Зображення сторінки
PDF

3 I o e irrefragabili. g. F.ji. v. 268. Et pofita eft meritæ multa tabella deae. Tibull., i. 3. el. 3. v. 27. Nunc , dea , nunc fuccurre mihi. nam poffe mederi, piéta docet templis multa tabella tuis. Juvenal. fat. 1 z. v. 27. Et quam votiva teftantur fana tabella Plurima. pi&tores quis nefcit ab ffide pafci ? Gruter. exemplum votivæ tabellae infcriptæ affert pag. 84. n. 8. Ifidi Serapidi voto fufcepto pro falute Scapulæ filii fui P. Quin&ius Paris S. L. M. Adde pag. 82. m. 6. “I De tabella litteraria , in qua pueri fcribendi & fupputandi artem difcebant, ta volella : quæ & tabula dicitur ; Plin. l. 34. c. 8. ante med. Fecit & Libym puerum tenentem tabellam . V. Tabula. 4] Tabellas poftquam fcripferant, lino obligatas anulo obfignabant , mit

tebantque , quo opus erat, epiftolae vice , lettera, viglietto, pijfola , |

gris oxy. Erant duplicer, triplices , &c. a numero foliorum ; pugillaves a tenuitate ; citreae, eburneæ a materia. Ovid. 3. de ar. am. v. 469. Verba vadum tentent abiegnis fcripta tabellis. & lib. 1. v. 437. Cera vadum tentet rafis infufa tabellis, Id. 3. Amor. el. 14. J. 3 1. Cur toties video initti recipique tabellas ? Cic. 3. Catil. c. 5. Tabellas proferri juffimus, quae a quoque dicebantur datæ. Primum oftendimns Cethego fignum : agnovit. ' nos linum incidimus , legimus. erat fcriptum ipfius mauu. “I Suffragia & fententiae olim voce ferebantur , poftea per tabellas ferri cœptæ funt, voti , fave, ballotte, fuffragio . In comitiis ferendarum legum binæ tabellae dabantur, in quarum una U. R. h. e. Tùti rogas fcriptum erat , in altera Iittera A, h. e. antiquo. In judiciis five per populum , five per judices haberentur , ternae . prima A, ideft abfolvo habebat: fecunda C, ideft condemmo : tertia N. L, ideft non liquet. In creandis magiftratibus una dabatur tabella, in qua nomina candidatorum perfcripta erant , five expreffa , five per notam primæ tantum litteræ , ut quidam volunt. Laturus fuffragium pun&to fignabat nomen ejus, cui favebat , ut in Pun8um di&tum eft. Cic. pro Flacc. c. 39. ad fn. Cum tabella vobis dabitur, judices, non de Flacco dabitur folum : dabitur de omnibus bonis civibus , &c. Id. pro Planc. c. 6. a med. Populo grata eft tabella , quæ frontes aperit hominum , mentes tegit, datque eam libertatem , ut quod velint faciant . Id. in Pifon. c. 1. extr. Me univerfa civitas npn prius tabella, quam voce, priorem confulem declaravit. & cap. 4o. An ego exfpe&tem , dum de te quinque & feptuaginta tabellæ diribeantur ? Senec. lib. 3. de benef. c. 7. ad fin. De quibufdam etiam imperitus judex dimittere tabellam poteft. h. e. fententiam ferre. Propert. l. 4. eleg. 1 1. v. 49. Quælibet au(leras de me ferat urna tabellas. Suet. in Aug. c. 33. Cum de falfo teftamento ageretur , non tantum duas tabellas, damnatoriam & abfolutoriam , fimul cognofcentibus dedit , fed tertiam quoque , qua ignofceretur iis, quos fraude ad fignandum, vel errore indu&tos, conftitiffet. Caef. lib. 3. B. Civ. c. 83. Dixit placere fibi ternas tabellas dari ad judicandum . unam fore , qui liberandos omni periculo cenferent : alteram , qui capitis damnarent : tertiam , qui pecunia multarent. TABELLARÍUS, a, um, ad tabellam pertinens. Lex tabellaria fuit , ne fuffragia pofthac voce , fed tabella, id eft ne palam & aperte , fed clam & occulte ferrentur. qua lege conftitutum fuit genus illud libertatis, quo nemo alterius gratiæ erat obnoxius , & cui palam refragari non audebat, occulta tabellæ voce, fine ulla offenfione, poterat repugnare. Quatuor hujufmodi leges fuere , Gabinia, Caffia , Papiria , Cœlia. prima in creandis magißratibus, altera in judiciis, tertia in legibus ferendis, quarta in judiciis perduellionis, quod Caffia exceperat, tabellas induxit. Gabinia a Gabinio trib. pleb. lata eft circa A. U. DCXIV. Caffia a L. Caffio , biennio poft : Papiria a C. Papirio Carbone trib. pleb. A. U. DCXXI. Coe!ia denique a Cœlio, itidem trib. pleb. A. U. DCXXX. De his, & de tabella ipfa verba facit Cic. 3. de Legib. a cap. 15. V. etiam Plin. 1, 3. epij}. zo. & lib. 4. epij?. z 3. & Salluff. orat. z. ad Caefar. c. 58. <T '?'"? quæ præmitti folet , & nuntiare fecuturæ claffis adventum ,\ nave d' avvifo . Semec. initio epif?. 77. Subito hodie nobis Alexandrinæ naves apparuerunt , quæ præmitti folent & nuntiare fecuturæ claffis adventum . tabellarias vocant . “I Tabellarius abfolute , portalettere, corriere , yzwgxrrc?oo;, qui tabellas feu litteras perfert. Cic. Phil. 2. c. 31. Janitor , quis tu ? a Marco tabellarius. Caffius ad Cicer. Fam. ' 1 2. ep. 1 z. Si litterae perlatæ non funt, non dubito, quin Dolabella tabellarios meos deprehenderit , litterafque interceperit. Cic. Fam. 1 5. ep. 17. Præpofteros habes tabellarios : cum a me difcedunt , flagitant litteras : cum ad me veniunt, nullas afferunt. Atque idipfum facerent commodius , fi mihi aliquid fpatii ad fcribendum darent : fed petafati veniunt, comites ad portam exfpe&are dicunt . “I Pro tabellione , V. in Tabularius. TABELLÎO , onis , m. notajo , fcriba publicus , & juris aliquantum peritus , qui contra&tuum , & teftamentorum inftrumenta publice confcribit, ut colligitur ex lib. 9. Cod. Theodof. tit. 19. leg. 1. & ex lib. i. Cod. Juftin. tit. 2. leg. 14. a med. In Gloffis dicitur &yopwìos , & vou t«3« . Ulpian. Dig. lib. 48. tit. 19. leg. 9. Solet & ita interdici vel juris ftudiofis, vel advocatis, vel tabellionibus, five pragmaticis. Capitolin. in Macrino , c. 4. Ad Africam iffe venatorem primo , poft etiam tabellionem , deinceps advocatum fuiffe fifci. Jul. Firmic. l. 4. c. 5. Tabelliones publicos facit , & qui ex litteris quærant vitae fubfidia. TABÉO , es , bui , n. 2. liquefarf , confumarfi, languire, mancare, τχvouza , & rouxpxirouau , 2 Tor«x;v,i, liquefco, tabefco. Ovid. 2. de ar. ani. v. 89. de Icaro. Tabuerant ceræ: nudos quatit ille lacertos . Id. 1 5. Met. v. 362. Nonne vides, quæcumque mora fluvidove calore Corpora tabuerint, in parva animalia verti? fi putrefamno. (Ad

[ocr errors]
[ocr errors]

de Lacam. /. 7. v. 823. ) Stat. 4. Theb. v. 364. tabens fanies. Se

[ocr errors]

s- sole jam for

TABERNACLARIUS , ji , m. qui tabernas conficit . Infcript. apud

Gruter. pag. 642. n. 8. Collegium tabernaclariorum . ai. leg. tabermaculariorum.

[ocr errors][ocr errors][merged small]
[ocr errors]

'TABERNARIUS , a , um , ad tabernam pertinens . Apul. in Apolog.

[ocr errors]

tABERNüLA , iae , f. parva taberna. Sueton. in Ner. c. 26. Taber

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors][ocr errors]
[ocr errors][ocr errors][merged small][ocr errors][ocr errors]

{Litius intelligere, tabulis fabricatum. * Legitur & tabulinum praefertim in addu&tis Varronit , & Apuleji locis. TÄBLISSÄRE, ταβ^*%**• , latrunculis, aut talis in tabula ludere. Diomed. 1. z. pag. 417. & 42 1. Putfcb. & a Veteribus ufurpatum fuif. . fe docet, & deinde obfoleviffe . TABO . V. Tabum . TABULA, ae, f. affe , tavola , azy}ς , τ/wx£, txz£ , lamina arboris in ]ongitudinem & latitudinem fe&a , craffitudine tenui. De notatione V. Etimologos. Cic. 3. Offic. c. 23. Si tabulam de naufragio ftultus arripuerit . Juvenal. far. 14. v. 288. qui navem mercibus implet Ad * fummum latus, & tabula diftinguitur unda . Plin. l. 33. c. 4. circa med. Latera ( foffarum ) cluduntur tabulis . Id. l. 36. c. 15. circa med. Summa, pars fcenæ e tabulis , inauratis . Colum. l. 7. c. 4. a mied. Perforatæ tabulæ , quibus ovilia confternuntur . Plin. 1. 2 1. c. ult. a med. Spongiæ aqua perfufae , axpreffaeque inter duas tabulas. “ Pro vario tabulæ ufu varius eft ejus fignificatus. Sumitur enim pro tabula luforia , fcaccbiere, qui & alveus dicitur. Senec. de tranquill. c. 14. a med. Lufiffe tu Canum illa tabula putas ? illu.'fit. Juvenal. fat. 1. v. 89. neque enim loculis comitantibus itur Ad cafum tabulæ , pofita fed luditur arca . Ovid. de muce , v. 77. Per - tabulæ clivum labi jubet alter, & optat , Tangat ut e multis quamlibet una fuam. *] Item pro pi&lura, quadro. in tabulis enim olim pingebant. Cic. 3. de Fin. c. 1. extr. Epicuri imaginem non modo in tabulis , fed etiam in poculis , & in anulis habere . Id. Parad. 5. c. 2. Echionis tabula te ftupidum detinet , aut fignum aliquod Polycleti. Id. in Bruto , c. 75. Tabulas bene. pi&tas collocare in bono lumine. Propert. l. 1. el. 2. v. 2 2. Qualis Apelleis e(t color in tabulis. & lib. 2. el. 2. v. 51. fama tabulas anteire vetuftas. Ovid. 3. Ea*. v. 83 1. tabulam coloribus urere. b. e. encaufto pingere. Juvenal. fat. 8. v. 6. Quis fru&tus generis , tabula ja&larè capaci Corvinum , &c? Plin. l. 35. c. 9. ad fin. Zeuxis Agragantinis fa&turus tabulam , quam in tetnplo Junonis dicarent , &c. Propert. l. 4. el. 3. v. 33. e tabula pi&tos edifcere mundos . tavola geografica. Sic Cic. Attic. l. 6. ep. 2. ante med. Peloponnefi civitates omnes maritimas effe , Dicæarchi tabulis credidi . Horat. l. 1. od. §. in fin. Me tabula facer votiva paries indicat , &c. b. e. in qua pi&tum eft naufragium . Sic Perf. fat. 6. v. 32. largire inopi , ne pi&tus oberret Cærulea in tabula. Juvenal. fat. 14. v. 3o 1. merfa rate naufragus affem Dum rogat , & pi&ta fe, tempeftate tuetur. “I Item fæpe pro fcriptura , quia in tabulis ceratis fcribebant , quæ & tabelle dicuntur, ta voletta da fcrivere , fcrittura , libro. Plaut. Afin. 4. 1. 17. Ne epiftola quidem ulla fit in ædibus , nec cerata adeo tabula. Varr. l. 3. R. R. c. 5. a med. Ornithonis locus deformatus ad tabulæ litterariae fpeciem . della tavolella , in qua pueri fcribere difcunt, & ratiocinandi artem . Ejus forma eft quádrata & oblonga . Horat. l. 1. fat. 6. v. 74, & lib. 1. ep. 1. v. 36. pueri lævo fufpenfi loculos , tabulamque lacerto. Juvenal. fat. 9. v. 4o. ponatur calculus, adfint Cum tabula pueri . Adde Jußin. fub fin. l. 23. Hinc de puero valde ftudiofo Petrom. in fragm. Tragur. cap. 46. Burm. Quidquid illi vacat , caput de tabula non tollit. Simile videtur illud Cicer. 7. Fam. ep. 25. Sed heus tu , manum de tabula. magifter adeft citius , quam putaramus. Vi$orius putat refpici ad difcipulos pi&torum , qui abfente magiftro , penicillis aliquid fur

tim pingunt : eoque fuperveniente , manum de tabula tolere admo

nentür. Erafmus ad illud Apellis di&um apud Plin. l. 35. c. 1o. ante med. omnia fibi cum Protogene paria effe : fed uno fe præftare, quod manum ille de tabula non fciret tollere. memorabili præcepto: nocere fæpe nimiam diligentiam. Alii ad tabulam luforiàm, & defiftendum effe a ludo. Alii ad litterariam , & ceffùndum a fcribcndo contra Cæfarem , ipfo adventante. T Tabule, fyngraphae , fcripturæ contra&uum , rationum , aliarumque rerum, feriiture, libri. Juvenal. fat. 2. v. 1 19. Signatae tabulæ : di&um feliciter. l' ifrumento dotale. & Plaut. Rud. prol. v. 2 1. Jupiter bonos in aliis tabulis exfcriptos habet. in altro libro , o regiflro. & Tyucul. 1. 1. 53. Tabulæ, ubi aera perfcribuntur ufuraria. Cic. pro Rofc. Com. c. z. C* 3. & 2. de Orat. c. 23. a med. Conficere tabulas. b. e. rationes accepti & expenfi ex adverfariis in codicem referre : far un libro di conti, un qua dermo. Id. in Top. c. 3. ad fin. Multum differt, im arca ne pofitum fit argentum , an in tabulis debeatur. b. e. in nominibus : fu i libri. & Verr. 4. c. 77. a med. Litterae lituræque omnes affimulatae , expreffae , de tabulis in libros transferuntur. fiTtrafcrjvono da i libri de' comti mel corpo del proceffo. “T In au&ionibus . Cic. pro Caecin. c. 6. Adeft ad tabulam : licetur HEbutius. b. e. ad au&ionem . erat enim tabula , in qua perfcriptæ erant res au&tioni fubje&læ. Id.- Attic. l. 12. ep. 4o. ad fin. Horti praeconi fubjiciantur. Id nifi fit , excludemur : fim ad tabulam venimus , vincemus facultates Othonis. V. Sextius. Q. Cic. de petit. conful. c. 2. Antonium in prætura competitorem habuimus , amico Sabidio & Pantera, quod ad tabulan quos poneret , non habebat. h. e. in qua fuffragiorum , poßquam lata & colle&ta fuerant , nunerus inibatur & perfcribebatur . Varr. l. 3. de R. R. c. 5. fub fim. Narrat , ad tabulam , cum diriberent , quendam deprehenfum tefferulas conjiciente m in loculum. Adde cap. 17. & Cicer. in Pifon. cap. 5. fub fim. * , De legibus & ediâis , Cic. 2. Pbil. c. 36. ad fin. Toto Cayrolio tabulae figebantur. b. e. in quibus immunitates aliquibus dabantur ex a£tis Caefaris, civitatis jus aliis , &c. privilegi , diplomi , patenti . Sic Phil. 3. c. 1. a med. Nequa tabula ullius decreti Cæfaris, aut bcneficii figeretur. editto, proçlama . & Plin. l. 34. c. 9. extr. Tabulæ æreæ , in quibus publicæ conftitutiones inciduntur. Cic. lib. 1. de Orat. cap. 43. & 44. Bibliothecas omnium philofophorum unus mihi videtur duodecim tabularum libellus & aüâoritatis pondere, & utilitatis ubertate.fuperarc. V. Duodecim .

*] De tabella, qua

[ocr errors]
[ocr errors]
[merged small][graphic]

-TABULRTIM, adverb. per tabulas feu modos agri. Pallad. in Februar. ÄIo. a meâ. Maxime expediet genera vitium tabulatim difponi , decimanis dividi. -TABULATIO, onis, f. palco , folajo , tavolato , zzviX»r. 3 , plurium tabularum compofitio & jun&tura , contabulatio. Cef. l. 2. B., Civ. c. o. Centones infuper injecerunt, ne tela , tQrmentis miffâ tabulatiouem perfringerent. Vitruv. l. 5. c. 5. ad fin. Omnia publica lignea theatra tabulationes habent complures. - TABULATUM, ti, n. palco , folajo , tavolato , wzw/?wwz , fuperficies plana, tabulis jun&is conftrata. Caef. l. 6. B. Gall. c. 28. In extreimo pónte turrim tabulatorum quatuor conftituit . Cato R. R. c. 3. Si ifi tabulato olea nimium diu erit , putefcet . & cap. 55. Ligna domino in tabulato condito. Colum. l. 2. c. ultim. Fœnum in tabulata componere. Id. l. 1. c. 6. ante med. Siccas res tabulatis congerere . Id. l. 8. de gallinario faciendo, cap. 3. Tabulata fupra fe úuaternos , & infra feptenos liberos pedes habeant . Caef. l. 2. B. êjv. c. 9. fub fin. Tabulatum exftruere. Stat. 1 o. Theb. v. 879. de{truere. ' Virg. z. Æn. v. 463. de turri . qua fumma labantes Jun&uras tabulata dabant. Val. Flacc. l. 8. v. 3o5. & pedibus pulfant tabulata frementes . Adde lib. 3. v. 463. Martial. l. 9. epigr. 69. tabulata cataftae . <I Metaphorice eft feries rerum ordine alia fuper aliam compofitarum, una mano : quæ & ßratura dicitur. Cotuin. l. 1 z. c. 39. a med. Acina in dolium conjicito , pedibufque bene calcato : ubi unum tabulatum feceris, vinum vetus confpergito , poftea alterum fupercalcato . & cap. 43. Uvas fuperponunt: tum fùrfures infundunt , & alterum tabulatum uvarum eodem modo collocant. Adde cap. 48. & lib. 7. c. 8. a med. ubi de cafeo condendo agit. * * In arboribus , & præcipue in ulmis , ad quas applicantur vites, sabulata funt ramorum ordines effufiores , &. in plána tendentes, non ad altiora crefcentes , ut ait Servius ad illud §^irgil. 2. Georg. v. 36o. contemnere ventos Adfuefcant , fummafque - fequi tabulata per ulmos. Colum. !. 5. c. 6. ante med. Ulmi cum I. adôlefcere incipient , falce formandae , & tabulata inftituenda funt. hoc enim nomine ufurpant agricolæ ramos truncofque prominentes ,

[ocr errors]
[ocr errors]

fae. An me taciturum tantis de rebus exiftimaftis ? Horat. 1. 1. far. 4. v. 84. tacere commiffa arcana. Virg. 4. Georg. v. 1 22. nec fera comantem Narciffum , aut flexi tacuiffem vimen acanthi . h. e. omififfem dicere de marciffo, &c. Senec. in Hippol. v. 558. Taceo movercas. h. e. filentio prætereo: nihil dico de novercis. Ovid. 1 3. Met. v. 177. Utque alias taceam , qui fævum perdere poffet He&tora , nempe dedi . e per tacere di altre. & Plin. l. 28. c. 1. Tacebimus, quid in ipfo homine profit homini ? Catull. carm. 6o. nuptial. v. 126. Ne diu taceat procax Fefcennina locutio. Tibull. l. 2. el. 4. v. 34. Nec prohibent claves , & canis ipfe tacet. Ovid. 1. de ar. am. v. 271. Vere prius volucres taceant , aeftate cicadæ. 4] Pa£five & imperfonaliter, Ovid. 2. Amor. e'. 18. v. 36. Aureus in medio Marte tacetur Amor. Cic. Agrar. 3. c. 2. Ut doceam Rullum pofthac in his faltem tacere rebus, in quibus de fe , & de fuis fa&tis taceri velit. Terent. Eun. 1. 2. 26. Taceri fi vis, vera dicito. Id. A.delph. 3. 3. 28. Ignotum eft , tacitum e(t , creditum eft. *' è taciuro , abbiam taciuto . “T Translate eft quiefcere, nullo fono obftrepente. Virg. 4. Æn. v. 525. Cum tacet omnis ager. Catull. carm. 7. v. 7. cum tacet nox. Martial. l. 4. epigr. 64. v. § 18. Illic Flaminiæ , Salariæque Geftator patet , effedo tacente. b. e. ftrepitum nullum edente . Id. l. 7. epjgr. 83. I, liber, ad Geticam Peucen , Iftrumque ta

[ocr errors]

v. 766. tacens ventus . ( Adde Petron. im Satyr. c. 134. in carm. ) Id. in Thyeft. v. 574. Jam filet murmur grave clafficorum : Jam tacet ftridor litui ftrepentis'. Ovid. Heroid. ep. 1 5. v. 198. Ple&tra dolore tacent: muta dolore lyra eft. Tacit. 3. Hiftor. c. penult. Solitudo & tacentes loci. h. e. in quibus nemo adeft. “I Illa quoque Poetice valde commoda funt, Ovid. 2. Amor. el. 3. v. 17. Non oculi tacuere tui , confcriptaque vino Menfa . Paulo ante dixerat : Multa fupercilio vidi vibrante loquentes. & 3. de ar. am. v, 5 1 z. Sæpe tacens odii femina vultus habet. Id. 1. Amor. : el. 4. v. 66. blanditiæ taceant. A. e. nullae fint, abfint . “I Tacenda , indigna laudis: non tacenda , laudanda. Horat. l. 1. ep. 7. v. 72. dicenda , tacenda locutus. 0 vid. l. 2. de ar. am. v. 6o4. gravis eft culpa tacenda loqui . Martial. l. 1. epigr. 5o. Vir Celtiberis non tacende gentibus.

[blocks in formation]

TACiTE , con filenzio , chetamente, tacitamente , at y; , rt yrä , tacen

do , filentio. Plaut. Afin. 3. 2. 42. Quidnam effe dicam ? tacite aufcultemus. Cic. pro leg. Manil. c. 5. ad fin. Hi vos, quoniam libere loqui non licet , tacite rogant. Liv. l. 42. c. 16. fub fin. Diffimulare , & tacite habere id , patique ftatuerat. non me far paro!a , paffar fotto filenzio : tacitum pati , ut Id. l. 7. c. 1. loquitur. Plin. in fin. ep. 17. l. 5. Imagines ( majorum ) hos adolefcentes tacite laudare , adhortari , & agnofcere videntur . Cic. pro Mil. c. 4. a med. Perfapienter, & quodammodo tacite , dat ipfa lex poteftatem defendendi . Liv. l. 2. c. 58. Tacite exfecrari prætereuntem. in fuo cuore. & Lucan. l. 5. v. 5 1 1. vigilum fomno cedentia membra Tranfiluit, queftus tacite, quod fallere poffet . Ovid. 4. ex Pont. ep. 1 o. v. 54. Et tacite peragens lene Melanthus iter. h. e. fine ullo aquarum defluentium ftrepitu . Id. 1. Faft. v. 65. Jane biceps anni tacite labentis origo. *I Clam , occulte, di nsfco/to. Juffin. l. 1 5 . c. 2. Occidi eum tacite cum matre jubet, corporaque eorum terra obrui . Val. Max. l. 6. cap. 5. n. 2.^ exterm. Poftulavit, ut aliquis fibi , cui illam rem tacite exponeret , daretur. im fecreto. & Cic. pro quint. c. 15. ad fin. De quo libelli in celeberrimis locis proponuntur , huic ne perire quidem tacite obfcurequc conceditur. Adde Ge!!. lib. & cap. 12. *J Apud JCtos ea tacite fieri dicuntur , quæ verbis non expromuntur, fed tamen fieri æquum e(t , & ab omnibus admitti. Exempla paffim in Digeftis occurrunt . V. BrifTon. de verb.

Jur. fignif.

[ocr errors]
[ocr errors]
[merged small][merged small][ocr errors][merged small]
[ocr errors]

filentium . Cic. l. I. Fam. ep. 5. ad fin. Sed nofti hominis tarditatem , & taciturnitatem . Id. Attic. l. 7. ep. 8. Sufpicionem mihi majorem tua taciturnitas attulerat . Id. 1. Catil. c. 7. Vocis exfpe&as contumeliam , cum fis graviffimo judicio tacituraitatis oppreffus ? Horat. l. 4. od. 8. v. 22. quid foret Iliæ Mavortifque puer , fi taciturnitas Obftaret meritis invidâ Romuli ? h. e. filentium Poetarun1 . *J Virtus fervantis arcana commiffa. Terent. Aadr. I. 1. 4• Nihil ifthac opus eft arte ad hanc rem , quam paro , fed iis quas femper in te intellexi fitas, fide , & taciturnitate. Ubi Donatus : Fides eft commendatorum fida exfecutio : taciturnitas vero obfervantiae genus, in filentio conftituta , & in celando fecreta . Aurel. Vj$. in Epitom. c. 1. ante med. Amici , præcipui erant ob taciturnitatem Maecenas , ob patientiam laboris Agrippa.

TACITURNUS, a, um , taciturno , α ιατηρός , qui natura facile tacet,

qui paucorum eft verborum , & minime garrulus . Cic. pro Sext. c. 9. Quia triftem femper, quia taciturnum , quia fubhorridum atque incultum videbant. Nep. in Attic. fub fin. Preces ejus taciturna fua obftinatione compreffit. Lucret. l. 4. v. 584. & Ovid. 2. de ar. am. v. 5o5. taciturna filentia rumpere . Horat. l. 2. ep. z. v. 83. Ingenium ftatua taciturnius. * Translate fumitur pro quieto , in quo nullus auditur ftrepitus. Horat. l. 3. od. 29. v. 24, caretque Ripa. vagis taciturna ventis. Plaut. Curcul. 1. 1. 2o. Valet ne oftium ? P%. R r Bel

[graphic]
[graphic]
[ocr errors]
[ocr errors]

nieas pafces taciturnus inertes , h, e, a nemine laudatus aut le&tus

'TACITUS, a, um, tacente , tacito, at arër, qui tacet . Plaut. Paen. 4. 2. 84. Tacitus tace modo. Id, Rud. 4. 4. 7o. Tacita bona eft mulier femper , quam loquens, Cic, Catil. 1, c. 8. a med. Quid exfpe&las au&toritatem loquentium , quorum voluntatem tacitorum perfpicis. Plaut, Paem. prol, v. 32. Matronae tacitæ fpe&ent , tacitæ rideant, Cic. 4. Verr. c. 73. Cum id quoque conftabit, vos jam , me tacito intelligetis, &c. h, e. me tacente. Id. pro Marcell. c. 1. Hoc tacitus praeterire nullo modo poffum . Id. Cati/. 3. e. 1 1. Nihil me mutum dele&are poteft , nihil tacitum. b. e. tabulæ aut figna, quae funt monumenta tacentia . Id, Verr, 5. c. 16. Os tacitum alicui præbere. h. e. nihil refpondere . Id. pro Rofc. Com. c. 7. Nonne ab imis unguibus ufque ad verticem fummum ( fiquam conje&uram affert hominibus tacita corporis figura ) ex fraude , fallaciis , mendaciis conftare totus videtur ? Id, pro Cluent. c. 23. Vocat me alio tacita veftra exfpe&tatio. Virg. in fim. Culicis . His tumulus fuper inferitur : tum fronte locatur Elogium , tacita format quod littera voce : Parve culex, &c. Id. 4. Æn. v. 363. totumque pererrat Luminibus tacitis. h. e. intentis oculis intüens, & interea nihil dicens , ὐτ«»zyz'. Sic Æn. 7. v. 343. Ale&to tacitum obfedit limen Amatæ. h. e. tacita obfedit. *J De re , & loco, in quo filentium eft , & ftrepitus nullus. Virg, 6. Æn. v, 386. per tacitum memus ire. /, e. per filvas Elyfiorum. Senec, im Herc. Fur. v. 536. Et mutis tacitum litoribus mare . h. e. tranquillum . Martial. l. 8. epigr. 32. Aera per tacitum. h. e. placidum . Ovid. 3. Faß. v. 652. tacitæ aquæ. Senec. fn Med, v. 158. Tacita quies. %. e. nox & fomnus. Id. ibid. v. 1 t 4. Tacitis tenebris ire . Id. in Herc, Oet. v. 486. Arcana tacitus noftra defendens fpecus . Ovid. Heroid. ep. 18. v. 78. & Fa/?. 2. v. 552. Tacita nox . Martial. l. 9. epigr. 62. v. 12. tacita domus . & lib. 7. epigr. 46, taciti regnator Averni. Claudian. in conful, Prob. & 0/ybr. v. 22. tacitam Luna regnante per Arêton , “I Subftantivi more Lucam, l. 1 o. v, 2 § 2. trahitur Gangefque, Padufque Per tacitum mundi. h. e. per loca fubterranea , & cavernas latentes. Virg. 9. Æn. v. 3o. feptem furgens fedatis amnibus altus Per tacitum Ganges . h. e. fine ftrepitu aquarum . Sil. l. 1 o. v. 354. Somnus per tacitum allapfus. Id. l. 1 2. v. 354. erumpunt fub caffide fufae Per tacitum lacrymae . Adde lib. 17. v. 2 1 6. “I De re , quæ tacetur. Cic. Fam. 3. ep. 8. Prima duo capita epiftolæ tuæ tacita mihi relinquenda funt. Plaut. 4fin. 4. 2. 7. Sufpendas potius me, quam tacita tu haec auferas. h. e. haec quæ aufers , a me taceantur. Cic. /. 3. de Orat. c, 17. fub fin. Tenere aliquid tacitum . Id. Attic. l. 2. ep. 3. Cetera fi reprehenderis , non feres tacitum . //. e. non obtinebis, ut taceam. refpondebo enim , & repugnabo . Sic Liv. l. 1. c. 5o. extr. Ne id quidem ab Turno tuliffe tacitum ferunt. dixiffe enim, &c. Id. l. 3. c. 45. Ferro hinc tibi fubmovendus fum , ut tacitum feras, quod celari vis. tacitum ferre quis dicitur faétum aut vocem fuam, cui nemo adverfatur , aut reprehendit . Id. l. 7. c. 1. Non patientibus tacitum tribunis , quod pro confule umo plebejo tres patricios magiftratus nobilitas fibi fumpfiffet . Plaut. Ciflell. 1. z. 1o. Tacere nequeo mifera, quod tacito ufus eft. quel che va taciuto , *J Tacita affenfio , Cic. pro Mil. c. 5. h. e. quæ fine verbis aut voce datur. Tacitæ induciæ , Liv. l. 2. c. 18. extr. & cap. 64. & lib, z 3. c. 46. h. e. in quas utrinque convenitur , nulla pa&ione praemiffa. Sic Jufim. l. 6. c. 7. Neutris quidquam hoftile facientibus , cum quafi tacito confenfu induciae effent . “J Tacitu; fenfu* , naturalis, infitus. Cic. in Orat. c. 6o. extr. & lib. 3, de 0'ra t. c. 5o. a med. Omnes tacito quodam fenfu , fine ulla arte aut ratione , quæ fint in artibus ac rationibus re&ta ac prava , dijudicant. T Hinc tacita dicuntur præfertim a Jurifconfultis , quæ fequuntur ex matura rei , & facile intelliguntur & admittuntur ab omnibus, licet verbis aut pa&to non exprimantur. Cic. 2. de Invent. c, 47. Non omnia fcriptis , fed quaedam , quæ perfpicua funt, tacitis exceptionibus caveri. Ulpian. Dig. lib. 2o. tit. 2. leg. 3. Tacita conventio etiam in his locum habet. Papiniam. lib. 2 3. tit. 3. leg. 68. Omnis dotis promiffio futuri matrimonii tacitam conditionem accipit. Ulpian. lib. 28. tit. 3. leg. 25. Tacita fubftitutio ineffe videtur inftitutioni , & lib. 29. tit. 2. leg. 66. Ceteris fociis non jubentibus, tacito jure partes ei adcrefcunt. “I E(t etiam ocultus', arcanus, fecreto , occulto , nafcej?o. Virg. 4. Æn. v. 67. tacitum vivit fub peêtore vulnus. & verf. 3o6. fperafti tacitus mea difcedere terra ? ' Ovid. 7. Met. v. 147. affe&tu tacito lætari. C!audian. l. 1. de laudib. Stilic%. v. 28o. belluin civi!e pudoris Obtentu tacitum. Capitolin. in Gord. c. 12. Senatufconfultum tacitum . h. e. quod non yulgatur, Docet autem Capitolin. ibid, non folum fub Imperatoribus, fed etiam in libera republica, ita re poftulante , tacita fenatufconfulta fieri aliquando confueviffe : & modum tradit , quo fierent. Exemplum habes apud Liv. l. 4. c. 1 1. Sic Cic. 4. Attic. ep. 16. ante med. Senatus decrevit , ut tacitum judicium ante comitia fieret. Id. Catil. 1. c. z. Habems hujufmodi fenatufconfultum , veruntamen inclufum in tabulis, tanquam in vagina reconditum . 0vid. Heroid. ep. 17. v. 143. tacito mando mea verba libello. depongo i miei fenfi fecretamente in una lettera. *[ Subftantivi more Ovid. 3. Amor. el. 7. v. 5 1 Sic aret mediis taciti vulgator in undis. V. Tantalus. T. Tacitur, demiffus, fubmiffus. Ovid. 9. Met. v. 3oo. tacita quoque carmina voce Dixit.

TACITUS, i. C. Cornelius Tacitus; orator clariffimus, æqualis ac

familiaris Plinii junioris , fub Vefpafianis, Domitiano, Nerva , Tra

[ocr errors]

TActiiis,TieT iiijii, 3, i3., qui tangi poteft , tangibilis. Lu

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
« НазадПродовжити »