Зображення сторінки
PDF
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[graphic]
[ocr errors][ocr errors][ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

nibus abundans, irriguus, uliginofus. Colum. l. 5. c. 8. ad fin. Creta ex toto repudianda eft , magis etiam fcaturiginofa , & in qua fenper uligo confiftit.

SCATURIGO, ignis, f. rampollo , forgente , fontanella , fcaturigine ,

τίλ«£, locus unde aqua fcaturit , fcatebra , fonticulus. Colum, J. 3. c. 13. a med. Si fcaturigo paluftris plus quam fefquipedem prohibeat infodere . Plin. l. 31. c. 3. ad fin. In terra nigra fcaturigines non fere funt perennes. Frontin. de aquædu&. artic. io. Signino circumje&o continendarum fcaturiginum caufa. “I Scribitur & fcaturrtgo .

[ocr errors]

ζω, fcateo, perfluo , effiuo , emitto : & dicitur fere de aquis . Senec. l. 3. quaeff. nat. c. penult. e med. Solum omne aquas reddet , fummi fcaturient montes . Colum. l. 3. c. 1. ad fin. Solum modice rofidum , quod fontibus non in fùmmo, non in profundo terrae fcaturiat . Pallad. l. 1. tit. 33. extr. Limus , quem fcaturiens aqua , vel fluvii incrementa refpuerint . Au8. Priap. carm. 46. vermiculi fcaturientes. “T Translate Cael. ad Cicer. ep. 4. l. 8. Fam. Curio totus , ut nunc eft , hoc fcaturit. %. e. prae fe fert , ja&at , effundit . Sunt qui aliter leg. Prudent. periffepb. 14. de S. Romano , v. 55 1. Verbofitatis ipfe rumpatur locus, Scaturientes perdat ut loquacitas Sermonis auras , perforatis follibus. %. e. auras effluentes e buccis.

[ocr errors]

“I Scribitur & fcaturrio. i

[ocr errors]

de quo in voce Scaurus, ut Scauriana oratio , quam habuit Cicero pro M. Scauro. Martian. Capell. l. s. pag. 14o.

[ocr errors]
[ocr errors]
[merged small][merged small][ocr errors]
[ocr errors][ocr errors]

I

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[graphic]
[graphic]
[ocr errors]

SCEMA. V. Schema .

sCENA , & scaena , ae , f. frafcato , coperto fatto di rani e frafehe , •.,.,;,'umbraculum , camera ex arborum ramis ac frondibus , five a naturá, five ab arte fit : a voce Græca allata , quæ tabernaculum , teatóriám fignificat : hæc autem 233 77« 7**%. , _umbra , ut, docet se,.ju, ad iîîud Virg. 1. Æn. v. 168. tum filvis fcena corufcis Defuper , horrentique atrum nemus imminet umbra. “I Sub hujufmodi umbraculis Attica juventus , cum adhuc difperfi per agros habitarent, carmina quædam incondita decantare folebant. , fabulafque fuo ihore agere : poftea in urbem reda£ta fcenam eo , fecum {anftulit, in qua vel frondibus , vel ex tabulis compa&ta , hiftriones agendis fabulis exercebantur . Ab Atticis ad Romanos & res & nomeiî tranfiit : diciturque fcena pars theatri proxima profcenio , jIIo fuperior , in qua hiftriones & mimi Iudicrum populo fpe£taculum praebent . Paülo latius definit Labeo apud Ulpian. Dig. lib. 3. tit. ¥. leg. z. fub fin. Ait prætor , Qui in fcenam prodierit . Scena eß, ut Labeo definit , quæ ludorum faciendorüm caufa quolibet loco, ubi quis confitat , moveaturque 3 fpe£taculum fui præbiturus , pofita fit, in publico , privatove ,.vel in yico : quo tamen loc9 pafäm homines fpe&taculi caufa admittat. Vitruv. l. 5. c. 7. ad fim. Ipfae fcenæ fuas habeant rationes explicatas , ita uti mediae valvæ δrnatus habeänt aulæ regiae, dextra ac finiftra hofpitalia. Secundum ea fpatia tres fint fpecies ornationis , quæ, cum aut fabularum mutatiónes funt futuræ , feu deorum adventus cum tonitribus repentinis , verfentur, mutentque fpeciem ornationis in fronte . Id. ibid. c. 8.' Genera funt fcenarum tria , Tragicum , Comicum , Satyricum. v. Satfricus . Alia ratione dividitur fcena in verfilem , aut du&tiiem. §ervius ad illud Virg. 3. Georg. v. 24. Vel fcena ut verfis di{cedat frontibus : Verfilis tunc erat , cum fubito tota machinis quibufdam convertebatur, & aliarn pi&urae faciem oftendebat: Du&ilis tunc, cum , tra&is tabulatis hac atque illac , fpecies pi&turæ nudabatur interior . Virg. 1. Æn. v. 43 i. hic alta theatris Fundamenta iocant alii , irnmanefque columnas Rupibus excidunt , fcenis decora alta futuris. %. e. fcenis Tragicis . 1d. 4. Æn. v. 47 1. Aut Agamemnonius fcenis agitatus Oreftes . %. e. celebratus in Tragœdiis . Piin. l. 4. ep. 23. Ludibria fcena & pulpito digna , h. e. quæ hiftriones decent . Gell. fab fin. i. 17. Plautus poeta in fcena floruit. fcit. fabulis fcribundis, quæ in fcena agerentur. C*, 3. de nat. Deor. £ap. 27. Nec vero fcena folum referta eft his fceleribus , fed multo vita communis paene majoribus. Id. 3. de nat. Deor. c. 59. Laterum inßexio fortis ac virilis , non ab fcena & hiftrionibus , fed ab artnis, aut etiam a palaeftra. Id. 3. de Orat. c. 57. a med. Soleo mirari 'eorum impudefitiam, qui agunt in fcena geftum , fpe&ante Ro£cio . Id. ad Brut. ep. 9. Ac mihi tum officio folum erat & naturae, tibi nunc populo & fcenæ, ut dicitur ferviendum eft. agli occhi 2i; eurti. Proverb. in eos , quorum vita & a£tiones in omnium oculis fiunt . Contrarium eft illud Horat. l. 2. fat. 1. v. 71. ubi fe a vulgo & fcena in fecreta remorant. h. e. a turba & publico fe fubduxerant. 4] Scenam ædilibus praetoribufque praebendam Cenfores locaverunt . Liv. l. 41. c. 27. h. e. Cenfores fcenam faciendam locarunt , quae inferviret £dilibus & Prætoribus fcenicos ludos facientibus. Scena in theatris non femper eadem , fed alia aliis temporibus, & alio ornatu ac materia fuit. Marmoream in ima parte, inediam vitream , fummam e tabulis inauratis fecit M. Scaurus: admirabili pi&ura ornatam Claudius Pulcher: angenteam C. Antonius : er ebore Q. Catulus, &c. ut eft apud Plin. l. 33. c. 3. a med. lib. 35. c. 4. & lib. 36. c. 15. a med. & Valer. Max. l. 2. c. 4. m. 6. quia , crefcentibus opibus , religionem quoque ludorum fecuta luxuria eft. Cenfores, de quibus loquimur , ex pecunia publica fcenam faciendam curarunt , quæ digna effet populo R. ut levarent onus fumptuum Edilibus & Prætoribus nondum per ea tempora tam locupletibus, ut publicæ rmagnificentiae fufficerent. “| Produci in fcenam dicebantur hiftriones , mimive , cum ab eo , qui ludos edebat, pretio, au£toritate, aut gratia adducebantur, ut in fcenam ad agendüm prodirent : reduci , cum poftquam fui fpe&aculum aliquamdiu præbuerant, aliquanto intervallo reverti jubebantur. Plin. l. 7. c. 48. a med. Galeria Copiola redu&a cft in fccnam C. Poppaeo ,

[ocr errors]
[ocr errors]

nis parare . Apul. l. 8. Omnemque fcenam fceleris illumigat . & ibid. Scena feralium nuptiarum . 4J Minore fcena íú agere , minore apparatu & oftentatione. Sueton. in Calig. c. 15. “IT A}ferre aliquid in fcemam , proverb. apud Cicer. 3. de Orat. c. 4o. quafi in theatrum , & notitiam omnium ferre , metter in campo .

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors][merged small][ocr errors][ocr errors][merged small][merged small][merged small][merged small][ocr errors][merged small]
[ocr errors]

» §; , ad fcenam pertinens, comicus , hiftrionalis , theatralis . Cic. pro Arch. c. 5. Artifices fcenici . Id. 3. de Orat. c. 8. Res forenfes fcenica prope venuftate tra&are. Ovid. 2. Triff. v. 514. Scenica adulteria . h. e. quae per fabulas in fcenis enarrantur. Quintil. l. 6. c. 1. ante med. Scenici a&tores . Id. l. 1 1. c. 3. ante med. Scenica inodulatio . Id. l. 6. c. 3. ante med. Dicacitas fcurrilis & fcenica . Suet. jm Ner. c. 53. Scenicæ coronae . h. e. quæ dantur vincentibus in fcena . Id. in Aug. c. 43. Scenicæ & gladiatoriae operae . Id. in Ner. cap. 44. Scenica organa . h. e. inftrumenta mufica , quibus in fcena utebantur , ut tibiæ , fcabella, &c. ^J Scenici ludi funt , qui in theatro fiunt, ad differentiam aliorum , qui alibi, ut in Circo, &c. Hujufmodi erant Fabulae, Mimi, exodia , faltationes ad tibicinis rnodos , & alia , quae in fcena exhibebantur. Horum originem, & caufas , & progreffus tradit Liv. l. 7. c. 2. Aliquando extra theatrum eos Auguftus fecit , vicatim a pluribus fcenis , ut apud Sueton. c. 43. legitur . Liv. l. 3i. c. 4. Ludi Romani f-enici eò anno magnifice apparateque fa&ti '. Id. l. 34. c. 54. Megalefia ludos fcenicos C. Atilius Serranus , L. Scribonius Libo ædiles curules primi fecerunt . h. e. Megalefia , quæ jam ante celebrabantur, primi per ludos fcenicos celebrarunt. “I Scenicus , imaginarius, fi&us . Flor. 1. 2. c. 14. Populus R. invi&us a veris regibus ; ab illo imaginario & fcenico rege fuperatur. da fcena, de Andrifco loquitur , qui fe Philippum mentitus Macedoniæ regnum invaferat. * Scenicus abfolute eft hiftrio , a&tor , commediante . Cic. 1. 0ffic. c. 3 1. a med. Ne fcenici plus , quam nos videantur habere prudentiæ. Sueton. in Ner. c. 42. extr. Cuidam fcenico placenti nuntium mifit, abuti eum occupationibus fuis. Id. in Tiber. c. 34. Ludorum ac munerum impenfas corripuit, mercedibus fcenicorum recifis. Adde Jufiin. i. 28. e. 10. &' Tacit. 13. Anm. cap. 59. ubi Nero per contumeliam fcenicus dicitur. “I De fcriptione V. in Scena.

SCENOGRAPHîA. V. Sciagraphia .
SCENSAS antiqui dicebant , quas nunc cenas : quae autem nunc pran-

[ocr errors]
[ocr errors][merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]
« НазадПродовжити »