. Gell. 9. 1 1. Instruebantur acies a consulibus, de vi ac multitudine hostium satagentibus. Alii leg. satis agentibus. nam et satis ago hoc sensu dicitur. Id. 3. 8. Cùm Pyrrhus rex in Italia esset, et unam atque alteram pugnas prospere pugnasset, satisque agerent Romani, etc. Id. 19. 1. Complorantibus nostris omnibus, atque in sentina satis agentibus. Cic. 3. Att. 15. ad fin. Tribus habet Pómptinam, Velinam, Maeciam. pugnatur acriter: agitur tamen satis. Plaut. Merc. 2. 1. 3. Ego noöte hac, quæ præteriit, proxima egi satis, et fui homo exercitus. cato apud Cháris. 2. p. 133. Putsch. Jam apud vallum nostri satis agebant. Apul. 8. Met. Villæ coloni, multitudinem nostram latromés rati, sátis agentes rerum suarum, eximieque trepidi, etc. Sic Plaut. Bacch. 4. 3. 23. Nunc agitas sat tute tuarum rerum. egone ut opem mihi ferre putem posse inopem te? " 2. Quintil. 6. 3. circà med. Venuste Dómitius Afer Manlium Suram multum in agemdo discursantem, salientem, manus jactantem, togam dejicientem et reponentem, non agere dixit, sed satagere : Adde eund. 1 1. 5. a med. M 3. Est etiam $atagere sedulo agere, far cqn diligenza, con premura, fare assai : tum in bonam, tum in malam partem. Quæ inotio valde affinis priori est. Ia bonam partem Plaut. Asin. 2. 4. 53. Prius quam (pecuniam) credidi, vix anno exegi: nune satagit. Petron. Sdtyr. 137. Interea hæc satagens, infra manus meas camellam vini posuit, etc. In malam Gell. 1. t 7. Xantippe Socratis uxor, morosa admodum fuisse fertur: irarumque et molestiarum muliebrium per diem perque noctem satagebat. Alii leg. scatebat. •I 4. Particip. $e? §. 1. et 3. SATAN, indeclin. et Satanas, æ, m. 1. Satanasso, Σατὰν, et

Σατανάς, Hebraice adversarium significat, a radice J£? satàn,

adversatus est: ita appellatur Diabolus bonorum omnium hostis. Tertull. Apolog. aa. Satanas princeps hujus mali generis. Id. 3. advers. Marcioni. ao. sub fin. Suscitavit illi Satan, idest hostem, Idumaeum. SATANÄRIÄ, æ, f. 1. herba, quæ et peucedanos dicitur. Apul. Herb. 94. * SÄTARCHÆ, arum, m. plur. 1. populi Sarmatici, vel Scythici, ad Mæotim paludem vergentés, in Chersoneso Taurica. Eorum meminit Mela a. 1. ante med. Nomen traxisse videntur a Satarche urhe, cujus mentio est apud Ptolem. l. 3. c. 6. Val. Flacc. 6. 144. Exomatæ, Torinique, et flavi crine Satarchæ. QI 2. Iidem videntur fuisse, quos Plin. 6. 7. 7. Satarchæos vocat. SÄTÄRIUS. V. SATORIUS. SÄTELLES, itis, com. gen. 3. guardacorpo, guardia, custode, δοgνρόρος, at»ματοριλαζ, miles mercede conductus, qui custodiæ causa a regis latere` non discedit, stipator, corpore-custos, latro, Sal. lust. Jug. 6g. Contumeliosum foret, si equites R. satellites Numidæ tradereiitur. IVep. Pausan. 3. Apparatu regio utebatur, veste Medica: satellites Medi et Ægyptii sequebantur. Liv. 2. 12. circa med. Cum comprehensum regii satellites retraxissent ante tribunal regis. Ovid. 14. Met. 354. ne posset adire, Cursus equi fecit, circumfusus. que satelles. Plin. 1 1. 17. 17. de rege apum. Circa eum satellites uidam, lictoresque, assidui custodes auctoritatis. -I 2. Translate. }j; 2. Od. 18. 34. nec satelles Orci Callidum Promethea Revexit auro captus. h. e. Charon. Id. 1. Ep. 1, 17. Virtutis veræ custos, yigidusque satelles. Cic. 1. Leg. 9. Hominem natura non solum celeritate mentis ornavit, sed etiam sensus, tanquam satellites attribuit, ac nuncios. Plaut. Trin. 4. 1. 14. Satellites Neptuni. h. e. turbines, venti, procellæ, fluctus. Cic. 1. Divin. 47. et vertens AEschyli carmem 2. Tüsc. 1 o. Pennata Jovis satelles. h. e. aquila. Id. apud IVon. 1. 33o. Prævius Auroræ, Solis, Noctisque satelles. h. e. Phosphorus. Macrob. a. Somn. Scip. 4. Mercurialis, et Venerius orbis pari ambitu comitati solem viæ ejus tanquam satellites obsequuntur. Cic. ibid. hos comites vocat. Hinc nostri temporis astronomi satellites appellant quinque planetas, qui circa Jovis orbem, et septem, qui circa Saturni sphæram volvuntur. •I 3. Quia Romanis odiosum erat regis nomen, et omnium $y? regem circumstant, sæpe satelles de malo ministro dicitur mali civis, et nimiæ potentiae, sgherro, cagnotto, bravo. Sallust. orat. Lepidi contra Sull. Satellites quidem ejus homines maxumi nominis, dominationis in vos servitium suuum mercedem dant. Cic. a. Agr. 13. Stipatores corporis constituit, eosdem ministros et satellites potestatis. Id. Quint. 25. extr. Administri et satellites Sex. Nævii Roma trans Alpes in Sebusianos biduo veniunt. Id. Prov. cons. 3. a med. Quos putavit fore diligentissimos satellites scelerum, ministros cupiditatum suarum. Id, 1. Catil. 3. C. Manlium, audaciæ satellitem atque administrum Tom. I/.

- * SATIES 43 tuæ. Id. 1. Invent. a. Cæca ac temeraria dominatrix animi cupiditas, ad se explendam viribus corporis abutebatur, perniciosissimis satellitibus. SÄTELLITIUM, ii, m. 2. compagnia di guardacorpi, satellitum* cohors, et officium. Translate. Augustin. 3. Doctr. Chr. 18. Cupiditas dominans, et ipsarum quoque Scripturarum, quibus evertenda est, satellitium quærens. * SÄTHIMNUS, et Sathimus, i, m. 2. qui in libidinem pronus est: a a*$m, mentula. Macrob. u. Saturn. 8. Propter abscisionis pudendorum fabulam etiam nostri Saturnum vocitarunt, ταρα τήν ac $iqv, quæ membrum virile declarat, veluti Sathimum ; unde etiam Satyros veluti Sathimnos, quod sint in libidinem proni, appellatos opinantur. SÄTIANTER, adverb. a sazietà, satiate. Apul. 7. Met. Equi pasti satianter, ac diu saginati. SÄTIAS, ätis, f. 3. sazietà, abbondanza, xópo;, idem quod satietas per syncop., abundantia. Plaut. Pseud. 1. 3. 1 oo. Ut hodie ad litationem huic suppetat satias Jovi. Lucret. 5. 1389. Hæc animos olim mulcebant, atque juvabant Cum satiate cibi. et ibid. 4o. ita ad satiatem terra ferarum Nanc etiam scatit. a sazietà. et 2. 1 o36. fessus satiate videndi. Sallust. fragm. apud Von. 2. 791. Frumentique ex ingpia gravi satias facta est. Accius apud Von. ibid. Quorüm crudelitatem nulla unquam explet satias sahguinis. Macrob. 7. Saturn. 12. circa med. Cur qui avidius vorant, facilius satias capit, quam qui eadem quietius ederint. • 2. Item tædium, nausea, odium, sazievolezza, nausea, tedio, noja : quæ ex satietate oriri solent. Ter. Eun. 5. 6. 1. Ex meo propinquo rure hoc capio commodi. Neque agri, neque urbis odium mé unquam percipit. Ubi satias cœpit fieri, commuto locum. Id. Hecyr. 4. 2. i8. et Lucil. apud Von. loc. cit. Dum ætas, tempus tulit, perfuncta satis sum. satias jam tenet studiorum istorum. Liv. 3o. 3. Si forte eum satias amoris in uxore ex multa copia cepisset. Sil. 4. 1 1 o. Nec finis satiasve, novi sed sanguinis ardor Gliscere. Alii leg. satiesve. SÄTIÄTÉ, adverb. a sazietà, abbondanteménte, in copia, xzταxógos, ad satietatem, copiose, aflatim. /itruv. 2. g. ante med. Populus, salix, tilia ignis et aeris habendo satiate, atque humoris temperate, egregiam habere videntur in usu rigiditatem. Tertull. Anim. 46. a med. Cetera Hermippus Berytensis quinione voluminum satiatissime exhibebit. Arnob. 6. sub init. Ut eadem rursus satiateque dicantur. Augustin. 4. de Music. 14. a med. Quod satiatissime sentis, cum singula repetis. SÄTIÀTUS, a, um, particip. a satio: satollato, satollo, sazio, xog*,$*j<, διαxopo;, expletus, saturatus. Ovid. 3. Met. 1 4o. vosque canes satiatæ sanguine herili. Plin. 3o. 1 o. 27. Vultur satiatus humano cadavere. Lucret. a. 32o. Et satiati agrii ludunt, blandeque coniscant. Cic. Senect. 14. Cupidis voluptatum odiosum et molestum est fortasse carere: satiatis vero et expletis jucundius est carere, quam frui. Id. 1. Q. Fr. 3. ante med. Quorum crudelitas nondum est nostra calamitate satiata. Senee. Agam. 51 g. quisquis es nondum malis Satiate tantis Cælitum, tandem tuum Nümen sérena. Tacit, 3. Hist. 66. Senex prosperis adversisque satiatus. Tibull. a. 1. 5 1. Agricola satiatus aratro. Alii leg. lassatüs. Cic. 6. Verr. 28. Ait, se velle illud (candelabrum) etiam atque etiam considerare: nequaquam se esse satiatum. Horat. 1. Od. a. 37. Heu nimis longo satiate ludo. Senec. (Edip. 63a. pluvio æthere satiata tellus. Colüm. 2. 1 o. sub fin. Solum subactum, largoque stercore satiatum. Petron. Satyr. 133. paries palea satiatus inani, Fortuitoque luto. h. e. densatüs, repletus, lutoque oblitus, cujusmodi fuisse casas apud priscos, Vitruv. 2. 1. scribit. Stat. 1. Silv. 2. 1 53. Robora Dalihatico lucent satiata metallo. h. e. trabes auro large oblitæ, et ornatæ. Liv. a. 65. init. Romanus integer, satiatusque somno, productus in aciem, fessum stando et vigiliis Volscum primo impetu perculit. Tacit. 1. Ann. 75. Nec patrum cognitionibus satiatüs, judiciis adsistebat in cornu tribunalis. infastidito, annojato. • 2. Cum genitivo. Ovid. 7. Met. 808. cum satiata ferinæ Dextera cædis erat, repetebam frigus et umbras. Sil. 4. 436. quassatque per auras Titanüm bello satiatam sanguinis hastam. Id. 1 6. 6o3. satiatus et ævi, Et decoris. SÄTiCÜLÄNUS, a, um, adject. et * SÄTicÜLUS, a, um, adject. ad Saticulam pertinens, oppidum Samnii, inter Vulturnum fluv. et Tifatam montem, ubi nunc S. A. gata de' Mori. Ejus meminit Liv. 7. 32. et alibi. Id. 23. 14. Ager Saticulanus. Virg. 7. Æn. j:; amnisque vadosi Accola Vulturni, paritergue Saticulus asper. h. e. incola Saticuli, oppidi montani. SÄTIES, ei, f. 5. satias, satietas. Plin. 8. 51. 77. Fico arida saginatis suibus, ac satie, necatis repente mulsi potu dàto. Ita Harduin. Alii aliter. Juvenc. 1. 637. Proveniet tamefi his saties potusque cibique ld. 3. 246. populusque repletur Ad satiem dapibus. V. SATIAS §. 2, in fin.

[ocr errors]
« НазадПродовжити »