Зображення сторінки
PDF
[ocr errors]

„..... An licuerit filio , An vindicare oportuerit. An oportuerit, traaationis quidem eft, quam ut quifque vult, variat. Traäatio eft extenfio & amplificatio quaeftionis principalis, de qua in Controverfia agitur, & veluti appendix ejus: atque adeo non novam quæftionem conftituens, fed cum illa fimul tra&anda. •| E(t etiam ratio & modus agendi cum aliquo, trattamento. Unde mala tra8atio, cum quis alterum injuria afficit , ut filium pater injufte abdicans, aut maritus uxorem aliquo modo vexans. Hinc illa in lemmatis Controverfiarum , & Declamationum Senec.e & Quintiliawi , v. gr. apud Senec. l. 3. excerpt. controv. m. 7. Filio furenti , & fua membra lanianti pater venenum dedit. Accufatur ab uxore malae tra&tationis. V. Quintil. decl. 8. 1 o. & 18. Similiter malam tra&ationem dicit Arnob. lib. 4. pag. 142. qua Gentes obfcenis Fabulis deos fuos libidinofos & adulteros faciunt. Quintil. l. 7. c. 4. Accufare aliquem malæ tra&tationis . & cap. 3. A&iones dementiæ , malæ tra&tationis , reipubl. laefae. Id. declam. 383. Malae tra&tationis damnatus . Tertull. de Pœnit. in fi. appellat malam traéfationem, qua Nabuchodonofor poenitens fuperbiæ fuæ , in fe ipfum faeviit , ferinam vitam in filvis tolerando. TRACTÀTOR , oris , m. qui manu tangit, & tra&at. Tra&atores erant , qui delicatis dominis membra fingula vel in balneo, vel in le&tulo artifici manu leniter tra&tabant , '& fricabant. Senec. in f. ep. 66. An potius optem , ut malaciffandos articulos exoletis meis porrigam ? ut muliercula digitulos meos ducat ? Quidni ego feliciorem putem Mucium , qui fic tra&avit ignem , quafi illam manum tra&latori præftitifTet ? “T Hinc traéìatrix apud Martial. lib. 3. epigr. 82. v. 1 3. Percurrit agili corpus arte tra&atrix , Manumque do&tam fpargit omnibus membris. "J Eft etiam traétator , qui de aliqua re tra&lat commentando , differendo , aut concionem habendo. Gloffe : Tra&tator, övtxwtt» 8c . Sidom. in carm. epiff. 1 1. 1. 4. Orator , diale&ticus, poeta , Tra&ator, geometra, muficufque. //. e. qui S. Scripturas interpretatur . Sic lib. 2. epift. 9. circa med. Origenes fcaevus cavendufque tra&ator. Sulpic. Sever. dial. 1. c. 6. Origenes tra&tator facrarum Scripturarum peritiffimus. Adde Hieronym. adverf. Joann. Hierofolym. fe&. 1 o. edition. Veronenf. & Auguftin. ad Hieronym. po/? hujus epif?. 97. fub fin. TRACTATORIUM, ii , n. locus , in quo caufæ, & aliae res aguntur. Sidon. l. 1. ep. 7. It in tra&tatorium frequens fenatus. TRACTATRIX . V. Tra&fatoy . TRACTÀTUS, us , m. toccamento, J^zon-t;, 3txygywris, tra&tatio , contre&atio. Fere adhibetur in fexto cafu. Plin. l. 1 5. c. 22. Nucum tra&tatu infe&tae manus. Id. l. 17. c. 7. Fofacea terra tra&atu afpera. & cap. 1 o. circa med. Plantæ tra&atu manfuefcunt , ut feræ . “I Metaphorice eft ftudium , commentatio, differtatio , tratrato. Quintil. in proœm. l. 8. Ingenia afperiorum tra&atu rerum atteruntur . Cic. 3. de Orat. c. 23. Artes aliter ab iis tra&tantur, qui eas ad ufum transferunt : aliter ab iis, qui ipfarum ar

[ocr errors]
[ocr errors][ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[graphic]
[ocr errors][merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

datio. Cic. in Top. c. 5. extr. Abalienatio eft rei traditio alteri nexu, &c. Liv. l. 32. c. 1 4. lib. 33. c. 3 1. & lib. 34. cap. 3o. Traditio urbis. confegma della pia<<a dopo la refa . & Plin. l. 37. c. 1. a me f. Sylla Di&tator traditione Jugurthæ femper fignavit. 2. e. ut ait Valer. Max. lib. 8. c. 14. n. 4. Annulo, quo fignatorio utebatur, infculptam habuit traditionem Jugurthæ fibi a Boccho rege fa&am : de qua V. Salluft. de B. Jugurt/. fub fin. 4I Metaphorice eft inftifutio, do&trina, in/egna mento. Quintil. l. & cap. ult. ante med. Quaelibet ex iis artibus in paucos libros contrahi folet . adeo infinito fpatio ac traditione opus non eft . Id. fub imit. c. 1. l. 3. Ne jejüna atque arida ( praeceptorum ) traditio averteret animos. Tacit. Ann. 16. c. 16. extr. Datur hoc illuftrium virorum pofteritati, ut quomodo exfequiis a promifcua fepultura feparantur, ita in traditione fupremorum accipiant habeantque propriam memoriam. 4. e. in tradenda pofteris eorum morte per hiftoriam . rakconto. 4] De opinione veteri , & per manus veluti tradita , cui vulgo adfentimur, tradizione . Gell. l. 1 3. c. 22. a med. Apparet non id poetice a Plau

[ocr errors]
[graphic]
[ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors]
[graphic]

[ocr errors][merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors]

- T R A

mali punientur, & traducentur in melius • Plin. l. 37. c. 12. ad fin. inventum eft ex veris gemmis in alterius generis falfas traducere . -•] Cum dativo Tibull. l. 1. eleg. 1. v. 9. Me mea paupertas vitae traducat inerti . h. e. transferat me a vita contentionis &, negotii plena ad otiofam & defidem . MI Traducere aliquem , oftentui habere, fpe&andum proponere , derifui exponere, diffamare : quafi ducere per ora homiâum. Petron. in Sat. c. 87. Defpe&tum fe , & derifum tradu&tumque inter difcipuios. & cap. 132. Hoc de te merui , ut traduceres annos primo florentes vigore ? Liv. l. 2. c. 38. Vc{tras conjuges, veftros liberos tradu&tos per ora hominum. Senec. l. 4. de benef. c. 32. a med. Hic corpore deformis eft , adfpe&tu fœdus, & ornamenta fua traduéturus. Juvenal. fat. 8. v. 16. Si tenerum attritus Catinenfi pumice lumbum Squalentes traducit avos . fvergogna , dedecorat . Martial. l. 6. epigr. 77. Rideris , multoque magis traduceris , Afer, Quam nudus medio fi fpatiere foro . fei miojirato a dito. & lib. 3. epigr. 74. Define, fi pudor eft , miferam traducere calvam. Senec. ep. ' 1 oo. ad fin. Luxuriam objurgare , libidinem traducere , impotentiam frangere. “I Traducere colluforem dicitur a Senec. l. z. de benef. c. 17. a med. malignus lufor , qui cum fallit, & ludibrio exponit , ita mittendo pilam , ut non poffit re&e excipere, & remittere. *] Traducere fe , fe oftendere , fe fpe&andum præbere, farf vedere. Juvenal. fat. 1 1. v. 39. nec enim Höricam pofëit Achillis Therfites : in qua fe traducebat Ulyffes An

cipitem. 4. e. quamvis loricam Achillis judicio militari obtinuiffet , |.

[ocr errors]
[ocr errors]

trafportamento, διzyω y» , àizxouçò^_, a&tus traducendi , & ex uno in aliüm locum transferendi, tranfve&tio . Aufon. in gratiar. a8. c. 4. Pofíem vocare Germanicum deditione gentilium ; Alemanicum tradu&ione captorum. Cic. pro Sext. c. 7. Tradu&tio ad plebem furibundi hominis ác perditi. b. e. translatio Clodii ex patricio ordine ad plebem . 4J Item circumdu&io ante ora hominum oftenfioinis , vel ludibrii caufa . Senec. lib. 1. de Ira , cap. 6. Praefes Hegum damnatum , cum dedecore & tradu&ione vita exigit. *J Mevajhorice Id. initio ep. 83. Interrogationes ad tradu&tionem noftram excogitatae. per ifvergognarci e £onfonderci . “| Præterea eft translatio verbi ab uno fenfu ad alium : quæ & Metonymia dicitur . cic. 3. de Orat. c. 42. Ne illa quidem tradu£tio atque immutatio in vérbo quandam fabricationem habet , fed in oratione : Africa terribili tremiit horrida terra tumultu. Pro Afris eft fumpta Africa . <T Eß etiam hoc nomine alia Figura rhetorica , qua idem verbum fæpius repetitur , & quafi per aures audientium traducitur. Auét. ad Hérenn. l. 4. c. 14. Traduétio eft, quae facit , ut cum idem verbum crebrius ponatur, non modo non offendat animum, fed etiam concinniorem orationem reddat , hoc pa&to : Qui nihil habuit in vita ju<cundius vita, is cum virtute vitam non poteft colere . Item : Eum tu hominem appellas, qui fi fuiffet homo , nunquam tam crudeliter vitam hominis petiiffet. Item : Pleni funt omnes libri , plenae fapientum voces, plena exemplorum vetuftas. “T Item alia, qua idem verbum fæpius repetitur , fed alio fenfu: quæ & paronomafia

' dicitur. Cic. fic defcribit in Orat. c. 39. Cum continenter idem ver

bum non in eadem fententia ponitur . & Au£f. ad Heremm. loc. cit. «Cum idem verbum modo ponitur in hac, modo in altera re. & cap. 2 1. Cum ad res diffimiles fimilia verba accomodantur . & Quintil. 4. o. c. 3. poß med. translationem ejufdem verbi ab uno intelle&u ad aliumi , ut fi dicas cum 0 vidio , Cur ego non dicam , Furia , te furiam ? Aut, avium dulcedo ad avium ducit . Aut, cur eam rem tam ßudiofe curas, quæ multas tibi dabit curas? “I] Tradu$io temporis, fluxus , curfus. Cic. 1. de Divin. c. 56. Et quafi rudentis explicatio, fic traduétio temporis nihil novi efficientis, & primum quidque replicantis. TRADÜCTÖR, oris, m, qui traducit, feu transfert. Cic. Attic, /. 2. Tom. IV.

[ocr errors][ocr errors]
[ocr errors]

mes vitis , unus vel plures, non terra merfus , fed alte & lónge produ£tus, ac toro feu vinculo alteri arbori vel alterius vitis palmiti fimiliter extento connexus: quem noftrates rußici tirella dicunt : quidam trasferito. Varr. l. 1. R. R. c. 8. circa med. Quartum eft pedamentum nativum ejus generis, ubi , ex arboribus in arbores tradu&tis vitibus, vinea fit : quos traduces , quidam rumpos appellant. Colum. l. 5. c. 7. ad fin. Ut novi traduces omnibus annis inter fe ex arboribus proximis conne&entur , & veteres decidantur . Si tradux traducem non contingit , media virga inter eos deligetur . cum deinde fruétus pondere urgebit, fubjeétis adminiculis fuftineatur. Id. l. 4. c. 29. In infitione, quæ fit per terebrationem , primum de vicino fru&tuofîffimam oportet confiderare vitem , ex qua ( velut traducem inhærentem matri ) palmitem attrahas \& per foramen tranfmittas. Plin. l. 17. c. 23. a med. Traduces Gallica cultura bini utrinque lateribus , fi pars quadrageno diftet fpatio , quaterni , fi viceno, inter fe obvii mifcentur, alliganturque unâ conciliati, virgultorum comitatu obiter rigorati, qua deficiant : aut fi brevitas non patiatur ipforum , adalligato protenduntur in viduam arborem unco . Traducem bimum præcidere folebant , &c. Tacit. 2. Hifl. c. 25. a med. In vineas nexu traducum impeditas refugere . * Metaphorice. Sever. in Ætna, v. 566. vifere facra marmora refve vetuftas Traduce materia. h. e. adeo firma , ut opera ex illa fa&ta. ad pofteros ufque traduxerit : du&ta metaphora a vitibus , quæ traducüm ope ;confervantur . Prudent. in Apot%. v. 983. Vitandus tamen error erit , ne traduce carnis Transfundi in fobolem credatur fons animarum. h. e. per carnem , quæ ab uno in alium quafi tradux propagatur. His locis tradux cum nomine feminini generis jungitur, ut dttx , advena , au£tor , &c. TRAGACANTHA , ae , f. 7;xyzz &*?x , herba in Creta nafcens , fpinae albæ radice , ex qua lacryma manat varios habens in medicina ufus. Plin. l. 1 3. c. 2 1. lib. 26. c. 14. & lib. 3o. c. 9. “T Apud Celf. l. 4. c. 4. fe&. 3. & lib. 3. c. 13. & Scribon. Larg. compof. 73. & 1 o8. legitur tragacanthum neutr. gen. TRAGÀNUS , porcellus e(t hircofus, hoc eft hircum pilo & habitu corporis quodammodo referens: a ty%yo;, hircus. Apic. l. 8. c. 7. fub fin. TRAGASEUS, a, um , Tpzyxarojos , ad Tragafam oppidum Troadis pertinens. Plin. l. 3 I. e. 7. a med. In igne nec crepitat, nec exfiIit fal Tragafaeus. TRAGELÄPHUS, i , m. ty&ygxxvo;, ircocervò, animal juxta Phafin amnem nafcens , barba & armorum promiffo villo hirco fimile ; cetera cervo : unde & nomen fortitus eft. nam τρ {yo; hircum , Éxxqos cervum fignificat. Plin. l. 8. c. 33. TRAGEMÄTA, tum , n. cibi da pofpafto , tregg'a , τρzy%uztz , tp«» rv, 7; «y« \tz , cibi , qui crudi comedi folent, & fecundis menfis apponi , bellaria : a τράγω , rodo , comedo . Græce adhibentur à Gell. l. 1 3. c. 1 1. & ab ejus exfcriptore Macrob. l. 2. Saturn. c. 8. Latine Plin. l. 1 3. c. 4. ad fin. Palmulas plebejas Syri , & Juba.

tragemata appellant. & Plin. Valerian. l. 3. c. 7. ad fin. Tragemata.

[ocr errors]

corum. Translate graviter , fublimiter , ftilo gravi, verbis grandibus,

[ocr errors]

ac defcribitur. “T Refertur fæpe ad rationem loquendi in tragœdiis ufurpatam , grandia verba , fublimem & gravem ftilum. Horat. D d d in

[graphic][graphic]
[graphic]
[graphic]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
« НазадПродовжити »