Зображення сторінки
PDF
[ocr errors]

ut patrimonium a pater, matrimonium a mater . Itaque vadimonium aliçui imponere , eft neceffitatem injicere comparendi. in judicio . Nep. in Timol. ¢, ult. Et vadimonium obire , eft^ad diem conftitutam fe in judicio fißere. Cic. pro Quint. c. 16. extr. quo fenfu idem ibid. dixit ad vadimonium venire . & Senec. ep. 8. med. Non videor tibi plus prodeffe , quam cum ad vadimonium advocatus defcenderem? Vadimonium fiffere , eft idem ac obire , feu ad vadimonium venire. Nep. in Attic. c.§ 9. Fulviae, cum litibus giftigeretur , .tanta diligentia officium fuum praeftitit, ut nullum illa ftiterit vadimonium fine Attico, hic fponfòr omnium rerum fuerit: Adde Gicer. pro Quimt. c. 8. & Caton. apud Gell. 1. 2. c. 14. Similiter.vaditnoniur* facere eodem fenfu dicitür . Plaut. Epid. 5. 2. 19. Vadimonium ultro hic mihi facit .Tb. e. ultro fe ' mihi offert. Juvegal. fat. 3. v. 298. feriunt pariter vadimonia deinde Irati faciunt /. %. e. citant me in judicium , & vadimonium promittere cogunt . Lucrer. {. 4. v. 1 1 16. Labitur' interea res , & vádimonia fiunt. A. £., aere alieno oppreffi dare vades coguntur creditoribus , & judicium fubire . Concipere vadimonium , eâ exprimere certam formulam fponfionis fiftendi fe, feu comparendi. Cic. ad Q. Frat. l. 2. ep. i5. Negat enim , in tanta multitüdine eorum , qui una effent , quenquam fuiffe , qui vadimonium concipere pofTet . Vadimonium promittere , £ft promittere comparere in judicio aä diem præftitutam , per, fe , vel per advocatum'. Cic. 7. Verr. c. 54. Hominem jubet Lilybæum vadimonium Venerio fervo promitterë '. Vadimonium conftituere.» eft diem ftatuere , quo quis in judicio comparere debeat • Cic. de Sene£t. c. 7. Ominiâ , qùæ curant , meminerünt , vadimonia conftituta , qui fibi , cui ipfi débeant . Differre vadimonium , eft differre diem gontentionis , quo reus in judicio comparere promiferat . .9ic. dttic. l. 2. ep. 7. in homine ire cupiebam, non mehercule, ut differrem gum, eo vadimonium ( nam mirâ fum alacritate ad litigandum ) fed , &c. Id. pro Quiní. c. 6. Quintius cum ceteris , quæ habebat ». vadimQnia différt . Vadimonium ieferere, et non comparere in judici• ad diem praeftitutam, cader in cóntumácia . Cic. pro Qaint. c. 23. 4. med. Vaäimonium mihi deferuit , me fraudavit . Plin. in præfat. e med. Infcriptiones, propter quas vadimonium deferi poffet ; A. e. infcriptionés librorum `promittentes multa adeo feftiva , & magna 3, gt propter eorum librorum le&ionem vadimonium deferi poffet. Wadiinohium miffum facere, eft vadimonii obligationem remitteres condonareque . Cic. pro Quint. c. 14. Qui poftea quoque vadimonium miffüm fecerit .” Res Effe in vadimonium `dicitur , cum vadimonium conceptum & conftitutüm eft , fuo tempore obeundum .- Id. ibid. c. 5. fub fim. Itaque ex eo tempore res éffe in vadimonium $9epit. Vadimonium miibi cum aliquo , vadimonio obftri&tus fum alicui • Id. ibid. c. 18. Quid , fi iftâ cáufa abs te tota per fummam fraudem & malitiami fi&a eft ? fi vadimonium omnino tibi cum P. Quintio nullum fuit ? Martial. l. 14. epigr. 135. Nec fora funt nobis , nec funt vadimonia nota.

[ocr errors]

Lexicographis quibufJam ' ioâus Paüli Dig. lib. 8. tit. 3. leg. u!t. Flumine interveniente via conftitui poteft , fi aut vado tranfiri poteft , aut pontem habeat : fecus autein , fi vadari nequeat , fed p9ntonibus tràjiciatur. Sed Torrentin. Halóand. Gothofred. & al. non habent illa fecus autem fi vadari nequeat. Addunt etiam haec verba Solini, fed non indicato loco: Flumen, quod propter brevitatem facile vadari poterat. •T Certior eft TVegetii locus de re milit. l. 2. c. ult. a med. Flumina, quæ fine pontibus vadari nequeunt;*

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[graphic]

¥afc, cum rem Gallicanam cuperet revifere , hominem in præfentia non vadatur. Ita fine vadimohio difceditur. Liv. l. 3. c. 13. a med. * Tot vadibus accufator vadatus eft reum . Ovid. de remed. amor. v.

[ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small][ocr errors][merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small][ocr errors][merged small][ocr errors][ocr errors][merged small][merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors]

a Barbaris querente Appio Claudio, Brennus rex Gallorum ad pondera adjecit gladium , & dixit , væ vi&is . Quem poftea perfecutus Furius Camillus , cum infidiis circumventum concideret ; & quereretur , contra foedus fieri, eadem voce remuneraße dicitur.* T Cum accufativo Plaut. Afin. 2. 4. 75. Væ te ! Senec. in Apocoloc. ante ned. Væ me ! puto, concacavi me. *] Apud Fef?. fcribitur ve fin£ diphthongo : & ita feries ibi litterarum poftulat . Sed obftat ipfa vocis origo, & ufus. VENÉO. V. Veneo. VAFELLUS, a, um , adje&t. affutello, furbetto. Feflus in voce Alte!lus. Sicut fit diminutivo a macro macellus , a vafro vafellus , ita ab alterno altellus. VAFER , fra, frum , fottile, affuto , fcaltrito, δέλιος , rz,:yyo;, fubtilis , callidus , aftutus . Cic. 3. de Rep. apud Non. c. 1. %. 7o. Non funt in difputatione vafri non veteratore$ , non malitiofi . Horat. 1. 2. fat. 2. v. 131. Illum aut nequities , ' aut vafri infcitia juris Poftremum expellet . Ovid. Heroid. ep. zo. v. 29. Di&tatis ab eo feci fponfalia verbis , Confultoque fui juris amore vafer . Cic. 1. de mat. Deor. c. 15. Jam vero Chryfippus , qui Stoicorum fomniorum vaferrimus habetur interpres , &c. Senec. ep. 48. ante med. Interrogationes vaferrimas ftruere . Horat. l. 2. fat. 5. v. 23. captes aftutus ubique Teftamenta fenum : neu, fi vafer unus & alter Infidiatorem prærofo fugerit hamo, Aut fpem deponas, &c. Martial. l. 6. epigr. 64. v. z6. Stigmata nec vafra delebit Cinnamus arte . h. e. folerti. Id. l. 12. epigr. 67. vafra arte emptorem corrumpere. Pompon. apud Nom. loc. cit. lingua vafra . Valer. Max. i. 7. c. 3. n. 8. extern. Annibalis vafri mores. Gell. l. 7. e. 3. a med. Vafra & fallaciofa argumenta. *I Comparativum vafrior. Hieronym. epij}. 23. ad Marcellam ( al. 38.) in fin. Cavillentur vafriora licet , & pingui aqualiculo fartos circumferant homines. VAFRAMENTUM , i , n. afluzia , calliditas\. Valer. Max. l. 7. c. 3. n. 2. extr. Quantum imperium quam parvo interceptum eft vaframento ! & n. 4. Lampfacenæ urbis falus unius vaframenti beneficio conftitit . & n. 7. Huic vaframento confimilis illa calliditas. VAFRE, adverb. fottilnuente, affutamente, tz,&pyw;, fubtiliter, aftute , callide . Cic. 4. Verr. c. 53. Nihil fane vafre , nec malitiofe facere conatus eft . Valer. Max. /. 7. c. 3. m. 2. extr. Tam vafre telluri impreffum ofculum . VAFRICIA , aut. Vafritia , ae , f. fottigliezza , acutezza , accortezza , calliditas, acumen. Senec. epiff. 49. circa med. Non vacat mihi verba dubie cadentia confe&ari , & vafritiam in illis meam exper 1 r 1 . VAGABUNDUS , a , um, vagabondo, ἀλλ τ»ς , πλανος , qui fedem ftabilem nullam habet , fed modo huc , modo illuc aberrat , vagus , erro , errabundus . Solin. c. 5. ( al. 1 1. ) a med. Flamma flexuofis exceffibus vagabunda. Augufhim. l. 5. Confeffon. c. 6. Per annos ferme novem , quibus eos vagabundus audivi . Adde lib. 1 3. c. 5. nam quod quidam afferunt ex Senec. de vita beata , c. 12. à med. aliter omnino legitur. VAGANS, antis, vagante , Tspiosydusyo;, qui vagatur . Cic. 2. de Divin. c. 38. Volucres huc , & illuc paffirn vagantes . Horat. l. 3. od. 14. v. 19. Spartacum fiqua potuit vagantem fallere tefta . Ovid. 3. Met. v. 37o. Narciffum per devia luftra vagantem vidit . Lucan. l. 5. v. 2 12. totoque vagantia cælo Lumina . Senec. in Med. v. 61 o. vagantes fcopuli. %. e. Symplegades. VAGATIO , onis , f. il vagare qua , e , rxxy} , rspioopo; , & λ%, a£tus vagandi . Liv. l. 5. c. 8. Negle&tum Anxuri præfidium vagationibus militum & Volfcos mercatores vulgo receptando , proditis repente portarum cuftodibus oppreffum eft . Al. leg. vacationibus niulto re&ius . Apul. de Deo Socrat. Nullis bonis fedibus , incerta. vagatione, ceu quodam exfilio punitur. VAGE, adverb. qua e , τ λzyoμενας , fparfim . Au8. ad Herenm. l. 4. cap. 31. Quas idcirco non vage difperfimus , fed a fuperioribus feparavimus. Liv. l. 26. c. 39. ad fin. Qui vage effufos per agros , palantefque adortus , &c. Au&. ad Herenn. l. 4. c. 2. Res variæ & difpares in tot poematibus fparfae & vage disje&ae. VAGIENNI , & Vagenni , orum , m, pop. Liguriæ montanae , prope fontes Padi fl. ad radices Alpium . Horum primaria urbs erat Augufta Vagiennorum , quæ a multis creditur Saluzzo , circa ortum Padi. Plin. l. 3. c. 5. & zo. Sil. l. 8. v. 6o7. Tum pernix Ligus, & fparfi per faxa Vagenni. VAGINA, ae , f. fodero , guaina, affuccio , ferriera , xoxsός , άιφ03/ww, theca gladii. Plin. l. 16. c. 43. circa med. Terebris vaginas ex oleaftro, buxo, ilice , ulmo , fraxino utiliffimas fieri . Cic. Catil. 1. c. 2. Gladius in vagina reconditus. Id. pro Marcell. c. 6. Gladius vagina vacuus. Id. 2. de Invent. c. 4. a med. Gladium e vagina educere . Virg. Æn. 4. v. 579. & lib. 6. v. 26o. vagina eripere . & lib. 1 o. v. 475. Vaginaque cava fulgentem deripit enfem. Ovid. 4. Faft. v. 929. vagina ducere ferrum . & lib. 2. v. 792. liberare . Nep. in Datam. fub fin. nudare. Valer. Max. /. 8. c. 9. feé}. z. vaginæ reddere. Horat. l. 2. fat. 1. v. 4o. vagina te&tus enfis . Claudian. in nupt. Honor. & Mar. v. 192. gladiofque tegat vagina mimaC€S . °J Translate eft quævis theca, ubi quippiam includitur, & exire poteft. Varr. l. 1. R. R. c. 48. Spica in tritico tria habet continentia , granum , glumam , ariftam , & etiam primitus fpica cum oritur , vaginam . gttfcio . & fub fin. Ariftæ primitus cum oriuntur , neque plane apparent , qua fub latent herba , ea vocatur vagina , uti qua latet conditum gladium . & cap. 32. Frumentum dicunt quindecim diebus effe in vaginis, quindecim florere, quindecim exarefcere . ( Adde Cicer. de Sene&f. c. 15. ) Plin. l. 19. c. 5. ante med. Cucurbita omni modo faftigatur vaginis maxime vitili

[ocr errors]
[graphic]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

vagiat ore puer . Terent. Hecyr. 4. 1. 2. Audire vocem pueri vagientis . Stat. l. 4. filv. 8. v. 33. cumque tibi vagiret tertius in£ans, &c. Sunt qui leg. vagiret , ut fit frequentativum , ut dormito a dormio. “J Varr. docet /. 6. de L. L. c. 5. ad fin. ut mugire a vitulo , & bovare a bove, fic vagire ab hædo tra&um effe. Ö V. Ovid. 15. Met, v. 466. ) Subdit autem hunc verfum Ennii ; Clamos ad cælum volvendu' per æthera vagit . Ubi videtur Emnius loqui de clamore edito a militibus in acie ante pugnam , ut adnotavit Hieronym. Columna. *| Au&#. carm. de Pbilom. quicumque ille e(t, lepori tribuit, & primam corripit : v. 6o, Glaucitat & catulus : at lepores vagiunt . VAGITANUS. V. Vaticanus . VAGITO. V. Vagio , i;. VAGITUS , us , m, vagito , xxxv3vvpiav 83 , fetus infantium . Ovid. Heroid. ep. 1 1. v. 85. Vagitus dedit ille mifer ( fenfiffe putares ) Quaque fuum poterat voce rogabat avum . Plin, in præfat. l. 7. Natura hominem nudum natali die abjicit ad vagitus ftatim & ploratum . Qaintil. l, 1. c. 1. a med. ( al. c. 2. ) Vagitum edere . Ovid. 15. Met. v. 466. Aut qui vagitus fimiles puerilibus hædum Edentem jugulare poteft . Martial. l. 9. epigr. 2 1. Felix, quæ tantis fonuit vagitibus , & quæ Vidit reptantes , fuftinuitque manus. “I De ejulatu & gemitu quiritantis ex dolore. Celf. in proaem. l. 7. a med. Chirurgus perinde faciet omnia , ac fi nullus ex vagitibus alterius affe&us oriretur , VAGO, as . V. in voce fequenti . WAGOR , aris , atus fum , dep. I. amdare qua e , andar vagando, andar attorno , vagare , Tspto§yovou , τλzyzowa. , huc atque illuc feror , oberro , paffim volito, erro. Aué}. ad Herenn. l. 4. c. 39. Volitabit & vagabitur toto foro . Cic. Pbil. 1 1. c. z. in fin. Tota Afia vagatur , volitat ut rex. Id. 2. de Divin. c. 38. Aves huc illuc paffim vagantes . Caef. l. 1. B. Civ. c. 59. Iili perterriti virtute equitum minus libere , minus auda&er vagabantur . Id. l. 4. B. Gall. c. 6. Germani latius vagabantur . & cap. 4. Ufipetes agris expulfi , & multis locis Germaniæ triennium vagati , ad Rhenum pervenerunt . Salluff, in Catil. c, 6. Qui Enea duce profugi fedibus incertis vagabantur . Varr. l. 5. de L. L, c. 3. ante med. Tibicines feriati per urbem vagantur . Liv. l. 3. c. 5. a med. Qui populabundi in finibus Romanorum vagabantur . Hirt. de B. Gall. l. 8. c. 32. 1iberam vagandi latrocinandique facultatem habere . Id. de B. Afric. c. 62. a med. Egreffi remiges , paffimque in litore vagantes. Juftin. l. 25. c. 5. Non contentus in publico vagari , fed potare. Virg. 3. Georg. v. 34o. Nunc interque canes , & circum te&ta vagantur . Suet. in Ner. c. 26. Circum vicos vagabatur ludibundus. <| Cum accufativo Propert. l. 2. el, 2 1. v. 2 1. Ino etiam prima terras ætate vagata eft . terris habent quidam libri : fed Broukuf. terras defendit , Eft autem vagata pervagata. Similia funt maria ambulare , terras navigare apud Cicer. & 'fugere & refugere vias apud Virg. 12. Æn. v. 753. “T Translate Cic. 2. Offic. c. 2. a med. Quorum vagetur animus errore , nec habeat unquam quid fequatur. Id. 4. 4cad. c. 2o. ad fin. Eo fit, ut errem , & vager latius. Id. I. de Orat. c. 48. Ne vagari & errare cogatur oratio. & lib. 3. c. 44. extr. Ut verba neque alligata fint quafi certa aliqua lege verfus , neque ita foluta , ut vagentur . Id, pro Marcell. c. 5. a mied. Vagabitur modo nomen tuum longe atque late : fedem quidem ftabilem, & domicilium certum non habebit . Virg. 2. Æn. v. 17. Votum pro reditu fimulant. ea fama vagatur , Ovid. 12. Met. v. 54. Mixtaque cum veris paffim commenta vagantur Millia rumorum . PJin. l. $. c. 5. Vagantes Græciæ fabulæ. h. e, modo hoc , modo aliud narrantes. Plin. alter in fim. ep. zz. l. 4. Viennenfium vitia intra ipfos refidunt , noftra late vagantur. “I Olim & pofitio a&iva in ufu fuit . Varr. apud Non. c. 7. n. 2. Quæ cum choro pari vagarunt. Emm. ibid. Arbores vento vagant. Pacuv, ibid. Receptâ exful incerta vagat . Plaut. Mil. 2. 5. 14. Quæ circum vicinos vagas . Ita legit Non, ibid. alii vaga es. Adde Accium , Seren. Turpil. Pompon. apud Non. ibid. & Prudent, Cathemer. 6. v. 29. Quidam addunt Livium , & Tacit. fed in his incerta eft le&io. VAGOR , oris , m. vagitus , ejulatus, clamor. Feftus : Vagorem pro vagitu Ennius libro fextodecimo : Qui clamos oppugnantes vagore volanti. Lucretius libro fecundo ( verf. 576. ) Et fuperantur item : mifcetur funere vagor , Quem pueri tollunt vifentes luminis oras , • Adde Non. c. 2. n. 889. - VAGULATIO , onis , f. in Lege XII. Tabularum fignificat quaeftionem cum convicio , Feftu*. V. 0bvagulatum. VAGüLUS , a , um , diminut. a vagus . Spartian. de Adriano Imp.

[ocr errors]

Hofpes, comefque corporis . Sunt qui a vagio ducunt , ut fit querula ob vicinam difceffionem a corpore .

VAGUS, a, um , vagante, vagabondo , vago , τλx**t** » vagans , oberrans, huc illuc difcurrens . Cic. pro Chuent. c. 62. 4 med. Cum vagus & exful erraret , atque undique exclufus Oppianicus, Salluff. in Jug. c. 21. & 2z. Getuli vagi , palantes , quas mox coegerat, fedes habcbant . Tibull. 1. 1. el. 3. v, 4o. vagus navita • Ovid. 3. de ar. am. v. 418. Sæpe vagos extra limina ferte pedes . Horat. l. & od. 4. v. z. Aves vagæ.' Id, 1. 3. od. 29. v. 24. Vagi venti • ld. l. I. od. 34. v. 9. vaga fiumina. Tibull. l, 2. el. 6. v. 3. & 21. æquora. & Jib. 4. carm. 1. v. z 1. vagus aer . Ovid. 1. Met. v. 596. vaga flumina . Horat. l. 1. od. 28. v.-23. vaga arena . . h. e. quae vento difpergitur. ld. 1. 1. fat. 8. v. 21. vaga luna. Tibull. l. 4. carni. 1. v. 76. vagus Tol. Cic. de IJniverf. c. 1o, circa med. Sidera , quæ infixa caelo`non moventur loco , & quae vaga & mutabili ratione labuntur. Id. 5. de Fin. c. zo, â med. Motus foluti & vagi a natura beftiis tributi. Propert. l. z. el. 18. v. 9. & Ovid. 2. Met. v. 673. vagi crines puris in frontibus errant. A. e. foluti & pendentes. Ovid. 1. de ar, ám. v. § 16. Nec vagus in laxa pes tibi pelle natet. V. Folleo. Senec. de Tranquill. c. z. ad fim. Peregrinationes vagas fufcipere. Martial. 1. 7. epigr. 38. Difcurfus varios, vagumque tnane, h. e. matutina difcurfio obeuhdarum - falutationum caufa . Plin. l, 1 1. c. 37. fe&i. 76. Fel toto corpore vagum, colorem quoque oculis aufert . b. e. fpargens fe per totum corpus. “I . Translate eft inconftans , inftabilis , incertus . Cic. z. de nat. Deor. c, 1. De diis immortalibus habere non errantem & vagam , fed ftabilem certamque fententiam. Id. pro Mil. c. 26. Vide, quam fit varia vitæ commutabilifque ratio, quam vaga volubilifque fortuna . Martial. l. 2. epigr. 9o. Quintiliane, vagæ Tmoderator fumme juventæ . Propert. l. 1. el. 5. v. 7. Non eft illa vagis fimilis collata puellis . h. e, inconftantibus in amore , & módo huic , modo illi fe dantibus . “I Item folutus , liber , nulla certa lege conftri&tus . Cic. in Orat. de numero oratorio, cap. 23. Solutum quiddam fit , nec vagum tamen, ut ingredi libere, non ut licenter videatur errare. . ld. 2. de Orat. c. 16. Si illam quoque partem quaeftionum oratori volumus adjungere vagam , & liberam , & late patentem , ut , &c. *I Item communis mültis. Plin. l. 27. c. 4. a med. Ambrofia vagi nominis eft , & circa alias herbas flu&uati. 'I De otiofo : quia in otio homines vagantur , incerti quid agant . Stat. /. 4. filv, 6. initio. Forte remittentem curas , Phoeboque levatum Pe&ora., cum patulis tererem vagus otia Septis , &c. I *] De eo , qui libidinis caufa varios undique amores captat . Martial.^ l. 6. epigr. 2. 1. Sæpe ego ( Venus ) lafcivum Martem furibunda cecidi , Legitimos effet cum vagus ante toros . Coluw. 1. 12. c. 1. Curandum eft, ut nec vagum villicum , & averfum contubernio fuo habeamus. Horat. in ar. Poet. v. 398. Concubitu prohibere vago, dare jura maritis.

VAH, ah , ob, %, interje&io varios affeétus fignificans : per apocopem ex vaha , ut ah ex aba , quod Prifcian. }. 1. pag. 548. Putfch. , & lib. 2. pag. 57o. docet . Valer. Prob. l. 1. pag. 143o. primam in vaha brevem effe dicit. <| Interdum eft infultantis . Hieronym. epijf. zo. ad Damaf. a med. In lingua Latina habemus interje&tioncs quafdam, ut in infultando dicamus vah , & in admirando papæ, & in dolendo hei. Terent. Heaut. 4. 5. 17. Vah ! gloria;e eveniffe ex fententia. Id. Adelpb. z. 1. 33. Vah ! leno iniqua me non vult loqui . “M Interdum admiräfitis . Plaut. Mofell. 1. 3. 99. Vah ! quid illa pote pejus quicquam muliere memorarier ? Id. Curcul. 2. 1. 33. Vah ! folus hic homo eft , qui fciat divinitus . “I Interdum dolentis. Terentius Andr. 4. 2. 5. Vah ! perii ! hoc malum integrafcit. ld. Heaut. 4. 8. 17. Vah ! fruftra fum igitur gavifus mifer. *J Et indignantis, ftomachantis. Terent. Adelph. 4. z. 4o. Vah ! cenfen', hominem me effe ? erravi . Plaut. Amph. z. 1. 3z. Vah ! apage te a me . peftis te tenet . Terent. Adelph. 3. 2. 17. Tum autem Syrum impulforem, vah ! quibus illum lacerarem modis ! 4] Et gaudentis atque exfultantis . Terent. Adelpb. 3. 4. 74. Quis illic eft , procul qüem video? eftne Hegio tribulis nofter ? fi fatis cerno, is hércle eft . Vah ! homo amicus nobis jam inde a puero . & mox . Quam gaudeo, ubi etiam hujus generis reliquias reftare video ! vah ! vivere etiain nunc lubet . Hùc pertinet illud Auguftini Tra£i. 5 1. in Joann. fub imit. Cum dolentes dicimus , heu : vel cum dele£tamur , vah dicimus . •I Integrum vaba habemus apud Plaut. Ca/. 4. 4. 25.

VAHA. V. in voce præced.

VALDE , affai , grandemente , molto, &yz* , multum , fane , vehementer , majorem in modum , perquam : a valide per fyncop. ut Prifcian. /. 13. pag. 1 o 1 1. Putfch. docet. Jungitur adje&tivis pofitivis. Cic. Fam. 13. ep. 17. a med. De Hifpania "novi nihil , fed exfpe&tatio valde magna , ld. de Harufp. Vefp. c. 3. extr. Cui me præripere deftinatam laudem , valde eft iniquum . Catull. carm. 68. in Rufum , v. 7. nam mala valde Eft beftià . *J Et verbis . Caef. apud Cicer. 14. Attic. ep. 1. Quidquid vult, valde vult . Id. Fam. 16. ep. 19. Litteras tuas valde exfpe&o . Plin. l. 9. ep. 35. Diligeatiam tuam valde probo. *J Et adverbiis . Cic. Attic. l. 1. ep. 17. a med. Illud valde graviter tulerunt , promulgatum fuiffe , &c. Id. 1. Fani. ep. 8. fub fin. Rem te valde bene geffiffe , rumor erat . Id. Attic. 14. ep. 1. a med. Valde vehementer vifus eft , & libere dicere . 1d. Q. Fr. l. 3. ep. ult. extr. Sumus una tamen valde multum . Plaut. in fragm. apud Non. c. 2. m. 43o. Infanum valde uterque deamat. 4I Etiam tam & quam . Nep. im Eumem. c. 1 1. Quem tamdiu tamque valde timuiffent. Catull. carm. 67. ad Manl. v. 77. Nil mihi tam valde placeat , Rhamnufia virgo . Pe

trom. in Satyr. c. 17. a med. De remedio non tam valde laboro.

Cic. 2. de Divin. c. 39. Quafi vero quidquam fit tam valde , quam

[ocr errors][merged small]
[graphic]
[ocr errors]

- - videt ac novit me valdius ipfo . Senec. de brevit. vitae c. 8. a med.

[ocr errors]
[ocr errors][ocr errors][merged small]
[ocr errors]

terma. Cic. l. 16. Fam. ep. 4. Vale , mi Tiro , vale , & falve . Quidam hoc difcrimen afferunt , quod falve dicerent in falutatiqne matutina , vale cum difcedebant. Alii ita dißinguunt , ut falve ufur

paretur in acceffu, vel in litterarum principio, vale in fine. V. Sal

veo. Fatentur tamen hæc difcrimina non effe perpetua. 4I VaJe facere , eft valere jubere , vale dicere. Apül. 1. 4. Metam. Vale ^J Vale , & falve item fuere verba poftrema , quibus olim mortuos affabantur . V. Salveo . Ad falutationem mortuorum pertinet illud Martial. l. 9. epigram. 8. non vis , Afer , avere , vale . Serv. ad illud Æneid. 2. v. 644. Sic o , fic pofitum affati difcedite corpus : hoc eft , affamini me , ut dici mortuis fo1et , vale , vale, vale. 4I Etiam irate dimittentes , vale dicebant . Ovid. in fin. el. 6. l. 1. Amor. Qualifcumque vale , fentique abeuntis amores , Lente , nec admiffo turpis amante : vale . Vos

· quoque crudeles rigido cum limine poftes , Duraque confervæ ligna ,

[ocr errors]

valere, fores. V. Valeo. „AT Secunda fyllaba a Poetis aliquando corripitur, ut in cave. J/irg. Ecl. 3. v. 79. Et longum formofe vale , vale , inquit , Iola. Ovid. 3. Met. v. 5o 1. di&loque vale , vale inquit & Echo. V. vocem fequent.

aico conftat, quæ fere divifae fcribuntur : conjunxit taunem Ovid. l. 1. Triff. el. 8. v. 2 1. Idque quod ignoti faciunt , valedicere falrem . & Sueton. in Aug. c. 53. a med. Et difcedens fedentibus fingulis valedicebat . 41. leg. valere dicebat.

[ocr errors]

incolumis. Cic. 16. Fam. ep. 9. Medicus plane confirmat , propediem te valentem fore . Id. 4. Acad. c. 7. Si fenfus fani funt , & valentes. Propert. l. 2. el. 17. extr. nos omni tempore tecum , Sive ægra , pariter, five valente fumus. *I Item robuftus, fortis , validus , forte, vigorofo, valente, robuffo , ?*xv,35. cui opponitur imbecilfus. Cic. Agrar. 2. c. 3 1. Robufti , & valentes , & audaces fatellites. £ell. 1. 3. c. 1. ad fin. Corpore effe vegeto & valenti. Cic. Fam. 7. ep. 1. a med. Cum homo imbecillus a valentiffima beftia laniatur. o vid. 9. Met. v. 1o8. Neffus adit membrifque valens fcitufque vadorum . Virg. 2. Georg. v. 426. Poma quoque ut primum truncos fenfere valentes , Et vires habuere fuas , &c. *] Valens cibus eft , qui multum alimenti habet , & addit vires corpori , fufflanziofo . Celf. /. 2. c. 18. Scire oportet , omnia legumina generis valentiffimi effe . valentiffimum voco , in quo plurimum alimenti eft. & paulo poff. Ex leguminibus valentior faba , quam pifum . Sic fepe toto capite . *] Valentes tumicae funt denfo & craffo filo textae. groffolane . quibus opponuntur tenues & rarae . Ovid. 3. de ar. am. v. 1o9. Si fuit Andromache tunicas induta valentes, Quid mirum ? duri militis uxor erat . *J Translate eft opibus & potentia valens. Cic. 5. Fam. ep. ult. Cum illa arma plus poffe fenfi , quam confenfum bonorum , quavis conditione pacem accipere malui , quam viribus cum valentiore pugnare . Id. Attic. 7. ep. 3. Mallem, fantas ei ( Cæfari ) vires refpubiica non dediffet , quam nunc tam valenti refifleret. Nep. in Annib. c. 6. Cupivit in præfentiarum bel: lurm componere , quo valentior poftea congrederetur. *| ReferMtur & ad vires dicendi . Cic. de clar. Orat. c. 16. fub fin. Quamquam in Lyfia fzpe funt etiam lacerti , fic ut fieri nihil poffit valentius. Quintil. 1. 5. c. 1 3. ante med. Argumenta valentiora . Cic.

... de Fato, c. 6. Tibi cum Diodoro valente diale&ico magna lu&tatio

[ocr errors]

. . verfus cancerem inteftinorum minii gleba. Plin. l. 2o. c. 18. ad fin.

'- Silveftri papaveri capita longa ac pufilla , & ad omnes effe&us va

n. 3entiora. Celf. l. 1. c. 3. ante med. Purgationes funt perniciofae , fi ni' mis valentibus medicamentis fiunt . Plin. l. & cap. 22. a med. Vaíentißimum adjumentum. “I vim habens nocendi. Ovid. Met. 5. v. 174. Non tamen ad letum caufas fatis illa valentes Plaga dedit. Id. 1. ex Pont. ep. ult. v. 35. Unda locufque nocent , & caufa valentior iftis Anxietas animi .

[ocr errors][ocr errors]

É falutare, dire addio. Duabus vocibus vale , &

4. 5. c. 26. feά. 2 t. Quidam acetum vulneri infundunt : fed metus fubeft , ne nimis valenter ibi retenta materia magnam inflammationem poflea moveat. *I Transfertur ad vim dicendi. Senec. 1. 3. controv. 22, circa med. Illos locos , quos occupaverat, non diu dicebat , fed valenter . Valer. Max. l. 3. c. 7. n. 6. exterm. Si verba numeres, breviter & abfcife ; fi fenfùm æftimes, copiofe & valenter . VALENTiA , ae , f. forza , gagliardia , valore, £;»**« , 'zy9;, robur, vires , firmitas. Titimm. apud Non. c. 1. m. 68. & cap. 2. m. 9o 1. Sapicntia gubernator torquet navem , non valentia. Naevius ibid. Omnes formidant hominis ejus valentiam . Macrob. 1. z. in fomn. Scip. c. 14. a med. Exercitor corporum valentiam lu&atoribus præftat. *J Fuit hoc nomine oppidum Latii in monte Palatino , quod poftea Româ appellatum eft. nam %w» valentiam , robur fignificat. Solim. initio cap. 1. ( al. 2. ) Sunt qui videri veliut , Romæ vocabulum ab Euandro primum datum , cum oppidum ibi offendiffet , quod exftru&um antea Valentiam dixerat júventus Latina : fervataque fignificatione impofiti prius nominis , Romam £raece Valentiam nominatam. *| Item in Hifpania Tarraconenfi , Valenza , ad Turiam fluvium. Plin. l. 3. c. 3. Sunt aliæ urbes cognomines in eadem Hifpania , Gallia , Sardiniâ ; & in Brutiis : de quib. V. Geographos. ' . VALENTINUS, a, um, ad Valentiam urbem pertinens. V. in voce præced. Valentimi , orum , ejus cives . Plin. l. 3. c. 7. & Cic. 7. Verr. c. 16. *J Valentimum urbs Liguriæ prope Tänari & Padi confluentiam . Id. ibid. c. 5. VALENTÜLUS, a , um, gagliardetto, diminut. a valens. Plaut. Caf. 4. 4. 26. Obfecro, ut valentula eft ! pæne expofivit cubito. VALÉO, es, lui, litum , n. 2. effer fano , ἀγεων» , £;«wou, fanus fum . Terent. Andr. 2. 1. 9. Facile omnes , cum valemus, re&ta confilia ægrotis damus . Id. Heaut. 2. 4. 26. & Horat. l. 1. ep. 3. v. 12. Ut vales ? ffai tu bene ? & Plin. l. 3. ep. paenult. ad fin. quoufque illa vulgaria ? Eho quid agis ? ecquid commode vales ? Plaut. Ampb. 2. I. 34. Equidem valeo , & falvus fum re&e . Cic. 2. de Fin. c. 13. ad fin. Inter optime valere , & graviffime ægrotare nihil dicerent intereffe. Id. in Bruto, c. 19. in fin. Valere corpore . Nep. in Phoc. c. ult. pedibus. poter camminare. & Juvenal. fat. 6. v. 1 oo. ftomacho. Plaut. Epid. 1. 2. 26. Bene ne ufque valuifti ? Strat. a morbo valui , ab animo æger fui . Gell. l. 13. c. ult. Cum valebo ab oculis, revife ad me . Plaut. Mil. 4. 8. 8. Matri oculi fi valerent , mecum veniffet . Id. Epid. 1. 1. 1 5. Perpetuon' valuifti ? Thefpr. varie. h. e. modo valui , modo æger fui . & ibid. v. 18. Quid herilis nofter filius ? valet ? T%efpr. pugilice atque athletice . Id. Baccb. 2. 3. 14. Bene ne ufque valuit ? Chry. pancratice atque athletice . Dolabella ad Cicer. Fam. 9. ep. 9. Re£te valere . Cic. Attic. l. 4. ep. 14. Veftorius me per litteras fecit certiorem , te Roma profe$tum effe tardius, quod minus valuiffes. fi jam melius vales, vehementer gaudeo. “I Joculariter Plaut. Aulul. 2. 2. 9. Ain' tu , te valere ? Eucl. pol ego haud a pecunia perbene . ffo poco bene di danari . ° Imperfoualiter . Plaut. Perf. 2. §. 8. Quid agitur, Sagariftio? ut valetur ? *] S; va!es , bene eft : ego valeo. formula in initiis epiftolarum ad familiares , apud Cicer. fæpiffime . Senec. epiff. 1 5. Mos antiquis fuit ufque ad meam fervatus ætatem , primis epiftolae verbis adjicere : Si vales , bene eft . “I Valere ufurpatur in falutationibus, cum difcedimus, aut difcedentem dimittimus, abeunti bene precantes : & in fine epißolarum . Cic. Attic. l. 5. ep. 2. a med. Illum falutavi : poftea jam juffi valere . Horat. in fim. fat. 5. l. 2. fed me Imperiofa trahit Proferpina. vive , valeque . Sueton. in Ti4er. c. 72. extr. Singulos valere dicentes appellaret. V. Vale. •I Interdum τά valere utimur , cuin ftomachantes , aut afpernantes abire jubemus aliquem , & nihili eum facere fignificamus. Terent. Andr. 5. 3. 18. & Adelpb. 4. 3. 13. Valeas , habeas illam , quæ placet . vatteme : va , va . & Andr. 4. 2. 1 3. Valeant , qui inter nos difcidium volunt . Cic. in fin. l. 1. de nat. Deor. Si talis eft deus , ut nulla hominum charitate moveatur, valeat. Tibull. l. 2. el. 6. v. 9. Caßra peto. valeatque Venus , valeantque puellae . Cic. Attic. !. 1 6. ep. 15. poft med. Quare ifta valeant. me res familiaris movet. Petron. in Satyr. c. 79. Valete curæ . *J Quia in bona valetudine vires fuppetunt ; valere eft vires habere , poffe , integris viribus effe , validum , robuftum effe , a ver forze, potere , effer robuffo, gagliardo , 'αχύειν. Plaut. Trucul. 4. 3. 38. ( ancilla loguitur ) Plus poteft, qui plus valet . vir erat : plus valebat : « vicit : quod petebat, abftulit . Cic. 1. Offic. c. 3o. Alios videmus velocitate ad curfum , alios viribus ad lu&tandum valere . Pbaedr. l. 1. fab. 5. v. 9. Tum quia plus valeo , me fequetur tertia . Valer. Flacc. 1. 5. v. 614. Et quantum elata valeat peltata fecuri. Horat. in ar. Poet. v. 39. quid ferre recufent, quid valeaut humeri. Tibull. l. 1. el. 1 1 . v. 56. Flet , fibi dementes tam valuifíe manus. aver potuto cotanto . & lib. 4. carm. 1. v. 55. Nec valuit Lotos cœptos avertere curfus. ebbe tanta fwrza di , &c. Sic Ovid. 12. Met. v. 1 oo. nec tertia cufpis apertum , Et fe præbentem valuit deftringere Cygnum . & lib. 1 3. v. 393. nec valuere manus educere telum. Tibul}. l. 3. eJeg. 6. v. 26. Quid valeat laefi fentiat ira dei . & verf. 17. Haec atnor , & majora valet. T Translate eft pollere, vim , au&toritatem , pondus habere , porere , valere, δύνατλα. Cic. pro leg. Manil. c. 16. Hæc au&oritas apud exteras nationes valitura eft. Caef. l, 1. B. Gall. c. 4o. Utrum apud eos pudor atque officium, an timor plus vaHeret . Id. l. 7. c. 63. Quantum gratia au£toritate , pecunia valent , ad follicitandas civitates nituntur . Id. l. 2. c. 17. Quidquid poffunt , terreftribus valent copiis. & cap. 4. Valere virtute , au&toritate , & hominum numero. & Jib. 3. c. zo. multum. equi? Sal

[graphic]
[ocr errors]
[ocr errors]

V A ; L vALERiUS, a, um, adje&. ad Valerios pertinens , ut Valgria gens, olim Valefia, quae nobiliffima , & Patricia fuit , & Plebeja ; In utraque fummii viri, & omnibus honoribus fun£ti , & magnis rebus geßis præclari exftiterunt. Cic. pro Flacc. c. 1. &. i ■; . * . ValeVia tabula , h. e. Valerii cujufdam argentarii, qui officinam in foro habebat , ad quam a&a quædam forenfia fieri folebant. Cic. in Vatin. c. o. & Fain. 14. ep. 2. V. Sextius. *J Valeria lex lata eft tempore Sullæ diâatoris a L. Valerio Flacco interrege s ut qmnia quæcumque ille feciffet , effent rata : invidigfa illa quidem, inquit óic. 3. Agrar. c. 2. verumtamen habet excufationem . non enim videtur hominis lex efTe, fed temporis. Adde pro Rofc. Amer. £. 43. * Multo antiquior eft quæ primio a P. Valerio Publicola ,.geinde a M. Valerio coiifule de Ërovócatione lata eft , ut liceret cuilibet adverfus magiftratus impuhe ad populum provocare : Liv. !. 2. c. 8. & lib. 1 o. c. 9. * Valeria aquila , fpecies aquilæ omnium minimae , fed viribus praecipuæ, wsxzrzs;§ Graece , colore nigricanti : quæ fola fetus fuos alit , cum ceteræ fugent : fola fine clangore.» fine murmuratione. Hæc ex Plin. l. 1 o. c. 3. Di&ta eft valeria , quia viribus maxime valet. * Valeria via Romæ a pgrta Afinaria per Tibur ducebat in Valeriam regionem , quæ in Marfis fuit juxta Fucinum lacum . P. Vi8. de regionib. Urb. R. VALESCO , is, n. 3. rimforztrfi , validus fieri incipio , . corroboror.. Lucret. l. 1. v. 93o. Sed potius tali fa&to recreata valefcat. Tacit, l. 1. Hiß. c. 32. Scelera impetu , bona confilia mora valefcunt. Id. Aan. z. c. 35. veritas vifu & mora , fàlfa feftinatione & incertis valefcunt. & lib. 1 1. c. 1 5. Superftitiones valefcunt. VALETUDINARÍUM. V. in voce fequenti. VALETUDINARIUS, a, um , infèrmiccio , malfano , 279 syiwdk , rogá2»: , qui frequenter ægrotat. Varr. z. R. R. c. 1. circa med. Alias ftipulandum e valetudiiiario, alias e fano pecore. Senec. l. 1. de be%ef. c. 1 1. in fin. Ebriofo vina mittere , aut valetudinario medicamenta . “I Valetudinarium , fubaudi c ubiculum , locus ubi valetudinarii curantur, infermeria , jy tx rt/e/o», 8i oat^t*e/o». Senec. ep. 27. Non fum tam improbus, ut curationes æger obearh : fed tanquam in eodem valetudinario jaceam , de communi malo tecum Colloquor. 1d. in præfat. l. 1. quaeff. nat. ante med. Non vidco , quare fibi placeat, qui robuftior eß in valetudinario . Colum. l. 11. É. 1. a med. Languidiorem fervum in valetudinarium confeftim deducere. Id. l. 12. c. 3. a med. Valetudinaria, vel fi vacent ab imbecillis , identidem áperire , & immunditiis liberare , ut cum res exegerit , bene ordinata , & ornata , & falubria languentibus præbeantur . Adde Au&or. de cauf. corr. eloq. c. 2 1. . *J Valetudinarius , qui in valetudinario miniftrat , infermiere, vozozów o < . Aureh. Arcad. Dig. lib. 5o. tit. 6. leg. ult. Menfores, optio valetudinarii , medici, capfarii , &c. fottoinfermiere. Sunt qui ita diftinguunt : 0ptio , valetudinarii , medici , &c. VALETÜDO , & Valitudo, inis, f. compleffione, temperamento , 8t*$e a;s , habitudo corporis in animalibus : a valeo . Manf/. /. . 3. v. 1 4o. Quaque valetudo conftat, nunc libera morbis, Nunc oppreffa . Cic. Attic. l. 1 o. epifl. paenult. Valetudinem tuam jam confirmatam effe & a vetere morbo , & a novis tentationibus, gaudeo. Id. de Sene$. c. 1 1. Quam fuit imbecillus P. Africani filius ! quam tenui , aut nulla potius valetudine ! . T Eft vocabulum medium , & anceps , ut ait Gell. l. 12. c. 9. ficut tempefìas , facimus, venenum . Dicitur enim tum de fanitate , tum de morbo. *J De famitate , fanità , gagliardezza , dy/z , &Cs3}x. Cic. 2. Offic. c. 24. ad fin. Sed valetudo fuftentatur motitia fui corporis , & obfervatione , quæ res aut prodeffe foleant , aut obeffe ; & continentia in vi&u omni atque cultu, corporis tuendi caufa, & prætermittendis voluptatibus ; poftremo arte eorum , quorum ad fcientiam hæc pertinent . Id. Fam. 9. ep. 18. Valetudinem , intermißis exercitationibus, amiferam. Horaf. l. I. ep. 4. v. 1 o. & cui Gratia, fama , valetudo contingat abunde. Plaut. Curc. 2. 1. 4. Valetudo decrefcit, accrefcit labor. *J De morbo, & ægra conftitutione, indifpofizione , malartia , infermità , &;'g«rtix , yda cc . Cic. 2. de Divin. c. 59. An Serapis poteft nobis praefcribere curationem valetudinis ? Id. 4. Fam.-ep. 1. Trebatius ad me fcripfit , molefte te ferre , quod me propter valetudinem tuam, cum ad urbem acceffiffem , non vidiffes. & lib. 6. epift. 2. Gravitas valetudinis , qua tamen jam paulum videor levari . Cæf. l. 3. B. Civ. c. z. extr. Gravis autumnüs exercitum valetudine tentaverat. Cic. in Pifon. c. 6. Excufatione uti valetudinis . Id. Fam. 14. ep. 4. fub fm. Valetudine oculorum impediri. Phin. l. 2 1. c. 27. Valetudo calculorum. ma! di calcoli. Caef. l. 1. B. * Civ. c. 31. Valetudine affe&tus. Senec. de tranquill. c. z. explicitus . J uff im. l. 2 1. c. 2. Valetudinem contrahere. Id. l. 13. c. 2. Propter valetudinem majorem, quam patiebatur. b. e. morbum comitialem , qui morbus major dicitur, mal eaduco. His adde Cicer. 4ttic. l. 1 1. ep. 23. Valetudine tentari . Nep. in Ammib. c. 4. premi . Sueton. in Claud. c. 26. Sponfam ex valetudine amifit. * Promifcue, appofito adje&o. Cic. Attic. l. 5. ep. 8. Me incommoda valetudo, qua jam emerferam , tenebat duodecimum jam diem Brundifii . Id. in Bruto , c. 48. extr. Semper infirma atque etiam ægra valetudine fuit . Nep. in Attic. c. paenult. Cum tanta profperitate ufus effet valetudinis, ut annos triginta medicina non indiguiffet. Hirt. de B. Alex. c. 44. Gravi valetùdine affe&tus. Caef. l. 3. B. Civ. c. 62. extr. Valetudine minus commoda uti. & cap. 49. ad fin. Optima valetudine uti . Juffim. in fin. l. 41. Adverfa valetudine correptus . Cic. Q. Fr. l. 1. ep. 1. extrem. Valetudini diligentiffime fervire. Id. 1 1. Fam. ep. 27. parum parcere. Id. in fin. l. 1. de Orat. dare operam . Id. 14. Fam. ep. 7. fu% fin. & epijf. I o. Valetudinem diligenter cu

rare . *] In plur. num. Vitruv. l. 1. c. 4. Corpora non laborant valetudinibus. Tacit. 6. Ann. c. paenult, Medicus regere valetudines

[graphic]
« НазадПродовжити »