Зображення сторінки
PDF

c o N S I LI O E T C U RA '
I A C o B I FA C CI O LA T I,

[merged small][ocr errors]

E GI DI I F o R C E LL IN I,

[merged small][ocr errors][ocr errors][ocr errors][ocr errors][merged small][merged small][merged small]
[graphic]
[graphic]
[graphic]
[graphic]
[graphic]
[graphic]
[graphic][graphic]

*radunt , confe£ta fex diebus mundi machina , eaque exornata, fe-

ptima die, quieviffe ,. ideft a novis rebus creandis ceffaviffe . Ju/fim.

7. 36. c. 2: falfo fcribit , Mgyfen inftituiffe, ut Sabbatum in omne

zvûm jejunio facraretur. Hanc opinionem habebant Romani : &
fortaffe aliquando glifcente Judæorum fuperftitione , vera fuit. Ce-
terum ab initio Sabbatis quies operum , non ciborum abßinentia ,
a Deo indi£ta eft . 4uguflus apud Sueton. c. 76. Ne Judæus quidem ,
mi Tiberi , tam diligenter Sabbatis jejunium fervat , quam ego ho-
die fervavi. Petrom. im fragm. pag. 686. Burm. Et non jejuna fab-
bata lege premet. Martial. l. & epigr. 4. jejunia Sabbatariorum .
( Fortaffe Sabbatorum nomine his locis hebdomades intelliguntur ;
ut apud D. Luc. 18. 12, rwsgvs 3}; r& ar«££2te, due volte alla fet-
timana . ) Senec, epiff. 95. a med. Accendere aliquem lucernam fab-

'batis prohibeamus, quoniam nec lumine dii egent , & ne homines

quidem deleétantur fuligine. ^ Tricefima fabbata apud Ho-

rat. /. 1. fat. 9, v, 69, funt primus dies cujufque menfis : vel po-

tius magnum fabbatum Pafchale, quod tricefimum erat, incipiehdo

annum a Septembri. *J Sabbatâ interdum funt quæcumque Ju-

dæorum fefta. Juvenal. fat. 6, v. 158. Obfervant ubi fefta mero pe-

de' fabbata reges, Perf. fat. 5. v. 184. recutitaque fabbata palles .

Ovid. de remed, Amor. v. 2 1 9. nec te peregrina morentur Sabba-

ta , nec damnis Allia nata fuis. “I Sunt qui fcribunt fabba-

tbum Hebraicis litteris inhærentes: Græci nullam adfpirationem ad-

mittunt.

SABELLfCUS, a, um, ad Sabellos , vel Sabinos pertinens , a quibus
Sabelli originem trahunt . Virg. 3. Georg. v. 255. Ipfe ruit, den-
tefque Sabellicus exacuit fus. Plin. l. 19, c. 8. ante med. Sabellico
generi caulium ufque in admirationem crifpa funt folia , quorum
craffitudo caulem ipfum extenuat : fed dulciffimi perhibentur ex
omnibus. Adde Colum. /. 1 o. v. 1 37.

SABELLUS, a, um , ad Sabinos pertinens , Virg. z. Georg. v, 167,

Hæc genus acre virum Marfos , pubemque Sabellam , &c. Id. 7.

/En. v. 665. Et tereti pugnant mucrone, veruque Sabello. Horat.

3. 1. fat. 9. v. 29. Sabella anus. ( Sabinae mulieres fagae , & divi-

nae habebantur. ) Id. epod. 17. v. 28. Sabella peétus increpare car-

mina. Id. 1. 3. od. 6. v. 37. rufticorum mafcula militum Proles ,

Sabellis do&a ligonibus Verfare glebas. Juvenal. fat. 3. verf. 169.

Translatus fubito ad Marfos, menfamque Sabellam. b. e. parcam &

oleribus inftru&am , qualis fuit Sabinorum vi&us. ^[ Sabelli ,

drum , Plinio l. 3. c. 12, funt populi Samnii a Sabinis oriundi : &

videntur effe illi , quos memorat Horat. 1. 2. fat. 1. v. 36. Quos

vero Columu. lib. 1 o. verf. I 37. duros Sabellos appellat , iidem

funt cum Sabinis . Adde Varron. apud Serv. ad z. Georg. verf,

167.

SABINA , ae , f. favina , ßp29 v , herba feu frutex duorum generum ,

altera tamarici fimilis folio , altera cupreffo. ' quare quidam Creti-

cam cupreffum dixerunt. Seritur propagine , & avulfione. Folia ei

nunquam decidunt . Hæc ex Phim. l. 16. c. 2o. l. 17. cap. 13. fub

fim. & lib. 24. cap. 1 1. a med. nbi & ejus utilitates recenfet : &

præcipue quod a multis in fuffitus pro ture affumitur . Hinc Virg.

in Cul. verf. 4o3. Herbaque turis opes prifcis imitata Sabina . Al.

leg. Sabinis. Ovid. 1. Faß. v. 343. Tura nec Euphrates , nec mife-

rat India coftum , Nec fuerant rubri cognita fila croci. Ara dabat

{unos herbis contenta Sabinis. Adde lib. 4. v. 741. & Propert. l. 4.

e!. 3. v. 58.

sÃÄÈÉ, adverb. Sabinorum more, vel lingua . Varr. l. 4. de L. L. c,
32. fub fin. Ciprum Sabine bonum.
SABINI, orum , m. pop. Italiae , ita di&i a Sabo filio Sabatii, qui a
Saturno eje&tus eft. Sil. l. 8. v. 423. pari laudes ore ferebant , Sa-
be , tuas, qui de proprio cognomine primus Dixifti populos magna
&itione Sabinos . Cato apud Serv. ad Æn. 8. v. 638. oriundos effe
ait: a Lacedæmoniis. Alias longius extendebantur, nempe ab Apen-
nino ad Bor. ufque ad Tiberim , & Anienem f. ad Mer. ubi hodie
Sabina provincia , pars Orientalis Umbriae , & aliqua pars Aprutii
ult. Erantque divifi in duas partes Velino fl. Nunc Sabina regio ,
la Sabina , anguftioribus reftringitur limitibus, fc. Tiberi fl. ad Occ.
Aprutio ult. ad Or. Aniene ad Mer. Nare , & Velino fl. ad Bor.
Feflus ex Varrom. fcribit , Sabinos di&tos quafi Sebinos, & τὸ τά orá-
3s734, t>; $ε?ς , quod præcipui effent in cultu , ac religione deo-
rum . Sic Plin. l. 3. c. 12. a med. Sabini , ut quidam exiftimave-
re , a religione & deorum cultu Sevini appellati. Silius l.8. v. 423.
tradit, fic appellatos a Sabo eorum deo. Cic. pro Ligar. c. 1 1. e6s
vocat fortiffimos, florem Italiae , ac robur reipublicæ.TIidem lauda-
ti funt ob morum gravitatem , feveramque vivendi difciplinam .
Hinc Liv. 1. 1. cap. 18. triftem , ac tetricam illis difciplinam tri-
buit, illoque genere nullum aliud incorruptius fuiffe teftätur. Hinc
& Martial. l. 1. epigr. 63. Cafta, nec antiquis cedens Lævina Sabi-
nis. & Juvenal. far. 1o. v. 298. fan&os licet horrida mores Tradi-
derit domus, ac veteres imitata Sabinas. “| Sabini quod volunt
fomniant , proverbium antiquum eft, & inde manaffe ait Sinnius
Capito, quod quotiefcumque facrificium propter viam fieret, homi-
nem Sabinum ad illud adhibere folebant . ' nam is promittebat fe
pro eis foinniaturum . idemque poftquam evigilaffet, facra facienti-
bus narrabat omne quidquid in quiete vidifíét, quod quidem effet
ex facrificii religione. Unde veniffe videtur in proverbium, Sabinos
folitos quod vellent fomniare. Sed quia propter aviditatem bibendi
quaedam anus mu'ieres id fomnium captabant , vulgatum eft illud
quoque; Anus quod vult fomniat. ferè enim quod vigilantes ani-
mo volvimus, id dormientibus parere folet. Hæc Feflus ex le&io-
ne Scaligeri.
SABINIÄNUS, a, um. Se&atores, & auditores Maffurii Sabini JCti
Sabiniani di&i funt , Ulpian. Dig. lib. 24. tit. 1, leg. 11. & Mar-

[ocr errors]

carbunculus, Colum. l. 4. c. ult. de caftanea . Pullam terram , & re-

folutam defiderat ; fabulonem humidum, vel refra&tum tofum non

refpuit. 4 Duplex eft, mafculus & femina : haec foluta, & moi-

lis? ille denfior, & durus. Itaque ex fabulone mafculo duci po£-

funt lateres pro ædificiis , ut Vitruv. 1. z. c. 3. & Plin. l. 35. cap.

14. docent. “T Tria ejus genera enumerat Plin. l. 17. cap. 4. a

Qolorum difcrimine, album , nigrum , rubrum. Colum, !. 3. cap. i i-
äd fin. Jejunus fabulo inimiciffimus eft viti. & mox. Nigrum tamen
& rutilum fabulonem, qui fit humidæ terrae permixtus , probaverunt
antiqui. Varr. l. 1. R. R. c. 9. a med. In fabulofa terra refert , fa-
bulo albus fit , an rubicundus ; quod fubalbus ad ferendos furculos
alienus, contrâ rubicundior appofitus. Plin. loc. cit. Sabulum album
in Ticinenfi infecundum eft. Id. l. 31. cap. 3. ad fin. & Pallad. $•
Aug. tit. 8. Sabulum exiles limofafque aquas promittit. Plin. ibi4-
& Vitruv. 1. 8. cap. 1. ante med. Sábulorie mafculo, arenaque , &
carbunculo certiorés & ftabiliores funt aquarum copiae , caeque funt
bono fapore. ^ Sabulum pro arena. PJin. i, 36, §. 25. a med. Spif-
fe calcatis carbonibus paviifientum inducitur, fabulo, calce , ac fa-
villa mixtis. Curt. l. 7. c. 4. a med. Magnam partem terræ ßeriles
arenæ tenent , &c. cum vero venti fpiraiit , quidquid fabuli in cam-
pis jacet, converrunt. “T Inftrumentum mufìcùm , vel ple&trum ,
quo pulfatur. Apul. in Florid. n. 1 5. ( al. l. z. ) Manus ejus tene-
ræ : læva diftantibus digitis nervos, molitur: dextera pfallentis geftu
fuo fabulum citharæ admovet. Al. leg. pulfabulum . 4] Sabulo ,
qui inftrumentum muficum pulfat. Macrob. l. 2. Saturn. c. 1. circ*
med. Haec nobis fit litterata lætitia, & do&ta cavillatio, vicem
planipedis & fabulonis impudica & prætextata verba jacien tis, ad
pudorem ac modeßiam verfus imitata. Al. leg. fubulonis , alii fa-
bulonis .

SABULOSUS, a, um , fabbionofo , J/xvw&8^< , fabulo abundans . Plin.

1. 1 3. c. 4. Levis & fabulofa terra. Id. l. z 1. c. 29. Herba fabulofis

apricis nafcens . Vitruv. /. 2. c. 3. Sabulofum lutum ,

SABÜRA, & Saburra , ae , f. favorra , £py.z , £pvzfuz , fabulum , &

quidquid in fentinam navis certa menfura congeritur , ne inftabilis

fit , & ventorum vi evertatur , Liv. l. 37. c. 14. ad fin. Onerarias

ducere multa fabura gravatas. Virg. 4. Georg. v. 194. de apib. & fae-

pe lapillos (Ut cymbæ inftabiles , flu&u ja&ante, faburram ) Tol-

lunt : his fefe per inania nubila librant. Plin. l. 16. cap. 4o. Qua

nave nihil admirabilius vifum in mari, certum eft : centum viginti

millia modium lentis pro faburra ei fuere . Id. l. I o. cap. 23. de

gruib. Certum eft , Pontum tranfvolaturas faburra ftabiliri : cum

medium tranfierint, abjici lapillos e pedibus , cum attigerint con-

tinentem , e gutture arenam . * Utraque fcribendi ratio, & ge-

minato, & fimplici r probabilis eft . Prior Daufquio magis placet ,

& Prifciám. l. 2. pag. $67. Putfch.

SABURRÄLIS, ale, faburra conftans , ut facoma faburrale , apud Vi-

truv. l. 9. c. 9. circa med. contrappefo fatto di fabbia .

SABURRÄTUS, a, um , faburra oneratus. Translate ponitur pro fa-

turo, pleno , oppleto. Plaut. Ciftell. 1. 2. 2. Quæ ubi faburratae

fuimus, largiloquae extemplo fumus. .

SABURRO, as , a. 1. £)uxt/%», faburra onero , & ftabilio adverfum

vim ventorum. Solin. c. 1o. ( al. 15. ) Grues volaturæ arenas de-

vorant , fublatifque lapillis ad moderatam gravitatem faburrantur .

Plin. l. 18. c. u!t. ad fin. Echini affigentes fe fe , aut arena fabur-

rantes , tempeftatis figna funt.

SACCARIUS, a, um , ad faccos pertinens . Saccaria navis apud Quin-

til. l. 8. c. 2. circa med. a faccis certe di&ta videtur , fed quid fi-

gnificet, obfcurum eft . Ipfe enim ut rem obfcuram pofuit , & iis

folum notam , qui artem quampiam profitentur. °] Saccarius

eft, qui faccos portat. Paul. Dig. lib. 18. tit. 1. leg. 4o. ad fim.

Si quid ex eo , quod de facco faccarii cecidiffet , natum effet.

“I Saccariam facere, h. e. faccorum mercaturam , eft qui legit apud

Apul. l. 1. Metam. ubi alii fagariam .

SACCÄTUS, a, um , paffato per um facchetto, colato , per faccum

tranfmiffus , percolatus. Semec, ep. 86. circa mcd. Non faccata aqua

lavabatur, fed faepe turbida. Plin. l. 29. c. ult. a med. Adeps li-

quatur , faccatufque lineis faccis, &c. Id. I. 18. c. 7. ad fim. ßy-

wIT\

[ocr errors]
[graphic]
« НазадПродовжити »