Зображення сторінки
PDF
[ocr errors]
[ocr errors]

tur præcordia roftro Alitis. %. e. Taceratür & carpitur.' Sic Virg. 6.

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

TONOR : oris, m. ita di&tus eft ab antiquis tenor, hoc eft accentus,

[ocr errors]
[ocr errors][ocr errors]
[ocr errors]

barba . Horat. /. 3. od. 3. v. 14. Tonfae lanae . Plin. l. 8. c. 42.

43 fq. Equarum juba tonfi . Virg. 3. Georg. v. 443. Tonfae oves . IMartial. h. 6. epigr. 64. Vir tonfus ' ad fpeculam .TCic. in Pifon. c. 8. in fin. Tu ex popina conful extra&us cum illa faltatrice tonfa. A. e. cum Gabinio confule, quem ut faltatorem reprehendit ibid. e. 1 o. & 1 1. Tonfum dicit , non quod nullam haberet comam : „cum £ap. 1 1. tribuat ei comptos câpillos , & madentes cincinnorum fimbrias ; fed quia breviore coma utebatur quam ceteri, lafciviæ caufa_» inquit Manut. Propert. 1. 4. el. 1 1. v. 38. Sub quorum titulis Africa tonfa jaces. h. e. captiva. bello enim fuba&os tondere coInam , & viétori crinem porrigere ( ut eft apud Ovid. 1. Amor. el. 14. v. 45. & 1. Faft. v. 645.') mos fuit. Allegorice omni decore fpoliata . *I Tonfus puer, minifter, eft fimplex, purus, rudis . figm quos habebant delicatos , comatos habebant , & comptos . Martial. l. 1 o, epigr. 98. Sufpeétus tibi ne tamen recumbam , Præfa de grege fordidaque villa Tonfos , horridulos, rudes, pufillos Hircofi mihi filios bubulci. & lib. 1 1. epigr. 12. pocula traâe ton-, fo pura miniftro. “I Tonfus reus , abfolutus : quia durante judicio_, . rei fordidati capillum & barbam fubmittebant ad captandam mifericordiam : abfoluti tondebant . Martial. 1. 2. epigr. 74. Ad alta tonfum templa cum reum mifit. “T Tonfus, putatus, potat03 tagliato . . Horat. l. 4. od. 4. v. 57. duris ilex tonfa bipennibus. Quintil. l. 8. c. 3. Sterilem platanum , tonfafque myrtos , quam maritam ulmum , & uberes oleas praeoptaverim . %. e. ad fpeciem putatas , ut in hortis ornatui fint . Siè Plin. l. 5. ep. 6. ante med. Ambulatio preffis , varieque tonfis viridibus -inclufa . Virg. 5. Æm. v. 774. & 3. Georg. v. 2 1. caput tonfae foliis ornatus olivæ. Ubi Servius : minutis foliis compofitae , ut Æn. 1. v. 7o6. tonfifque ferunt mantilia villis. Ubi Id. vel minutis, vel compofitis , ut Æn. 5. v. 556. Omnibus in morem tonfa coma preffa cororia. b. e. ex minutis , aut apte compofitis foliis confertæ. ( Fallitur hic Servius t 3 tomfa cum comua componens . ) Ovid. de remed. amor. v. 191. tonfa humus. h. e. foenifecia faéta . Virg. I. Georg. v. 71. alternis tonfas ceffare novales . /. e. meffura fa&a . & lib. 4. v. 277. tonfae valles. h. e. non filvofae , fed cultæ, refe&is fuperfluis fruticibus , & arboribus filvefcentibus. TONUM , i , n. Vitruv. 1. 9. c. ult. ante med. Moventur figilla , vertuntur metæ, calculi , aut tona projiciuntur, buccinæ canunt.

TONUS , i , m. tuono di voce, tone , accentus, tenor : a 73, 9-, quod

proprie eft intentio, & fpeciatim foni intentio. Vitruv. 1. 5. c. 4. vocat fonitum . Id. ibid. Harmonia tetrachordorum & tonos, & diefes habet binas : diefis autem eft toni pars quarta. Adde Macrob. l. 2. in fomn. Scip. c. 1. a med. & Martian. Capell. l. 9. pag. 3 15. ubi de Tonis plura. "I In re Grammatica eft accentus, r;o7 yà/z. Nigid. apud Gell. l. 1 3. c. 25. Secunda fyllaba fuperiore tono eft , quam prima, deinde noviffima dejicitur, at in cafu vocandi fummo tono eft prima . Ipfe Gell. ibid. Summum tonurn t;o- g3'«• acútam dicit . V. Accentus. “I In pi&turis fplendor intermedius inter iumem & umbram tonus dicitur . Plin. l. 35. c. 5. Deinde adje&us eft fplendor alius hic, quam lumen , quem , quia inter hoc & umbram effet , appellaverunt Græci tonon : commiffuras vero, & tranfitus armogen. “I Senec. l. z. quaeff. nat. c. 56. Tonitrua mos pluraliter dicimus : Antiqui aut tonitruum dixerutit aut tonum . Hoc apud Cæcinnam invenio, facundum virum , qui habuiffet aliquod in eloquentia nomen , nifi illum Ciceronis umbra preffiffet.

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small][merged small]
[graphic]
[graphic]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

... vafa torcuiariâ triria . Colum. 1. 1. c. 6. ante ped. Cella olearia, torcularia, vinaria, defrutaria. Id. l. iz. *: 48. Lacus vinarii & torcularii . 4] Torcularius abfolute , qui torculari uvas aut oleas premit . Colum. l. 12. c. 5o. Immodica multitudo baccae torculariorum vincit laborem. -

TORCULO , as , a. 1. in torculari exprimo . /enant. Fortum. cujus

[ocr errors][ocr errors][merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small][merged small][merged small][merged small][merged small][ocr errors]
[ocr errors]

Lamprid. in Heliogab. c. 1 9. Primus omnium , privatorum toros aureis toralibus texit . Horat. l. 1. ep. 5. v. z z. ne turpe toral , ne fordida mappa Corruget mares . Id. l. 2. fat. 4. v. 84. Et Tyrias dare circum illota toralia veftes . Vet. lapis apud Mtrator. pag. 341. lin. 31. Difcumbentes, toralibus fegmentatis , &c. TORCULAR, aris, & Torcularium, ii , n. locus in villa , ubi prelo uva , aut olea premitur : a torquendo . Vitruv. l. 6. c. 9. Torcular proximum. fit culinae . Colum. 1. 1. c. 6. a med. Torcularia praecipue , cellæque oleariæ calidae effe debent , quia commodius omnis liquor vapore folvitur . Plin. l. 15. c. 3. Omnino eft olei caufa calor: quâre & in torcularibus , & jam in cellis multo igne quaeritur. Colum. l. 12. c. 5o. ante med. Oleam diligenter munäatam protinus in torcular deferri , & integram in fifcinis novis includi, prelifque fubjici , ut quantum poßit, paulifper exprimatur. 1d. ibid. cirça med. Ut neque fumus, îeque fuligo in torcular admittatur. & mox. Ad eum ftatum cæli & tórcular , & cella olearia conftituenda eß , qui maxime a frigidis ventis averfus eft . Plin. l. 15. c. 1. in

bent, quo funt contenta & addu&ta vehementius. Liv. l. 24. c. 34. Archimedes inventor & machinator bellicorum tormentorum . Caf. 1. 2. B. Gall. c. 8. a med. Ad extremas foffas caßella conftituit , ibique tormenta collocavit. Id. 1. 1. B. Civ. c. 17. Tormenta in muris difponere; Id. l. 5. B. Gall. c. 23. Fundis , tormentis , fagittis hoftes propellere . Hirt. l. 8. B. Gall. c. 14. extr. Tormento miffa tela in hoftium cuneos conjicere. Liv. l. 44. c. 1 o. Temere appropinquantes faxis tormento emicantibus percutiebantur. cic. Pbil. 8. c. 7. Tormentis verberare urbem . Sil. l. 6. v. 279. Donec tormentis ftridens magnoque fragore. Difcuffit trabs a&ta' Caput. Plin. 1. 8. c. 53. Tormento rotare aliquid. Id. l. 34. c. 14. Tormentis ferrum ' £xcutere . Tacit. 4nn. 2. c. 81. Tormentis haftas , faxa , & faces ingerere . Jd. Hift. 4. c. 23. ad fin. Ada&tae tormentis aráentes haftae . & lib. 3. c. 2o. in f. Tormenta & machinas advehere . piin. l. 8. c. 14. Balliftis, tormentifque, ut oppidum aliquod expugnata ferpens. Ovid. 9. Met. v. 217. hunc Corripit Alcides"; &* r. terque rotatum Mittit in Euboicas tormiento fortiuis unjAA*. Virg.

1 1. Æn.

[ocr errors]

praecipitat longe . Id. 12. Æn. v. 921. murali tormento concita fáxa fremunt . “T Sunt qui putant , metonymice poni pro ipfo <elo , quod tormento jacitur. Cef. 1. 2. B. Civ. c. 9: a med. Quod unum genus tegumenti nullo telo neque tormento transjici poteft . & lib.T. c. § I. extr. & cap. 56. Tántum a vallo prima acies aberat , ufi ne in eam telum tormentumve adjici poffet . Plin. l. 8. c. 23. Nec pedibus tantum pavendas ferpentes , fed miffili volare tormiento. Stat. 9. Theb. v. 145. non illum impaéta moverent Tormenta oppofitum . 'I Dicitur & de intento fune, aut vinculo, quia intorquendo fit, corda , o legane tefo . Scalig. in Priap. hanc putat effe primam hujus vocis fententiam . . Grat, in Cyneg. v. 26. quadruplici tormento adftringere limbos . fcil. retis . Petron. in Safyr. c.` Ioz. a med. Præfto Ttibi erimus fine tormentorum injuria . h. e. fine vinculorum loreorum incommodo . Qgintil. decl. 19. c. 1 5. Non tan1en tormenta laxavi , &c. Apul. in Apolog. Capillus horrore impexus atque impeditus, ftuppeo tormento affimilis. Auά. Priap. carm. 5. Tormento citharaque tenfiorem . Plaut. Curcul. 2. 1. 12; Tormento non retineri potuit ferreo, quin reciperet fe huc efum ad præfepin fuam. 4. e. vinculo , aut catena , qua in catapultis addu&a , magna pondera jaciuntur . <| Præterea tormentum eft cruciatüs, qui alicui adhibetur eliciendae veritatis gratia , aut puniendi, aut fæviendi, igne , eculeo , fidiculis, fune, & hujufmodi , fgrnento, tortura , §27«•ος. Cic. pro Dejot. c. 1. fub fin. More majorum de fervo in dominum ne tormentis quidem quæri licet . ld. Phil. 1 1. c. z. Verberibus ac tormentis quæftionem habuit pecuniæ publicae . Plin. l. 1 o. ep. 97. Per tormenta quærere , quid veri fit . juftin. 1. 2. c. 9. Per tormenta confcios cædis nominare cogi . SueΊοη. in Tiber. c. 19. extr. Tormentis exprimere confeffionem cogitati facinoris . Cic. pro Cluent. c. 63. Tormentis omnibus vehementißimis quærere. & mox. Vi tormentorum addu&ti in veritate manferunt . T Id. in Partit. c. 14. in fi. Metu mortis vim tormentorum perferre. Id. pro Mil. c. 21. fub fin. Tormentis cogi confiteri . & £ap. zz. Dedere aliquem tormentis . Id. Tufcul. 3. c. 28. Dare fe in tormenta . Sueton. in Calig. c. 16. ad fin. Excruciare aliquem graviffimis tormentis. Id. in Tiber. c. 62. Veretris deligatis , fidicuíarum fimul urinæque tormento diftendere. Cef. l. 6. B. Gall. c. 18. Igni atque omnibus tormentis cruciatum aliquem interficere . Segec. ep. 67. ante med. Tormenta patienter ferre . Jußin. l. 44. c. 2. Inter tórmenta rifu exfultare . `Suet. in Tiber. c. 62. Longa & exquifita tormenta. 4] De ipfà machina , aut inftrumento , qug torquentur homines . Plin. 1. 34. c. 8. ad fin. Ideone tot conditQres artis ßatuariae elaboraverant , ut ex ea tormenta fierent ? Loquitur Plin. de tauro Perilli. Curt. l. 6. c. ult. Admovere tormenta. Phin. tibiam vocat tormentum , quia per ejus foramina quodammodo torquetur aer , ut varios fonos edat : lib. 1o. c. 29. a med. de cantu iufeimie . Omnia tam parvulis in faucibus , quae exquifitis tibiarum tormentis ars hominum excogitavit . ô] Transfertur ad fignificandos cruciatus acres ex mórbo . Plin. l. 1. ep. 12. Cruciatus & indigniffima tormenta pati. (ex podagra. ) Plin. alter l. 22. c. 22. ante mz ed. Inßationes difcutere , & coli tormenta . Id. l. 2o. c. 4. 4 med. Napos fuper umbilicum imponi contra tormenta vulvae. Id. !. 1 o. c. 8. a meâ. Nafturtium nomìen accepit a marium tormento. Adde Celf. /. 7. c. 1 1. & Colum. l. 6. c. 7. 4T De curis, & doloribus animi . Horat. l. 1. ep. z. v. 58. Invidia Siculi non invenere *yrarani Majus tormentum . Ovid. 5. Triff. el. 13. v. 3. Eger enim traxi contagia corpore mentis: Libera tormento pars mihi nequa fo*et. Cic. initio l. 3. Tufcul. Varia & multa tormenta fortunae. Juvenat. fat. z. v. 137. tormentum ingens nubentibus hæret , . Quod nequeunt parere , & partu retinere maritos . Id. fat. 9. v. 18. Depréndas animi tormenta latentis in ægro Corpore, deprendas & gauäia . Plin. l. 8. ep. 23. extr. In tantis tormentis eram , cum fcriberem haec. Id. in Paneg. c. 86. Operæ pretium eft referre , quod tormentum tibi injunxeris , nequid amicò negares . h. e. quantam tibi vim feceris, quam te ipfe torferis. • I T De amore. Martial. l. 7. epigr. 28. Teftile, Vi&oris tormentum dulce Voconi. 0vid. 3. Amor. &i.T o. v. 15. de Cerere. Hanc quifquam lacrymis laetari credit amantum ? Et bene tormentis, fecubituque coli ? Juvenal. fat. 6. v. 2o8. Ardeat ipfa licet, tormentis gaudet amantis. TORMINA, num , n. difenteria, èv rsvrsp{x , acria inteftinorum tormenta. Cel/. l. 4. c. 1 5. Proximâ his, inter inteftinorum mala , tormima effe confueverunt : 39; e/ ro?z Graece vocatur . Intus inteft: na exulcerantur : ex his cruor manat : ifque modo cum ftercore aliquo femper liquido , modo cum quibufdam quafi mucofis excernitur : interάum fimu! quædam carnofa defcendunt . Frequens dejiciendi $upiditas, dolorqúe in ano eft. Cum eodem dolore exiguum aliquid emittitur , atque eo quoque tormentum intenditur , &c. Colum. 1. 6. c. 7. Sequitur toriiiinùm vitium quorum fignum eft cruenta & mjucofa ventris proluvies. Cato R. R. c. 1 56. & 157. Quibus tormina molefta erunt . Cic. 2. Tufcul. c. 19. a d fin. Quamvis idem forticuium fe in torminibus , & in ftranguria fua præbeat . Plin. l. 29. c. 5. ad fia. Inflationibus , & torminibus affici . Id. l. 22. c. ult. a med. inflationes,& tormina contrahere. Id. l. 26. c. 8. a med. Tormina difcutere . Id. ibid. fub init. Aizoum torminibus refiftit. 4I De acri dolore ex alio morbo . Id. l. zo. c. 8. Cichorium urinæ tormina difcutit. Id. l. 3o. c. 1 5. ad fi8. Jumentorum urinae tormina finiuntur. M Tormimer , m. in re&to plurali pofuit Non. cap. 1. n. 1 35. non imitandus. 4] In fingulari num. non eft in ufu : niß quoá Alcim. Avit. pro quovis tormepto pofuit illo carmine : Carnis delicias immenfo to- mìe ^endit . Ita Ricciol. in Profod. Bomon. defignans Carauem ad Fufe in. foror. In ejus tamen editionib. caftigatiorib. nihil hujufmodi invenitur.

TORMINALIS , le , ad tormina pertinens , ut Sorba torminalia , quae fmedentur torminibus : Celf. 1. 2. c. 3o. a med. Sorba , quæ torininalia vocantur. Plin. l. 15. c. 21. Qiiartum genus (forborum ) torminale appellant , remedio tantum probabile , affiduüm proventu , minimumque pomo , arbore diffimile, foliis pæne platani. Celfus quo«que inter remedia contra fluxum ventris ponit & forba torminalia , l. 4. c. 3o. €” 19. TORMINOSUS, a, um , èvrsrrspu» 33 , dyfentericus, qui tormina patitur. Cic. 4. Tufcul. c. 12. Itaque diciinus gravedinofos quofdam , quofdam torminofos, non quia femper fint, fed quia faepe fint. TORNÀTOR, oris, m. torniajo , torniero, tapisvt^g, qui tormat. Firmic. l. 4. c. 7. in f. Facit quoque tormatores , aut fimulacrorum fculptores. TORNÀTUS, a, um , lavorato al tornio , rotondo, toyy&t33 , torno fa&tus , rotundus. Lucret. l. 4. v. 361. Fit , quafi tornata ut faxorum ftru&ta tuantur . Al. leg. Fit , quafi ut ad tornum , &c. Calpurn. ecl. 6. v. 55. de equo. Terga fedent, micat acre caput , fine pondere cervix, Et tornata brevi fubftringitur ungula cornu . h. e. rotunda. “T. Metaphorice : Horat. in arte Poet. v. 44o. delere jubebat , Et male tornatos incudi reddere verfus . h. e. elaboratos . Bentlej. leg. ter natos , & acriter defendit. TORNO , as, a. 1. la vorare al tornio , ritondare , repy£va ,'torno polio , rotundo. Cic. de Univerf. c. 6. Idque ita tornavit, ut nihil effici poffit rotundius . Plin. l. 36. c. 1 3. a med. Columnarum in officina turbines ita librati pependerunt , ut puero circumagente tornarentur . & cap. 22. Lapis cavatur , tornaturque in vafa coquendis cibis utilia . Id. l. 1 1. c. 39. Hippopotami corii craffitudo talis , ut inde tormentur haftae . Seren. Sammon. c. 23. v. 4o8. Mollibus ex hederæ tornentur pocula lignis. TORNUS , i , m. tornio , τόργος , inftrumentum fabrile , quo ligna , ebur , & hujufmodi circumagendo rotundantur , ac poliuntur : a voce Græca altata. Plin. l. 7. c. 56. Normam , & libellam , & tornum, & clavem Theodorus Samius invenit . Id. l. 16. c. 4o. ante med. Calices ex terebintho facere torno. Id. l. 36. c. 26. ante med. Vitrum torno teritur . Vitruv. l. 1 o. c. 19. a med. Perficere aliquid in torno . Virg. 2. Georg. v. 449. torno rafile buxum . Id. Ecl. 3. v. 38. pocula fagina , Lenta quibus torno facili fuperaddita vitis . A. e. poftquam pocula torno polita funt , fuperaddita eft iis vitis per fcalpturam . *] Metaphorice Au&#. Paneg. ad Pifom. v. 83. hinc exornata figuris Advolat excuffo velox fententia torno . b. e. fententia periodo circumfcripta , & quodam verborum ambitu veluti rotundata. Propert. l. 2. el. 25. v. 43. Incipe jam angufto verfus includere torno. metter ful tornio , e lavorare . TOROSÜLUS, a , um, carnofetto, dimin. a torofus . Hieronym. in Jovinian. l. 2. fe£#. 14. fub fin. Formofuli noftri , & torofuli , & vix fummis pedibus adumbrantes veftigia. TORÖSUS, a, um , mufcolofo , carnofo , nerboruto , μνάλης , ε'τ '*«wos , qui toros in corpore exftantes habet, mufculofus, lacertofus . Ovid. 5. Met. v. 428. feriuntque fecures Colla torofa boum . Colum. l. 3. c. 1. Parandi funt boves cervice longa & torofa ./ & cap. 2o. Tauris torofior cervix. Perf. far. 3. v. 86. multumque' torofa juventuS . <| Dicitur & de aliis rebus. Senec. 1. 1. quæf}. nat. cap. 7. & Albinovam. el. 2. v. 79. Virgula vitrea , ftriata , vel pluribus angulis, in modum clavae torofa . h. e. nodofa . Plin. l. 2 1. c. 1 5. a jied. Herba hirfutior , torofiore caule . h. e. carnofiore . Adde lib. 1 9. c. 5. a med. TORPEDO , edinis, f. intirizzamento , fupidezza, torpore , pigrezza , » £p«*^« , torpor, ftupor , pigritia , tarditas , fegnities . Cato apud Gell. l. 1 1. c. z. extr. Si nihil exerceas, inertia atque torpedo plus detrimenti facit, quam exercitio. Sallu?. in orat. Philippi contra Lepid. ad fin. Si tanta torpedo animos oppreffit, ut obliti fcelerum Cinnae , nihilo minus vos Lepido permiffuri fitis . & in orat. Licinii ad pleb. ad fin. Occupavit vos nefcio quae torpedo, quia neque gloria movemini, neque flagitio. Tacit. 3. Hiff. c. 63. extr. Tanta torpedo invaferat Vitellii animum , ut fi Principem eum fuiffe ceteri non meminifíent , ipfe oblivifceretur. * Hoc nomine cft pifcis ex genere eorum , qui cartilaginem pro fpina habent , ita di&ta , quod torpedinem accedentibus infert . Varr. l. 4. de L. L. c. 1 2. Vocabula pifcium pleraque translata a terreftribus : alia a colore , ut afellus : alia a vi quadam , ut lupus , canicula , torpedo . Plin. l. 9. c. 4z. Novit torpedo vim fuam, ipfa non torpens : merfaque in limo fe occultat , pifcium qui fecuri fupernatantes obftupuere, corripiens . Id. l. 32, c. 1. a med. de ead. Torpedo etiam procul & e longinquo, vel fi hafta virgave attingatur , quamvis prævalidos laceríos torpefcere , quamlibet ad curfum veloces alligari pedes. Cic. z. de nat.^ Deor. c. 5o. extr. Beßiæ aliae fuga fe , aliæ occultatione tutantur: atramenti effufione fepiae , torpore torpedines. Exftat Claudiani hoc de pifce carmen. TORPEFACIO , is , a. 3. torporem induco, torpidum reddo . Ufus eft Nonius in voce Torpora vit , c. 2. n. 87o. TORPÉO, es, pui , n. 2. effer informentito, intorpidire, perder il fenf) o 'l moto, »zpz §. , 2,s *£*■v; £x« , fenfum aut motum amitto, ftupore & tarditate corripior, langueo , obtorpefco . Virg. 9. /En. v. 499. torpent infra&tæ ad prœlia vires . . Sueton. im Aug. c. 8o. Dexíræ marius digitum falutarem tam imbecillum interdum fentiebat , ut torpentem contra£tumque frigore , vix cornei circuli fupplemento fcripturæ admoveret . Ovid. 3. Amor. el. 7. v. 33. Quid vetat & merúos magicas torpere per artes ? Id. Heroid. ep. I o. v. 43. tum denique flevi. Torpuerant molles ante dolore genae . & ep. 1 1. v. 83. Torpuerat gelido lingua retenta metu . Senec. in Herc. Fur. v. 632. Torpet acies luminum Hebetefque vifus vix diem infuetum ferünt. Plin. l. 7. c. 5. Hebefcunt fenfus, membra torpent , praemori

tut

[graphic]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

membra torpefcunt ge

1 d. 1.

[graphic]
« НазадПродовжити »